NEW
Font size
WorksheetsФилософия және ғылымтану: қорытынды тест (13-сынып)
Total questions: 56
Worksheet time: 28mins
«Сауғу кітабының» авторы:
Әбу Әли ибн Сина
Әбу Насыр әл-Фараби
Ибн Рушд
Ибн Халдун
әл-Бируни
Ғалымның адамның шынайы мәніне жат екендігі туралы тұжырым негіз болатын позиция:
сциентизм
антисциентизм
прагматизм
панлогизм
антропоцентризм
Нақты шынайылық заңдылықтары туралы түсінік беретін, ғылым формасының жоғары, ең дамыған деңгейі:
эмпирикалық заң
аксиома
ғылыми болжам
ғылыми теория
догмат
Ғылымды былай анықтауға болады:
адамның күнделікті тәжірибесінің нәтижесі
жалпы қабылданған ғылыми зерттеулер нормалары
табиғат, адам, қоғам туралы жай мәліметтер
шынайылықтың әдеби – образдық формасы
адамның объективті білімді іріктеу мен теориялық жүйелеу функциясы
Материяның жаратылыстанушылық анықтамасынан философиялық түсінігінің ерекшелігі:
материяның нақты қасиеттерін көрсетпей, объективті шынайылық фактілері ғана елеу
материяның нақты түрі мен қасиеттерін көрсету
материяның нақты сипаттарын міндетті түрде көрсету
материяның нақты қасиеттерін көрсетпей, оны тек логикалық категория ретінде көрсету
материяның нақты қасиеттерін көрсетпей, біздің санамызда оны субъективті шынайылық деп тану
Айқын және көмескі білімді бөліп көрсетіп, ғылыми қолданысқа енгізген:
П.Фейерабенд
Б.Рассел
М.Полани
Т.Кун
К.Поппер
Технологиялық прогрестің кешендік мәселелерімен айналысатын философия:
техника философиясы
философия тарихы
компьютерлік технология философиясы
ақпараттық өркениет философиясы
экологиялық мәдениеттің философиясы
«Қазір адамзат қоғамының түбегейлі өзгерістеріне әкеле жатқан жаңа технологиялық революцияның бастан кешіруде», - деп санаған ойшыл:
Тойнби
Тоффлер
Тезр де Шарден
Толанд
Трельч
Адамзат қоғамы мен табиғи ортаның бірлескен эволюциясы:
интеграция
ғаламдану
коэволюция
поляризация
қарқындылық
Дәстүрлі өркениеттің техногендік өркениеттік дамуынан айырмашылығы:
өндіріс күші мен әлеуметтік қатынастардың өте ақырын дамуында
ескі қоғамның салттары мен дәстүрлерін сақтап қалу
қоғам өмірінен тарихи материалдарды жинау
ескі дәстүрді жоққа шығару
табиғат пен тарихтың қиындықтарына төтеп бере алу
Ғылым тұтас ерекше құбылыс ретінде қалыптасқан кезең:
Антика дәуірінде
Орта ғасыр
Қайта Өрлеу дәуірі
Жаңа заман
ХХ ғасыр
Ғылыми зерттеуде тізгінсіз еркіндікті талап еткен:
Фейерабенд
Лакатос
Кун
Поппер
Сэрл
Жаратылыстану ғылымдарының пайда болған кезеңі:
X ғ.
XII ғ.
XIII-XV ғғ.
XVII-XVIII ғғ.
XIX ғ.
Ғылым дамуының қайнар көзін сыртқы әлеуметтік фактордан іздеген әдістемелік бағыт:
интерналистік
экстерналистік
кумулятивистік
эволюционистік
инструменталистік
Классикалық рационализм мойындайтын әдіс:
индукция
дедукция
гипотеза
тәжірибе
сенсор
Қазіргі кезде уақыт пен кеңістіктің бәріне ортақ концепция:
субстанционалдық
реляциондық
кванттық
энергетикалық
трансценденталдық
Ғылым этосындағы универсализм түсінігі білдіреді:
Жариялық пен риясыздық
Ғылыми білімдегі субъективизм
Плагиаттың болуы
Ұйымдасқан күдікшілдік
Ғылыми білімді бағалаудың объективтілігі
Шығармашылық қызметтің заңдылықтары мен шарттарын зерттейтін ғылым:
эвристика
эпистема
сигнатура
синергетика
силлостика
Эмпирикалық заңдар дегеніміз – бұл:
бақылау нәтижелерін салыстыру
құбылыстардың сезімдік қасиеттері арасындағы байланыстары
шындықтың мәнді байланыстары
болжам арқылы табылған байланыстар
фактінің бекітілуі
Кез келген коммуникациялық процестің негізі, адамның кез келген әрекетіне мағына беру, ойлаудың фундаменталды операциясы:
интерпретация
бейнелеу
индукция
өлшеу
бақылау
Негізгі ғылыми түсініктер мен принциптерді синтездеу нәтижесінде пайда болған әлемнің жалпы қасиеттері және заңдылықтары туралы түсініктердің тұтас жүйесінің аталуы:
ғылыми теория
әлемнің ғылыми бейнесі
гипотеза
конвенция
ғылыми рационалдық
Аксиқаттың бұлтартпас дәлелі ретінде мойындалады:
логика
практика
этика
құқық
аян берілу
Танымдық философиялық теориядан методологияның айырмашылығы:
шынайылыққа жету жолдары мен тәжірибелік тиімді білімге көп көңіл аударылады
ғылымның басқа әлеуметтік институттармен байланысын зерттеу
танымдық процесті теориялық рефлексиясы
ғылыми білімнің ішкі механизмдерін дамытуға бағытталады
танымның сыртқы факторларына назар аударады
XIX ғасырда алғашқы эволюция теориясын жасаған ғалымдар:
Ламарк және Дарвин
Рей және Эйнштейн
Линней және Локк
Ньютон және Буффон
Ньютон және Дарвин
«Органикалық әлемнің Ньютоны» деп аталған биолог:
Менделеев
Ламарк
Шлейден
Ломоносов
Дарвин
Ғылыми танымның тек теориялық деңгейіне қатысты әдістерді атаңыз:
салыстыру, топтау, аналогия
бақылау, модельдеу, салыстыру
жіктеу, талдау, индукция
модельдеу, идеализация, эксперимент
формалау, аксиомалау, дедукция
Фундаменталдық ғылымдардың ең биік және соңғы мақсаты:
ғылыми факті алу
теория жасау
заңдастыру
дедукциялау
жүйелеу
«Теория ақиқат, егер ол фактілермен тексеруден өтсе» - деп санаған философиялық бағыт:
неопозитивизм
постпозитивизм
структурализм
герменевтика
постмодернизм
Болмыста жоқ, оймен белгіленетін обьекті білдіретін ұғым:
қиялдау елесі
синтез
талдау
интуиция
идеализация
Әдістемелік анархизм қағидасының авторы:
К.Поппер
Т.Кун
П.Фейерабенд
Ст.Тулмин
И.Лакатос
Сциентизм үшін идеал:
жаратылыстанудың ғылыми әдістері мен нәтижелері
білім методологиясы
гуманитарлық білім
философия
математика және кибернетика
Рәміздер мен белгілер жүйесі туралы ғылым:
синергетика
семиотика
экзистенциализм
социология
функционализм
Болмысты, әлемді тануға қатысты Хайдеггердің парадоксы
біз әлі де ойламаймыз
ақиқат бір жақта
біреулер абстрактілі ойлайды
әлемді тануға болмайды
ешқандай парадокcалды ойлар жоқ
Литтре, Конт, Ренан, Спенсер, Милль сияқты тұлғаларды байланыстырады:
рационализм
концептуализм
субъективизм
позитивизм
идеализм
Мына таным әдісін зерттеудің теориялық және эмпирикалық деңгейлерінде бірдей қолдануға болады:
формалау
өлшеу
жүйелеу
Қоғамдағы өзгерістердің басты факторы ретінде техниканы тану
технократия
технооптимизм
технопессимизм
техникалық детерминизм
технофобия
Планарлық әдіс
салыстырмалы талдау
спектрлік талдау
модельдеу
бақылау
индукция
Жекеғылыми әдіс
бақылау
талдау
жүйелеу
формалау
клондау
Даму принциптері
сциентизм, антисциентизм
метафизика, микрофизика
технократия, меритократия
диалектика, синергетика
техникаизм, антитехницизм
Бифуркация, флуктуация ұғымдары мына ілімге тиесілі
синергетика
диалектика
метафизика
архетиптер
эволюция
Үшінші индустралдық революция кезеңі
XVIII ғасырдың 60-90 жж
XX ғасырдың 60-90 жж
XIX ғасырдың басы
XXI ғасырдың басы
XVI-XVII ғасырлар
Кездейсоқтық пен заңдылық мәртебесінің бірдей болуы
диалектикалық ілімде
синергетика ілімінде
метафизикада
әлемнің механикалық бейнесінде
стихиялық материализмде
Қажеттілік пен кездейсоқтық заңы тиесілі
метафизикалық материализмге
синергетика іліміне
диалектика теориясына
әлемнің механикалық бейнесіне
термодинамика теориясына
Қоғамдағы өзгерістердің басты факторы ретінде техниканы тану
техникалық детерминизм
технооптимизм
технопессимизм
технократия
технофобия
Әлемнің постклассикалық емес ғылыми бейнесінің графикасы
парабола
синусоида
бұтақталған ағаш
шеңбер
өрмекшінің торы
Уақыт пен кеңістіктің бірлігін білдіретін ұғым
флуктуация
атом
архетип
хронотоп
коэволюция
Жоғары әрі маңызды лауазымдарда ең ақылды, қабілетті әрі білікті адамдар отыратын, олардың шыққан тегі мен әлеуметтік статусы маңызды емес жүйе
технократия
меритократия
демократия
сциентизм
антисциентизм
Теория негізіне оның кейбір дәлелденбейтін бастапқы тұжырымдары қойылған ғылыми теория құрылуының дедуктивті әдісі
аксиоматикалық әдіс
герменевтикалық әдіс
статистикалық әдіс
аналогия әдісі
компаративтік әдіс
Позитивизм жақтастары бойынша танымның негізгі принципі
верификация
интенционалдық
инструментализм
детерминация
интерпретация
Мемлекетті ғылыми-техникалық мамандар басқаратын, билік негізінен ғылыми-техникалық прогресс пен шешімдерге негізделетін саяси жүйе
антисциентизм
меритократия
технодетерминизм
демократия
технократия
Ақиқат барлық уақытта абсолют, теріске шығару мүмкін емес деп санайтын көзқарас
релятивизм
догматизм
конвенционализм
экстремализм
экстраполяция
Техника болмысын, даму тарихын зерттейтін техника философиясының бағыты
техниканың гуманитарлық философиясы
техниканың діни философиясы
техниканың инженерлік философиясы
техника антропологиясы
антитехницизм
Сезімді санадан жоғары қойып, ақиқат аян берілу арқылы ашылады деп ғылыминың рөлін төмендетуге тырысатын көзқарас
антисциентизм
сциентизм
фидеизм
деизм
антитехницизм
Қазақстандьқ диалектикалық логика мектебінің негізін қалаған ғалым
Гарифолла Есім
Уәлиханов Ш.Ш.
Әбділдин Ж.М.
Сатпаев Қ.И.
Кляшторный С.Г.
Қазақ КСР Ғылым Академиясын ұйымдастырушы және оның тұңғыш президенті, Қазақ КСР Ғылым Академиясының академигі, Кеңес Одағы мен Қазақстанның металлогеяния мектебінің негізін қалаушы, қазақтың тұңғыш академигі
Уәлиханов Ш.Ш.
Сәтпаев Қ.И.
Әбділдин Ж.М.
Көкетаев Т.А.
«XX ғасыр адамы» атағына ие болған, Оксфорд университетінде лекция оқыған тұңғыш қазақ ғалымы
Сатпаев Қ.И.
Уәлиханов Ш.Ш.
Сүлейменов О.О.
Көкетаев Т.А.
Әбділдин Ж.М.
