Канцерогенді ж/е

мутагенді қосылыстардың пайда болуы (ПХДД, ПХДф, СО, аэрозоль, күл, күйе,

күкірттің, азоттың бос тотықтары), озон қабатының қалыңдауы, қышқыл

жаңбырлар,тыныс алу жолдарының аурулары(астма(демікпе), бронхит,

пневматит, тамырлар аурулары / Атмосфералық ауаның

ластануының гигиеналық маңызы тарауы.

Канцерогенді ж/е

мутагенді қосылыстардың пайда болуы (ПХДД, ПХДф, СО, аэрозоль, күл, күйе,

күкірттің, азоттың бос тотықтары), озон қабатының жұқаруы, қышқыл

жаңбырлар,тыныс алу жолдарының аурулары(астма(демікпе), бронхит,

пневматит, жүрек қан тамырлары аурулары / Атмосфералық ауаның

ластануының гигиеналық маңызы тарауы.

Канцерогенді ж/е

жұқпалы қосылыстардың пайда болуы (ПХДД, ПХДф, СО, аэрозоль, күл, күйе,

күкірттің, азоттың бос тотықтары), озон қабатының жұқаруы, қышқыл

жаңбырлар,тыныс алу жолдарының аурулары(астма(демікпе), бронхит,

пневматит, жүрек қан тамырлары аурулары / Атмосфералық ауаның

ластануының физиологиялық маңызы тарауы.

Ағзаның жылу беру механизмдерінің тиімді жұмыс істеуі және бейімделу қабілетінің артуы

Жылу алмасудың тұрақтануы және аяқ-қолдың жылынуы

Температураның тігінен айқын айырмасы жылу реттелуінің бұзылуы,

аяқтың суықтап кетуі, қан айналым бұзылысы

Адам ағзасының шынығуы мен суыққа төзімділігінің жоғарылауы

Ас қорыту процесі кезінде энергияның бөлінуі

Булану, сәулелену,

кондукция

Конвекция, тыныс алу арқылы газ алмасу және ішкі мүшелердің жылу бөлуі

Қан айналым жүйесінің белсенді жұмысы арқылы жылудың таралуы

Микроклимат көрсеткіштері тұрғындардың жасына байланысты өзгеріп отырады

Температура 10–15°C, ылғалдылық 20–30%, ауа қозғалысы жоқ

Температура:

суық және өтпелі кезең: 18-23°C / Жылы: 22-24 °C, Ылғалдылық: 40-60%, ауа

қозғалысының жылдамдығы: 0,1-0,25; АҚЖ: 0,1-0,25

Температура 25–28°C, ылғалдылық 70–80%, ауа қозғалысы айқын сезілетін деңгейде

Температура: суық және

өтпелі кезең: 18-23°C / Жылы: 22-24 °C, Ылғалдылық: 40-60%, ауа

қозғалысының жылдамдығы: 0,1-0,25; АҚЖ: 0,1-0,2

Микроклимат көрсеткіштері тұрғындардың жасына байланысты өзгеріп отырады

Температура 10–15°C, ылғалдылық 20–30%, ауа қозғалысы жоқ

Температура 25–28°C, ылғалдылық 70–80%, ауа қозғалысы айқын сезілетін деңгейде

Ультракүлгін, инфрақызыл,

көрінетін сәулелер

Жоғары энергиялы электромагниттік сәулеленулер

Қысқа толқынды радиация түрлері, мутациялық өзгерістер туғызатын сәулелер

Ұзақ уақыт әсер еткенде жасушаларды зақымдайтын иондаушы сәулелер

Өнеркәсіптік аймақтарда түзілетін күкірт диоксиді мен азот оксидтерінің қоспасы

Оттек - 20,95%, Азот -

78%, Көмірқышқыл газы - 0,03-0,04%, Инертті газдар - 1%, Озон О3, Метан -

СН4, Йод және су булары

Көлік қозғалысы нәтижесінде түзілетін көміртек тотығы

Ауыр металдардың аэрозольдері мен органикалық еріткіштердің булары

Ауадағы көмірқышқыл газының жоғары мөлшері адам ағзасының бейімделу қабілетін арттырады

СО2 жағымды маңызы: адам

организмінде зат алмасудың соңғы өнімі, тыныс орталығын ынталандырады

жаман маңызы: оның ағзада бөлінуі бұзылғанда тіндік аноксия дамиды, ауада

концентрациясы 4% болғанда бас ауыру, жүрек соғуы, 8-10%-да өлімге әкеледі

Көмірқышқыл газы тыныс алу жолдарын тітіркендірмей, жүйке жүйесін тыныштандырады

СО₂ тек қоршаған орта үшін зиянды болып табылады және адам ағзасына физиологиялық әсер көрсетпейді

Пайдалы және зиянды газ тәрізді заттарға

Ауа қабаттарының биіктігіне байланысты жеңіл және ауыр компоненттерге

Тұрақты,

айнымалы компоненттер, ластаушы заттар

Табиғи және жасанды жолмен түзілген газдарға

0,5–1% аралығында болуы рұқсат етіледі және адам денсаулығына айтарлықтай әсер етпейді

Ауа алмасуы жақсы болған жағдайда 2–3% дейін қауіпсіз деп есептеледі

Қысқа уақыт әсер еткенде концентрация нормаланбайды

0,1% болу керек; 0,07 емдеу мекемелерінде

93%-дан асса

гипоксия артынан өлімге әкеледі

Азот концентрациясы артқан жағдайда ағза тез бейімделеді

Азоттың жоғары мөлшері тек бас айналумен шектеледі

Азот мөлшері аздап артқанда тыныс алу жүйесі ынталанады

Биологиялық және физикалық факторлар

Табиғи, антропогендік (өдірістік, автокөлік, ауыл шаруашылығы, ЖЭС)

Маусымдық және уақытша ластану көздері

Климаттық және географиялық факторлар

Негізгі көздері:

адам (антрапотоксиндер), атмосфералық газ (азот, күкірт, көміртек тотықтары,

күйе, шаң, қорғасын, т.б), ремонтта, киім тоқуда қолданылатын материалдар

(бензол, стирол, формальдегид), газ плиталары, обогревательдер, тұрмыстық

химия заттары, темекі түтіні, ғимарат орналасқан жердің топырағы

Негізгі көздері:

жануар (антрапотоксиндер), атмосфералық ауа (азот, күкірт, оттек тотықтары,

күйе, шаң, қорғасын, т.б), ремонтта, кілем тоқуда қолданылатын материалдар

(бензол, стирол, формальдегид), азот плиталары, обогревательдер, тұрмыстық

физикалық заттары, темекі түтіні, ғимарат орналасқан жердің топырағы

Негізгі көздері:

адам (антрапотоксиндер), атмосфералық ауа (азот, күкірт, көміртек тотықтары,

күйе, шаң, қорғасын, т.б), ремонтта, кілем тоқуда қолданылатын материалдар

(бензол, стирол, формальдегид), газ плиталары, обогревательдер, тұрмыстық

химия заттары, темекі түтіні, ғимарат орналасқан жердің топырағы

шаңды құйындар, вулкан атқылауы, өрт, боран, өсімдіктер мен жануарлардың

қалдықтарының ыдырауы.

өнеркәсіптік ластану ↑

Өндіріс орындары,

автокөліктер, жылу энергетика өндірісі, ауылшаруашылығы жатады. /

Антропогендік ластану

Табиғи климаттық құбылыстар мен күн белсенділігі

Орман массивтеріндегі биологиялық процестер

Теңіздер мен мұхиттардан бөлінетін газдар

Құрылыс материалдарының беріктігін арттырады

Күкірт қосылыстары

металл каррозиясын күшейтеді

Ауа ылғалдылығын төмендетеді

Металл беттерінде қорғаныш қабатын түзеді

Санитарлық-ағарту шаралары

Жоспарлау және әкімшілік шаралар

Технологиялық шаралар

Медициналық-профилактикалық шаралар

Құқықтық-нормативтік шаралар

Жоспарлау шаралары

Техникалық және санитарлық техникалық шаралар

Әлеуметтік-экономикалық шаралар

Технологиялық өндірістік шаралар

Санитарлық-гигиеналық бақылау шаралары

Медициналық бақылау шаралары

Жоспарлау шаралары

Бактерицидтік қасиет, Д дәрумені

синтезі, ағзаны шынықтырады, иммундық статусты нығайтады, тіндердің

қалпына келуіне мүмкіндік береді

Жасушаларды зақымдап, тек теріс әсер көрсетеді

Зат алмасуды тежейді

Қан айналымын баяулатады

Атмосферадағы озонның физиологиялық мөлшері

Қорғасын,

бензапирен, көмірқышқыл газы, азот диоксиді, күкірт оксидтері

Су булары мен инертті газдар

Азот пен оттектің табиғи қоспасы