Font size
Worksheets3 жауапты 27 синтаксис
Total questions: 27
Worksheet time: 20mins
Дара бастауышты сөйлем(дер)ді көрсет.
Балалар көмек қолын созса, бүгін бітеді.
Әрсен келіспей қойды.
Атасы келіп, айқай салды.
Әдемі орамал сыйлады.
Ел көру, жер тану – ер жігітке тән қасиет.
Бірыңғай баяндауышты тап.
Аттың желісі бір түрлі қатты, мазасыз.
Киімдері жеңіл, бірақ жылы.
Мұң мен назы аралас Мұстапаның зарлы әні жорғадай тайпалып, құйындай екпінделген Жарылғаптың «Алтыбасары» Дәрменді де қыздырды, екілендірді.
Мен, сен, ол – үшеуміз кітап дүкеніне барамыз.
Ақсақ, соқырды, жарықты, тазды, көксауды алмайды.
Мекен пысықтауыш(тар)ды көрсет.
Тауға бара жатыр.
Мен таң бозара ауылға келдім.
Төмен түсті, ілгері жүрді.
Көптен бері сырласамыз.
Бүгін хабырласты.
Табыс септігі арқылы жасалған толықтауышы бар сөйлемдерді табыңыз:
Өтірікші адам өзін алдайды.
Алыс жол атты сынайды.
Білекті бірді жығады, Білімді мыңды жығады.
Сурет аудандық газетте жарияланды.
Талаптыға нұр жауар.
Құрамында үйірлі пысықтауышы бар сөйлем(дер)ді анықтаңыз:
Жаз шыға қойшылар жайлауға қарай бет алды.
Ит жоқта шошқа үреді қораға.
Күн жоқта кісімсінер жұлдыз бен ай.
Білімі көп адам жерде қалмайды.
Мақсат кеңседе бітіре алмаған жұмысын үйге әкеліп орындайды.
Қайсысы толықтауыштың сұрағы емес?
Қандай?
Не істеді?
Қанша?
Неден?
Кіммен?
Анықтауышы қатыстық сын есімнен болған сөйлемді белгілеңіз.
Біздің елімізде тарихи жерлер өте көп.
Тірі жанның қай-қайсысын болса да азапты өлімнің аузына апарып беру оңай дейсің бе?
Әділетті Сүлеймен әбден ойланыпты.
Ал кімнің қаны тәтті екен, соны айтшы.
Әжем болса, әкең тәрізді сұңғақ боласың дейді.
Толықтауыш қатысып тұрған сөйлемді белгілеңіз.
Ол шешесіне хат жазды.
Әбіштен келген екен.
Мен оны тыңдадым.
Асқар тауды кеуделеп жүріп келеміз.
Абай тәрізді сөйледі.
Бірыңғай анықтауыш қатысқан сөйлемдерді белгілеңіз:
Тапқыр, адал, ақ ниет адамдардың артынан ерсең алданбайсың.
Боранбай – ақ сақалды, қой көзді толық келген адам.
Жылқы – қазақтың кәделі, бағалы, қымбат қазынасы.
Әлібай да құла төбел құнанымен тұра шапты.
Бірінші бөлімше колхоз бойынша мемлекетке астық сату жоспарын орындады.
Кәсіпкерлер кәсіптеріне қаржыны өздері табады. Кәсіптеріне сөзінің сөйлемдегі синтаксистік қызметіне талдау жаса:
жанама толықтауыш
барыс септік жалғауы арқылы
зат есімнен жасалған
тура толқтауыш
көптік жалғау арқылы жасалған
Кәсіпкерлер кәсіптеріне қаржыны өздері табады. Қаржыны сөзінің сөйлемдегі синтаксистік қызметіне талдау жаса:
тура толықтауыш
табыс септік жалғауы арқылы
зат есімнен жасалған
жанама толықтауыш
барыс септік жалғауы арқылы жасалған
Қорқақ көлеңкесінен қорқады. Көлеңкесінен сөзіне қатысты қатысты дұрыс жауап(тар)ды белгілеңіз:
Жанама толықтауыш
Шығыс септігі арқылы
Зат есімнен жасалған
Тәуелдік жалғауы мен табыс септігі арқылы
Сын есімнен жасалған
Толымсыз сөйлем(дер)ді көрсет.
– Қайдан келдің? – Астанадан.
Қайта-қайта келе берді.
Биекем біліп айтыпты, шаршаған екемін.
Абай, тоқташы, сен қайда барасың осы?
Кітап – білім бұлағы.
Жақсыз сөйлем(дер)ді табыңыз
Қызынған аттың делбесін бос қояр болар.
Шындықты айтуға тура келді.
Демалыста ауылға барғысы келіп жүр.
Еңбек етсең, емерсің.
Ол сүйіншіні өздерің қалаңдар.
Толымсыз сөйлемді табыңыз.
Таңғы шәйін ішіп отырып ойланып кетті.
Уақыттың өткенін сезбей қалды.
Тоқтама, жүре бер.
Біз бұл мәтінді бүгін оқып бітіруіміз керек.
Менің оқығым келеді.
Жақты сөйлемді табыңыз:
Мен оқиын. Сіз тыңдаңыз.
Біздің бала кезімізде отты шақпақ таспен тұтататын еді.
Атасы баласын шақырды.
Баланың білген үстіне біле түскісі келді.
Бізге шындықты айтуға тура келді.
Жетек сұрақты сөйлемдерді көрсетіңіз.
Іссапарға кімдер барады? Біздер ше?
Үйге келесің бе? Айжан ше?
Жас қызметкерлер бара ма? Үлкендер ше?
Бұл ойды кім айтты? –Тілек айтты. –Тілек?
Бұл сөзбен не айтпақсыз?
Бұйрық райлы сөйлемдерді көрсетіңіз.
Өркенің өссін!
Тілеуіңді берсін!
Жаса, қазағым!
Ол да келді.
Есік ашылды.
Сөйлемдер айтылу сазына қарай қалай бөлінеді?
Хабарлы сазбен айтылған сөйлемдер
Сұраулы сазбен айтылған сөйлемдер
Лепті сазбен айтылған сөйлемдер
Ашық сұрақты білдіретін сөйлемдер
Альтернатив сұрақты білдіретін сөйлемдер
Жалаң сөйлемді табыңыз:
Күн шықты.
Біз табысты болдық.
Мен серуендеп жүрмін.
Қиыршық қар жауып тұр.
Алматы қаласы
Қандай да бір оқиғаны, хабарды, ақпаратты хабарлау мақсатында айтылған сөйлемдерді былай жіктеуге болады:
Суреттеу, сипаттау мағыналы сөйлемдер
Баяндау мағыналы сөйлемдер
Түйіндеу мағыналы сөйлемдер
Сұрау мағыналы сөйлемдер
Жетек мағыналы сөйлемдер
Жақсыз сөйлемді табыңыз
Досанның тауға барғысы келді.
Менің оқуға түсуім керек.
Ұялмас бетке талмас жақ беру керек.
Абай тәрізді сөйледі.
Салқын кеш.
Сөйлемге қатысты дұрыс деректерді көрсет. Кім біледі, ол жақтағы елдің жағдайы жақсы шығар?
Сұрап білу мақсатындағы
Жайылма, жақты
Қыстырма сөйлем қатысқан
Болымды, бұйрық райлы
Болымсыз, ашық райлы
Сұраулы жай сөйлемді көрсет.
Уа, үйде кім бар?
Сендер ғой елден ай сайын хат алып тұрасыңдар, ә?
Бәле-е, мынау Әсия ма, ей!?
Осы, сен қусың-ау деймін, Асқар, ә!
Пай-пай, шіркін, сен неткен көркем едің, Көксеңгірім!
Бастауыш пен баяндауыштың арасына сызықша қойылады ...
бастауыш та, баяндауыш та зат есімнен болса
бастауыш тұйық етістіктен, баяндауыш зат есімнен болса
бастауыш та, баяндауыш та сан есімнен болса
бастауыш тұйық етістіктен, баяндауыш сан есімнен болса
бастауыш есімдіктен, баяндауыш етістіктен болса
Сұрау мағынысындағы жақсыз сөйлемдер.
Билетті екі вагонға алуға тура келді ме?
Осы таза ауаны кеудеңе толтыра жұта бергің келетін шығар?
Үндемей кетуге де болмайды ғой?
Сыбағаны Күңкеге әкелдік пе?
Қыс бойы інге кіргендей жатып алмайтын шығармыз?
Етістіктің есімше тұлғасынан болған бастауыш(тар)ды көрсетіңіз.
Келгендер – осы ауылдың адамдары.
Оқыған озады.
Айтатындары осы.
Оқыған адам өзгелерден озық тұрады.
Абай тәрізді сөйлеген.
