wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Фотограмметрия негіздері бойынша тест сұрақтары

Total questions: 113

Worksheet time: 57mins

Name
Class
Date
1.

Фотограмметрия нені зерттейді?

a)

Фотограмметриялық бейнелердің геометриялық қасиеттерін пайдалана отырып жерде орналасқан объектілердің олардың орналасқан жерлерін және формасын анықтауды

b)

Климаттық жағдайлар

c)

Фотограмметриялық бейнелердің геометриялық қасиеттері

d)

Өсімдіктердің құрамын анықтау үшін суреттерді өңдеу әдістері

e)

Фотосуреттің геометриялық қасиеттері

2.

Сурет жұбының қасиеттерін пайдалануға негізделген нысандарды өлшеу әдісі қалай аталады?

a)

Стереофотограмметриялық

b)

Фотограмметриялық

c)

Монокулярлық

d)

Геодезиялық

e)

Құрамдастырылған

3.

Суреттер бойынша жергілікті карта жасауға мүмкіндік беретін процестер кешені қалай аталады?

a)

Фотограмметриялық түсіріс

b)

Мензулды түсіріс

c)

Тахеометриялық түсіріс

d)

Фотогеодолиттік түсіріс

e)

Топографиялық түсіріс

4.

Фототопографиялық түсірілім қандай процестерден тұрады?

a)

Жергілікті жерді суретке түсіру, далалық геодезиялық жұмыстар және камералдық фотограмметриялық жұмыстар

b)

Геодезиялық негізді бөлу және тұпнұсқаны сызу

c)

Жер камералдық фотограмметриялық жұмыстар

d)

Жерді суретке түсіру және далалық геодезиялық жұмыстар

e)

Координаттар бойынша объектілердің орналасқан жерін анықтау

5.

Ұшақта немесе тікұшақта орнатылған аэрофотоаппаратпен жерді суретке түсіруге негізделген түсіру:

a)

Аэрофототопографиялық

b)

Топографиялық

c)

Геодезиялық

d)

Жер үсті

e)

Теодолиттік

6.

Бір суреттің қасиеттерін пайдаланып жердің контурлық жағдайын камералдық жағдайда, ал жер бедерін далалық геодезиялық тәсілмен карта жасау әдісі:

a)

Аралас (комбинирлі)

b)

Әмбебап (универсалды)

c)

Стереотопографиялық

d)

Сараланған

e)

Фотограмметриялық

7.

S объективінің түйін нүктесі арқылы өтетін түзу сызық қолданбалы рамканың жазықтығына перпендикуляр деп қалай аталады?

a)

Фотокамераның оптикалық өсі

b)

Фокустық қашықтық

c)

Фокус фотокамера

d)

Басты оптикалық түзу

e)

Орталық тікелей

8.

Фотокамераның оптикалық осінің қолданбалы рамканың жазықтығымен қиылысуы:

a)

Суреттің басты нүктесі

b)

Оптикалық осьтің негізгі нүктесі

c)

Қолданбалы раманың жазықтығының бас нүктесі

d)

Фотокамераның басты нүктесі

e)

Бас жиын нүктесі

9.

S проекциясының ішкі орталығынан қолданбалы раманың жазықтығына дейінгі қашықтық қалай аталады?

a)

Фотоаппараттың фокустық қашықтығы

b)

Басты фокус

c)

Орталық фокус

d)

Камераның басты қашықтығы

e)

Оптикалық қашықтық

10.

Орталық жобалаушы сәулелерді қолдану арқылы салу әдісі қалай аталады?

a)

Орталық жобалау

b)

Орторгафиялық жобалау

c)

Ортогональды жобалау

d)

Картографиялық жобалау

e)

Стереографиялық жобалау

11.

Ортогональды проекцияда жергілікті жердегі нүктелер қалай жобаланады?

a)

Тік сызық сәулелерімен

b)

Көлбеу жобалаушы сәулелермен

c)

Орталық жобалаушы сәулелермен

d)

Тіктеуіш пен орталық жобалаушы сәулелермен

e)

Көлбеу және тіктеу жобалаушы сәулелермен

12.

Орталық және ортогональды проекциялар арасындағы айырмашылық неде?

a)

Орталық проекцияда жобалаушы сәулелер бір нүктеден өтеді, ал ортогональды проекцияда бір-біріне параллель жүреді

b)

Орталық проекцияда сәулелер параллель жүреді, ал ортогональ кезінде бір нүктеде кездеседі

c)

Орталық проекцияда жобалаушы сәулелер бір нүктеде, ал ортогональ екіге бөлінеді

d)

Орталық проекцияда сәулелер бір нүктеде, ал ортогональды кезде 30° бұрышымен жүреді

e)

Орталық проекцияда сәулелер 30° бұрышымен жүреді, ал ортогональ кезінде бір нүктеде кездеседі

13.

Орталық проекциялау кезінде нүктелердің орналасуы ненің әсерімен жылжиды?

a)

Жер бедері

b)

Проекциялау жазықтығының орналасуы

c)

Объект

d)

Суретке түсіру биіктігі

e)

Түсіру сапасы

14.

Фотограмметрияда координаталардың қандай жүйелері қолданылады?

a)

(o, x, y), (o , x , y ), (Sxyz), (AXYZ), (Or XrYrZr)

b)

(Or XrYrZr), (o, x, y), (Sxy)

c)

(AXYZ), (o , x , y ), (Of XφYφZφ)

d)

(o, x, z), (o , x , y ), (Sxyz)

e)

(o, z, y), (Sxyz), (AXY), (Or XrYrZr)

15.

Сурет жазықтығына қатысты проекция орталығының жағдайын анықтайтын шамалар деп аталады:

a)

Ішкі бағдарлау элементтері

b)

Орталық проекция элементтері

c)

Жобалау элементтері

d)

Сыртқы бағдарлау элементтері

e)

Сурет элементтері

16.

Жергілікті жерде қабылданған координаттар жүйесіне қатысты суретке түсіру сәтіндегі суреттің проекция орталығының және жазықтығының орналасуын анықтайтын шамалар деп аталады:

a)

Сыртқы бағдарлау элементтері

b)

Орталық проекция элементтері

c)

Бұрыштық элементтер

d)

Сызықты элементтер

e)

Сурет элементтері

17.

Аэрофотосуреттің ішкі бағдарлау элементтеріне қандай элементтер жатады?

a)

x0, y0, f

b)

Xs, Ys, Zs

c)

ω, φ, κ

d)

c, U, Zs

e)

Cs, Us, κ

18.

Аэрофотосуреттің сыртқы бағдарлауының қанша элементтері бар?

a)

6

b)

5

c)

3

d)

7

e)

8

19.

Аэрофотосуреттің сыртқы бағдарлау элементтеріне қандай элементтер жатады?

a)

Cs, Us, Zs, α, ω, κ

b)

Cs, Us, Zs

c)

α, ω, κ

d)

Cs, Zs, α, ω

e)

Us, Zs, α, ω, Cy

20.

Z осі мен YZ жазықтығына негізгі сәуленің проекциясының арасында жасалған бұрыш қалай аталады?

a)

Түсірімнің бойлық көлбеу бұрышы

b)

Түсірімнің көлденең бұрышы

c)

Суреттің бұрылу бұрышы

d)

Фотокамераның оптикалық осінің дирекция бұрышы

e)

Сурет еңісінің дирекциялық бұрышы

21.

Негізгі сәуле мен оның XZ жазықтығына проекциясы арасындағы бұрыш қалай аталады?

a)

Түсірімнің бойлық көлбеу бұрышы

b)

Түсірімнің көлденең бұрышы

c)

Суреттің бұрылу бұрышы

d)

Фотокамераның оптикалық осінің дирекция бұрышы

e)

Сурет еңісінің дирекциялық бұрышы

22.

Басты сәуле мен х осі арқылы өтетін x осі мен жазықтықтың ізі арасындағы бұрыш қалай аталады?

a)

Суреттің бұрылу бұрышы

b)

Түсірімнің көлденең бұрышы

c)

Түсірімнің бойлық көлбеу бұрышы

d)

Фотокамераның оптикалық осінің еңіс бұрышы

e)

Стереопараның дирекция бұрышы

23.

Көлденең және көлбеу түсірілімдердің тиісті нүктелерінің координаттары арасындағы тәуелділік формулалары:

a)

C = H/f x, U = H/f y, x = f/H X, y = f/H Y

b)

C = H/f, U = H/f, x = f/H, y = f/H

c)

C = H/f (x+y), U = H/f (y+x), x = f/H (X+U), y = f/H (Y+C)

d)

C = H/x f, U = H/y f, x = f/X H, y = f/Y H

e)

C = f/x, U = f/y, x = f/C, y = f/Y

24.

Көлденең суреттегі сурет ауқымы қандай?

a)

1/m = f/H

b)

1/m = H

c)

m = f/H

d)

m = H/f

e)

1/m = 1/f

25.

Бір көзбен қарауды қалай атайды?

a)

Монокулярлық

b)

Стереоскопиялық

c)

Стереофотограмметриялық

d)

Бинокулярлық

e)

Дұрыс жауап жоқ

26.

Фотографиялық түсірілімдердің жұптарын қарау кезінде пайда болатын бейнені көлемді қабылдау қалай аталады?

a)

Стереоскопиялық әсер

b)

Бинокулярлық көру өткірлігі

c)

Бірінші түрдегі монокулярлық көру өткірлігі

d)

Монокулярлық көру өткірлігі

e)

Екінші түрдегі бинокулярлық көру өткірлігі

27.

Көлденең суретте жер бедері үшін нүкте жағдайына бұрмалануды мына формула бойынша есептеуге болады

a)

dr=r⋅hHd_r = \dfrac{r\cdot h}{H}

b)

dr=hHd_r = \dfrac{h}{H}

c)

dr=rHd_r = \dfrac{r}{H}

d)

dr=Hr⋅hd_r = \dfrac{H}{r\cdot h}

e)

dr=Hhd_r = \dfrac{H}{h}

28.

α0 көлбеу бұрышынан туындаған суреттегі нүктенің ығысу белгісі неге байланысты

a)

δr белгісі φ\varphi бұрышының синус белгісіне байланысты

b)

δr белгісі φ\varphi бұрышының тангенс белгісіне байланысты

c)

δr белгісі φ\varphi бұрышының котангенс белгісіне байланысты

d)

δr белгісі φ\varphi бұрышының косинус белгісіне байланысты

e)

δr белгісі φ\varphi шамасына байланысты

29.

Суретті трансформациялау деп аталады

a)

еңкіш суретті, берілген масштабтағы горизонтальды суретке түрлендіру

b)

горизонтальды суретті берілген масштабтағы қиғаш суретке түрлендіру

c)

көлденең суретті берілген масштабқа түрлендіру

d)

еңкіш суретті берілген масштабқа түрлендіру

e)

еңкіш суретті үлкен масштабтағы көлденең суретке түрлендіру

30.

Еңкіш суреттері нүктелердің координаталарын өлшеп горизонтальды суреттің координаталарын табу әдісі

a)

аналитикалық

b)

графикалық

c)

фотомеханикалық

d)

графомеханикалық

e)

оптикалық

31.

Горизонтальды жазықтық E ол:

a)

Жер заттарының жазықтығы

b)

суреттің тік жазықтығы

c)

сурет жазықтығы

d)

көлденең жазықтығы

e)

вертикальды жазықтық

32.

Надир нүктесі нәтижесінде пайда болады:

a)

тіктеу сызығының сурет жазықтығымен қиылысуы

b)

оптикалық осьтің сурет жазықтығымен қиылысуы

c)

суретте жергілікті затты көрсету

d)

проекциялар орталығында сәулелердің түсуі

e)

жерді суретке түсіру

33.

Фотоплан фотосхемадан ерекшеленеді

a)

фотоплан трансформацияланған суреттер бойынша жасалады

b)

маршруттар саны

c)

масштабта

d)

фотопланға геодезиялық желі пункттері қойылмайды

e)

фотоплан тек ұсақ масштабта жасалады

34.

Фотопландар мен фотосхемалар бар

a)

бірмаршрутты және көпмаршрутты

b)

тек бір маршрутты

c)

тек көп бұралған

d)

орташаланған

e)

каркасты

35.

Нөлдік бұрмалану нүктесі бар:

a)

суреттің басты нүктесі мен Надир нүктесінің арасындағы биссектрисаның желісі бойынша

b)

сызықта перпендикуляр мен суреттің жазықтығы арасындағы қиылысу

c)

проекция орталығында

d)

суреттер координаттары басталатын полюсте

e)

нүктесінде тіктеу сызығының бойымен сурет жазықтығымен қиылысу

36.

Суреттегі бұрмаланбаған масштабтар сызығы нүкте арқылы өту:

a)

нөлдік бұрмаланулар

b)

суреттің басты нүктесі

c)

сурет жазықтығы арқылы пәндік сәуленің өтуі нәтижесінде пайда болған нүкте

d)

суретте көрсетілген далалық жағдайларда

e)

проекция орталығында

37.

S1 және S2 суретке түсіру нүктелері арасындағы қашықтық деп аталады

a)

суретке түсіру базисі

b)

жобалау базисімен

c)

геодезиялық базиспен

d)

базистік жағынан

e)

гравиметриялық базиспен

38.

Тиісті сәулелердің қиылысу нүктелерінің жиынтығынан құралған бет деп аталады

a)

стереомодель

b)

фотоплан

c)

жоспар

d)

фотосхема

e)

карта

39.

Модель масштабын қандай формула бойынша есептеуге болады

a)

1M=B′B\dfrac{1}{M} = \dfrac{B'}{B}

b)

1M=BB′\dfrac{1}{M} = \dfrac{B}{B'}

c)

1M=B′H\dfrac{1}{M} = \dfrac{B'}{H}

d)

1M=BH\dfrac{1}{M} = \dfrac{B}{H}

e)

1M=Bf\dfrac{1}{M} = \dfrac{B}{f}

40.

Суретке түсіру кезінде бір-біріне қатысты болған жағдайда суреттерді орнату деп аталады

a)

өзара бағдарланумен

b)

геодезиялық бағдарлаумен

c)

ішкі бағдарлаумен

d)

модельдің сыртқы бағытымен

e)

суреттерді сыртқы бағыттаумен

41.

Жобалаушы камералардың көмегімен жобалаушы сәулелерді қалпына келтіру

a)

ішкі бағдарлаумен

b)

өзара бағдарланумен

c)

геодезиялық бағдарлаумен

d)

модельдің сыртқы бағытымен

e)

суреттерді сыртқы бағыттаумен

42.

Стереопараның сәйкес нүктелерінің абсциссасының айырмасы деп аталады

a)

бойлық параллакспен

b)

физиологиялық параллакспен

c)

параллаксом жіптерден

d)

көлденең параллакспен

e)

көз параллаксымен

43.

Стереопараның тиісті нүктелерінің ординаты деп аталады

a)

көлденең параллакспен

b)

физиологиялық параллакспен

c)

параллаксом жіптерден

d)

бойлық параллакспен

e)

көз параллаксымен

44.

Аэрофотосуреттердің бойлық параллакс

a)

P=x1−x2P = x_1 - x_2

b)

P=y1−x1P = y_1 - x_1

c)

P=y1−y2P = y_1 - y_2

d)

P=y2−x2P = y_2 - x_2

e)

P=y1−x2P = y_1 - x_2

45.

Көлденең параллакс аэрофотосуреттер тең

a)

q=y1−y2q = y_1 - y_2

b)

q=x1−x2q = x_1 - x_2

c)

q=y2−fq = y_2 - f

d)

q=x2−fq = x_2 - f

e)

q=y−xq = y - x

46.

Аэрофотосуреттердің буы ішкі бағдарлау элементтеріне жатады

a)

f′,x0,y0f', x_0, y_0

b)

Cs,Us,ZsC_s, U_s, Z_s

c)

Cs,Us,Zs,f,x0,y0C_s, U_s, Z_s, f, x_0, y_0

d)

ω,w,c\omega, w, c

e)

x0,y0x_0, y_0

47.

Аэрофотосуреттердің жұптарын өзара бағдарлау элементтеріне жатады

a)

Cs1,Us1,Zs1,Cs2,Us2,Zs2,α1,w1,c1,α2,w2,c2C_{s1}, U_{s1}, Z_{s1}, C_{s2}, U_{s2}, Z_{s2}, \alpha_1, w_1, c_1, \alpha_2, w_2, c_2

b)

Cs1,Us1,Zs1C_{s1}, U_{s1}, Z_{s1}

c)

Cs1,Us1,Zs1,Cs2,Us2,Zs2C_{s1}, U_{s1}, Z_{s1}, C_{s2}, U_{s2}, Z_{s2}

d)

α1,w1,c1\alpha_1, w_1, c_1

e)

α1,w1,c1\alpha_1, w_1, c_1

48.

Аэрофотосуреттердің ішкі бағдарлау элементтерін қалай анықтайды

a)

АФА калибрлеу

b)

суреттерді өлшеу

c)

суретке түсіру кезінде

d)

аспапқа түсірілімдерді орнату кезінде

e)

суреттерді фотохимиялық өңдеу

49.

Аэрофотосуреттердің стереопарасының қанша бағдарлау элементтері бар

a)

15

b)

10

c)

12

d)

18

e)

13

50.

Аэрофотосуреттерді өзара бағдарлау жүйесі қанша

a)

2

b)

1

c)

4

d)

15

e)

6

51.

Берілген координаталық жүйедегі нысандардың фотографиялық бейнелері бойынша пішінін, өлшемдерін және кеңістіктік орналасуын анықтау тәсілдерін зерттейтін ғылыми пән деп аталады

a)

Фотограмметрия

b)

Геодезия

c)

Жерге орналастыру

d)

Жоспарлау

e)

Кадастр

52.

Фототопография, қолданбалы фотограмметрия, ғарыштық фотограмметрия, сандық фотограмметрия – бұл

a)

фотограмметрия бағыттары

b)

геодезия бағыттары

c)

жерге орналастыру бағыттары

d)

жоспарлау бағыттары

e)

кадастрдың бағыттары

53.

Жергілікті жердің нүктелерінің координаттарын анықтау, оның бейнелерін фотограмметриялық өңдеу нәтижелері бойынша топографиялық карталар мен жергілікті жердің сандық модельдерін жасау міндеттерін шешеді

a)

фототопография

b)

геодезия

c)

картография

d)

жер кадастры

e)

жерге орналастыру

54.

Аэрофототүсірілім материалдары бойынша топографиялық немесе арнайы карталар мен жоспарлар жасау үшін орындалатын процестер кешені қалай аталады?

a)

Фототопографиялық түсіру

b)

Ғарыш түсірілімі

c)

Аэрофототүсірілім

d)

Дешифрлеу

e)

Тахеометриялық түсіру

55.

Фототопографиялық түсірілім жер бетіндегі және әуедегі (аэрофототопографиялық) түсірілімге нені негізге ала отырып бөлінеді?

a)

Қолданылатын техникалық құралдарға байланысты

b)

Фотопленкаларға байланысты

c)

Фотоқағазға байланысты

d)

Автоматтандыру құралдарына байланысты

e)

Ауа райына байланысты

56.

Базис ұштарынан фототеодоллиттердің көмегімен алынған жер бетіндегі фотосуреттерді пайдалануға негізделген түсіріс қалай аталады?

a)

Жерүсті фото түсірілім

b)

Ғарыш түсірілімі

c)

Аэрофототүсірілім

d)

Дешифрлеу

e)

Тахеометриялық түсіру

57.

Аэрофототопографиялық түсіру әдісі жеке суреттің қасиеттерін пайдалануға негізделген және картаның жоспарлық (контурлық) бөлігін камералдық жағдайда, ал биіктік бөлігін далалық жағдайда анықтайтын әдіс қалай аталады?

a)

Аралас әдіс

b)

Далалық әдіс

c)

Камералдық әдіс

d)

Дешифрлеу әдісі

e)

Тахеометриялық әдіс

58.

Қос суреттің қасиетін пайдаланылып, картаның контурлық бөлігі мен жер бедерін камералдық жағдайда алуға бағытталған әдіс қалай аталады?

a)

Стереотопографиялық әдіс

b)

Далалық әдіс

c)

Камералдық әдіс

d)

Дешифрлеу әдісі

e)

Тахеометриялық әдіс

59.

Бірнеше аспаптарда суреттерді өңдеу міндетін шешетін тәсілде бір аспап контурлық фотоплан жасауға, ал екіншісі (стереометр) рельефті (горизонтальды) түсіруге қолданылады. Бұл тәсіл қалай аталады?

a)

Дифференциалдық тәсіл

b)

Далалық тәсіл

c)

Құрамдастырылған тәсіл

d)

Камералдық тәсіл

e)

Дешифрлеу тәсілі

60.

Қос суретті өңдеу кезінде фотограмметриялық аспаптарды пайдаланып, жердің контурлық бөлігі мен бедерін түсіру тәсілі қалай аталады?

a)

Амебан тәсілі

b)

Далалық тәсіл

c)

Құрамдастырылған тәсіл

d)

Камералдық тәсіл

e)

Дешифрлеу тәсілі

61.

Суретте бейнеленген объектілерді тану және олардың сипаттамаларын анықтау процесі қалай аталады?

a)

Суреттерді дешифрлеу

b)

Суреттерді картографиялау

c)

Мензулдық түсіру

d)

Топографиялық түсіру

e)

Рельефтің сандық үлгілерін құру

62.

Суретті түрлендіріп, координаттық жүйеде нәтижелер ұсыну үшін суреттерде танылған контурлық нүктелер пайдаланылады. Далалық жағдайда керекті координата жүйесінде анықталған мұндай нүктелер қалай аталады?

a)

Тірек нүктелер

b)

Геодезиялық нүктелер

c)

Биік нүктелер

d)

Контурлық нүктелер

e)

Дұрыс нүктелер

63.

Әуе немесе ғарыштық ұшу аппараттарынан жергілікті жердің бейнесін алу жөніндегі жұмыстардың жиынтығы қалай аталады?

a)

Аэро- және ғарыштық түсіру

b)

Түсіру

c)

Нивелирлік түсіру

d)

Тахеометриялық түсіру

e)

Мензулдық түсіру

64.

Жерді (немесе басқа планеталарды), оның беті мен жер қойнауын, жекелеген объектілер мен құбылыстарды тіркеу және талдау не олар шығаратын электромагниттік сәулелену арқылы зерттеу қалай аталады?

a)

Қашықтан зондтау

b)

Далалық дешифрлеу

c)

Камералдық өңдеу

d)

Стереоскопиялық бақылау

e)

Суреттерді сандық өңдеу

65.

Түсіру жүйелері түсіру үшін пайдаланылатын сәуле шығару тегіне байланысты қалай бөлінеді?

a)

Пассивті және активті

b)

Пассивті және орташа белсенді

c)

Белсенді және орташа пассивті

d)

Жедел және белсенді

e)

Жедел және пассивті

66.

Түсіру кезінде пайдаланылатын электромагниттік сәулелену спектрінің диапазоны бойынша түсіру жүйелері қандай жұмыс істеуші түрлерге бөлінеді?

a)

Оптикалық және радиодиапазон

b)

Оптикалық және жергілікті диапазон

c)

Фотограмметриялық және радиодиапазон

d)

Кадрлық және телевизиялық диапазон

e)

Телевизиялық және радиодиапазон

67.

Бейнені қалыптастыру тәсілі бойынша түсіру жүйелері қалай жіктеледі?

a)

Кадрлық және сканерлеу

b)

Оптикалық және жергілікті

c)

Фотограмметриялық және радиолокациялық

d)

Кадрлық және телевизиялық

e)

Телевизиялық және сканерлеу

68.

Сурет ландшафт элементтерінің жарықтылығын екі өлшемді үздіксіз жазу түрінде тіркейтін түсірілім жүйелері қалай аталады?

a)

Кадрлық

b)

Оптикалық

c)

Механикалық

d)

Съемочными

e)

Техникалық

69.

Сәулеленуді тіркеу элементтері мен жолдар немесе жолақтар бойынша жүйелі түрде орындалатын түсірілім жүйелері қалай аталады?

a)

Сканерлеуші

b)

Оптикалық

c)

Механикалық

d)

Съемочными

e)

Техникалық

70.

Фотокамераның фокустық қашықтығы — бұл қашықтық:

a)

Линзаның тораптық нүктесінен қолданбалы рамкаға дейін

b)

Сурет нүктесіне дейінгі линзаның артқы түйін нүктесі

c)

Надир нүктесіне дейінгі түсіру нүктелері

d)

Түсіру базистері арасындағы қашықтық

e)

Объективтің басты нүктесінен базистік нүктеге дейін

71.

Сурет масштабы — бұл қатынас:

a)

Суреттегі жергілікті объект өлшемінің оның жергілікті жердегі сол объект өлшеміне қатынасы

b)

Жергілікті жерде асып кету фокустық қашықтығы

c)

Жергілікті жер нүктесін түсіру биіктігіне көтеру

d)

Картадағы сызықтың оның жердегі тиісті сызығына қатынасы

e)

Перспективалық және көлденең сурет масштабының қатынасы

72.

Суретке байланысты координаттар жүйелері қандай?

a)

Жазық, фотограмметриялық

b)

Жазық, геодезиялық

c)

Фотограмметриялық, геодезиялық

d)

Кеңістіктік

e)

Сфероидикалық

73.

Суретте жазық координаттар жүйесінің осьтер бағыты қалай құрылады?

a)

Координаттық белгілер арқылы

b)

Координаталардың фотограмметриялық жүйесінің осі арқылы

c)

Суретті ішкі бағдарлау элементтері арқылы

d)

Бұрмаланбаған масштаб сызықтары арқылы

e)

Басты горизонттың қимасы бойынша

74.

Әдетте координаттар жүйесінің басы болып қандай нүкте табылады?

a)

O

b)

S

c)

I

d)

H

e)

R

75.

Бағыттаушы косинустар келесі элементтерге байланысты:

a)

Суреттің сыртқы бағдарлаудың бұрыштық элементтеріне

b)

Суреттің ішкі бағдарлау элементтеріне

c)

Суретті сыртқы бағдарлаудың сызықтық элементтеріне

d)

Суреттерді ішкі бағдарлаудың сызықтық элементтеріне

e)

Аэрофототүсірілім аппаратының ұшу бағыттарына

76.

Сурет нүктесінің кеңістіктік координаттары — бұл:

a)

Координаталардың фотограмметриялық жүйесіндегі сурет нүктесінің координаттары

b)

Координаталардың фотограмметриялық жүйесіндегі жергілікті жер координаттары

c)

Жазық координаттар жүйесіндегі сурет координаттары

d)

Сурет нүктесінің абсцисса және ордината мәні

e)

Полярлық координаттар жүйесі полюсінен есептелетін нүкте орны

77.

Тірек нүктелер — бұл:

a)

Суретте танылған және жергілікті жерде геодезиялық тәсілдермен координаттары анықталған нүктелер

b)

Координаталардың фотограмметриялық координаттары

c)

Суреттегі және жердегі тиісті нүктелер

d)

Координаттары кеңістіктік координаттар жүйесінде анықталған нүктелер

e)

Жергілікті жердегі түсіру желісінің нүктелері

78.

Суреттің сыртқы бағдарлау элементтерін қандай деректер арқылы анықтауға болады?

a)

Тірек нүктелері, GPS және инерциялық жүйелердің ақпараттары

b)

Нивелирлік нүктелер

c)

Гравиметр

d)

Суретке түсіру базисін өлшеу арқылы

e)

Рулетканың көмегімен

79.

Суреттің еңіс бұрышынан туындайтын бұрмалануларды қалай жояды?

a)

Аэросуретті трансформациялау арқылы

b)

Фотосурет жасау арқылы

c)

Түсіруді орындау арқылы

d)

Аэрофототүсірілім жұмыстарын жоспарлау арқылы

e)

Суреттерді жерде дайындау арқылы

80.

Суреттерді трансформациялау кезінде қайдан пайда болған қателер жойылады?

a)

Аэротүсірілімнің еңіс бұрышы үшін

b)

Жер бедері үшін

c)

Суреттің бұрыштық бұрылысы үшін

d)

Атмосфералық рефракция үшін

e)

Объективтің дисторсиясы үшін

81.

Тірек нүктелері қандай өнім құру кезінде қажет?

a)

Фотоплан

b)

Фотосуреттер

c)

Үстеме құрастыру

d)

Фотосхема

e)

Көлденең жабулар

82.

Фототриангуляция бағыттар бойынша қалай бөлінеді?

a)

Бір маршруттық және көп маршруттық

b)

Көлденең

c)

Бойлық

d)

Бұрыштық

83.

Аэротүсірілімдерді Қазақстан Республикасы аумағында өңдеу кезінде қай координаттар жүйелерінде жұмыс істеу ұсынылады

a)

1942 ж және WGS‑84 координаттар жүйесі

b)

Координаттар жүйесі 1963 ж.

c)

Координаттардың астрономиялық жүйесі

d)

Экваторлық координаттар жүйесі

e)

Кеңістіктік координаттар жүйесі

84.

Аэротүсірілімдерді байланыстыру нүктелерін өлшеуді не үшін орындайды

a)

Суреттерді өзара бағдарлау және стереопара жасау

b)

Жергілікті жер картасын жасау

c)

Ортотфотоплан құру

d)

Жеке суретті байлау үшін

e)

Нүктелерді үйлестіру үшін

85.

Борттық GPS деректері алынған жағдайда суреттерді сыртқы бағдарлау үшін қандай деректер кіреді

a)

X, Y, ZX,\ Y,\ Z ; Омега, Фи, Каппа

b)

X, Y, HX,\ Y,\ H

c)

X, Y, HX,\ Y,\ H ; альфа; пси; тетта

d)

Тек бұрыштық шамалар

e)

Тек сызықтық шамалар

86.

Фотокамераларда дисторсия дегеніміз не

a)

Фотокамера объективінің бұрмалануы

b)

Фотокамераның басты сәулелерін бұрмалау

c)

Атмосфералық құбылыстардың әсері

d)

Суретке түсіру кезінде жіберілген қателер

e)

Дұрыс жауап жоқ

87.

Байланыстырушы нүктелерді қолмен өлшеу кезінде кем дегенде қанша нүктені өлшеу қажет

a)

6 нүкте

b)

4 нүкте

c)

2 нүкте

d)

8 нүктелер

e)

5 нүктелер

88.

Фотограмметриялық жүйе тірек деректерімен қандай мақсатта қамтамасыз етіледі

a)

Модельді сыртқы бағдарлау үшін

b)

Фототриангуляция желілерін теңестіру

c)

Суреттерді ішкі бағдарлау

d)

Суретке түсіру биіктігін анықтау

e)

Фотосурет жасау

89.

ЦМБ (ЦМР) құрудың екінші көрінісі болып табылады

a)

Рельефтің горизонтальды тұрақты сызықтар құрылымы

b)

Ритерфбуфьтар желісі

c)

Жазық координаттары бар нүктелер

d)

Географиялық координаттары бар нүктелер

e)

Нүктелердің жазық координаттары

90.

Блокты теңестіруге және модельді сыртқы бағдарлауға арналған тірек нүктелері қанша базистер арқылы анықталады

a)

Әрбір 5 базис арқылы

b)

Маршрут ортасында бір нүкте

c)

Маршруттың басында және маршрут соңында

d)

Әрбір 3 базис арқылы

e)

2 базис арқылы

91.

Сандық рельеф моделі дегеніміз не

a)

Тұрақты биіктік торы (DEM) және тұрақты емес торы (TIN)

b)

Жер бетінде объектінің визуалды көрінісі

c)

Жердің бедерлі картасы

d)

Көлденең көрінбейтін жердің элементтері

e)

Тек тұрақты емес биіктік торы (DEM)

92.

Бойлық параллакстардың айырмашылықтары бойынша нүктелердің асып кетуін анықтағанда қандай координаттар өлшенеді

a)

Суреттің жазық координаттары

b)

Рикелең сызықтық координаттар

c)

Географиялық координаттары

d)

Кеңістіктік координаттарға

e)

Пайдалы қазбалар координаттар

93.

Тірек нүктелері бойынша модельді сыртқы бағдарлау үшін қандай деректер қажет

a)

Танылған нүктелердің тікбұрышты координаттары және олардың абристері

b)

Нивелирлік желілер нүктелерінің биіктіктері мен абристері

c)

Танылған нүктелердің географиялық координаттары

d)

Объектілердің фотобейнелері

e)

Тірек нүктелерінің кеңістіктік координинаттары

94.

Стереомодель алу үшін қызыл және көк‑жасыл түсті экрандағы стереопаралардың жұптарын жобалау тәсілі қалай аталады

a)

Анаглификалық

b)

Стереоскопиялық

c)

Монокулярлық

d)

Поляроидты

e)

Оптикалық

95.

Стереопараны линзо‑айна стереоскоп арқылы қарау тәсілі қалай аталады

a)

Стереоскопиялық

b)

Анаглифтік

c)

Координаталық

d)

Бұрыштық

e)

Оптикалық

96.

Стереомодельді жарық сүзгілерін қолдану арқылы қарау тәсілі, бір көз тек көлденең сәулелерді, ал екіншісі тік сәулелерді қабылдайтын әдіс қалай аталады

a)

Поляроидты

b)

Анаглифтік

c)

Координаталық

d)

Бұрыштық

e)

Стереоскопиялық

97.

Суреттерді стереоскопиялық өлшеу тәсілдері

a)

Жалған және нақты маркалар

b)

Модельге лазерлік сәуле жобалау

c)

Рулеткамен өлшеу

d)

Механикалық емес әдістер

e)

Жарық көрсеткіштері

98.

Координаталардың оң жүйесінде бірінші ось XX болып саналады. Осының айналасындағы бірінші бұрылыс қай бұрышқа орындалады

a)

ω\omega

b)

YY

c)

EE

d)

α\alpha

e)

pp

99.

Координаталардың оң жүйесінде бастапқы YY осі болып саналады. Осының айналасындағы екінші бұрылыс қай бұрышқа орындалады

a)

α\alpha

b)

ω\omega

c)

YY

d)

EE

e)

PP

100.

Координаталардың оң жүйесінде бірінші ZZ осі болып саналады. Үшінші бұрылыс қай бұрышқа орындалады

a)

χ\chi

b)

ω\omega

c)

YY

d)

EE

e)

PP

101.

Аэрофототүсірудің орташа биіктігі қалай есептеледі

a)

Түсірілім ауданының ең жоғары және ең төмен биіктігі арасындағы орташа

b)

Абсолюттік және салыстырмалы биіктігі арасындағы орташа

c)

Аумақтың абсолюттік және биіктігі арасындағы орташа

d)

Орташа жобалық биіктігі

e)

Жердің орташа биіктігі

102.

Өзара бағдарлау нүктелері қалай орналасады

a)

Жұмыс алаңының бұрыштарында және бас нүкте ауданында

b)

Суреттің шеттерінде біркелкі

c)

Аэротүсірілімнің барлық ауданы бойынша біркелкі

d)

Тек төменгі шетінде

e)

Тек басты нүкте ауданында ғана

103.

Модель масштабын қалай өзгертеді

a)

Фокус қашықтығын өзгерту арқылы

b)

Суретке түсіру базис қашықтығын өзгерту арқылы

c)

Координаталық жүйе осьтерінің бағытын өзгерту

d)

Стереоаппаратты 180∘180^\circ ‑қа айналдыру

e)

Стереопараның суреттерін 90∘90^\circ бұру

104.

Стереоскопиялық жұп деп нені атайды

a)

Бір объект бейнеленген екі сурет

b)

Екі түрлі нысан бейнеленген суреттер жұбы

c)

Әр түрлі аумақта екі сурет, бірақ бірдей нөмірлері бар

d)

Екі түрлі нысан бір суретте бейнеленген

e)

Жер үсті объектілерінің бейнелері бар бірнеше сурет

105.

Стереопараны алудың негізгі шарты қандай

a)

Жер үсті бір объектісінің суреттері кеңістіктің әртүрлі нүктелерінен алынуы тиіс

b)

Суреттер қатаң көлденең болуы керек

c)

Суретке түсіру биіктігі 500 метрден аспауы тиіс

d)

Суреттер қатаң тігінен болуы керек

e)

Суретке түсіру биіктігі әртүрлі 500 метр

106.

Әмбебап стерео аспаптар СД, СЦ және СПР не үшін арналған

a)

Параллаксты өлшеу

b)

Суреттің масштабын анықтау

c)

Топографиялық карта құрудың пландылық аэрофотосуреттері үшін

d)

Қазықтар мен бақылау нүктелерін тасмалдау

e)

Суреттердің өзгеруін анықтау

107.

Кеңістікті фототриангуляция кезінде жергілікті жердің координат нүктелерінің суреттері қайда өлшенеді

a)

Стереокомпараторда

b)

Интерпретоскопта

c)

Стереоскопта

d)

Стереоавтографта

e)

СПР, СД, СЦ аспаптарында

108.

Стереопар бойынша бақылау үшін көлемді суретті көруде қандай шарт сақталуы керек

a)

Әрбір көз тек өз суретін қарауы керек

b)

Екі көз бірдей суретті қарайды

c)

Әр көз әр түрлі нысандарды қарастыруы керек

d)

90∘90^\circ бұрышымен қарайды

e)

0∘0^\circ бұрышымен қарайды

109.

Бойлық және көлденең жабындардың ортасымен өтетін сызықтармен шектелген стереопараның орталық бөлігі қалай аталады

a)

Суреттің жұмыс алаңы

b)

Координаттық сызықпен

c)

Перпендикулярлармен

d)

Көлденең бөлігі

e)

Бұрмалану аймағы

110.

Қандай жағдайларда жердегі тірек нүктелері алдын ала таңбаланады

a)

Жер үсті бағдарлары кедей аумақта

b)

Күрделі ауа райы жағдайында

c)

Аэротүсірілім жұмыстары жүргізілгеннен кейін әрдайым

d)

Аэрофототүсірілім жұмыстары кезінде әрдайым

e)

Ғарыштық суреттерді алу кезінде

111.

Суретті сыртқы бағдарлаудың сызықтық элементіне нені жатқызады

a)

Проекциялар орталығының координаттары

b)

Әуежайлақтан түсіру нүктесіне дейінгі қашықтық

c)

Суретке түсіру базистері арасындағы қашықтық

d)

Суретке түсіру биіктігі

e)

Проекция орталығынан экранға дейінгі қашықтық

112.

Сыртқы бағдарлаудың бұрыштық элементтері нені сипаттайды

a)

OXYZ координаталар жүйесіне қатысты суреттің жазық координаталарының орналасуын анықтайтын бұрыштар

b)

Аэрофотосуреттің еңкею бұрышы

c)

Маршрутқа кіру бұрыштары

d)

Маршруттан шығу бұрышының азимуты

e)

Дирекциялық бұрыш

113.

Суреттердің ішкі бағдарлаудың геометриялық мәні неде

a)

экспонаттау сәтіне сәйкес сәуленің байламдарын қалпына келтір

b)

Барлық нүктелерді геодезиялық торға тікелей көшіру

c)

Масштабты сыртқы бағдарлау элементтерімен теңестіру

d)

Проекция орталығын абсолюттік биіктікпен сәйкестендіру