wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Сөйлеу аппараты және дыбыс өзгерістері бойынша тапсырмалар

Total questions: 141

Worksheet time: 1hrs 11mins

Name
Class
Date
1.

Дауыс байламдары қайда орналасқан?

a)

Ауыз қуысында

b)

Мұрын-жұтқында

c)

Көмейде

d)

Трахеяда

e)

Өкпеде

2.

Ауыз қуысының пішінін өзгертіп, артикуляция жасайтын орган қайсы?

a)

Жүрек

b)

Тіл

c)

Өкпе

d)

Асқазан

e)

Жұлын

3.

Тембр мен резонанс түзілетін сөйлеу аппаратының бөлімі қалай аталады?

a)

Артикуляциялық бөлім

b)

Дауыс бөлімі

c)

Резонаторлық бөлім

d)

Өкпелік бөлім

e)

Альвеолалар

4.

Дауыс байламдары түйісіп, ауа өткенде не болады?

a)

Шулы жарылыс

b)

Саңғырлау

c)

Дауыс пайда болуы

d)

Жүту

e)

Түйісу

5.

Ауыз және мұрын қуыстары арасындағы жұмсақ және қатты шекара қызметін атқаратын орган?

a)

Тіл

b)

Жұмсақ таңдай

c)

Еріндер

d)

Көмей

e)

Тіс

6.

Ерін артикуляцияда қандай рөл атқарады?

a)

Ауа ағынын жасайды

b)

Резонанс бағытын өзгертеді

c)

Дыбыстарды айтқанда түйісу мен дөңгелектеуді қалыптастырады

d)

Дыбыс жиілігін анықтайды

e)

Ауа ағынын тудырады

7.

Жұмсақ таңдай төмендегенде не болады?

a)

Ауа тек ауыздан өтеді

b)

Ауа мұрын қуысына өтеді (мұрындық дыбыстар жасалады)

c)

Дауыс байламдары түйіседі

d)

Артикуляция тоқтайды

e)

Тіл төмендейді

8.

Тіл дауыссыз дыбыстарды айтқанда қандай қызмет атқарады?

a)

Ауа ағынын толық бөгейді

b)

Шу тудырады

c)

Ауыз резонаторының көлемін өзгертеді

d)

Шулы жарылыс жасайды

e)

Тек ауа ағынын бөгейді

9.

Сөйлеу аппараты дегеніміз не?

a)

Есту мүшелері

b)

Сөйлеуді жасауға қатысатын мүшелер жиынтығы

c)

Тек дауыс байламдары

d)

Тек тыныс алу мүшелері

e)

Ауа ағынын жасау аппараты

10.

Сөйлеу аппаратының қай бөлігі ауа ағынын қамтамасыз етеді?

a)

Артикуляциялық бөлім

b)

Дауыс бөлімі

c)

Тыныс алу бөлімі

d)

Резонаторлық бөлім

e)

Тіл

11.

Дауыс шығаруға қатысатын орган қайсы?

a)

Жұмсақ таңдай

b)

Көмей

c)

Еріндер

d)

Мұрын қуысы

e)

Тіс

12.

Сөйлеудегі негізгі резонатор не?

a)

Мұрын және ауыз қуыстары

b)

Өкпе

c)

Трахея

d)

Бронхтар

e)

Кеуде сүйегі

13.

Дауыс байламдары қандай қызмет атқарады?

a)

Тыныс алуды басқарады

b)

Шу жасайды

c)

Тербеліп, дауыс тонын жасайды

d)

Сөзге мағына береді

e)

Тыныс

14.

Белсенді артикуляциялық мүшелерге не жатады?

a)

Альвеолалар мен қатты таңдай

b)

Тіс пен таңдай

c)

Тіл, еріндер, жұмсақ таңдай

d)

Мұрын пердесі

e)

Асқазан

15.

Жұмсақ таңдай қандай қызмет атқарады?

a)

Дауыс жасайды

b)

Ауа ағынын ауыз бен мұрын арасына бағыттайды

c)

Дауыс байламдарымен түйіседі

d)

Дем шығаруды жылдамдатады

e)

Резонаторлық

16.

Тіл қандай қызмет атқарады?

a)

Тек шу жасайды

b)

Әртүрлі дыбыстарды жасау үшін ауыз қуысының пішінін өзгертеді

c)

Өкпенің қозғалысын реттейді

d)

Тек тыныс алуға қатысады

e)

Екінші дәрежелі

17.

Неліктен мұрын қуысы сөйлеу үшін маңызды?

a)

Дыбысты күшейтіп, мұрындық тембр қалыптастырады

b)

Ауа ағынын жасайды

c)

Сөздің мағынасын жасайды

d)

Дауыс байламдарын басқарады

e)

Дауыс жасайды

18.

Дауыстылар артикуляция бойынша дауыссыздардан немен ерекшеленеді?

a)

Күшті шудың болуы

b)

Сөйлеу жолында бөгет болуы

c)

Ауа ағынының еркін өтуі

d)

Мүшелердің толық түйісуі

e)

Дауыссыздарды жасауға тіс қажет емес

19.

Дауыстыларға тән акустикалық белгі қайсы?

a)

Шудың басым болуы

b)

Жоғары резонанс

c)

Тонның болмауы

d)

Қысқа айтылуы

e)

Ауа ағынының тар болуы

20.

Дауыссыздарға тән акустикалық белгі қайсы?

a)

Дауыс

b)

Таза тон

c)

Шу

d)

Резонанс

e)

Қатты дыбыс

21.

Дауыссыздарды жасау кезінде негізгі артикуляциялық орган қайсы?

a)

Еріндер

b)

Тіл және таңдайдың қалпы

c)

Дауыс байламдары

d)

Тіс

e)

Бауыр

22.

Дауыстыларды жіктеуде негізгі белгі қайсы?

a)

Бөгет жасау тәсілі

b)

Жасалу орны

c)

Дауыс қатысы және тілдің көтерілуі

d)

Шудың болуы

e)

Дауыссыздық

23.

Дауыссыздарға тән, дауыстыларда қолданылмайтын белгі қайсы?

a)

Қатар

b)

Көтерілім

c)

Үнділік/қатаңдық

d)

Дөңгелектілік

e)

Дауыссыздық

24.

Қай дыбыс түрінің ең жоғары естілімділігі бар?

a)

Қатаң дауыссыздар

b)

Сонорлар

c)

Үнді шуыл дауыссыздар

d)

Дауыстылар

e)

Барлық дауыссыздар

25.

Бір дыбысты екіншісіне ұқсаттыру қалай аталады?

a)

Диссимиляция

b)

Ассимиляция

c)

Метатеза

d)

Орналастыру

e)

Калькуляция

26.

Комбинаторлық процестің қай түрі дауысты дыбыстың көрші дауыссыз дыбысқа бейімделуімен байланысты?

a)

Аккомодация

b)

Ассимиляция

c)

Протеза

d)

Эпентеза

27.

Қайталанбау үшін сөздегі екі бірдей немесе ұқсас дыбыстардың бірі өзгеретін процесс қалай аталады?

a)

Ассимиляция

b)

Метатеза

c)

Диссимиляция

d)

Гаплология

e)

Эпентеза

28.

Сөз ішіндегі дыбыстың түсіп қалуы қалай аталады?

a)

Протеза

b)

Эпентеза

c)

Диереза

d)

Метатеза

e)

Морфология

29.

Сөздегі екі бірдей буынның немесе дыбыс тіркесінің біреуінің түсіп қалуы қалай аталады?

a)

Гаплология

b)

Ассимиляция

c)

Протеза

d)

Аккомодация

e)

Дивергенция

30.

Сөздің басына дыбыстың қосылуы қалай аталады?

a)

Метатеза

b)

Эпентеза

c)

Протеза

d)

Диссимиляция

e)

Конвергенция

31.

Сөз ортасына дыбыстың қосылуы қалай аталады?

a)

Эпентеза

b)

Протеза

c)

Диереза

d)

Гаплология

e)

Метатеза

32.

Сөз ішіндегі дыбыстардың немесе буындардың орын ауыстыруы қалай аталады?

a)

Метатеза

b)

Ассимиляция

c)

Протеза

d)

Аккомодация

e)

Эпентеза

33.

Қай процесс тұрақты және заңдылыққа негізделген?

a)

Метатеза

b)

Ассимиляция

c)

Гаплология

d)

Диссимиляция

e)

Диереза

34.

Қай өзгеріс жүйелі емес дыбыс өзгерістеріне жатады?

a)

Ассимиляция

b)

Аккомодация

c)

Диссимиляция

d)

Регрессивное уподобление

e)

Дыбыс қаттылығының өзгеруі

35.

Дауыстылар редукциясы деген не?

a)

Дыбыстың ұзартылуы

b)

Артикуляцияның күшеюі

c)

Дауыстылардың екпінсіз позицияда әлсіреуі және өзгеруі

d)

Дыбыстардың орын алмастыруы

e)

Буын соңында қаттылықтың төмендеуі

36.

Дауысты редукциясы көбіне қай орында болады?

a)

Екпінді позицияда

b)

Сөз басында

c)

Екпінсіз позицияда

d)

Сөз соңында

e)

Сөз ортасында

37.

Сөз соңында дауыссыздың ұяңдығын жоғалтуы қалай аталады?

a)

Палатализация

b)

Қатаңдану (де-войсинг)

c)

Ассимиляция

d)

Ұяңдану

38.

Қай редукция түрі дыбыстың сапасын өзгертпей, тек ұзақтығына әсер етеді?

a)

Сандық редукция (количественная)

b)

Сапалық редукция

c)

Регрессивная

d)

Толық

e)

Темпоральная

39.

Қай редукция түрінде дыбыстың ұзақтығы да, сапасы да өзгереді?

a)

Сандық

b)

Сапалық

c)

Регрессивная

d)

Ассимилятивная

e)

Толық

40.

Қай тілде дауыстылар редукциясы айқын байқалады?

a)

Италян тілінде

b)

Орыс тілінде

c)

Испан тілінде

d)

Фин тілінде

e)

Игальян тілінде

41.

Сөз соңында дауыссыздардың қатаңдануы не себептен болады?

a)

Дауыс тынысының әсерінен

b)

Артикуляциялық үнемдеу салдарынан

c)

Жымсару әсерінен

d)

Екпіннің ауысуынан

e)

Ауаның шығуынан

42.

Редукция мен қатаңданудың ортақ қасиеті қандай?

a)

Екеуі де дыбысты күшейтеді

b)

Екеуі де комбинаторлық құбылыстар

c)

Екеуі де позициялық өзгерістер

d)

Екеуі де тек сөз басында болады

e)

Екеуі де бүкіл тілге емес, тек сөзге әсер етеді

43.

Спонтанды фонетикалық процестер деген не?

a)

Қатаң ережемен болатын өзгерістер

b)

Қарсы сөздердің әсерінен пайда болған өзгерістер

c)

Тарихи тұрғыда болжанбайтын, кездейсоқ дыбыс өзгерістері

d)

Тек кірме сөздердегі өзгерістер

e)

Сөйлеушінің тон өзгертуімен байланысты өзгерістер

44.

Фонетикалық заң деген не?

a)

Айтылудағы жеке ауытқу

b)

Тарихи түрде жүйелі және тұрақты жүретін дыбыстық өзгеріс

c)

Айтылым ережесін бұзу

d)

Жеке сөйлеу қатесі

e)

Ауызекі нормасы

45.

Қай процесс спонтандыға жатады?

a)

Тұрақты ассимиляция

b)

Жүйелі қайталанбайтын тарихи дыбыс түсіп қалуы

c)

Аккомодация

d)

Сөз соңындағы қатаңдану

e)

Сөйлеудің кенет тоқтауы

46.

Фонетикалық заңды кездейсоқ өзгерістен қалай ажыратуға болады?

a)

Заң таңдамалы әрекет етеді

b)

Кездейсоқ өзгерістер тұрақты қайталанады

c)

Заң жүйелі және жаппай әрекет етеді

d)

Айырмашылық жоқ

e)

Бұл мүмкін емес

47.

Қай жағдайда фонетикалық заң туралы айтуға болады?

a)

Өзгеріс тек бір сөзге әсер еткенде

b)

Өзгеріс тілдің тарихи дамуында жаппай қайталанғанда

c)

Өзгеріс кездейсоқ болғанда

d)

Кірме сөздерге қатысты болғанда

e)

Сөз соңында қатаңдану жағдайында

48.

Спонтанды процестер көбіне қайда байқалады?

a)

Қатаң орфографиялық нормада

b)

Жеке сөйлеуде

c)

Халық сөйлеуінде және диалектілерде

d)

Тек жазба тілінде

e)

Әдеби тілде

49.

Фонема деген не?

a)

Әліпбидегі әріп

b)

Мағыналы ең кіші тілдік бірлік

c)

Сөздердің мағынасын ажырата алатын ең кіші дыбыстық бірлік

d)

Функциясы жоқ дыбыс

e)

Әріппен байланысты дыбыс

50.

Неліктен фонеманы біржақты тілдік бірлік деп атайды?

a)

Өйткені оның тек графикалық көрінісі бар

b)

Өйткені оның мағынасы болмайды, тек мағынаны ажырату қызметін атқарады

c)

Өйткені оны естуге болмайды

d)

Өйткені ол тек жазбада өмір сүреді

e)

Өйткені оның бір ғана айтылу тәсілі бар

51.

Фонеманың негізгі қызметі қайсы?

a)

Сөз тудыру

b)

Ажырату (дистинктивтік) қызметі

c)

Стилистік қызмет

d)

Морфологиялық қызмет

e)

Регулятивтік қызмет

52.

Фонема дыбыстан немен ерекшеленеді?

a)

Дыбыс тек теорияда болады

b)

Фонема нақты, дыбыс абстрактілі

c)

Дыбыс — нақты айтылуы, фонема — абстрактілі бірлік

d)

Айырмашылық жоқ

e)

Әріп арқылы байланысқанымен ерекшеленеді

53.

Фонема қалай анықталады?

a)

Әріптерді салыстыру арқылы

b)

Минималды жұптарды қолдана отырып дыбыстарды алмастыру арқылы

c)

Екпінді салыстыру арқылы

d)

Буындарды орын алмастыру арқылы

e)

Тәжірибелік жолмен

54.

Минималды жұп деген не?

a)

Мағынасы бірдей екі сөз

b)

Бір дыбыспен ғана ерекшеленетін және мағынасы әртүрлі екі сөз

c)

Жазылуы әртүрлі сөздер

d)

Синонимдер

e)

Сөздерден құралған сөз тіркесі

55.

Фонема нені білдірмейді?

a)

Сөздерді ажырату

b)

Сөздің мағыналық мазмұнын

c)

Дыбыстың абстрактілі бейнесін

d)

Дыбыстардың қарама-қарсылығын

e)

Мәтіннің дыбыстық жағын

56.

Фонема тілде қалай өмір сүреді?

a)

Тек әріп ретінде

b)

Бір фонеманың әртүрлі дыбыстық жүзеге асуы — аллофондары арқылы

c)

Жазылым ретінде

d)

Орфограмма түрінде

e)

Сөйлеуден бөлек

57.

Фонеманы неге әріппен теңестіруге болмайды?

a)

Өйткені әріп — дыбыс

b)

Әріп әрқашан екі дыбыс береді

c)

Өйткені әріп — графикалық таңба, ал фонема — тілдің дыбыстық бірлігі

d)

Фонема — сөздің бөлігі, ал әріп — бөлігі емес

e)

Фонема тілдік парадигмадан тыс өмір сүреді

58.

Аллофон деген не?

a)

Әріптің түрі

b)

Басқа дыбыспен қарама-қарсы қойылған дыбыс

c)

Белгілі бір позицияда жүзеге асатын фонеманың варианты

d)

Бір фонемадан тұратын буын

e)

19 ғасырдағы деректерді тасымалдау аппараты

59.

Аллофондарының әртүрлі позицияда бөлінуі қалай аталады?

a)

Еркін вариация

b)

Контраcтивтік үлестірім

c)

Қосымша үлестірім (дополнительное распределение)

d)

Нейтрализация

e)

Позициялау

60.

Фонемалар нейтрализацияланған кезде не болады?

a)

Фонемалар графикалық қалыпты жоғалтады

b)

Аллофондар фонемаға айналады

c)

Белгілі бір позицияда фонемалардың қарама-қарсылығы жойылады

d)

Фонемалар морфемаларға ауысады

e)

Аллофондану процесі

61.

Дыбыстың аллофонға қатыстылығын не анықтайды?

a)

оның емлесі

b)

оның сөздегі орны

c)

оның екпіні

d)

оны қолдану жиілігі

e)

оның мағынасы

62.

Аллофондарға тән емес белгі қайсы?

a)

Олар сөздің мағынасын өзгертпейді

b)

Олар бір фонеманы жүзеге асырады

c)

Олар бір-біріне мағыналық қарама-қарсы қойылады

d)

Олар фонетикалық ортаға байланысты

e)

Ол тұтас сөйлемнің мағынасын бір дыбыспен білдіреді

63.

Фонемалардың қарама-қарсылығын анықтауда қандай әдіс қолданылады?

a)

Аллофондық талдау әдісі

b)

Минималды жұптар әдісі

c)

Морфемалық талдау әдісі

d)

Синтаксистік үлестірім әдісі

e)

Эмпирикалық таным әдісі

64.

Фонема деген не?

a)

Графикалық таңба

b)

Тілдің дыбыстық құрылымындағы ең кіші мағына ажыратушы бірлік

c)

Буын

d)

Морфема

e)

Әріп

65.

Қай мысал аллофондардың қосымша үлестірімін көрсетеді?

a)

[h] және [h'] бір позицияда

b)

[ɫ] [a] алдында қатты, [e] алдында жұмсақ

c)

[s] және [z] сөз басында

d)

[ŋ] және [n] сөз соңында

e)

Барлығы

66.

Неліктен аллофондар бөлек фонемалар болып есептелмейді?

a)

Өйткені олардың графикалық көрінісі жоқ

b)

Өйткені олар сөздің мағынасын ажыратпайды

c)

Өйткені олар әрқашан екпінді

d)

Өйткені олар тек кірме сөздерде кездеседі

e)

Барлық нұсқа дұрыс

67.

Фонемалар жүйесі деген не?

a)

Тілдегі барлық әріптердің жиынтығы

b)

Тілдегі фонемалардың және олардың қарама-қарсылық жүйесінің жиынтығы

c)

Сөздер мен тұрақты тіркестердің жүйесі

d)

Тілдегі барлық буындардың жиынтығы

e)

Әріп пен дыбыстың сәйкестік жүйесі

68.

Сөз мағынасын ажыратуға мүмкіндік беретін фонема қызметі қайсы?

a)

Ажыратушы қызметі

b)

Репрезентативтік қызмет

c)

Фонетикалық қызмет

d)

Графикалық қызмет

e)

Регулятивтік қызмет

69.

Фонеманың айтылым ерекшеліктерін көрсететін қызметі қалай аталады?

a)

Ажыратушы қызмет

b)

Репрезентативтік қызмет

c)

Фонетикалық қызмет

d)

Лексикалық қызмет

e)

Номинативтік қызмет

70.

Қай қызмет сөздің жасалуына және естіліп қабылдануына қатысты?

a)

Ажыратушы

b)

Репрезентативтік

c)

Грамматикалық

d)

Буындық

e)

Дауыс қалыптастыру

71.

Фонеманың қай сипаттамасы дұрыс?

a)

Фонема — барлық жерде бірдей айтылатын дыбыс

b)

Фонема — мағынаны ажырататын абстрактілі тілдік бірлік

c)

Фонема — графикалық символ

d)

Фонема — морфеманың бір бөлігі

e)

Фонема — әріп пен дыбыстан тұрады

72.

Фонеманың фонетикалық жүзеге асуы деген не?

a)

Фонеманың сөйлеуде нақты дыбыстар арқылы көріну тәсілі

b)

Сөздің мағынасы

c)

Сөздің жазылу формасы

d)

Фонемадан тұратын буын

e)

Сөздің мағынасы мен метафорасын жүзеге асыру

73.

Қай қызмет фонеманың сөздерді есту арқылы ажырату қабілетін көрсетеді?

a)

Ажыратушы қызмет

b)

Фонетикалық қызмет

c)

Репрезентативтік қызмет

d)

Графикалық қызмет

e)

Номинативтік қызмет

74.

Фонемаларды не үшін жүйеге біріктіреді?

a)

Жазуды жеңілдету үшін

b)

Дыбыстарды жүйеге келтіру және олардың қарама-қарсылықтарын анықтау үшін

c)

Бірдей ұзындықтағы сөздер жасау үшін

d)

Буындарды ажырату үшін

e)

Тілдің құрылымдау үшін

75.

Фонемалардың сөз мағынасын ажырату қабілетін қандай белгілер көрсетеді?

a)

Дифференциалды белгілер

b)

Интегралды белгілер

c)

Морфемалық белгілер

d)

Буындық белгілер

e)

Жазба белгілері

76.

Интегралды белгілер нені көрсетеді?

a)

Фонемалардың ажыратушы қызметін

b)

Бір дыбысты біртұтас етіп қабылдататын барлық артикуляциялық-акустикалық қасиеттерді

c)

Сөз мағынасын ажырату қабілетін

d)

Фонеманың жазба көрінісін

e)

Барлық нұсқа дұрыс

77.

Фонологиялық оппозиция деген не? 220

a)

Сөздердің мағына бойынша қарама-қарсылығы

b)

Сөз мағынасын ажырататын фонемалардың қарама-қарсылығы

c)

Әртүрлі сөздердегі дыбыстардың сәйкес келуі

d)

Фонемалардың жазба формасы

e)

Сөзді өзгертпейтін дыбыстар

78.

Контрасттық фонологиялық оппозицияға қай жұп мысал болады?

a)

[п] — [б] (пал — бал)

b)

[г] — [ғ] дауысты алдында

c)

[н] — [ң] позицияға қарай

d)

[л] — a алдында қатты, e алдында жұмсақ

e)

Барлығы

79.

Қай белгі фонеманың дифференциалды белгісі бола алады?

a)

Екпін

b)

Қатаңдық/жұмсақтық

c)

Ұзақтық

d)

Интонация

e)

Акустикалық-артикуляциялық

80.

Фонеманың интегралды қасиеті нені көрсетеді?

a)

Тілдің абстрактілі бірлігін

b)

Бір дыбысты біртұтас етіп қабылдататын артикуляциялық және акустикалық қасиеттерді

c)

Сөз мағынасын ажыратуды

d)

Буындағы екпін орнын

e)

Дыбыстар ортақ белгілерге ие емес екенін

81.

Фонемалық оппозицияның нейтрализациясы деген не?

a)

Фонеманың толық басқа фонемаға ауысуы

b)

Белгілі бір позицияда фонемалардың айырмашылығының жойылуы

c)

Фонемалардың қарама-қарсылығының күшеюі

d)

Фонеманың жазба түрінің өзгеруі

e)

Сөйлеудегі қақтығыстың жойылуы

82.

Қай белгі фонеманың дифференциалды белгісі бола алады?

a)

Дауыссыздың жасалу орны

b)

Дауыс биіктігі

c)

Сөйлеу темпі

d)

Тыныс белгісі

e)

Тембр

83.

Минималды фонологиялық оппозиция жұбы деген не?

a)

Бір буынға айырмашылығы бар екі сөз

b)

Бір фонемамен ғана ерекшеленетін екі сөз

c)

Мағынасы бірдей сөздер

d)

Бірдей интонацияға ие екі буын

e)

Бірдей дауыстысы бар екі буын

84.

Неліктен фонеманың дифференциалды белгілерін анықтау маңызды?

a)

Сөздердің мағынасын тыңдау арқылы ажырату үшін

b)

Сауатты жазу үшін

c)

Сөздік қорды көбейту үшін

d)

Буындарды ажырату үшін

e)

Слог мағынасын тыңдау үшін

85.

Морфема алмасуы (чередование) деген не?

a)

Сөз мағынасының өзгеруі

b)

Сөз формаларында морфеманың дыбыстық құрамының жүйелі өзгеруі

c)

Сөзді синониммен алмастыру

d)

Екі сөздің бірігуі

e)

Дауыстылығының дауыссызға ауысуы

86.

Морфонология нені зерттейді?

a)

Сөздердің емлесін

b)

Тілдегі морфема мен фонема алмасуларының заңдылықтарын

c)

Тіл тарихын

d)

Сөздердің лексикалық мағынасын

e)

Фонемалардың мағыналық мазмұнын

87.

Морфонологиялық алмасуларға тән белгі қайсы? 230

a)

Әрқашан сөздің мағынасын өзгертеді

b)

Белгілі бір сөз түрлерінде жүйелі түрде қайталанып отырады

c)

Тек кірме сөздерде кездеседі

d)

Әрқашан екпіннің өзгеруімен бірге жүреді

e)

Әрқашан бірдей морфемалардан тұрады

88.

Морфонемалық теория нені зерттейді?

a)

Сөз формаларындағы фонема мен морфемалардың алмасу заңдылықтарын

b)

Емле тарихын

c)

Тілдің сөздік құрамын

d)

Синтаксистік құрылымдарды

e)

Сөздің құрылымын

89.

Неліктен морфонология тіл үшін маңызды?

a)

Өйткені ол грамматикалық формаларды ажыратуға көмектеседі

b)

Өйткені ол емлені жеңілдетеді

c)

Өйткені ол сөздердің шығу тарихын түсіндіреді

d)

Өйткені ол тыныс белгілерін талдайды

e)

Өйткені ол метафоралардың мағынасын анықтайды

90.

Морфонологиялық алмасулар нені анықтайды?

a)

Морфеманың позициясын және оның мағынасындағы фонетикалық ортаны

b)

Екпін

c)

Сөздің сөздік мағынасы

d)

Қолданылу жиілігі

e)

Интонация

91.

Буын деген не?

a)

Жазудың ең кіші бірлігі

b)

Дауыстыға негізделген сөйлеудің дыбыстық бірлігі

c)

Фонема

d)

Морфема

e)

Мағыналық сөздер тобы

92.

Буынның негізгі қызметі қайсы?

a)

Сөз мағынасын ажырату

b)

Дыбыстарды дұрыс ұйымдастыру, сөйлеудің ырғақтық құрылымын қалыптастыру

c)

Грамматикалық ақпарат беру

d)

Фонемалардың мағынасын өзгерту

e)

Коммуникативтік

93.

Буынның ядросы дегеніміз не?

a)

Кез келген дауыссыз

b)

Дауысты дыбыс

c)

Буындық таңба

d)

Екпін

e)

Буынның екінші әрпі

94.

Қай теория буынды фонетикалық ережелермен біріктірілген дыбыстар тізбегі ретінде қарастырады?

a)

Буындық теория

b)

Морфемалық буын теориясы

c)

Ядросы буын теориясы

d)

Фонемалық буын теориясы

e)

Буынның функционалдық теория

95.

Ашық буын деген не?

a)

Дауыссызға аяқталатын буын

b)

Дауыстыға аяқталатын буын

c)

Тек дауыссыздардан тұратын буын

d)

Екпіні жоқ буын

e)

Басқа буындардан оқшау тұрған буын

96.

Жабық буын деген не?

a)

Дауыссызға аяқталатын буын

b)

Дауысқа аяқталатын буын

c)

Тек дауыстылардан тұратын буын

d)

Екпіні жоқ буын

e)

Басқа буындармен қоршалған буын

97.

Буынның қай қызметі сөйлеудің ритм-интонациялық ұйымдасуымен байланысты? 240

a)

Грамматикалық қызмет

b)

Ритмдік қызмет

c)

Лексикалық қызмет

d)

Ажыратушы қызмет

e)

Семантикалық қызмет

98.

Неліктен буынды зерттеу фонетика мен фонологияда маңызды?

a)

Сөз мағынасын түсіну үшін

b)

Сөйлеудің дыбыстық құрылымын және екпін ережелерін анықтау үшін

c)

Морфемаларды ажырату үшін

d)

Сөздік жасау үшін

e)

Сөйлемді дұрыс құру үшін

99.

Қандай дыбыстар буынның ядросын құрайды?

a)

Дауыссыздар

b)

Дауыстылар

c)

Диграфтар

d)

Морфемалар

e)

Қатаң дыбыстар

100.

Буын түзуші дыбыс деген не?

a)

Буынның ядросын құрай алатын дыбыс

b)

Әрқашан сөз басында тұратын дыбыс

c)

Екпіні жоқ дыбыс

d)

Тек кірме сөздерде кездесетін дыбыс

e)

Толық буынның өзі

101.

Буын түзбейтін дыбыс деген не?

a)

Ядро бола алмайтын дыбыс

b)

Әрқашан екінші дыбыс

c)

Жеке буын құрайтын дыбыс

d)

Әрқашан дауыссыз дыбыс

e)

Кез келген дауыссыз

102.

«Ма-ма» сөзінің буын түрі қандай?

a)

Жабық

b)

Ашық

c)

Буын түзуші дауыссыз

d)

Буын түзбейтін

e)

Жартылай жабық

103.

«Қант» сөзінің буын түрі қандай?

a)

Ашық

b)

Жабық

c)

Буын түзуші дауысты

d)

Буын түзбейтін

e)

Жартылай ашық

104.

Неліктен буын түзуші және буын түзбейтін дыбыстарды ажырату маңызды?

a)

Сөзді дұрыс жазу үшін

b)

Сөйлеудің ритмін, екпінін және құрылымын талдау үшін

c)

Сөз мағынасын анықтау үшін

d)

Сөздік жасау үшін

e)

Ғылыми жұмыс жазу үшін

105.

Супрасегменттік бірліктер нені зерттейді?

a)

Жеке фонемаларды

b)

Просодикалық қасиеттерді: екпін, интонация, ұзақтық, темп

c)

Морфемалар мен сөздерді

d)

Графемаларды

e)

Буынтарды жеке қарастыруды

106.

Екпін деген не?

a)

Сөз мағынасың өзгерту

b)

Сөз ішінде бір буынды күшті айту арқылы ерекшелеу

c)

Дауыссыздардың ретін өзгерту

d)

Буын түрін анықтау

e)

Сөздің бір бөлігі

107.

Интонация дегеніміз не?

a)

екпінді буындар тізбегі

b)

әуен және сөйлеудің музыкалық дизайны

c)

сөздің силлабикалық құрамы

d)

фонеманың ұзақтығы

e)

тілдің даму динамикасы

108.

Просодикалық бірліктерге қандай сөйлеу сипаттамасы жатады?

a)

дауыссыз дыбыстардың қаттылығы мен жұмсақтығы

b)

қарқыны, биіктігі, дауыс күші

c)

Аллофон опциялары

d)

сөздің Морфемалық құрамы

e)

Синтаксис

109.

Дыбыстың ұзақтығы дегеніміз не?

a)

Дыбыстың айтылу барысында созылатын уақыты

b)

Айтылу қаттылығы

c)

Дыбыстың сөздегі орны

d)

Сөздің грамматикалық қызметі

e)

Айтылу темпі

110.

Сөйлеу тоны дегеніміз не?

a)

Дыбыстар саны

b)

Дауылыстың биіктігі мен әуездік реңкі

c)

Аллофондық алмасу

d)

Сөздің морфемалық құрылымы

e)

Мәтіннің түстік безендірліуі

111.

Просодикадағы дауыс күші дегеніміз не?

a)

Дыбыстар саны

b)

Дыбыс немесе буынды айту кезіндегі қаттылық деңгейі

c)

Сөздің ұзақтығы

d)

Сөздегі фонемалар саны

e)

Дыбыстардың айтылу ұзақтығы

112.

Сөздің просодикалық құрылымы нені қамтиды?

a)

Екпін, ырғақ, интонация

b)

Тек екпін

c)

Тек дыбыстардың ұзақтығы

d)

Тек дауыссыздар

e)

Түбір, жұрнақ, жалғау және қосымша

113.

Супрасегменттік бірліктерді зерттеу неге маңызды?

a)

Сөздерді дұрыс жазу үшін

b)

Сөйлеудің ырғақ, әуез және мәнерлілігін түсіну үшін

c)

Морфемаларды ажырату үшін

d)

Әліпбиді зерттеу үшін

e)

Сөздің мағынасын білу үшін

114.

Сөзде акцент орталығы ретінде әдетте қандай просодикалық бірлік бөлінеді?

a)

Фонема

b)

Буын

c)

Морфема

d)

Графема

e)

Темп

115.

Екпін дегеніміз не?

a)

Сөздегі бір буынды күшті қою арқылы бөліп айту

b)

Сөздегі буын саны

c)

Сөйлеу тонының биіктігі

d)

Морфема

e)

Дауыссыз дыбыстарды интонациямен бөлу

116.

Сөздің барлық формаларында бір буында сақталатын екпін түрі қайсы?

a)

Жылжымалы

b)

Тұрақты

c)

Еркін

d)

Сөзжасамдық

e)

Динамикалық

117.

Әртүрлі сөз формаларында өзгеріп отыратын екпін түрі қайсы?

a)

Тұрақты

b)

Жылжымалы

c)

Еркін

d)

Буындық

e)

Активтендірілетін

118.

Күшті екпінді не анықтайды?

a)

Буынның айтылу қаттылығы мен күші

b)

Буын саны

c)

Дауыстың биіктігі

d)

Графикалық форма

e)

Тембр

119.

Музыкалық (тондық) екпін деген не?

a)

Дыбыс қаттылығын күшейту

b)

Буынның биіктігін өзгерту арқылы бөлекеп айту

c)

Буынның ұзақтығы

d)

Фонеманың позициясы

e)

Сөздің ұзақтығы

120.

Еркін екпін деген не?

a)

Әрқашан бірінші буынға түсетін екпін

b)

Сөздің кез келген буынына түсуі мүмкін екпін

c)

Сөздің формасына тәуелді емес екпін

d)

Морфемамен сәйкес келетін екпін

e)

Көрші сөздерге тәуелсіз екпін

121.

Қандай екпінді сөзжасамдық деп атайды?

a)

Сөздің барлық формаларында сақталатын екпін

b)

Жаңа сөз жасалғанда орын ауыстыратын екпін

c)

Дауыс күші

d)

Музыкалық тон

e)

Тоналды тілдердегі екпін

122.

Екпін не үшін маңызды?

a)

Сөздің графикалық формасын анықтайды

b)

Сөздердің мағынасын ажыратады және сөйлеуді қабылдауға әсер етеді

c)

Буын санын анықтайды

d)

Сөзді үзаратады

e)

Мағынаны жеңілірек түсінуге мүмкіндік береді

123.

Сөзде акцент орталығы ретінде әдетте нені екпін бөліп көрсетеді?

a)

фонема

b)

Буын

c)

Морфема

d)

Графема

e)

Дауысты

124.

Энклитика деген не?

a)

Екпінді сөзден кейін тұратын, өз екпіні болмай, оған қосылатын сөз не шылау

b)

Тұрақты екпіні бар сөз

c)

Әрқашан сөйлем басында тұратын сөз

d)

Кез келген морфема

e)

Үш буынды сөз

125.

Проклитика деген не?

a)

Екпінді сөздің алдында тұратын, өз екпіні жоқ сөз немесе шылау

b)

Жылжымалы екпіні бар сөз

c)

Кез келген фонема

d)

Екпін түсетін буын

e)

Екпінсіз сөз

126.

Энклитикалық және проклитикалық құбылыстар бірге қалай аталады?

a)

Екпінді сөзге жанындағы екпінсіз сөздердің қосылуы

b)

Барлық буындарға екпін түсу

c)

Морфеманың өзгеруі

d)

Сөз мағынасының өзгеруі

e)

Сөз бен морфеманың мағынасын сақтау

127.

Энклитикада екпінмен не болады?

a)

Энклитиканың өзіне түседі

b)

Ол мүлдем болмайды және екпінді сөзге қосылады

c)

Келесі буынға ауысады

d)

Сөздің мағынасын өзгертеді

e)

Сөйлемдегі орын тәртібін өзгертеді

128.

Проклитикада екпінмен не болады?

a)

Ол проклитиканың өзіне түседі

b)

Ол болмайды және келесі екпінді сөзге қосылады

c)

Алдыңғы буынға ауысады

d)

Музыкалық болады

e)

Барлық буындарға таралады

129.

Энклитикалар мен проклитикаларды не үшін зерттеу маңызды?

a)

Сөйлеудегі буынға бөлу мен ырғақты дұрыс жасау үшін

b)

Морфемаларды ажырату үшін

c)

Сөз мағынасын түсіну үшін

d)

Әліпбиді үйрену үшін

e)

Тілдің не үшін қажет екенін білу үшін

130.

Сөйлеудегі екпінсіз шылаулар мен есімдіктерге тән құбылыс қандай?

a)

Энклиза және проклиза

b)

Аллофондық алмасу

c)

Морфемалық алмасу

d)

Тұрақты екпін

e)

Барлығы

131.

Сөздің энклитика немесе проклитика болуы не анықтайды?

a)

Оның графикалық жазылуы

b)

Екпінді сөзге қатысты орны және өзінің екпінінің болмауы

c)

Мағынасы

d)

Буын саны

e)

Оның қоршаған тыныс белгілері

132.

Интонация дегеніміз не?

a)

Буындардың тізбегі

b)

Мағынаны және эмоцияны жеткізетін сөйлеудің әуездік және ырғақтық ұйымдасуы

c)

Морфемалардың жиынтығы

d)

Екпін түсетін буынның орны

e)

Сөйлеу темпі

133.

Интонацияға қандай элементтер кіреді?

a)

Тон биіктігі, дауыс күші, темп, ырғақ

b)

Буын саны

c)

Аллофондық варианттар

d)

Пунктуация

e)

Әріп саны

134.

Фонетикалық такт (синтагма) деген не?

a)

Сөздер минималды фонема

b)

Сөйлеудің ырғақ және мағына жағынан аяқталған бөлігін құрайтын сөздер тізбегі

c)

Кез келген морфема

d)

Бір буын

e)

Бір дыбыс

135.

Интонацияның қай функциясы сұрақ, леп немесе хабарды білдіреді?

a)

Лексикалық

b)

Коммуникативтік

c)

Морфемалық

d)

Фонетикалық

e)

Эмотивтік

136.

Фонетикалық такттың негізгі белгісі қандай?

a)

Барлық сөздерде бірдей екпін болуы

b)

Сөздердің ырғақ және мағына бойынша бірігіпкен болуы

c)

Сөздерді буындарға бөлу

d)

Сөздің графикалық формасы

e)

Буын саны

137.

Интонациядағы сөйлеу тоны деген не?

a)

Әуендік суретті қалыптастыратын дауыс биіктігі

b)

Буын саны

c)

Сөздің ұзақтығы

d)

Аллофон

e)

Дыбыс биіктігі

138.

Фонетикалық такттағы пауза деген не?

a)

Сөзді өткізіп жіберу

b)

Синтагмаларды бөліп тұратын тыныштық сәті

c)

Екпінді өзгерту

d)

Аллофон

e)

Дем алу үшін сөйлеуді тоқтату

139.

Интонацияда дауыс күшінің рөлі қандай?

a)

Буынның екпінін көрсетеді

b)

Буын санын анықтайды

c)

Сөздің морфемалық құрамын өзгертеді

d)

Фонеманы өзгертеді

e)

Ырғақты белгілейді

140.

Фонетикалық такт не үшін маңызды?

a)

Сөздерді дұрыс жазуға көмектеседі

b)

Сөйлеудің ырғақтылығы, мәнерлілігі және құрылымын түсінуді қамтамасыз етеді

c)

Аллофондı анықтайды

d)

Морфемаларды бөледі

e)

Мағыналық бірліктерді бөледі

141.

Сөйлемнің интонациялық суреті нені көрсетеді?

a)

Сөздің графикалық құрылымын

b)

Эмоциялық және мағыналық мазмұнын

c)

Буын санын

d)

Буын түрін

e)

Графикалық таңбалардың түрін