NEW
Font size
WorksheetsҒылыми таным негіздері бойынша тест сұрақтары
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Ғылыми дәстүрді орнықтыратын және ғылыми қауымдастық қабылдаған құндылықтар, сенімдер мен техникалық құралдардың жиынтығына Т.Кун ұсынған атау
теория
парадигма
ғылыми-зерттеу бағдарламасы
факт
идея
Эмпиризм тұрғысынан қарағанда, танымның қайнар көзі
елестеу
ойлау
пайымдау
тәжірибе, сезімдік таным
ой қорыту
Ғылымның эмпириялық деңгейінің ерекшелігі
заттар мен құбылыстардың сыртқы байланыстары мен көріністерін зерттеу
заттың мағынасын ашу
заттың заңдылықтарын анықтау
заттың өзіндік ерекшеліктерін ашу
заттың мәнін түсіндіру
Ғылымның теориялық деңгейінің сипаты
заттар мен құбылыстарды баяндау
заттар мен құбылыстардың сыртқы қасиеттерін көрсету
заттар мен құбылыстардың сыртқы байланыстарын ашу
заттар мен құбылыстардың мәнін ашу
заттар мен құбылыстарды байқау
Сенсуализм мен эмпиризмнің пікірінше танымның негіздері не?
танымның негізі сенім
танымның негізі ерік
танымның негізі жігер
танымның негізі ақыл
танымның негіздері сезімдер (сезімдік тәжірибе)
Рационализмнің пікірінше............................
танымның негізі-сенім
танымның негізі интуиция
танымның негізі жігер
танымның негізі нұрлану
танымның негізін ақыл-ой құрайды
Интуитивизмнің пікірінше,....
танымның негізі - түйсік
танымның негізі - интуиция
танымның негізі - елес
танымның негізі - қабылдау
танымның негізі – ұғым
Ғылыми факт дегеніміз -
заттар мен құбылыстардың, процестердің қасиеттерін бейнелейтін анықталған және дәлелдеген тұжырым
заттар туралы тұжырым
құбылыстар туралы тұжырым
процестер туралы тұжырым
Ақиқаттығын дәлелдеуді қажет ететін ғылыми жорамал
идея
мәселе
гипотеза
принцип
заң
Ойлаудың түрлері
ерік,жігер, сенім
түйсік, қабылдау, елес
сезімдер, эмоция, аффект
ұғым, пікір, ой тұжырымы
арман, тілек, мүдде
Парасаттың негізгі функциясы
бөлектеу және есептеу
біріктіру, топтау
жинақтау, баяндау
қайталау, біріктіру
қорытындылау, қайталау
Парасат дегеніміз -
күнделікті өмірдегі ойлау, яғни дұрыс ойлау
абстрактілі ойлау
жинақтау
қорытындылау
топтау
Ақыл-ой дегеніміз -
топтау
жинақтау
абстракцияларды шығармашылықпен пайдалану
қорытындылау
баяндау
Ақыл-ойдың негізгі функциясы -
көпжақтылықты біріктіру, түпкі себептер мен қозғаушы күштерді анықтау
заттардың байланысын анықтау
заттарды түсіндіру
заттарды суреттеу
заттарды бейнелеу
Ұғым дегеніміз -
құбылыстарды сипаттау;
құбылыстардың байланыстарын анықтау;
құбылыстарды пайымдау;
құбылыстардың маңызды жақтарын, сипаттарын, жалпы заңды байланыстарын түсіндіру;
құбылыстарды жинақтау;
Пікір дегеніміз -
жеке заттар мен құбылыстардың қасиеттерін, байланыстары мен қатынастарын бейнелейтін ойлау түрі
заттар мен құбылыстарды баяндау
заттар мен құбылыстарды байқау
заттар мен құбылыстарды бейнелеу
заттар мен құбылыстарды суреттеу
Ой тұжырымы дегеніміз -
білімдерді жинақтау
білімдерді баяндау
білімдердің қайталануы
білімдердің бірігуі
бұрын белгілі білімдерден жаңа білімді тудыратын ойлау формасы
Теория дегеніміз -
ғылыми білімнің баяндау түрі
ғылыми білімнің төменгі түрі
ғылыми білімнің қарапайым түрі
ғылыми білімнің эмпириялық түрі
ғылыми білімнің ең жоғары түрі
Ғылыми теорияның құрамы
іргелі ұғымдар, абстрактілі модель, философиялық ұстанымдар, заңдар
аңыздар, болжамдар
мифтер мен болжамдар
ұғымдар мен түйсіктер
қабылдаулар мен елестер
Математикалық теорияның ең бастапқы сипаты
сезімдік тәжірибеге жақындығы
нақтылығы
жоғары дәрежедегі абстрактілігі
жинақылығы
әдемілігі
Математикалық теорияның қалыптасу ерекшеліктері -
болжамға сүйену
тәжірибені қолдану
байқау мен баяндауды қолдану
пайымдауға сүйену
аксиоматикалық және гипотетико – дедуктивті методтың қолданылуы
Теорияның синтетикалық функциясы -
дәлелденген жеке білімдерді біртұтас жүйеге келтіру
білімдерді жинақтау
білімдерді қорытындылау
білімдерді анықтау
білімдерді сипаттау
Теорияның түсіндіру функциясы -
A. қажетті және тұрақты байланыстарды айқындау
B. белгілі бір затты басқа заттармен байланыстыру
C. себеп – салдар қатынастарын анықтау
D. белгілі құбылыстың іргелі сипаттарын, қалыптасу, даму заңдылықтарын себепті және басқа да байланыстарын айқындау
E. шындық пен мүмкіндік қатынастарын анықтау
Теорияның методологиялық функциясы -
теорияның негізінде зерттеудің жаңа методтары, тәсілдерінің пайда болуы
методтарды біріктіру
методтарды сараптау
методтарды анықтау
методтарды баяндау
25. Теорияның болжау функциясы
заттар мен құбылыстарды баяндауы
заттар мен құбылыстарды сипаттауы
заттар мен құбылыстарды сипаттауы
теориялық білімдердің зерттеу объектілерінің болашағын анықтауы
заттар мен құбылыстарды анықтауы
Теорияның практикалық функциясы -
теорияның абстрактілі түрде өмір сүруі
теорияның шындықты өзгертуге негіз болуы
теорияның қоғамдық түсіндіруі
теорияның табиғатты түсіндіруі
теорияның адамды түсіндіруі
Ғылым «этосы» дегеніміз –
ғылыми қауымдастықтың іс - әрекетін реттейтін моральдық принциптердің жүйесі
ғылыми фактілердің жүйесі
ғылыми жаңалықтардың жүйесі
білімнің ақиқаттылығының дәлелденуі
білімнің қажеттігін дәлелдеу
Метод сөзін грек тілінен аударғандағы мағынасы -
танымдық әрекет
і
қоғамдық – практикалық әрекет
«бір нәрсеге апаратын жол», субъектінің іс - әрекетінің тәсіл
діни – ритуалдық әрекет
көркемдік, танымдық іс - әрекет
Методтың негізгі функциясы -
танымдық
реттеуші
дүниені түсіндіруші және реттеуші
коммуникативті
таным процесін реттеуші және іштей ұйымдастырушы
Метод пен теорияның бір – бірінен түпкі айырмашылығы
теория бұрынғы іс - әрекеттің нәтижесі, ал метод кейінгі іс - әрекеттің басталуы мен алғашқы тұрағы
теория мен метод арасында айырмашылық жоқ
теория мен метод бір-біріне ұқсас
теория кейінгі методтарға негіз болады
теорияның қалыптасуында методтар үлкен роль атқарады
Философиялық методтардың негізгі сипаттары
объективтілік, жалпылық, нақтылық, тарихиылық
жекелік, объективтілік, логикалық
объективтілік, субъективтілік, ықтималдық
салыстырмалы, ықтималды, біртұтас
тарихиылық, әлеуметтік, социологиялық
Философияның ғылыми танымдағы онтологиялық функциясы
қоғамды зерттейді
жалпылықты зерттейді
себеп-салдарлық қатынасты зерттейді
шындықтың белгілі бір моделін анықтайды
қажеттілік пен кездейсоқтықты зерттейді
Философияның ғылыми танымдағы гносеологиялық функциясы
зерттеушіні таным процесінің жалпы заңдылықтарымен, ақиқат туралы іліммен қамтамасыз етеді
әлемді зерттейді
дінді зерттейді
қоғамды зерттейді
адамды зерттейді
Философияның ғылыми танымдағы методологиялық функциясы
қоғамдық қатынастардың үлгісін ұсынады
әлемнің жалпы үлгісін ұсынады
мәдениеттің жалпы үлгісін ұсынады
ғылымға нақты категорияларға негізделген жалпы принциптерді ұсынады
ұғымдар жүйесін ұсынады
Философияның ғылымдағы аксиологиялық функциясы
ғылымға дүниетанымдық, аксиологиялық, өмірлік бағыт – бағдар ұсынады
ғылымға өмірдің мәнін түсіндіреді
ғылымға білімнің қажеттілігін түсіндіреді
ғылымға жалпы білім ұсынады
ғалымның өрісін кеңейтеді
Байқау дегеніміз - заттарды
сезімдерге сүйеніп, белгілі бір мақсатта бақылау
оймен шолу
пайымдау
зерделеу
өлшеу
Эксперимент дегеніміз - зерттеу объектісін
өлшеу
салыстыру
арнайы жабдықталған жағдайда бақылау, байқау
пайымдау
баяндау
Салыстыру дегеніміз - объектілердің
пайымдау
қасиеттерін анықтау
заңдылықтарын анықтау
жалпы қасиеттерін анықтау
ұқсастығы мен айырмашылықтарын анықтайтын танымдық әрекет
Баяндау дегеніміз -
тәжірибенің нәтижесін белгілі бір көрсету жүйесінде тізіп отыратын танымдық әрекет
зерттеу нәтижесін анықтау
зерттеу нәтижесін қайталау
зерттеу нәтижесін өлшеу
зерттеу нәтижесін пайымдау
Өлшеу дегеніміз - зерттеу нысандарының
сандық мағынасын анықтайтын танымдық әрекет
баяндау
байқау
пайымдау
ойластыру
Аксиоматикалық метод дегеніміз - теорияны құруда
A. пікірге сүйену
B. ұғымға сүйену
C. оның негізіне аксиоманың алынуы
D. ой тұжырымына сүйену
E. интуицияға сүйену
Гипотетикалық – дедуктивті метод дегеніміз -
бір – бірімен дедуктивті түрде байланысқан гипотезалар жүйесіне сүйеніп, эмпириялық фактілер туралы пікір қорыту
бірінен – бірі туындайтын гипотезалар жүйесі
бірімен – бірі байланысқан гипотезаларға сүйену
жеке фактілерден ой қорыту
фактілердің байланысын анықтау
Анализ немесе талдау дегеніміз - зерттеу нысандарын
пайымдау
баяндау
бөлектеу
нақты немесе ойша құрамдас бөлшектерге жіктеу
суреттеу
Синтез немесе біріктіру дегеніміз - зерттеу нысандарының
бөлшектерін біріктіру
құрамдас бөлшектерді жіктеу
құрамдас бөлшектерді баяндау
құрамдас бөлшектерді анықтау
құрамдас бөлшектерді оқшаулау
Абстрактiлеу дегеніміз - зерттеу нысандарының
жекелеген сипаттарынан бірте – бірте арылып, түпкі, өзекті, жалпы қасиеттеріне бойлау
сипаттарын баяндау
сипаттарын анықтау
сипаттарын байқау
жеке қасиеттеріне көңіл бөлу
Жалпы дегеніміз - зерттеу нысандарының
A.қасиеттерін топқа бөлу
B. жеке қасиеттерін сипаттау
C. кездейсоқ қасиеттеріне көңіл бөлу
D. жалпы қасиеттері мен белгілерін анықтау
E. сипаттарын оқшаулау
Идеализация дегеніміз - зерттеудегі
түйсікке сүйену
қабылдауға сүйену
абстракті нысандарды жасауға бағытталған ойлау әрекеті
жеке әрекеттерді анықтау
елеске сүйену
Индукция дегеніміз - ойдың
қабылдауға сүйенуі
түйсікте сүйенуі
жекеден жалпыға өтуі
парасатпен байланысы
интуициямен байланысы
Дедукция дегеніміз - ойдың
A. жалпыдан жекеге өтуі
B. жекееден жалпыға өтуі
C. себептен салдарға өтуі
D. мүмкіндіктен шындыққа өтуі
E. қажеттіліктен кездейсоқтыққа өтуі
Аналогия дегеніміз - зерттеу
нысандарын оқшаулау
нысандарын өзара салыстыру
нысандарын біріктіру
әр түрлі нысандарының ұқсас қасиеттері мен сипаттарын анықтау
нысандарын пайымдау
