Жасуша — барлық тірі ағзалардың құрылымдық және функционалдық бірлігі.

Түр — ортақ қасиеттері және геномы бірдей организмдер тобы.

Қоректік орталар — микроорганизмдердің өсуіне қажетті заттар қоспасы.

Ав

Автоклав 121 °C-та қысым астында бу арқылы стерилизация жасайды.

Ферментология — ферменттердің құрылысы мен әрекетін зерттейді.

Ашытқылар этанол мен CO₂ түзеді, нан, сыра, шарап, пробиотик өндірісінде қолданылады.

Микроорганизмдер белоктары (БҚҚ) — тағамдық қоспа ретінде құнды аминқышқыл көзі.

Каллус — өсімдік тін.

Өсімдік биотехнологиясы: каллус, микроклондау. Каллус — өсімдік тіндерінің бөлінбейтін жасушалар жиынтығы. Ауксин — каллус түзуге, цитокинин — өркен шығаруға жауап береді. Микроклондау: эксплант таңдау → стерилизация → каллус → өркен → тамыр → акклиматизация.

In vitro мәдениеттер және тотипотенттік. Тотипотенттік — бір жасушаның бүтін өсімдікке айналу қабілеті. In vitro — жасанды қоректік ортада стерильді жағдайда өсіру. Суспензиялық культура — сұйық ортада еркін жүзетін өсімдік жасушалары.

Нанобиотехнология және биосенсорлар. Нанобиотехнология — нанобөлшектерді медицинада, диагностикада, дәрі жеткізуде қолдану. Биосенсор — биологиялық элемент + датчик. Глюкоза сенсорлары — кең қолданылатын мысал. Биочиптер — ДНҚ немесе ақуыздарды анықтайтын микрожүйелер.

Экология және биогаз. Биогаз — органикалық қалдықтардың анаэробты ыдырауы нәтижесінде түзілетін метан қоспасы. Экология биотехнологиясы — қалдықтарды өңдеу, ағын суларды тазарту, биоқауіпсіздік. Қалдықтар биоконверсия, компост, ферментация арқылы қайта өңделеді.

Бактериялық тыңайтқыштар және энтомопрепараттар. Бактериялық тыңайтқыштар (ризобактериялар) өсімдіктердің өсуін ынталандырады. Энтомопатогендер (Bacillus thuringiensis) зиянкестерді жояды.

Бактериялық тыңайтқыштар (ризобактериялар) өсімдіктердің өсуін ынталандырады. Энтомопатогендер (Bacillus thuringiensis) зиянкестерді жояды. Өндіру: штамм таңдау → көбейту → концентрат → формуляция → қолдануға дайындау.

Гендік инженерия — ДНҚ-ны кесу, қосу, көшіру арқылы жаңа қасиет енгізу. Жасушалық инженерия — протопласт біріктіру, гибридизация, жасушаларды сұрыптау. ГМО — геномына жасанды ген енгізілген организм.

Рекомбинантты инсулин мен өсу гормоны бактерия немесе ашытқыға адам генін енгізу арқылы өндіріледі. Препараттар: вакциналар, интерферондар, моноклоналды антиденелер, антибиотиктер. Артықшылығы — қауіпсіз, таза, аллергия аз.

Балдырлар — ақуыз, пигмент, тағамдық қоспа көзі. Саңырауқұлақтар — ферменттер, антибиотиктер, тағам өнімдері үшін қолданылады. Пробиотиктер — пайдалы бактериялар (лактобактерия, бифидо), ішек микрофлорасын қалпына келтіреді. Микробтық биомасса — ферментерлерде өсіріліп, жем, тағам, медицинада қолданылады.