wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Топырақтану сессия

Total questions: 66

Worksheet time: 33mins

Name
Class
Date
1.

Топырақтың жабысқақтығын қандай әдіспен анықтайды

a)

  • К.К.Гедройц

b)

  • И.В.Тюрин

c)

  • Н.А.Качинский

d)

  • Н.И.Савинов

e)

  • Кьельдаль

2.

Топырақтың қарашірігі қалай түзіледі

a)

  • аналық тау жынысының минералдық құрамының нәтижесінде түзіледі

b)

  • табиғи жағдайда топырақ құралу процесінде түзіледі

c)

  • топырақтың микробиологиялық қасиетіне байланысты түзіледі

d)

  • микроорганизмдердің қалдықтарынан түзіледі

e)

  • өсімдіктер мен жануарлардың және микроорганизмдердің қалдықтарының толық шіруінен түзіледі

3.

Топырақ құрамындағы карбонаттың мөлшері қандай әдіспен анықталады

a)

  • фотометрлік

b)

  • колориметрлік

c)

  • кальциметрлік

d)

  • поляриметрлік

e)

  • спектрометрлік

4.

Топырақтың қара шіріндісін (гумусты) қандай әдіспен анықтайды

a)

  • Б.П.Мачигина

b)

  • И.В.Соколова

c)

  • В.П.Турчина

d)

  • И.В.Тюрина

e)

  • И.С.Иванова

5.

Желмен тұздардың көшіп келуінен қандай сор топырақтар түзіледі

a)

  • батпақты

b)

  • реликтивті

c)

шөлді

d)

  • эолды-төмпешікті

e)

тоңды

6.

Дұрыс суғармаудың нәтижесінен қандай сор топырақтар түзіледі

a)

  • теңізді жағалаулы

b)

  • екіншілік

c)

сор

d)

шалғынды

e)

  • реликтивті

7.

Топырақ тұзданудағы адамның басты ролі

a)

  • химиялық мелиорациялау

b)

  • топырақты мәдениелендіру

c)

құрғату

d)

  • ауыспалы егістікті енгізу

e)

суару

8.

Қоректік заттардың жылжымалы түрлерінің мөлшері құнарлықтың қай түрін анықтайды

a)

  • экономикалық құнарлық

b)

  • табиғи құнарлық

c)

  • тиімді құнарлық

d)

  • жасанды құнарлық

e)
  • потенциалды құнарлық

9.

Ауа азотын топырақта қандай микроорганизмдер жинақтайды

a)

  • еркін-қозғалғышты

b)
  • актиномицеттер

c)
  • саңырауқұлақтар

d)

түйнекті

e)
  • қарапайымдар

10.

Гипс қандай топырақтарға пайдаланылады

a)

Қара

b)

Сор

c)

  • шөлейтті қоңыр

d)

батпақты

e)

кебір

11.

Әкті қандай топырақтарға пайдаланады

a)

  • шымды-күлгін

b)

қара

c)

сор

d)

батпақты

e)

кебір

12.

Топыраққа әк беру не үшін керек

a)

  • қышқыл топырақтарда гумусты байланыстыру үшін

b)

  • топырақ ерітіндісін бейтараптандыру үшін

c)

  • топырақтың физикалық қасиеттерін жақсарту үшін

d)
  • топырақ рН көтеру үшін

e)
  • тыңайтқыш ретінде

13.

Топыраққа гипс беру не үшін керек

a)

  • қышқыл топырақтарда гумусты байланыстыру үшін

b)

  • топырақтың физикалық қасиеттерін жақсарту үшін

c)

  • ТСК құрамынан натрий катионын алып тастау үшін

d)

  • топырақ рН көтеру үшін

e)

  • топырақтың химиялық қасиеттерін жақсарту үшін

14.

Топырақтың физика-механикалық қасиеттеріне нелер жатады

a)

  • ауа сыйымдылығы, газ алмасу

b)
  • байланыстылығы, капиллярлылығы, негізділігі

c)
  • ісінгіштігі, су сыйымдылығы

d)

  • жабысқақтығы, қуыстылық, тығыздық, гумус түзілу

e)

  • иленгіштігі, жабысқақтығы, ісінуі, сығылуы, байланыстылығы, сыбағалы кедергісі

15.

Бетінде суда еритін тұздары көп кездесетін топырақ

a)

  • автоморфты

b)
  • гидроморфты

c)

шақат

d)

сор

e)

кебір

16.

Көктемде қай топырақтар тез қызады

a)
  • құмбалшықты

b)

құмды

c)
  • шымтезекті

d)
  • балшықты

e)

  • құмайтты

17.

Ең суға төзімді түйіртпектілік гумин қышқылы қай минералмен әрекеттескенде пайда болады

a)

  • монтмориллонит

b)
  • каолинит

c)
  • мусковит

d)
  • кварц

e)
  • тальк

18.

Топырақтың жақсы түйіртпектелуіне қай дақылдың әсері жоғары

a)
  • зығыр

b)
  • қырыққабат

c)
  • шалғын

d)
  • қара бидай

e)

  • картоп

19.

Суға төзімді агрегаттардың әсері қай дақылда жоғары

a)

  • қант қызылшасы

b)
  • қытай бұршақ

c)
  • жоңышқа

d)

арпа

e)
  • бидай

20.

Түйіртпек түзуші топырақ жануарлары

a)

  • жер бауырлаушылар

b)

  • жауынқұрттары

c)

  • көр тышқандар

d)

  • құмырсқалар

e)

қарапайымдар

21.

Топырақтың тығыздығы көбінесе неге байланысты

a)
  • минералдардың химиялық құрамы

b)

минералогиялық құрамы

c)

  • катиондардың құрамына

d)

  • гумустың мөлшеріне

e)

түйіртпектілігіне

22.

Биологиялық сіңіру жердің қай қабатында жүреді

a)

  • биосфера

b)

топырақ

c)

атмосфера

d)

гидросфера

e)

литосфера

23.

Топырақ коллоидтарының рөлі

a)

  • су тәртібі

b)
  • жылу тәртібі

c)
  • негіздер сіңіру

d)
  • пептизация

e)
  • ауа тәртібі

24.

Гель – топырақтағы коллоидты заттың қай күйі

a)

тұнба

b)

қатты

c)

ерітінді

d)

газды

e)

сұйық

25.

25. Топырақ коллоидтары бетінде алмасатын иондар көзі

a)

  • компенсациялық

b)

ерітінді

c)

  • потенциалдық қабатша

d)

  • диффузиялық қабатша

e)

ядро

26.

Коллоидтердің адсорбция қабілеті сіңірудің қай түріне жатады

a)

  • физика-химиялық немесе алмаспалы

b)

механикалық

c)

биологиялық

d)

химиялық

e)

физикалық

27.

Қандай топырақтардың сіңіру сыйымдылығы үлкен

a)

құмбалшық

b)

құмайт

c)

қара топырақ

d)

балшық

e)

боз топырақ

28.

Топырақтың ең белсенді бөлігі

a)

  • физикалық балшық

b)

тұнба

c)

шаң

d)

  • коллоидтар

e)

топырақ ұнтағы

29.

Топырақ түзілуінің бірінші үрдісіне қатысатын микроорганизм

a)

ағаштылар

b)
  • бактериялар

c)
  • қыналар

d)
  • өсімдіктер

e)
  • актиномицеттер

30.

Кескіні өте жетілген топырақ

a)

қара

b)

қызыл

c)

боз

d)

сарғыш

e)

қоңыр

31.

Фульвоқышқылы қай топырақта басым

a)

боз

b)

күлгін

c)

қоңыр

d)

сарғыш

e)

қара

32.

Гумин қышқылы қай топырақта басым

a)

боз

b)

қоңыр

c)

қара

d)

күлгін

e)

саарғыш

33.

Топырақтың арнайы органикалық бөлігі

a)

  • органикалық қышқыл

b)

гумус

c)

  • клетчатка

d)

нәруыз

e)

Көміртек

34.

Өзен тасқыны нәтижесінде жиналған шөгінд

a)

  • делювий

b)
  • пролювий

c)
  • илювий

d)
  • аллювий

e)
  • элювий

35.

Тығыз шөгінді жыныс

a)
  • боксит

b)
  • мергель

c)
  • құмтас

d)
  • балшық

e)
  • балшықты тақтатас

36.

Борпылдақ шөгінді жыныс

a)

  • делювий

b)
  • лёсс

c)
  • аллювий

d)
  • морена

e)
  • пролювий

37.

Кебір топырақта лайлы түйір қай жиекте көп

a)

B

b)

A2

c)

BC

d)

C

e)

A1

38.

Топырақтың қай фазасында қара шірінді басым

a)

қатты

b)

  • қатты органикалық

c)

сұйық

d)

  • қатты минералдық

e)

газды

39.

Қай гранулалық (түйірлік) құрам топыраққа тиімді

a)

құмайт

b)

  • орташа құмбалшық

c)

жеңіл құмбалшыққ

d)

балшық

e)

ауыр құмбалшық

40.

Қара топырақтағы басым егіншілік минерал

a)

иллит

b)

  • монтмориллонит

c)

  • бейделит

d)

каолинит

e)

Гиббсит

41.

Топырақ пен жыныстың механикалық құрамы деген не

a)

  • топырақтағы фракциялық құрамның салыстырмалы мөлшері

b)

  • топырақ пен жыныстағы құм, шаң және тұнба фракцияларының қарым-қатынасы

c)

  • физикалық балшықтың физикалық құмға қатынасы

d)

  • әртүрлі іріліктегі бөлшектердің салыстырмалы мөлшері

e)

  • элементарлық бөлшектерді мөлшерлері бойынша топтастыру

42.

Ақ көз мүсінді карбонаттар топырақтың зат тобының қай түріне жатады

a)

химиялық қоспалар

b)

  • түйіртпекті бөлшектер

c)

бірікпелер

d)

  • жаңа жаратындылар

e)

кірмелер

43.

Атмосферадағы азоттың мөлшері

a)

80

b)

85

c)

60

d)

58

e)

78

44.

Ыза суларының деңгейі өте жақын орналасуына байланысты қандай сор топырақтар түзіледі

a)

  • эолды-төмпешікті

b)

батпақты

c)

эолды

d)

тоңды

e)

тақырлар

45.

Қандай сор топырақтар үшін жоғарғы қабаттарының тілімденуі тән

a)

тақырлар

b)

тоңды

c)

  • эолды-төмпешікті

d)

қалдықты

e)

батпақты

46.

Қара топырақтар үшін гумус қабатының өте қалың тереңдігі

a)

180 см

b)

120 см

c)

  • 40–25 см

d)

  • 120–80 см

e)

80—40 см

47.

Кебір және кебірленген топырақтарды химиялық жолмен мелиорациялау үшін

a)

мочевина

b)

паташ

c)

  • жай суперфосфат

d)

гипс

e)

доломит

48.

Қандай топырақтарда тиімді құнарлылық жоғары

a)

  • ұзақ мерзімді тыңайтылмаған қара топырақ

b)

  • ұзақ мерзімді тыңайтылған шымды-күлгін топырақ

c)

  • суармалы боз топырақ

d)

  • күлгінденген топырақ

e)

жайылма топырақ

49.

Топырақ ылғалдық деңгейі, өсімдікке тиімсіз күй

a)

  • далалық ылғалдылық (ДЫ)

b)

  • қылтүтікшелік үзілу деңгейі (КҮЫ)

c)

  • максимальды гигроскопиялық (МГ)

d)

  • солу ылғалдылығы (СЫ)

e)

  • толық ылғалдылық (ТЫ)

50.

Топырақ ауасында оттектің мөлшері

a)

  • 30–50%

b)

  • 20–40%

c)

  • 10–30%

d)

  • 20–30%

e)

  • 20–60%

51.

Топырақ ауасында CO₂ көп концентрациясы неге байланысты

a)

  • жыртылған қабаттың борпылдақтығымен

b)

  • жеңіл ыдырайтын органикалық қалдықтар мөлшерімен

c)

  • кальций карбонаты мөлшерімен

d)

  • жер асты сулары CO₂ көп болуымен

e)

  • топырақ ерітіндісіндегі көміртекпен

52.

Сыбағалы кедергі мөлшері жоғары топырақ

a)

тың

b)

құмбалшықты

c)

тасты

d)

балшықты

e)

құмайтты

53.

Топырақ ылғалының қай категориясында су берік байланысады

a)

  • берік байланысқан

b)

еркін

c)

қабыршақты

d)

кристалданған

e)

  • капиллярлы-тіркелген

54.

Орманды дала қара топырағы мен сұр орман топырағы зонасы

a)

  • Батыс Қазақстан

b)

  • Солтүстік Қазақстан

c)

  • Оңтүстік Қазақстан

d)

Алтай-Саян

e)

  • Шығыс Қазақстан

55.

Қазақстандағы қара топырақты аймақтың көлемі

a)

  • 119,4 млн га

b)

  • 4 млн га

c)

  • 27 млн га

d)

  • 86.5 млн га

e)

  • 90,5 млн га

56.

Қазақстандағы сұр топырақты аймақтың көлемі

a)

  • 27 млн га

b)

  • 86,3 млн га

c)

  • 90,5 млн га

d)

  • 4 млн га

e)

  • 119,4 млн га

57.

Қазақстандағы қара-қоңыр топырақты аймақтың көлемі

a)

119,4 млн га

b)

4 млн га

c)

27 млн га

d)

  • 80,5 млн га

e)

  • 90,5 млн га

58.

Басты топырақ түзуші фактор

a)

  • биофизикалық ылғалдану

b)

  • гидрологиялық жағдай

c)

химиялық үрдіс

d)

тау жыныстары

e)

  • аналық жыныс

59.

Республикамыздағы егіншілікке маңызды аудандар

a)

  • қара-қоңыр топырақты зона

b)

  • қара топырақты зона

c)

  • қоңыр топырақты зона

d)

сұр топырақты зонасы

e)

  • орманның сұр топырақты зонасы

60.

Күлгін топырақ,оол

a)

  • прерий топырағы

b)

  • даланың топырағы

c)

  • орман территориясының топырағы

d)

  • тау жүйесі топырағы

e)

  • прерий топырағы

61.

Орманды дала мен далалы аймақта кең тараған топырақ

a)

  • қара-қоңыр топырақ

b)

  • қара топырақ

c)

  • күлгін топырақ

d)
  • сұр-қоңыр топырақ

e)

қоңыр топырақ

62.

Құрғақ дала аймағында кең тараған топырақ

a)

  • ашық қызғылт топырақ

b)

  • қара топырақ

c)

қоңыр топырақ

d)

сұр-қоңыр топырақ

e)

  • қара-қоңыр топырақ

63.

Шөлейтті аймақта кең тараған топырақ

a)

қара топырақ

b)

қара - қоңыр топырақ

c)

  • ашық қызғылт-қара қоңыр топырақ

d)

қоңыр топырақ

e)

  • сұр-қоңыр топырақ және тақыр

64.

Қызылқұм құмы орналасқан облыс

a)

Алматыда

b)

  • Оңтүстік Қазақстан облысында

c)

Жамбыл облысында

d)

  • Қызылорда облысында

e)

Атырау облысында

65.

Топырақтың құнарлылығын арттыру үшін

a)

  • минералдық тыңайтқыштар

b)
  • органикалық тыңайтқыштар

c)
  • егістікті қопсыту

d)
  • дұрыс өңдеу және пайдалану

e)

барлығы дұрыс

66.

Топыраққа қара, күңгірт-сұр, сұр түс беретін зат

a)

  • кремний қышқылы

b)

ульмин қышқылы

c)

гумин қышқылы

d)

  • гумустық заттар

e)

Темір қоспалар