WorksheetsМәдениет және семиотика сұрақтары
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Мәдениет (маданият) сөзінің мағынасын Араб тілінен аударғанда қандай мағына білдіреді?
Қалалық, қалалану, қалалықтану
Білім, ғылым, оқу
Өнер, шығармашылық
Тарих, дәстүр, салт
Классикалық мәдениеттанудағы «мәдениет жөніндегі ғылым-реформалар жөніндегі ғылым” деп тұжырымдаған, мәдениетті үздіксіз даму үстіндегі процесс деп қарастырған ғалым:
З.Б. Тұйынов
А.Х. Марғұлан
М.С. Орынбеков
Ш.Уәлиханов
Латын тілінде «культура» терминін Цицерон қандай мағынада қолдануды ұсынған?
Жанды жетілдіру
Табиғатты зерттеу
Өнерді дамыту
Тіл үйрену
Қоғамды басқару
«Мәдениет» сөзі ағылшынға немен тығыз байланысты түсіндіріледі?
Ғылымның жетілуі, ғылымдардың дербестікке ие болуы және кітапханалармен
Тек өнермен ғана
Тек спортпен ғана
Тек саясатпен ғана
Тоналд, Вольтер, Монтескье, Лессинг қай дәуір мәдениет теорияларының авторлары саналады?
ағартушылық
Қайта өрлеу
Орта ғасыр
Жаңа заман
Ағарту дәуірі өкілдері мәдениетті негіздеуге қай категорияларға бас назар аударады?
Табиғат, адам, ақыл, таным және т.б.
Дін, миф, өнер және т.б.
Экономика, саясат, құқық және т.б.
Тіл, әдебиет, музыка және т.б.
И. Кант, Г. Гегель, А. Гумбольдт сияқты философтардың шығармашылығымен тығыз байланысты қалыптасқан танымал мәдениеттанушылық мектеп:
Қоғамдық-тарихи мектеп
Психоаналитикалық мектеп
Семиотикалық мектеп
Функционалдық мектеп
Танымал оқымысты ғалым Освальд Шпенглер өзінің «Еуропаның ақыры» еңбегінде тарихи тұрғыдан мәдениеттің қанша түрге бөлін қарастырған?
8
5
3
10
Мәдениеттанушы қалыптастырудағы өзіндік рөл атқарған классикалық мектептердің бірі саналатын «Натуралистік мектептің» өзге мектептерден ерекшеліктері неде болады?
мәдениетті биологиялық сипаттың әсерімен көрсетіп, адамды биологиялық тұрғыдан қарастырған
мәдениетті тек экономикалық факторлармен түсіндірген
мәдениетті діни көзқарастар арқылы сипаттаған
мәдениетті тек әлеуметтік құрылымдармен байланыстырған
Мәдениеттанудағы рәміздік мектептің негізін салушы ғалымдар:
Эрст Кассирер, Ливи Стросс
Карл Маркс, Фридрих Энгельс
Макс Вебер, Эмиль Дюркгейм
Зигмунд Фрейд, Карл Юнг
Атақты тұжырым, мәдениеттанушы Карл Ясперс бойынша адамзат мәдениеті үнемі қандай тарихи кезеңдерден өтіп отырады:
Сындарлы дәуір
Қайта өрлеу дәуірі
Орта ғасырлар
Жаңа заман
Ең ол томдық «Тарих зерттеулері» атты тарихи мәдени, ғылыми топтамаларының авторы?
А.Тойнби
Л.Н.Гумилев
Э.Хобсбаум
С.Хантингтон
Арнольд Тойнби өз еңбектерінде адамзат мәдениетінің жетілуі кене оны қанша ерекшелікті тәрбие беріп, тұжырымдаған?
Он үш
Он екі
Он төрт
Он бес
Томас Спенсер бойынша адамзат мәдениетінде тоқыраудан сақтаушы күш
Мәдени элита
Табиғи ресурстар
Экономикалық даму
Техникалық прогресс
«Таңғажайып мәдениет» теориясының авторы, көрнекті орыс ғалымы
Лифшиц
Павлов
Сахаров
Ломоносов
Мәдениет ежелгі ғасырдан бастап замануи және ғылыми сала ретінде (пән ретінде емес) негізде бастады?
XIX ғ.
XVII ғ.
XX ғ.
XV ғ.
Мәдениеттанудағы «таңбалар мен белгілер» пәнінің негізін қалаған ғылым саласы:
семиотика
лингвистика
антропология
философия
Мәдениеттанудағы семиотика ғылымының негізін қалаған ғалымдар:
Фердинанд де Соссюр
Карл Маркс
Зигмунд Фрейд
Макс Вебер
Мәдениеттанудағы «семиозис» терминінің мағынасы
Табғаны, белгіні түсіндіру процесі
Мәдени мұраларды сақтау әдісі
Өнер туындыларын бағалау тәсілі
Тарихи оқиғаларды зерттеу процесі
Мәдениеттанудағы Ю. Лотманның ұсынған семиосфера ұғымы
семиотикалық кеңістік
мәдени мұра
әлеуметтік құрылым
тарихи кезең
Адамгершілік, ізгілікке, жақсылыққа үстемдік мәдениетінің ерекше типі
рухани мәдениет
материалдық мәдениет
тұрмыстық мәдениет
техникалық мәдениет
Мәдениеттін көбіне материалдық жағымен көрініс табатын, жәдігерлердің негізінде зерттеліп айтылатын түрі:
өркениет
дәстүр
тіл
өнер
Замануи мәдениеттануда «Халық мәдениеті» қандай құндылықтар негізінде сипатталады?
фольклор, салт-дәстүр
технология, инновация
урбанизация, өнеркәсіп
ғылым, білім
Замануи ақпарат құралдарының дамуы мен жетілуі, бүкіл халық үшін жасалғанын және көпшілік тұтынатын мәдениет типі
бұқаралық мәдениет
ұлттық мәдениет
дәстүрлі мәдениет
элиталық мәдениет
«Мәдени өмірдің мәні адам мінез-құлқының эталоны болып табылатын қоғамда кең таралған мәдени құбылыс дегеніміз» ол:
мәдени норма
мәдениеттану
дәстүр
әдет-ғұрып
Рекреациялық мәдениет үлгісіне:
денсаулықты сақтау және қалпына келтіру
өндірістік қызметті арттыру
ғылыми зерттеулер жүргізу
экономикалық пайда табу
Ұлттық мәдениеттердің үйлесімділігі, кейде ұлттық мәдениеттің жауы саналатын феномен
субмәдениет
глобализация
урбанизация
индустрияландыру
Мәдениеттанудағы үш семиотикалық белгі (триадикалық теория) арқылы ерекшеліктерін түсіндіруді ұсынған ғалым
Ч.С. Пирс
Фердинанд де Соссюр
Ролан Барт
Ю.М. Лотман
Көрнекті философ адам рөлін алғаш рет ғылым айналымына енгізген, яғни «адамзат дамуының қоғамдық бастауы» деп қандай терминді меңзеген?
өркениет
мәдениет
қоғам
табиғат
XVII ғасырдың алғаш рет семиотика сөзін қолданған ойшыл ғалым
Джон Локк
Чарльз Пирс
Фердинанд де Соссюр
Ролан Барт
Семиотиканың, семиологияның медицианадағы бағыты
симптоматология
патология
анатомия
гистология
Мәдениеттанудағы семиологияға мағынасы жағынан жақын, бірақ құбылыстық таным мен мазмұнды зерттейтін бағыт
феноменология
структурализм
постмодернизм
герменевтика
Семиологиядағы доктринаның кезек екілі
Чарльз Сандерс Пирс
Фердинанд де Соссюр
Ролан Барт
Юрий Лотман
Семиологиядағы Якобсон және Икскюлдың «Үмбетыла» тұжырымдамасы қай ғылым бағытынадағы семиотикаға негіз болады?
биологиялық семиотика
лингвистикалық семиотика
мәдени семиотика
әлеуметтік семиотика
Әртүрлі ұлттар мен этностардың мәдениетін, белгілерін зерттейтін ғылыми сала
этносемиотика
этнография
лингвистика
археология
Семиологиядағы логика математикалық бағыттың негізгі екілі
Г.Лейбниц
И.Ньютон
Аристотель
Р.Декарт
Семиологияда синтактика таңба, белгілердің қандай жағын зерттейді?
құрылымын
мағынасын
пайдалануын
тарихын
Э. Кант бойынша мәдениетті немен танып білуге болады?
Өркендеу, гүлдену, жаңару, көркею, қайта серпілу
Тарихи оқиғалар арқылы
Табиғи ресурстарды пайдалану арқылы
Экономикалық даму деңгейі арқылы
«Ренессанс» сөзінің мәдениеттанулық мағынасын нені білдіреді?
Қайта жаңғыру
Орта ғасыр
Жаңа дәуір
Тарихи ескерткіш
Классикалық музыка, опера, жоғары әдебиет мәдениеттің қай типі
Элиталық немесе жоғары мәдениет
Поп-мәдениет
Жастар мәдениеті
Көпшілік мәдениет
41. Әдет ғұрыптық, ертегілер, ауызекі әдебиет мәдениеттің қай типі?
Халық мәдениеті
Элитарлық мәдениет
Массалық мәдениет
Діни мәдениет
Көпшілік тұтынатын, ақпарат құралдары арқылы таралып, насихатталатын мәдениет
Бұқаралық мәдениет
Дәстүрлі мәдениет
Элиталық мәдениет
Ұлттық мәдениет
«Мәдениет пен өркениет бір. Олар синонимдер» деген пікірді қалдырған ғалым
И.Гердер
К.Маркс
А.Тойнби
О.Шпенглер
Л. Мэмфордтың мәдениеттанулық концепциясының негізгі қозғаушы тіректері?
Мәдениет пен өркениет
Техника мен ғылым
Экономика мен саясат
Табиғат пен адам
45. Мәдени өмір мен адам мінез-құлқының эталоны болып табылатын қоғамда кең таралған мәдени құбылыс
ДЕВИАНТТЫҚ
КОНФОРМДЫҚ
АНОМИЯ
СУБКУЛЬТУРА
46. Мәдениетті зерттеу мен түсіндіруде қолданылатын негізгі екі ғылыми категориялар
Мәдениеттанулық және Әлеуметтанулық
Экономикалық және Философиялық
Биологиялық және Географиялық
Тарихи және Физикалық
Еңбек мәдениеті, күнделікті мәдениет, топос немесе енді мекен мәдениеті қай мәдениеттің ажырамас элементтері болып табылады?
материалдық
рухани
діни
ұлттық
«Рекреациялық мәдениет» қай мәдениет құрамына кіреді
дене тәрбиесі мәдениеті
музыкалық мәдениет
көркем мәдениет
ғылыми мәдениет
49. Мәдениеттанудағы мәтіннің құрылымдық теорияларының өкілдері
Дж.Локк, Т.Гоббс
К.Леви-Стросс, Р.Барт
М.Вебер, Э.Дюркгейм
З.Фрейд, К.Юнг
50. Арғытүріктердің ерекше мәдениеті мен өркениетінің белгісі болып табылатын «Есік обасынан» табылған «Алтын адам» қайсы көшпелі халықтардың мәдениеті саналады?
Сақ мәдениеті
Үйсін мәдениеті
Қаңлы мәдениеті
Ғұн мәдениеті
Ортағасырлық түркі тайпаларының басқарушыларын да деректерінде «Командар», иеліктерін «Комания» деп атап көрсеткен?
Қыпшақтар
Оғыздар
Қарлұқтар
Жалайырлар
Алтыннан жасалған бұйымдардағы сақ стилі қай халыққа Арғытүріктерге басым болды?
Сақ
Үйсін
Қаңлы
Ғұн
Ғұндардың тілі қайсы
Түркі
Қытай
Парсы
Моңғол
54. «Охонь Енисей» жазбасындағы тіл
түркілік
моңғолдық
қытайлық
орысша
Қазақстанның көне тайпалар мәдениеті
Парсы, Грек
Қытай, Жапон
Араб, Үнді
Рим, Египет
Ескі Парсы деректеріндегі «Сақ» сөзінің нені білдіреді?
көшпелі дегенді
жауынгер дегенді
құдай дегенді
патша дегенді
57. Ежелгі Қазақстан территориясының мекенденген ежелгі тайпалар
арийлер
сақтар
ғұндар
үйсіндер
58. Бегазы Дәндібай мәдениеті қай аймақтарда мәдениет саналад?
Қола дәуірі
Темір дәуірі
Орта ғасырлар
Жаңа дәуір
Қытайдың ежелгі мәдениетінің қалыптасуына қай елдің мәдениеті ықпал етті?
Сыма Цянь
Үндістан
Грекия
Месопотамия
60. «Күнбен» (Күнби) қай Арғытүріктердің мемлекетінің лауазым болып табылған?
үйсін
қаңлы
сақ
ғұн
Қазақстандағы Қаратау аймағынан табылған Арғытүріктердің мәдениетінің белгісінің бірі «Таңбалы тас» мәдениет қандай таңба бойынша негізделген?
петроглиф
киіз үй
қыш ыдыс
қола мүсін
Көрнекті тарихшы С.П.Толстов кезінде, археологиялық және жазба деректерге сүйене отырып, «Бұл өркениет материалдық және рухани мәдениеттен кез үшін өте жоғары болған», деп қайсы Арғытүріктердің мәдениетін насихаттады?
қаңлылар
сақтар
үйсіндер
ғұндар
63. Тарихта «Қаған» аты титулымен басқарылған мемлекеттің құрылымын мен әскери мәдени бірлестіктің атауы
қаңғанат
хандық
империя
ұлыс
Еуропаны ауғр сілкіндірген Еділ батыр (Аттила) қай көшпелі халықтар мәдениетінің таралуына ықпалын тигізді?
ғұн
сақ
қыпшақ
түрік
1969 жылы «Алтын адам» табылып, Арғытүріктердің мәдениетінің әлемге жариялаған этнограф ғалым:
К.А. Ақышев
Ә.Х. Марғұлан
С.Қ. Жолдасбайұлы
Т.Ж. Шәлекенов
66. Сыр бойындағы астанасы Янгикент қаласы болған оғыздар мемлекетінің мәдениет типі
отырықшылық
көшпелі
теңізшілер
орманшылар
Қазақстандағы, Орта және Дәндібай Аянының, сондай-ақ Еуропаның этникалық және саяси қарастығын едәуір дәрежеде өзгерткен тарихи саяси мәдени процестің атауы
халықтардың ұлы қоныс аударуы
индустриялық революция
Ұлы жібек жолының дамуы
Реформация қозғалысы
68. Сыр өзенінің орта ағысы (Шаш, Отырар) аймағын мекендеген Арғытүріктердің мәдениеті тарихи әдебиеттерде қалай аталады?
Қаратау мәдениеті
Андрон мәдениеті
Ботай мәдениеті
Тасмола мәдениеті
69. Энеолит дәуірінде алғаш рет жер бетінде жануарларды қолға үйрету мәдениеті және Қазақстан территориясында басталған мәдениеттің атауы
Жылқыны қолға үйрету және міну
Түйені қолға үйрету және міну
Қойды қолға үйрету және бағу
Сиырды қолға үйрету және сауу
70. Сақтардың бұғы, ақар, арыстан, самұрық құс суреті мен олардың бейнесін алтыннан құйып жасау стилінің атауы
аң стилі
геральдика стилі
роман стилі
готика стилі
Мәдени шекарасы Батысында Шу мен Талас өзендері, шығысында Тянь-Шань таулары, солтүстігінде Балқаш көлінен бастап, ыстықкөлдің оңтүстік жағалауына дейінгі өлкені алып жатқан Арғытүріктер тобы
үйсіндер мен қаңлылар
сақтар мен массагеттер
ғұндар мен сарматтар
түргештер мен қарлұқтар
Ортасырлардағы Ортазиялық халықтарда қала мәдениетіне қарай, қалалар қанша бөлікпен тұрған?
3 бөліктен
2 бөліктен
4 бөліктен
5 бөліктен
Ортасырлардағы ортасирлық қалалардағы мәдени экономикалық орталықтардың атауы?
Шахристан, Үшлік, Шахристан, Рабад
Керуен сарай, Мешіт, Медресе, Базар
Сарай, Қорған, Күмбез, Монастырь
Ауыл, Дала, Өзен, Тау
Ортасырлық Қазақстандағы ең тараған тасқа ескерткіштерінің мәдениеті
Балбал тастар
Күміс қазандар
Қыш ыдыстар
Қола мүсіндер
«Дуани Хикмет» еңбегінің авторы кім?
Қожа Ахмет Яссауи
Абай Құнанбаев
Шәкәрім Құдайбердіұлы
Мұхтар Әуезов
76. Әл Фарабидің «Ізгі қала тұрғындарының ойлары» атты трактатында қандай құндылыққа басымдық беріледі?
руханилық мәдениет
экономикалық даму
техникалық прогресс
әскери күш
саяси билік
Шығармашылық, денсаулық, сымбаттылық мәдениеті туралы арнайы құнды еңбектер қалдырған оқымысты, Ортағасырлық ғалым
Ибн Сина
Әл-Фараби
Омар Хайям
Әбу Насыр әл-Жауһари
Ортағасырлық Шығыс Орта Азия елдері туралы субъелі еңбек жазған еуропалық жиһанкез кім?
Марко Поло
Васко да Гама
Фернан Магеллан
Христофор Колумб
79. Ортағасырлық Қарақорым туралы алғаш ресми жазбалар қалдырған Еуропалық саяхатшы Г де Рубруктың еңбегінің атауы
Шығыстың елдеріне саяхат
Марко Полоның саяхаттары
Монғолияға сапар
Қытайға жол
«Түркілердің көзі көк, шашы сары болған» деген тарихи деректі мәдени шығарма авторы, Парсы оқымыстысы
Гардизи
Фирдоуси
Ибн Сина
Әл-Бируни
81. Ортағасырлық Әл-Истахри және Ибн Хаукан еңбегінің маңызы бөлімі саналатын «Сурат әл-ард» деп аталатын бөлімінде қандай мәліметтер көрсетілген?
Географиялық карта
Тарихи оқиғалар
Әдеби шығармалар
Экономикалық деректер
Ортағасырлық Мусылман Орта Азия елдері ойшылдарының ерекшеліктері
ғылымға ерекше көңіл игерген, энциклопедиялық білімділер болған
тек діни біліммен шектелген
өнер мен спортқа ғана қызыққан
шетелдік мәдениетке еліктеген
Ортағасырлық мәдениет дәуірі неше кезеңнен тұрады?
3 кезең: Ерте, орта, кейінгі
2 кезең: Ерте, кейінгі
4 кезең: Ерте, орта, кейінгі, жаңа
1 кезең: Орта
84. Ортағасырлар мәдениетінде басым түрде дамыған өнер түрі
сәулет өнері
музыка өнері
би өнері
кескіндеме өнері
«Музыкантың ұлы кітабы» еңбегінің авторы, атақты Ортағасырлық ғұлама?
Әл-Фараби
Ибн Сина
Омар Хайям
Жүсіп Баласағұн
Жүсіп Баласағұнның атақты шығармасы
Құтты білік
Диуани хикмет
Кодекс Куманикус
Махаббатнаме
Тарихи мәдениет пен дереккөзді іздеу бағытындағы атау
Эвристика
Археология
Генеалогия
Палеография
88. Қазақ мәдениетіндегі туыстық жақын оң жақтан түтін бір ауыл деп аталды. Ал жеті атадан тараған бірнеше ауыл бір ата қазаны аталған?
Аймақ
Тайпа
Жүз
Ру
Қазақ мәдениетіндегі этникалық тұрғындар жеті атаға дейінгі ұрпақтан құралған одақтың атауы
тайпа
ру
жүз
ауыл
Қазақтарда үш жүзді Тереңнен шыққан Ұлы хандық, жүздердің кіші хандық, ұлыстарды сұлтандар, тайпаларды билер, рулары басшылар, аймақтарды (аталар) ақсақалдар, ауылдарды ауыл ағалары басқарған. Бұл жеті сатылы билік жүйесі
жеті сатылы басқару жүйесі
төрт сатылы басқару жүйесі
екі сатылы басқару жүйесі
бес сатылы басқару жүйесі
Тәуке ханның «Жеті Жарғысының» төбесіне байланысты қай бабық сал тармақтан тұрады?
Алтыншы бабы
Бірінші бабы
Үшінші бабы
Төртінші бабы
92. Қазақ хандарының шежірелік кестесі бойынша жошылық жолы лауазым
Жан
Тау
Көл
Дала
93. Қазақ хандары қай топтарға салынған тереңдер
Жошылық жолы
Шайбанилық жолы
Тоғылық жолы
Қасымдық жолы
94. Қазақ хандарының шежірелік кестесі бойынша хандық жолы лауазым
Хан
Сұлтан
Бек
Би
95. Хан сайлау мәдениетінде, сайланған ханның хандыққа қандай киізге алып көтерген?
Ақ киіз
Қызыл киіз
Көк киіз
Сары киіз
Қазақ хандығындағы басқару режимі мен хандық билік жүйесі негізделген
түркі жүздік демократия
феодалдық монархия
абсолюттік монархия
республикалық басқару
Ел басқару мәдениетіндегі үлкен жиылыстар қай төбенің басында өткізілген отырған?
Күлтөбе
Ордабасы
Қаратау
Ұлытау
Қазақ хандығының билік пен жер мен жайылым ғана ашық кеңес жиналысымен жетісіп отырған
үкілер жырлау
хан жарлығы
би шешімі
сұлтан бұйрығы
Қазақ хандығының тарихи әрі мәдени орталығы саналған қала
Түркістан
Семей
Орал
Қызылорда
Қазақ аймағы атауларында халық ұғымдардағы қай халықтар қолданған?
парсылар
гректер
қытайлар
арабтар
