wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Көлік құралдарының энергия тиімділігі және жанармай үнемдеу

Total questions: 51

Worksheet time: 28mins

Name
Class
Date
1.

Көліктің қай параметрі аэродинамикалық кедергіні төмендету және соның нәтижесінде жоғары жылдамдықтарда жанармай үнемдеу үшін негізгі болып табылады?

a)

Тасымалданатын жүктің жалпы массасы.

b)

Дөңгелектердегі қысым.

c)

Қозғалтқышта қолданылатын майдың түрі.

d)

Шины сүрткіштердің жұмыс істеу жиілігі.

e)

Қозғалысқа қарсы күшті едәуір азайтуға мүмкіндік беретін, кузов пішіні мен ағымдылығына байланысты анықталатын маңдайлық кедергі коэффициенті. Оны дизайнды оңтайландыру, спойлерлер мен дефлекторларды орнату арқылы төмендету әсіресе жоғары жылдамдықты автомагистральдарда ресурсты үнемдеудің негізгі болып табылады.

2.

Қалалық қозғалыс циклі жағдайында жанармайды үнемдеу тұрғысынан ең тиімді жүргізу техникасы қандай?

a)

Жол жағдайын ерте болжай отырып, күрт үдеулер мен тежелулерден аулақ болу, тұрақты жылдамдықты сақтау және энергия шығынын азайту мен жанармай шығынын төмендету үшін инерциялық қозғалысты (накатты) барынша пайдалану арқылы жүрістің тегістігін қамтамасыз ететін «превентивті» немесе «болжаушы» жүргізу стилін қолдану.

b)

Максималды жылдамдыққа дейін күрт үдеу.

c)

Жиі бос жүріспен жұмыс істеу.

d)

Тек төмен берілістерді пайдалану.

e)

Бағдаршам сигналдарын елемеу.

3.

Дәстүрлі дизель отынына қарағанда сұйытылған немесе сығылған табиғи газды пайдаланудың ресурсты үнемдеу тұрғысынан қандай артықшылықтары бар?

a)

Ол дизель отынына айтарлықтай ауыр.

b)

Оның сақтау үшін резервуарда аздақ орын қажет.

c)

Оның жану жылуы айтарлықтай төмен.

d)

Ол неғұрлым күрделі және жиі техникалық қызмет көрсетуді талап етеді.

e)

Табиғи газ күйіктер оксидтері, күйе және қатты бөлшектердің шығарындыдағы айтарлықтай төмендетуге әкелетін неғұрлым толық әрі таза жануды қамтамасыз етеді, сонымен қатар отынның өзіндік құнының төмен болуына және мотор майының қызмет ету мерзімінің ұзаруына байланысты пайдаланушылық шығындарды азайтады, экологиялық тұрғыдан неғұрлым тиімді балама болып табылады.

4.

Құрылымында қандай инженерлік стратегия көлік құралдарының қозғалыс энергия шығынын азайтып, ресурсты үнемдеуге тікелей ықпал етеді?

a)

Алюминий қорытпалары, композиттер және көміртекті талшық сияқты жоғары беріктігі бар жеңіл материалдарды қолдану арқылы көлік құралдарының құрылымын жеңілдету, бұл инерциялық шығындарды азайтуға, жанармай (немесе электр энергиясы) шығынын төмендетуге және беріктік сипаттамаларын сақтай отырып пайдалану жүктемені арттыруға алып келеді.

b)

Кузовтың габариттік өлшемдерін ұлғайту.

c)

Қосымша, ауыр металл элементтерін орнату.

d)

Тек шойын бөлшектерін қолдану.

e)

Домалау кедергісі жоғары шиналарды қолдану.

5.

Өндіруші ұсынған деңгейден төмен қысыммен автомобиль шиналарын пайдалану ресурс үнемдеу тұрғысынан қандай жағымсыз салдарға әкеледі?

a)

Домалау кедергісі айтарлықтай артады, бұл берілген жылдамдықты ұстап тұру үшін қозғалтқыштан үлкен қуатты талап етеді, жанармайдың артық жұмсалуына, шинашның протекторларының, желден және бүйірлік емес тозуына, сондай-ақ қауіпті болуы мүмкін және шинаның қызмет ету мерзімін қысқартатын жылу бөлінуінің жоғарылауына әкеледі.

b)

Тек шина қысымын арттырады.

c)

Жанармай шығынын төмендетеді.

d)

Қозғалтқыштың қуатын арттырады.

e)

Шинаның қызмет ету мерзімін ұзартады.

6.

Қай көлік құралдарында рекуперативті тежеу жүйесін қолдану энергияны үнемдеу тұрғысынан ең жоғары тиімділікті көрсетеді?

a)

Электромобильдерде, гибридті көлік құралдарында, сондай-ақ қалалық электркөліктерде (трамвайлар, троллейбустар, метро), себебі жиі үдеу және тежеу цикліндегі әдетте жылу түрінде жоғалатын қозғалыстың кинетикалық энергиясын мүмкіндігінше тиімді түрде электр энергиясына түрлендіруге және оны кейін пайдалану үшін аккумуляторларда жинауға мүмкіндік береді.

b)

Шоссе де алыс қашықтыққа қатынайтын жүк автомобильдерінде.

c)

Далалық жерде жұмыс істейтін ауыл шаруашылық техникасында.

d)

Жеңіл ұшақтар мен тікұшақтарда.

e)

Механикалық трансмиссияны пайдаланатын көлік құралдарында.

7.

Маршруттарды ақпараттық жүйелер көмегімен оңтайлы жоспарлау ресурс үнемдеуге қалай әсер етеді?

a)

Көлікті басқару жүйелері көлік құралдарының жалпы жүрісін қысқартуға, бос тұру уақытын азайтуға, кептелістер мен тиімсіз бос рейстерден аулақ болуға мүмкіндік береді, бұл жанармай шығынын төмендетуге, амортизациялық шығындарды азайтуға және жүргізуші мен бүкіл автопарктің жұмыс уақытын ұтымды пайдалануға тікелей ықпал етеді.

b)

Бұл жүргізушілерден орташа жылдамдықты арттыруды талап етеді.

c)

Бұл жиі техникалық қызмет көрсету қажеттілігін арттырады.

d)

Бұл жүкстердің бір өрінде шоғырлануына ықпал етеді.

e)

Бұл ресурстарды тұтынуға айтарлықтай әсер етпейді.

8.

Стандарттарға сәйкес келмейтін немесе сапасы төмен отынды пайдалану ресурс үнемдеуге қалай әсер етеді?

a)

Сапасыз отын толық жанбауға, отын жүйесінде және қозғалтқыш бөлшектерінде шөгінділердің түзілуіне әкеледі, бұл отын тиімділігін төмендетеді, меншікті жанармай шығынын арттырады, қозғалтқыштың қызмет ету мерзімін қысқартады және алдын алуға болатын жиі әрі қымбат жөндеуге алып келеді.

b)

Ол мотор майының майлау қасиеттерін жақсартады.

c)

Ол қозғалтқыштың төмен температурада жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.

d)

Ол отын санынның артуына ықпал етеді.

e)

Ол отын қоспаларына деген қажеттілікті азайтады.

9.

Жанармай үнемдеуді білдіретін ресурс үнемдеу үшін мотор майының қандай қасиеті ең маңызды болып табылады?

a)

Жұмыс температурасыңда төмен тұтқырлық, себебі ол қозғалтқыштағы ішкі үйкеліс шығындарын азайтады, төмен температурада іске қосылуын жеңілдетеді және жұмыс параметрлеріне жылдам қол жеткізуді қамтамасыз етеді, бұл энергия шығынын төмендетеді.

b)

Қатты бөлшектердің жоғары мөлшері.

c)

Жоғары температурада максималды тығыздық.

d)

Қату температурасының жоғары болуы.

e)

Жылдам тотығу қабілеті.

10.

Қозғалтқыштың бос жүріспен жұмыс істеуіне байланысты ресурсты үнемдеудің ең тиімді шарасы қандай?

4 lines
11.

Жұмыс пайдалы жұмыс атқармайтын жанармайдың өнімсіз шығыны болып табылады және қажетсіз шығындыларға әкеледі, бұл әсіресе қалалық көліктерде өзекті.

a)

Бос жүріс айналымын арттыру.

b)

Ауыр аккумуляторларды пайдалану.

c)

Қозғалтқыш температурасының төмендету.

d)

Отын багіне су қосу.

12.

Теміржол көлігінде асинхронды тартымдық электрқозғалтқыштарды қолдану электр энергиясын үнемдеуге қандай жолмен ықпал етеді?

a)

Асинхронды қозғалтқыштар рекуперативті тежелуді тиімді жүзеге асырып, электр энергиясының едәуір бөлігін қайтадан байланыс желісіне қайтаруға мүмкіндік береді, бұл әсіресе жолдың күрделі бөліктерінде және жиі еңістерде энергияны мүмкіндігінше көп жинауға болатын жағдайларда тартымдық жылжымалы құрамның жалпы энергия тұтынуын азайтады.

b)

Олар жоғары кернеуді талап етеді.

c)

Олар локомотивтің массасын арттырады.

d)

Олардың үйкеліс коэффициенті жоғары.

e)

Олар тек тұрақты токта жұмыс істейді.

13.

Ауа сүзгісін ауыстыруды қоса алғанда, тұрақты техникалық қызмет көрсету үдерісі үнемдеу үшін неліктен маңызды болып табылады?

a)

Ластанған ауа сүзгісі қозғалтқыштың цилиндрлеріне отынның түсуін шектейді, отын-ауа қоспасының оңтайлы қатынасын бұзады (оны байытады), бұл отынның толық жанбауына, қуаттың төмендеуіне және оның меншікті шығынының айтарлықтай артуына әкеледі, тиімділікке тікелей әсер етеді.

b)

Отын багында коррозияның пайда болуына ықпал етеді.

c)

Салқындатқыш сұйықтықтың температурасын төмендетеді.

d)

Ол трансмиссияның жұмысына әсер етеді.

e)

Майлау жүйесіндегі қысымды арттырады.

14.

Ресурстарды үнемдеу тұрғысынан көлік құралдарының күш қондырғыларын гибридтендірудің негізгі мақсаты қандай?

a)

Электр энергиясын пайдаланудан толық бас тарту.

b)

Іштен жану қозғалтқышының көлемін ұлғайту.

c)

Қозғалтқыштың максималды жылдамдығын арттыру.

d)

Тек механикалық энергияны пайдалану.

15.

Күкірт шығарындылары бойынша экологиялық нормалардың қатаңына байланысты теңіз көлігі үшін ресурс үнемдеудің қандай әдісі барған сайын өзекті бола түсуде?

a)

Кеменің қозғалтқыштарының негізгі отын ретінде күкіртті іс жүзінде құрамайтын сұйытылған табиғи газды пайдалануға көшу, бұл шығарындыларды бақылау аймақтарындағы құрамға қатысты Халықаралық теңіз ұйымының талаптарына сәйкес келуге мүмкіндік береді, сондай-ақ шығарындыларды азайтады.

b)

Жоғары тұтқырлықтағы мазутты ғана пайдалану.

c)

Кемелердің жылдамдығын арттыру.

d)

Шығарындылығаздарды газарту жүйелерін қолданудан бас тарту.

e)

Гребной винттің өлшемдерін кішірейту.

16.

Ұшақ қанатындағы қандай конструкциялық шешім креисерлік ұшуда ресурс үнемдеуге ең көп дәрежеде ықпал етеді?

a)

Тасымалданатын ортаны тұтқырлығын төмендететін оңтайлы температураға дейін қыздыру

b)

Құбырдың ішкі бетінің кедір-бұдырлығын арттыру

c)

Құбырдың диаметрін кішірейту

d)

Жүйедегі қысымды төмендету

e)

Тиімділігі төмен сорғыларды пайдалану

17.

Көлік машина жасаудағы болат пен алюминий сияқты материалдарды қайта өңдеу және қайта пайдаланудың ресурс үнемдеудегі маңызды аспектісі болып саналуының себебі неде?

a)

Екінші шикізаттан (сынықтардан) алюминий мен болат өндіру оларды бастапқы кендерден алуға қарағанда әлдеқайда аз энергияны қажет етеді (алюминий жағдайында үнемдеу 95%-ға дейін жетеді), бұл табиғи ресурстарды тұтынуды азайтады, парниктік газдар шығарылымдарын төмендетеді және өндірістік циклдің жалпы ресурстық сыйымдылығын қысқартады.

b)

Екінші реттік материалдар әрқашан жоғары беріктікке ие.

c)

Бұл жаңа пайдаланыс қазбаларды өндіру қажеттілігін арттырады.

d)

Қайта өңделген материалдар коррозияға анағұрлым төзімді.

e)

Бұл энергия шығындарына әсер етпейді.

18.

Погодалық жағдайларды (мысалы, желді) ескере отырып теңіз және әуе маршруттарын жоспарлау ресурс үнемдеуге қалай ықпал етеді?

a)

Погодалық жағдайлар тек жолаушылардың жайлылығына әсер етеді.

b)

Бұл дауысты газ болу ықтималдығын арттырады.

c)

Бұл ұшу/жүру қашықтығының ұлғаюына әкеледі.

d)

Желді ескеру тек жер үсті көлігі үшін өзекті.

19.

Литий-ионды аккумуляторларды дамытудың қай негізгі технологиялық бағыты электромобильдердің ресурс үнемдеуін арттыру үшін ең маңызды болып табылады?

a)

Меншікті энергия тығыздығын арттыру, бұл батареяның массасы бірдей болғанда ұзақ жүріс қашықтығысы етеді, сондай-ақ заряд-разряд цикліндегі ресурсын көбейту аккумуляторлардың қызмет ету мерзімін ұзартады және жиі ауыстыру мен кәдеге жаратуды қажеттілігін азайтады, жалпы ресурстық сыйымдылықты төмендетеді.

b)

Аккумуляторларды зарядтау жылдамдығын төмендету.

c)

Салқындату жүйесінің тиімділігін төмендету.

20.

Жол жабынының (инфрақұрылымының) сапасы автомобиль көлігінің ресурс үнемдеуіне қалай әсер етеді?

a)

Нашар жабың жанармайды үнемдеуге ықпал етеді.

b)

Теріс және сапалы жол жабыны домалау кедергісін азайтады, аспа мен кузовқа түсетін динамикалық жүктемелерді төмендетеді, жиі үдету мен тежеу қажеттілігін азайтады, бұл жанармай шығынын төмендетуге, шиналардың тозуын азайтуға және көлік құралының қызмет ету мерзімін ұзартуға әкеледі, ресурстарды үнемдейді.

c)

Ауыр металл корпустарын пайдалану.

d)

Жұмыс кернеуін төмендету.

e)

Теріс емес жабың трансмиссия жұмысының жеңілдігіне ықпал етеді.

21.

Кардан берілісінің конструкциясын оңтайландыру көлік құралының ресурс үнемдеуіне қалай ықпал етеді?

a)

Композиттер сияқты жеңіл материалдарды қолдану және үйкеліс пен дірілден болатын шығындарды азайту үшін шарнирлерді орнату бұрыштарын оңтайландыру, бұл ақырында трансмиссиядағы инерциялық жүктемелерді азайтады және айналу моментін беру үшін қажет энергия шығынын қысқартады.

b)

Кардан білігінің диаметрін біріктікті арттыру үшін үлкейту.

c)

Майсыз тек металл компоненттерді пайдалану.

d)

Берілісте шарнирлер санын арттыру.

e)

Жақсырақ ілінісу үшін дәлді теңгерімсіздік жасау.

22.

Органикалық қалдықтардан алынған биометанның қандай экологиялық артықшылығы оны көлік үшін маңызды ресурс үнемдейтін отын етеді?

a)

Биометан көміртегі тұрғысынан бейтарап отынға жатады, өйткені оны жағу кезінде бөлінетін көмірқышқыл газы бұған дейін өсімдіктермен атмосферадан сіңірілген, бұл таза парниктік газдар шығарындыларын едәуір төмендетуге және қазбалы энергия көздеріне тәуелділікті азайтуға мүмкіндік береді.

b)

Биометанды сұйылту үшін жоғары қысым қажет.

c)

Оның октан саны бензинге қарағанда төмен.

d)

Оның қорлары шектеулі.

e)

Оның өндірісі ауыл шаруашылық жерлерін пайдалануды талап етпейді.

23.

Көліктегі қалпына келмейтін ресурстарды үнемдеу контекстінде селективті каталитикалық қалпына келтіру жүйелерінің рөлі қандай?

a)

Жүйелер қалпына келтіруші (мысалы, карбамид ерітіндісін) пайдалана отырып, улы азот оксидтерін зиянсыз азот пен суға тиімді түрлендіреді, бұл максималды жылу тиімділікке қол жеткізу үшін қозғалтқыштардың жану температурасы жоғары экономикалық режимдерде жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.

b)

Шығарындылық газдардағы күйе мөлшерін азайтады.

c)

Ол жанармай шығынын 20% арттырады.

d)

Ол күкірт оксидтерін жою үшін қолданылады.

e)

Қалдық глушительді алмастырады.

24.

Көлік құралдарының іштен жану қозғалтқышының поршеньдік тобында үйкеліс шығындарын азайтып, ресурс үнемдеуге бағытталған қандай құрылымдық өзгеріс қолданылады?

a)

Жеңіл поршеньдерді, төмен қысымды поршеньдік сақиналарды және поршень етегіне мен цилиндр қабырғаларына арнайы үйкелісқа қарсы жабындарды қолдану механикалық шығындарды азайтып, қозғалтқыштың механикалық тиімділігін арттырады және отын шығынын төмендетеді.

b)

Поршень массасын ұлғайту.

c)

Үш компрессиялық сақинаны қолдану.

d)

Поршеньнің жұмыс жүрісін арттыру.

25.

Төмен домалау кедергісі бар (RRC) заманауи шиналар отынды үнемдеуді қандай негізгі қасиеті арқылы қамтамасыз етеді?

a)

Кремний негізіндегі (силика) толтырғыштар қолданылған арнайы резеңке қоспаларын және қаңқаның оңтайландырылған құрылымын пайдалану шинаның қозғалыс кезінде ішкі гистерезисі мен протектордың деформациясын азайтады, бұл шина қызыл кетуіне жұмсалатын энергия шығынын төмендетіп, тарту күшіне қажеттілікті азайтады.

b)

Шинаның салмағын арттыру.

c)

Өте жоғары қысымды пайдалану.

d)

Протектордың терең суретін қолдану.

e)

Протектордың жұмыс температурасын төмендету.

26.

Сутекті отын элементтері бар көлік құралдарының негізгі ресурс үнемдеуші және экологиялық артықшылықтары неде?

a)

Олар сутектің химиялық энергиясын тікелей электр энергиясына түрлендіріп, реакцияның жалғыз өнімі ретінде су буын бөледі, бұл пайдаланылған жерде зиянды заттардың нөлдік шығарылуы және энергияны түрлендірудің жоғары тиімділігін қамтамасыз етеді, көлікті декарбонизациялаудың болашағы бар шешімі етеді.

b)

Отын элементтері тек өте төмен температурада жұмыс істейді.

c)

Сутек өте тығыз отын болып табылады.

d)

Жұмыс істеу үшін көптеген ауыр аккумуляторларды қажет етеді.

e)

Сутек өндіру процесі әрқашан экологиялық емес.

27.

Қозғалтқыштың термоменеджмент жүйесі (жылулық режимдерді басқару) ресурс үнемдеуді арттыруда қандай рөл атқарады?

a)

Реттелетін термостаттар мен сорғылардың көмегімен қозғалтқыш пен трансмиссияның оңтайлы және тұрақты жұмыс температурасын ұстап тұру майдың тұтқырлығын төмендетуге, үйкеліс шығындарын азайтуға және жұмыс температурасын тезірек жетуге мүмкіндік береді, осылайша отын шығынын қысқартады.

b)

Қозғалтқыштың қызу уақытын көбейту.

c)

Тек бір реттелмейтін термостатты қолдану.

d)

Шығарылатын газдардың температурасын төмендету.

28.

Жүк көлігін тиеудің қай режесі ресурс үнемдеу үшін ең маңызды болып табылады?

a)

Көлік құралын оңтайлы деңгейде тиеу (рұқсат етілген шектік шегінде, бірақ асырмай) және жүкті осьтер бойынша біркелкі бөлу бос жүрістер санын азайтып, бір тонна жүкті отын шығынын төмендетуге мүмкіндік береді, энергия сақтау заңына сәйкес жүктеуді оңтайландырады.

b)

Максималды жүк көтергіштігі әдейі асыру.

c)

Жүктің барлығын тек артқы оське шоғырландыру.

d)

Жүкті ашық қорша тасымадау.

e)

Кузов көлемі аз көлікті пайдалану.

29.

Іштен жану қозғалтқышының форсункаларының (инжекторларының) ақаулығы (ластануы) ресурс үнемдеуге қалай әсер етеді?

a)

Инжекторлардың ластануы отынның дұрыс бүркілуіне кедергі, бұл қоспа түзілуін нашарлатып, толық жанбауға, қуаттың төмендеуіне, күйенің жиналуына және тіпті қажетсіз өнімділікке жету үшін меншікті отын шығынының едәуір артуына себеп болады.

b)

Бұл отынның отқан санын арттырады.

c)

Бұл тұтандыру жүйесінің жұмысын жақсартады.

d)

Бұл отын шығынына әсер етпейді, тек қуатқа әсер етеді.

e)

Бұл қозғалтқышқа төмен айналымдарда жұмыс істеуге мүмкіндік береді.

30.

Ресурстарды үнемдеу тұрғысынан төмен тұтқырлықтағы трансмиссиялық майлардың рөлі неде?

a)

Төмен тұтқырлықтағы майларды қолдану беріліс қорабы/редуктордың тісті іліністері мен мойынтіректерінде үйкеліс пен араластыруға кететін энергия шығынын азайтады, бұл трансмиссияның механикалық тиімділігін арттырады және оныңда аз болса да, бірақ маңызды деңгейде үнемдейді.

b)

Төмен тұтқыр майлар үйкелісті арттырады.

c)

Олар жиі ауыстырылуды талап етеді.

d)

Автоматты беріліс қораптарында қолданылмайды.

e)

Олар трансмиссияның жұмыс температурасын арттырады.

31.

Метрополитен жүйелерінде пойыздар еңіс және тежелу кезінде қандай негізгі ресурс үнемдеу әдісі қолданылады?

a)

Рекуперативті тежелуді (немесе қайтарымды-рекуперативті тежелуді) қолдану, бұл кезде тартылу электрқозғалтқыштары генератор режиміне ауысып, өндірілген электр энергиясы басқа пойыздарды қуаттандыру үшін контакт желісіне қайтарылады немесе арнайы энергия жинақтау жүйелеріне (аккумуляторлар немесе суперконденсаторлар) беріледі.

b)

Вагондардағы барлық жарықтандыру жүйелерін өшіру.

c)

Артық энергияны резисторларда жылу түрінде тарату.

d)

Дизель генераторымен қоректенуге көшу.

e)

Тек аэродинамикалық тежелуді қолдану.

32.

Common Rail тікелей бүрку жүйесі дизель қозғалтқыштарында ресурс үнемдеуге қалай ықпал етеді?

a)

Жүйе өте жоғары қысымда (2500 барға дейін) көп мәрте отын бүркуді қамтамасыз етіп, бүрку басталуы, ұзақтығын және факел пішінін дәл реттеуге мүмкіндік береді, бұл цилиндрдегі жану процесін оңтайландырып, тиімділікті арттырады және меншікті отын шығынын азайтады.

b)

Тек төмен қысымды бүрку қолданады.

c)

Қозғалтқыштың шуын арттырады.

d)

Тек бензин қозғалтқыштарында қолданылады.

e)

Жүйе отын сорғысының құрылымын жеңілдетеді.

33.

Қай перспективті әдіс теміржол көлігінің қалыпқа келмейтін ресурстарды тұтынуын төмендетуге және ресурс үнемдеуді арттыруға мүмкіндік береді?

a)

Байланыс желісі мен тартқыш жылжымалы құрамды қуаттандыру үшін жаңартылатын көздерден (күн, жел электр станциялары) алынған электр энергиясын пайдалану, бұл көлік жүйесін декарбонизациялауға және электр энергиясын өндіру үшін көмір немесе газ жағуға тәуелділікті азайтуға ықпал етеді.

b)

Теміржолдарды электрлендіруден бас тарту.

c)

Локомотивтердің санын арттыру.

d)

Тек бу тартқышын қолдану.

e)

Құрамдағы вагондар санын азайту.

34.

Ресурс үнемдеу тұрғысынан жанармайға қосылатын жуғыш қоспалар (детергенттер) қандай функция атқарады?

a)

Олар форсункаларда, клапандарда және жану камерасында тұнбалардың түзілуіне жол бермей, барлығын тазартады, бұл отын жүйесі мен қозғалтқыштың оңтайлы өнімділігін қамтамасыз етіп, дұрыс бүрку мен жануды қамтамасыз етеді, нәтижесінде меншікті отын шығынын төмен деңгейде ұстайды.

b)

Жуғыш қоспалар отынның тұтқырлығын арттырады.

c)

Олар отқан санын төмендетеді.

d)

Олар отын багының коррозиясына әкеледі.

e)

Олар қозғалтқыш жұмысына әсер етпейді.

35.

Шинадағы қысымды бақылау жүйесі ресурс үнемдеуге қалай ықпал етеді?

a)

Дұрыс қысым отын шығынын азайтады және шиналардың қызмет ету мерзімін ұзартады.

b)

Қысым бақылау жүйесі тек қауіпсіздік үшін қажет.

c)

Бұл жүйе тек жүк көліктерінде қолданылады.

d)

Қысым бақылау жүйесі отын шығынын арттырады.

e)

Бұл жүйе шиналардың тозуын тездетеді.

36.

Шинадағы қысымның төмендеуін жүргізушіге ескертіп, оңтайлы параметрлерді уақытылы қалпына келтіруге мүмкіндік береді, бұл домалау кедергісінің артуынан, протектордың шамадан тыс тозуынан және артық отын шығынынан сақтайды, осылайша шиналардың қызмет ету мерзімін ұзартып, энергияны үнемдейді.

a)

Жүйе автоматты түрде шиналарды нағыздайды.

b)

Ол салондағы ауа температурасын өлшейді.

c)

Навигацияға арналған.

d)

Ол доңғалақтың массасын арттырады.

37.

Электромобильдердің жылыту жүйелерінде жылу сорғыларын қолдану ресурс үнемдеу тұрғысынан неге маңызды?

a)

Жылу сорғысы салонды жылыту үшін дәстүрлі электр қыздырғыштарымен салыстырғанда 2-4 есе аз электр энергиясын тұтынады, өйткені ол жылуды туындатпай, тасымалдайды, бұл тартқыш батареяның заряды едәуір үнемдеуге және автокөліктің жүріс қорын арттыруға мүмкіндік береді.

b)

Жылу сорғысы тек бензинде жұмыс істейді.

c)

Ол рекуперация жүйесінің тиімділігін төмендетеді.

d)

Жылу сорғысы электр энергиясының тұтынуды арттырады.

38.

Жанармайды үнемдеу тұрғысынан «Старт-стоп» жүйесі қай жағдайда ең жоғары тиімділік береді?

a)

Қозғалыс жиі тоқтайтын және ұзақ күту болатын (жол кептелісі, бағдаршамдар, теміржол өткелдері) қалалық жағдайда, өйткені бұл жүйе қозғалтқыштың қажетсіз жұмысын автоматты түрде өшіріп, бос жүрістегі жанармай шығынын болдырмайды, ал бұл қалалық циклде негізгі фактор болып табылады.

b)

Тұрақты түрде жоғары жылдамдықпен тас жолда қозғалғанда.

c)

Толық разрядталған батареямен қозғалғанда.

d)

Трассада басып озу кезінде.

39.

Ұшақтарды жерүсті қызмет көрсету кезінде жанармай тұтыну бойынша ресурс үнемдеуге қандай шара ықпал етеді?

a)

Тұрақтау кезінде ұшақтың қосымша күш қондырғысын іске қоспай, жерүсті көздері мен желдету жүйелерін пайдалану, бұл әуежайдағы борттық жүйелер мен салон климатын қамтамасыз ету үшін авиатопливо жағуды болдырмайды.

b)

Рулеж кезінде ұшақтың барлық қозғалтқыштарын толық қуатқа қосу.

c)

Тұрақтау кезінде барлық байланыс жүйелерін өшіру.

d)

Қозғалтқыштарды қыздыру уақытын арттыру.

40.

Қозғалтқыш маховигінің массасын азайту жанармай үнемдеуге қалай әсер етеді?

a)

Жеңілдетілген маховик қозғалтқыштың айналмалы массаларының инерциясын азайтады, бұл әсіресе жиі беріліс ауыстырып және қалалық режимде қозғалыс кезінде айналымды тез арттыруға және төмендетуге мүмкіндік береді, сол арқылы осы массаларды үдетуге кететін энергия шығынын азайтады, дегенмен жүріс жұмсақтығы біршама төмендейді.

b)

Маховик массасын арттыру үдеуді жақсартады.

c)

Маховик массасын азайту бос жүрісте дірілді арттырады.

d)

Маховик массасы жанармай шығынына әсер етпейді.

41.

Пікті емес уақытта жүкпен ынталандырылатын тарифтерді (мысалы, түнгі тасымалдарды) енгізу ресурс үнемдеуге қалай ықпал етеді?

a)

Жүк және жолаушылар ағынын тәуліктің түнгі уақытқа немесе аз жүктелген кезеңдерге ауыстыру кептелістерге тап болу ықтималдығын азайтып, босқа күту уақытын қысқартады.

b)

Бұл стартерлік жүйемен артықшылығы анықталады.

c)

Бұл жанармай үнемдеуге әсер етпейді.

d)

Бұл тек механикалық көліктерге қатысты.

42.

Самолет немесе тікұшақ винтін оңтайландырудағы ресурс үнемдеуге ықпал ететін негізгі қағидасы қандай?

a)

Реттелетін қадамы бар винттерді пайдалану

b)

Геометриясы өзгеретін винттерді пайдалану

c)

Винт қалпақшасының шабуыл бұрышын оңтайландыру

d)

Жанармай шығынын арттыру

43.

Кең профильді жалғыз шиналарды жүк көлігіндегі қос шиналардың орнына қолдану ресурс үнемдеуде қандай артықшылық береді?

a)

Олар автокөліктің жалпы массасын айтарлықтай арттырады.

b)

Жалғыз шинада жылуды нашар бөледі.

c)

Олар жоғары қысымды қолдануды талап етеді.

d)

Олар доңғалақты ауыстыру процесін жеңілдетеді.

44.

Көлік навигацияларының навигациялық жүйелеріндегі белсенді пайдаланылу ресурс үнемдеуге қалай ықпал етеді?

a)

Жүйелер диспечтерлерге көлік құралдарының орналасуын, жылдамдығын және жұмыс режимін нақты уақытта бақылауға мүмкіндік береді, бұл маршруттарды келтіруге/айналым уақыты жедел түзетуге, рұқсат етілмеген тоқтап қалуларды және жанармайды мақсатсыз пайдаланудың алдын алуға көмектеседі.

b)

Олар түйе кезіндегі бос тұру уақытын ұзартады.

c)

Жүйелер тек көңіл көтеру үшін арналған.

d)

Олар әрқашан маршрут ұзындығын арттырады.

e)

Олар жанармай шығынына әсер етпейді.

45.

Іштен жану қозғалтқышының шығарындылағындағы жылуды рекуперациялау жалпы ресурс үнемдеуді қалай арттыра алады?

a)

Шығар газдардың жылуын салқындатқыш сұйықтықты немесе майды жылыту үшін, ал кейбір жағдайларда турбиналарды айналдыру үшін пайдалану, бұл қозғалтқыштың жұмыс режиміне жылдам шығарар, оның жылулық тиімділігін арттыруға және пайдаланылмайтын энергия шығындарын азайтуға мүмкіндік береді.

b)

Барлық шығар жылуын автокөлік салонына бағыттау.

c)

Шығар газдарын минус температураға дейін салқындату.

d)

Жылуды сүзгідегі күйені жағуға пайдалану.

e)

Жылуды арнайы резервуарда жинақтау.

46.

Әуеайда ұшақтың рульдері кезінде ең тиімді ресурс үнемдеуші әдіс қайсы?

a)

Рульек жолдаменың қозғалуы үшін мүмкін болатын ең аз қозғалтқыш санын және екеу немесе екі, модель мен ережелерге байланысты) пайдалану, бұл барлық қозғалтқыштарды қолданумен салыстырғанда авиатоплив шығынын едәуір азайтады.

b)

Барлық қозғалтқыштарды максималды тартуға қосу.

47.

Теміржол көлігінде ресурс үнемдеу үшін рельс профилінің сапасы мен домалау бетінің тегістігінің маңызы қандай?

a)

Жоғары сапалы профиль және тегіс бет дөңгелек пен рельс арасындағы үйкеліс пен домалау кедергісін азайтады, бұл пойызды тартуға аз энергияны талап етеді, доңғалақтар мен рельстердің тозуын төмендетеді және дірілдік шығындарды қысқартады.

b)

Рельстердің кедір-бұдырлығын арттыру.

c)

Рельстің өз салмағын азайту.

d)

Өте кең рельстерді қолдану.

e)

Пойыздардың қозғалыс жылдамдығын арттыру.

48.

Іштен жану қозғалтқышында турбонаддув жүйесін қолдану ресурс үнемдеуге қалай ықпал етеді?

a)

Турбонаддув пайдаланылған газдардың энергиясын цилиндрлерге ауаны мәжбүрлі айдау үшін пайдаланады, бұл қозғалтқыштың жұмыс көлемін (даусыназингі) азайтуға мүмкіндік береді, қуатын немесе айналу моментін сақтай отырып немесе арттыра отырып, меншікті жанармай шығынын едәуір төмендетеді.

b)

Ол қозғалтқыштың жұмыс көлемін арттырады.

c)

Турбонаддув әрқашан төмен октанды отынды қолдануды талап етеді.

d)

Ол механикалық шығындарды айтарлықтай арттырады.

e)

Турбонаддув жанармай шығынына еш әсер етпейді.

49.

Жүк көліктерінің тіркемелері мен жартылай тіркемелерінде жасалатын қандай конструктивтік жетілдіру ресурс үнемдеуде ең маңызды болып табылады?

a)

Тіркеменің шанақ астын және тартқыш пен тіркеме арасындағы кеңістікті жауып тұратын аэродинамикалық элементтерді (бүйірлік юбкалар, спойлерлер) орнату, бұл ауа турбуленттілігін едәуір азайтады және автопоезддың жалпы аэродинамикалық кедергісін төмендетеді, әсіресе жоғары жылдамдықта.

b)

Тіркеменің массасын арттыру.

c)

Төбесі жоқ тіркемелерді пайдалану.

d)

Тек ескі үлгідегі шиналарды орнату.

e)

Тіркеменің денгейлес базасын қысқарту.

50.

Метанолды баламалы көлік отыны ретінде қолданудың негізгі ресурстық мәселесі неде?

a)

Метанолдың меншікті энергия тығыздығы бензинге қарағанда шамамен екі есе төмен, бұл сол жүріс қоры үшін отын багының көлемін ұлғайтуды талап етеді, сондай-ақ отын жүйесінің кейбір материалдарына коррозиялық әсер етеді.

b)

Оның октан саны өте жоғары.

c)

Метанол суға араласпайды.

d)

Ол бензинге қарағанда айтарлықтай қымбат.

e)

Метанол қозғалтқышты мүлде өзгертуді қажет етпейді.

51.

Транспорттық терминалдардағы жүктерді сақтау және іздеу бойынша автоматтандырылған жүйелер ресурс үнемдеуге қалай ықпал етеді?

a)

Олар қойма кеңістігін (вертикальды сақтау) оңтайландырады, жұмыс күшіне қажеттілікті азайтады және жүктерді іздеу, жылжыту және өңдеу уақытын қысқартады, бұл жарықтандыру, жылытку және тиеу-түсіру техникасының жұмысына кететін энергия шығындарын айтарлықтай төмендетеді.

b)

Олар қолмен басқаруды талап етеді.

c)

Транспорттың бос тұру уақытын арттырады.

d)

Тек өте қысқа жүктерге ғана қолданылады.

e)

Олар қойма алатын аумақты ұлғайтады.