Font size
Worksheetsфилософия-71-140
Total questions: 69
Worksheet time: 35mins
71) Ғылым дамуы концепциясын Дарвиннің эволюциялық теориясы үлгісімен жасаған:
A. С. Тулмин
B. И. Лакатос
C. П. Фейерабенд
D. М. Полани
72) И.Лакатос ұсынған ғылымды дамыту концепциясы, бұл:
гипотезалардың көп болуы
ғылыми-зерттеу бағдарламаларының бәсекесі?
парадигмалардың бәсекесі?
жеке ғылыми теориялардың ауысуы
73) Техниканың табиғатын зерттеуге бағытталған философияның бөлімі:
Эпистемология
Шаруашылық философиясы
Гносеология
Техника философиясы
Ғылым философиясы
74) Таным туралы ілім, философияның бөлімі:
гносеология
гиллозоизм
материализм
идеализм
аксиология
75) Ғылыми білімнің әдістемесі белгілі философиялық көзқарастарға, философиялық принциптер мен категорияларға негізделетінін көрсететін философияның функциясы:
методологиялық
аксиологиялық
гносеологиялық
эстетикалық
тәрбиелік
76) Агностицизмнің өкілдері:
A. Кант, Юм
B. Платон, Пифагор
C. Гегель, Маркс
D. Декарт, Бэкон
E. әл-Фараби, ибн Сина
Кант, Юм
Платон, Пифагор
Гегель, Маркс
Декарт, Бэкон
әл-Фараби, ибн Сина
77) Ұғым дегеніміз:
зат немесе құбылыс туралы түсінік
бір нәрсені сезу, түйсіну
затты барлық белгілері арқылы бейнелейтін ойдың түрі
құбылыстардың мәнді қасиеттерін бейнелейтін ойдың түрі
заттың белгілер жиынтығы
78) Объективтік шындықты білдіретін категория:
атомдар
Құбылыс
Материя
Ұйыған энергия
зат
79) Практика арқылы тексеріліп расталғанғылыми болжам айналады:
гипотезаға
теорияға
жаңа технологияға
ғылыми мәселеге
ғылыми фактіге
80) Мына категория болмыстың жалпы негізін және ішкі бірлігін білдіреді:
субстанция
субъект
объект
құбылыс
атом
81) Ғылыми болжам:
Проблема
гипотеза
факт
Эмпирикалық заң
Математикалық теория
82) Ойлаудың бүтіннен бөлшекке, жалпыдан жалқыға көшу жолы:
Аксиома
Дедукция
Апория
Синтез
Индукция
83) Теория дегеніміз:
Эмпирикалық жолмен алынған қорытынды
Ұқсастықты іздеу әдісі
тіркелген құбылыс
Объект туралы толық дәлелденген, тұжырымдалған білім
Дәлелдемені қажет ететін болжам
84) Жеке тұжырымдардан жалпы тұжырым алу әдісі:
Идеализация әдісі
Модельдеу әдісі
Эксперимент әдісі
Дедукция әдісі
Индукция әдісі
85) Қозғалыс ұғымының мына анықтамасы ең жалпы философиялық сипатқа ие болып табылады:
қозғалыс – сананың ағымы
қозғалыс – денелердің кеңістіктегі орын алмастыруы
қозғалыс – кез-келген өзгеріс, жалпы өзгеріс
қозғалыс – физикалық-химиялық процестер
қозғалыс – адам тұйсіктерінің жиынтығы
86) Танымның сезімдік формасы:
Түйсік, қабылдау, елестету
Ұғым, пікір, ой түйіндеу
Мәселе, гипотеза, теория
Факт, қорытынды, сипаттау
Пікір, пікірталас
87) Теорияның функциялары:
түсіндірушілік, болжаушылық, әдіснамалық
факт алу, сипаттау, модельдеу
тәжірибе жасау, эмпирикалық қорытынды алу
гуманистік, аксиологиялық
этикалық, эстетикалық
88) Әлемде бір ғана бастама бар деген философиялық бағыт:
Монизм
Механицизм
Дуализм
Плюрализм
Моногамия
89) «Диалектика» сөзінің алғашқы мағынасы:
Қарама-қарсы пікір
Әлемдік жан
Ең дана сан
Сұлулыққа құштарлық
Дүниенің түпнегізі
90) Герменевтика дегеніміз:
Мәтінді түсіну
Эксперимент түрі
Универсалий туралы ілім
Субстанция
Х ғасыр философиясының бағыты
91) «Танымның қайнар көзі – ақыл-ойда» деген көзқарас:
скептицизм
сенсуализм
агностицизм
рационализм
эмпиризм
92) Субъективтік диалектика деген
Қоғам дамуының диалектикасы
Ойлау диалектикасы
Табиғат диалектикасы
Адам пайда болуының диалектикасы
Технология диалектикасы
93) Танымның рационалдық деңгейінің формасы:
пікір
Елестету
Гипотеза
түйсік
қабылдау
94) Материяның соңғы философиялық анықтамасы:
Тұрақты массасы бар зат
Заттар мен орта жиынтығы
Ұйыған энергия
Әлемдегі алғашқы элемент
Объективтік шындықты білдіретін категория
95) Рационализмнің негізгі қағидасы:
таным аян берілу арқылы ғана мүмкін болады
дүниені принципті түрде танып-білуге болмайды
ғылымда басты рольді тәжірибе, эксперимент атқарады
дүниені танып-білу екіталай, күдік туғызады
адамның танымдық іс-әрекетінде жетекші рөлді ақыл атқарады
96) Диалектикаға қарама-қарсы әдіс:
синтез
анализ
метафизика
индукция
дедукция
97) Ғылымның адаммен, қоғаммен, табиғатпен байланысын бағалаудағы қарама-қарсы көзқарастар:
сциентизм, антисциентизм
теизм, атеизм
эмпиризм, рационализм
реализм, номинализм
логика, антилогика
98) Скептицизмге сәйкескеледі:
Дүниені түбегейлі танып-білуге үлкен күмән туғызады
Дүниені танып-білу жартылай мойындалады
Танымда жетекші рөлді тәжірибе атқарады
Дүниені танып-білуге сциентизм мүмкіндік береді
Дүниенің субстанциясын танып білуге болады
99) Логика дегеніміз:
Қисынды ойлау
Сезімдік таны
сұлулық өлшемі
екінші табиғат
жүйесіз ойлау
100) Ренессанс кезеңінің ұлы өнертапқышы, математик, тарихшы, суретші, философ:
Л. да Винчи
Дж. Бруно
Ф. Бэкон
Р. Декарт
Н. Коперник
101) Мәселені мүлдем жаңа ерекше тәсілмен шешу, стереотиптік ойлаудан бас тарту:
Креативтілік
Стандарттау
Логикалық
Индуктивтілік
Дедуктивтік
102) Нәтижесі шындыққа эксперимент арқылы тексерілген теориялық жүйелер болатын қызмет саласы:
ғылым
адамгершілік
саясат
өнер
дін
103) Кантқа тиесілі тұжырым:
«Мені таңқалдыратын екі нәрсе бар: төбемдегі жұлдызды аспан мен өз
ішімдегі мораль заңдары»
«Платон - менің досым, бірақ ақиқат одан қымбат»
«Адам - қоғамдық жануар»
Адамзаттың бәрін сүй бауырым деп
Мен ойлаймын,демек бармын
104) Қоғамның даму ерекшелігін оның орналасқан жерінің климаты, ландшафты анықтайды деп санайтын көзқарас:
Географиялық детерминизм
Биологиялық детерминизм
Әлеуметтік детерминизм
Сциентизм
Негтлизм
105) Тарихи процесстердің ұзақтығын, олардың алмасуын білдіретін қоғам болмысы формасы:
Әлеуметтік уақыт
Прогресс
Регресс
Субстанция
Әлеуметтік кеңістік
106) Догмат дегеніміз:
Теологияда оқытатын ақиқат
философияның қағидаттары
ғылыми теория
тәжірибе арқылы тексерілетін тұжырым
логикалық жолмен дәйектелетін пікір
107) Қазақ ойшылдарының ішінде тіл философиясының мәселелерін зерттеумен терең айналысқан:
Жабайхан Әбділдин
Ахмет Байтұрсынов
Шоқан Уәлиханов
Ахмет Ясауи
Бұхар жырау
108) 1968 жылы құрылған әлемдік саяси, қаржылық, мәдени және ғылыми элитаның өкілдерін біріктіретін халықаралық қоғамдық ұйым:
Афина мектебі
Фракфурт мектебі
Вена үйірмесі
Рим клубы
Халықтар Ассамблеясы
109) Төртінші индустриялық революцияның сипаты:
Ұшқыр интернет, жасанды интеллект
Электр мен конвейердің таралуы
Алып ЭЕМ, алғашқы жеке компьютерлер, интернеттің пайда болуы
Темір жол, бу машиналары
Басқа жұлдыздарға, галактикаларға адамның сапар шегуі
110) XIX ғасырдың соңында АҚШ-та қалыптасқан философиялық бағыт:
Неокантианство
Психоаналитикалық философия
Өмір философиясы
Экзистенциализм
Прагматизм
111) Ақиқат пайдалылығымен анықталады деп тұжырымдалады:
Неокантшылдықта
Неотомизмде
Прагматизмде
Экзистенциализмде
Неофрейдизмде
112) Техника мен адам қатынасы зерттеледі:
Техникалық онтологияда
Техникалық антропологияда
Гендерлік антропологияда
Ғылым тарихында
Эстетикада
113) Қазіргі кезде адамзат индустриялық революцияның мынадай кезеңінде тұр:
Төртінші индустриялық революция
Үшінші индустриялық революция
Екінші индустриялық революция
Бірінші индустриялық революция
Бесінші индустриялық революция
114) Техника философиясы ұғымын енгізген:
О. Ламетри «Адам – машина» еңбегінде
Ч. Дарвин «Түрлердің шығуы» еңбегінде
К. Маркс «Капитал» еңбегінде
Э. Капп «Техника философиясының негізгі белгілері» еңбегінде
И. Бекман «Технология бойынша жетекшілік» еңбегінде
115) Қоғам дамуындағы қайшылықтарды шешуде басты рөлді ғылыми-техникалық прогресс атқарады деп санайтын көзқарас:
Технофобия
Технооптимизм
Технопессимизм
Антитехницизм
Антисциентизм
116) Абай ғылым жолына талап қылушыларға қойылатын шарттарды ашып көрсетті:
32 қара сөзінде
«Жасымда ғылым бар деп ескермедім» өлеңінде
17 қара сөзінде
«Сегіз аяқта»
43 қара сөзінде
117) О.Конт өзінің «үш саты» заңында дамудың келесі сатыларын бөліп көрсетеді
рационалдыға дейінгі, рационалды, иррационалды
классикалық және классикалық емес
дәстүрлі, индустриалды, постиндустриалды
мифология, религия, философия
Теологиялық, метафизикалық, позитивтік
118) Иррационалистер пікірінше «нағыз ғалым»:
ақыл арқылы ашылған жаңалықтарды интуиция көмегімен жетілдіретіндер
Интуиция көмегімен жаңалық ашатындар
рациоанлды ойлау арықылы ғылымды дамытатындар
алхимиктер
тәжірибе арқылы жаңалық ашатындар
119) Философиялық әдіс ретінде метафизиканың негізі:
әлемдік дамудың мәңгілік өзгермейтін, жалпылық бастамасын көрсету
табиғат, қоғам, мемдекет дамуының заңдылықтарын шығару
өзгермелі атем суретін құру
объективті шынайылық дамуының жаратылыстанушылық-ғылыми принциптерін түсіндіру
субъективті логика мен объективті шынайылық аралығындағы заңды
120) Логикалық ой қорыту түрлері:
нақты және абстрактілі
индуктивті және дедуктивті
жалпы және жалқы
абсолютті және салыстырмалы
эмпирикалық және теориялық
121) Ағзалардың тұқым қуалайтын қасиеттерінің өзгерістері, тірі табиғаттың тарихи дамуы деп аталады:
эволюция
эманация
революция
фильтрация
генерация
122) Формализация дегеніміз
жеке фактілер бөлімінен ортақ фактілер бөліміне ауысу әдісі
жүзеге асырылмайтын объектілерді ойша қалыптастыру
заттар қатынасына ойша көңіл аудармау
тіл, белгілер жүйесі арқылы ақиқатты тұжырымдау
өмір сүрмейтін қасиеттер, байланыстар жүйесі
123) «Көмескі білім» түсінігін ғылыми қолданысқа енгізген:
К. Поппер
Т. Кун
Б. Рассел
П. Фейерабенд
М. Полани
124) Неопозитивизм бойынша шынайы ғылыми философия мүмкін тек қана ... ретінде:
құбылыстың себебі жөніндегі білім
туа біткен интуитивтік білім
априорлық білім
ғылым тіліне логикалық талдау
суреттемелі білім
125) Кибернетиканың «атасы» деп аталып кеткен ғалым
Винер
Нобель
Флемингт
Буль
Байяд
126) Тәжірибе нәтижелерін тәжірибе жасалмаған объектілерге тарату қағидаты:
фальсификация
верификация
экстрополяция
синергетика
интерполяция
127) Синергетика дегеніміз:
гносеологиялық теория
ғылыми әдістемелік теория
эвристика теориясы
Күрделі жүйелердің өзін-өзі ұйымдастыру теориясы
сциентизм теориясы
128) Нақты сандардың бір тұтас концепциясын жасаған, рационал және иррационал сандардың арасындағы шекараның біртіндеп жойылуын көрсетуге қол жеткізген тарихи мәдени кезең
Қазіргі кезең
Ғылыми революция кезеңі
Қайта өрлеу дәуірі
B. Ортағасырлық Еуропа мәдениеті
Ортағасырлық араб мәдениеті
129) Алғашқы болып ғылымды институционалдық тұрғысынан түсіндірудің іргетасын қалаған батыс социологі:
В. Дильтей
Г. Спенсер
В. Уэвелл
. О. Конт
Р. Мертон
130) Техника ғылымдарының қалыптасқан кезі
XII ғ.
III ғ. б.з.д.
XIX ғ.
XVI ғ
XX ғ.
131) Қиялдау, шығармашылық, ғылыми интуиция ұғымдары қолданылатын әдіс:
логикалық таным
ғылыми рационалдылық
тарихи практика
ғылыми иррацационалдылық
физикалық тәжірибе
132) Философияда лингвистикалық төңкеріс жасаған:
Б. Рассел
Л. Витгенштейн
А. Уайтхед
Э. Мах
Р. Карнап
133) Лакатос айтуы бойынша «ғылымның қатты ядросы» деп аталады:
ғылымдар жиынтығынан іріктеліп алынған ақиқат білімнің элементтері
ғылыми әдістермен алынған ақиқат және ақиқат емес білімдер
моральды ескірген білімдердің ғылымнан ығыстырылған массасы
үстем парадигма
нақты ғылымның фактілері мен бақылаулары
134) Ғылым социологиясында ғылыми іс-әрекеттің негізгі бірлігі болып танылады:
ғылыми қауымдастық
Нобель сыйлығының деңгейінде жаңалық ашқан ғалым
көпшілік
«лаборатория» деп аталатындардың барлығы
аудиториядағы дәріске қажетті заттар
135) Методологиялық негативизмге қарсы көзқарас:
Методологиялық плюрализм
методологиялық анархизм
Методологиялық экспанция
Методологиялық догматизм
Методологиялық эйфория
137) Зерттеушіні қызықтырған объектіні оған ұқсас басқа объектімен алмастыру арқылы зерттеу әдісі:
модельдеу
идеализациялау
абстракциялау
негіздеу
гипоздастау
138) «Табиғат жөніндегі ғылым», «рух жөніндегі ғылым» деген ұғымдар пайда болды:
непозитивизмде
неогельяндықтарда
неокантиандықтарда
неотомизмде
неоплатониктерде
139) Идеализация нәтижесінде шынайы объектілерді түсіндіру:
формалданған объектілерге айнала түседі
өздеріне тән қасиеттерінің кейбіреуінен айырылып, гипотетикалық қасиеттерге ие болады
құрайтын элементтерге бөлінеді
басқа, жеңіл түріне ауыстырылады
зерттеушіні қызықтыратын бағыты бойынша талданады
140) Позитивизм жақтастары бойынша танымның негізгі принципі:
верификация
интенционалдылық
инструментализм
детерминация
интерпретация
