Font size
WorksheetsPhilosophy and Science Worksheet
Total questions: 99
Worksheet time: 50mins
Ғылыми танымның деңгейлерін көрсетіңіз:
теориялық, эмпириялық
позитивтік, теориялық
эксперименттік, дедуктивтік
индуктивтік, теориялық
дедуктивтік, теориялық
Жаратылыстану ғылымына жатады:
A) химия, биология
B) этнография, биология
C) логика, биология
D) диалектика, физика
E) экономика, математика
Ғылыми таным қандай компоненттердің тығыз байланысынан құралады?
объект, субъект
монолог, диалог
диалог, түйін
субъект, шешім
шешім, түйін
Пифагор айналысқан ғылым салалары:
математика, геометрия
химия, геометрия
физика, тіл
биология, математика
физика, химия
Эмпириокритицизмнің өкілдері:
Э.Мах, Р.Авенариус
Э.Томсон, Р.Авенариус
Дж. Уилсон, Р.Авенариус
Т.Кун, Р.Авенариус
С.Хантингтон, Р.Авенариус
Лейбниц барлық білімді қандай түрге бөлді?
ақыл ақиқатына, факт ақиқатына
болжамдық ақиқатқа, факт ақиқатына
бейсаналық ақиқатқа, факт ақиқатына
абсолютті ақиқатқа, ақыл ақиқатына
ақыл ақиқатына, бейсаналық ақиқатқа
Тарих болмысын мәдени фактормен, өркениет ұғымымен сараптаған ғалымдар:
О.Шпенглер, А.Тойнби
А.Вольтер, А.Тойнби
М.Бахтин, М.Фуко
М.Фуко, О.Шпенглер
Х.Гадамер, М.Фуко
Ғылым дегеніміз -
табиғат пен қоғам туралы жүйелі білімдер жиынтығы
тек тәжірибелік дағдылар жиынтығы
тек өнер түрі
тек ойын-сауық әрекеті
адам іс-әрекетінің ерекше формасы
этикалық ережелер жүйесі
шындықтың бір түрі
техникалық жетістіктердің жиынтығы
өмір сүрудің ережелер жүйесі
Миф -
ешбір құбылыстың түпнегізін, шығу себебін ашпайды
барлық құбылыстың түпнегізін, шығу себебін ашып көрсетеді
әр жүйеге құрылған ойлау жүйесі болып табылады
тек өмірден алынған оқиғаларды сипаттайды
барлық жаратылыстың негізін ашып көрсетеді
Ғылыми білімнің сипаты -
тәжірибеде тексерілген, дәлелденген білім
күнделікті тәжірибеде қалыптасқан білім
заңдылықтарды қажет етпейтін білім
тылсым күштерге сүйенетін білім
эмпирикалық әдістерді жоққа шығаратын білім
Дүниетаным дегеніміз-
әлемге деген көзқарастар жүйесі
қоғамдық ой
қоғамдық тәжірибе
қоршаған әлемнің бейнесі
қоғамдық сана
Постиндустриалды қоғам концепциясы бойынша адамзат тарихындағы 3 кезең:
индустрияға дейінгі қоғам, индустриялық қоғам, постиндустриялық қоғам
күшейленушілік қоғам, феодалдық қоғам, индустриялық қоғам
күшейленушілік қоғам, феодалдық қоғам, капиталистік қоғам
феодалдық қоғам, капиталистік қоғам, индустриялық қоғам
индустрияға дейінгі қоғам, капиталистік қоғам, индустриялық қоғам
Ф.Бэконның танымға кедергі болатын «елестерін» көрсетіңіз-
үңгір елестері, театр елестері
базар елестері, табиғат елестері
ғарыш елестері, тектік елестер
тектік елестер, сенім елестері
үңгір елестері, жұмбақ елестері
Позитивизмнің дамуы неше кезеңнен тұрады -
3
2
5
4
6
Эмпирикалық зерттеулерді шынайы, нақты білімнің жалғыз көзі ретінде анықтайтын ғылыми әдіснамасындағы бағыт-
позитивизм
романтизм
кантизм
сенсуализм
Философиялық зерттеудің танымдық құндылығын жоққа шығаратын философиялық ілім:
позитивизм
романтизм
кантизм
сенсуализм
эмпирокритицизм
Логикалық позитивизм өкілдері:
М.Шлик, Б. Рассел, Р. Карнап
О.Конт, Дж.С. Милль, Г. Спенсер
Э. Мах, Р. Авенариус
Э. Мах, Р. Авенариус, Г. Спенсер
О.Конт, Дж.С. Милль, Р.Карнап
Позитивизмнің негізін қалаған француз философы:
О.Конт
Э.Мах
Г.Спенсер
Б.Рассел
М.Шлик
Конт негізін салған ғылым:
әлеуметтік физика
механикалық физика
тарихи физика
кванттық физика
табиғи физика
О.Конттың интеллектуалдық дамуды 3 кезеңге бөліп қарастырған еңбегі:
Позитивтік философия курсы
Позитивті саясаттың жүйесі
О.Конттың өсиеті
Негізгі бастау
Натурфилософия
"Тәжірибе шындықтың өлшеуші және критерийі, ол оның шеңберінен еш аспауы тиіс" деген тұжырым жасаған позитивизмнің өкілі:
Дж.С. Милль
М.Шлик
Б. Рассел
К. Поппер
О.Конт
Г. Спенсер барлық білім саласын қамтитын:
философиялық жүйе жасауға тырысты
универсалды жүйе жасауға тырысты
ортақ жүйе жасауға тырысты
физикалық жүйе жасауға тырысты
тарихи жүйе жасауға тырысты
Г. Спенсердің барлық білім саласын қамтитын философиялық жүйесі қалай аталады?
синтетикалық философия
синергетикалық философия
проблемалық философия
математикалық философия
эклектикалық философия
Эволюцияның «қозғалыстың шашырауымен бірге жүретін, материяны белгісіз, байланыссыз біртектіліктен белгілі, байланысты әрекеттілікке, және материямен сақталатын қозғалыстың өзгеруін қатар тудыратын материяның интеграциясы» деп түсінетін позитивизм өкілі-
Г. Спенсер
М.Шлик
Б. Рассел
К. Поппер
О.Конт
Г. Спенсердің көзқарасы бойынша қоғам-
тірі организмге ұқсас, дамушы организм
өлі организм, дамымайды
тек бір сызық бойымен дамиды
бір орында тұрады
физика заңдарымен дамиды
«Біздің сезімімізден тыс еш нәрсе жоқ, барлық дүние - біздің сезіміміздің нәтижесі» деген қорытынды жасаған позитивистік бағыт-
эмпириокритицизм
романтизм
сенсуализм
рационализм
экоетизм
«Ойлауды үнемдеу» принципінің авторы, позитивист-
Э.Мах
Ж.Кювье
О.Конт
Х.Гюйгенс
И.Кант
Неопозитивизм -
логикалық позитивизм деп аталады
математикалық позитивизм деп аталады
физикалық позитивизм деп аталады
тарихи позитивизм деп аталады
танымдық позитивизм деп аталады
Логикалық позитивизм пайда болған оқу орны -
Вена университеті
Кембридж университеті
Гарвард университеті
Оксфорд университеті
Иен университеті
«Ғылымды метафизикадан босатуды», ғылым тілін ғылыми емес ойлардан тазартуды мақсат тұтқан үйірме-
Вена
Гарвард
Кёльн
Варшава
Рим
Философия - ғылым емес және ғылыми бола алмайды деген тұжырым тиесілі-
логикалық позитивизмге
эмпирокритицизмге
махизмге
эмпиризмге
рационализмге
Философияның міндеті ғылым сөйлемдерінің түсінігі мен анализін жасау деген тұжырым тиесілі-
логикалық позитивизмге
эмпирокритицизмге
махизмге
эмпиризмге
рационализмге
Философияның нағыз пәні -тіл деп айқындаған үйірме-
Вена
Гарвард
Кёльн
Варшава
Рим
Ғылыми ақиқат пен оның мәліметтері эмпирикалық тексеру арқылы айқындалады деген әдістемелік принцип-
верификация
валидация
фальсификация
анархизм
парадигма
Философия мен ғылымның тұжырымдары тәжірибе арқылы, эмпирикалық тексеруден өткенде ғана ақиқат болып саналады деген әдістемелік принцип-
верификация
валидация
фальсификация
анархизм
парадигма
Логикалық синтаксис теориясын дамытқан позитивист ғалым-
Р. Карнап
М.Шлик
Б. Рассел
К. Поппер
О.Конт
Білімнің өсуі зерттеу бағдарламаларының арасындағы бәсекелестіктің арқасында орын алады деп тұжырымдаған ғалым:
И.Лакатос
Р.Карнап
М.Шлик
Б. Рассел
К. Поппер
Лакатостың ғылыми зерттеу бағдарламасының элементтерін көрсетіңіз:
қатаң ядро, қорғаныс белдеуі, позитивистік эвристика
негізгі ядро, қорғаныс белдеуі, позитивистік эвристика
қатаң ядро, қарсылас белдеуі, позитивистік эвристика
қатаң ядро, қорғаныс белдеуі, рационалистік эвристика
орталық ядро, қорғаныс белдеуі, позитивистік эвристика
И.Лакатос бойынша бағдарлама аясында құрылған теорияларды жетілдіру жолдарын, теориялардың контрмысалдар мен ауытқуларға бейімделуін анықтайды:
позитивті эвристика
негативті эвристика
рационалистік эвристика
романтикалық эвристика
сенсуалдық эвристика
И.Лакатос бойынша қажетсіз әдістемелік амалдарды, теріске шығарушы фактілерді теорияның өзегінен қорғаныш белдеуіне алмастыру тәсілдерін көрсетеді:
негативті эвристика
позитивті эвристика
романтикалық эвристика
рационалистік эвристика
сенсуалдық эвристика
И.Лакатос бойынша ғылыми зерттеуде не нәрседен ашық болу қажеттігін алдын ала көруге мүмкіндік береді:
қорғаныш белдеуі
қорқыныш белдеуі
рационалистік белдеу
негативті белдеу
позитивті белдеу
Ғылыми-зерттеу бағдарламасының басты құндылығы:
жаңа фактілерді алдын-ала болжайды
ескі фактілерді жояды
барлық фактілерді жүйелейді
жаңа фактілерді сынайды
барлық фактілерді терістейді
Поппердің бинарлық қақтығысу идеясын тернарлық қарсы тұру идеясымен алмастырған ғалым:
И.Лакатос
Р.Карнап
М.Шлик
Б. Рассел
К. Поппер
Поппер бойынша әлемде неше акиқат (реалий) бар?
3
4
2
1
8
Кез келген дәлелді теріске шығару қалай аталады-
фальсификация
верификация
валидация
сублимация
прагматизм
Поппер бойынша, ғылыми танымның бүкіл тарихы-
батыл болжамдар мен олардың тоқтаусыз теріске шығарылуы
батыл болжамдар мен олардың расталып отыруы
тұрақты тәжірибелердің арқылы болжамдардың дәлелденуі
тұрақты түрде идеялар ұсынып, оны өмірге енгізу
ғылыми бағдарламалардың өзара күресі
«Мен ғылым мен жалған ғылымның арасындағы айырмашылықты анықтағым келді, себебі ғылым жиі қателеседі, ал жалған ғылым кездейсоқ ақиқатт ашуы мүмкін екендігін жақсы білдім» сөзінің авторы-
К.Поппер
И.Лакотос
Р.Карнап
М.Шлик
Б.Рассел
Позитивизмнің үшінші тарихи формасы-
неопозитивизм
неорационализм
неоромантизм
эмпириокритицизм
неоэмпиризм
Мах пен Авенариус заттар мен бізді қоршаған ортаны -
«адам сезімдерінің кешені» ретінде қарастырады
«адам білімінің кешені» ретінде қарастырады
«адам ойының кешені» ретінде қарастырады
«адам ақылының кешені» ретінде қарастырады
«адам елесінің кешені» ретінде қарастырады
Объективті білім қол жетімсіз, себебі әлем «біздің түйсіктеріміздің кешені» тұжырымының авторы-
Э.Мах
И.Лакотос
Логикалық позитивизмнің басты мақсаты-
ғылым тіліне логикалық анализ жасау
ғылым тілін фальсификациялау
тәжірибе мен ақыл-ойды біріктіру
ғылымды ғылым еместен ажырату
болжамдарды теріске шығару
Сынау еркіндігін ұстанатын ашық қоғамдағы ашық ғылымды жақтаған ғалым -
К.Поппер
И.Лакатос
Р.Карнап
М.Шлик
Б. Рассел
Логикалық позитивистер мүше болған үйірме-
Вена
Лондон
Берлин
Рим
Варшава
Лакатос бойынша ғылыми-зерттеу бағдарламасы -
A) маңызды идеялардың, теориялар мен болжамдардың жиынтығы
B) маңызды идеялардың, эксперименттердің жиынтығы
C) белгілі бір университет ұсынған идеялар жиынтығы
D) ғылыми тәжірибе мен байқау, бақылау әдістерінің жиынтығы
E) ғылыми тәжірибе мен философиялық әдістердің жиынтығы
Т. Кунның ең басты еңбегі -
«Ғылыми революциялардың құрылымы»
«Фальсификация және ғылыми-зерттеу бағдарламаларының әдістемесі»
«Ғылыми жаңалықтың логикасы»
«Ұсыныстар мен теріске шығарулар»
«Ашық қоғам және оның жаулары»
Кун атап өткен ғылымның даму тарихының кезеңдерін көрсетіңіз-
парадигмаға дейінгі, әдеттегі және ерекше ғылым
парадигмаға дейінгі, әдеттегі және қалыпты ғылым
парадигмадан кейінгі, әдеттегі және ерекше ғылым
парадигмаға дейінгі, әдеттегіден тыс және ерекше ғылым
парадигмаға дейінгі және әдеттегіден тыс ғылым
Көпшілік тарапынан мойындалған ғылыми жетістіктер қалай аталады?
парадигма
верификация
валидация
неопозитивизм
неорационализм
Ғылыми ізденіс шеберлігіне тікелей үйрету кезінде және ғалымдардың жеке қарым-қатынастары арқылы берілетін білім-
айқын емес білім
айқын білім
теориялық білім
тәжірибелік білім
модельді білім
Айқын емес білімнің және айқын емес дәстүрдің неше типі бар?
2
4
6
3
7
«Эпистемологиялық анархизм» тұжырымымының авторы-
П.Фейерабенд
К.Поппер
И.Лакотос
Р.Карнап
М.Шлик
Теориялардың өлшемі жоқтығы туралы тезистің жақтаушысы -
П.Фейерабенд
К.Поппер
И.Лакотос
Р.Карнап
М.Шлик
«Ғалым қандай да бір нормаларға бағынбауы тиіс, ол фактілер мен құбылыстарды ешқандай идеялар мен теориялардың қысымына түспей, дербес зерттеуі қажет» тұжырымымының авторы-
П.Фейерабенд
К.Поппер
И.Лакотос
Р.Карнап
Т.Кун
Техниканы әлеуметтік феномен ретінде кешенді талдайды-
техника философиясы
механика философиясы
материалистік философия
идеалистік философия
физика философиясы
М. Хайдеггер бойынша «тұтыну қажеттіліктерін» қанағаттандыратын сыртқы құрал, ол-
техника
өнер
мәдениет
ақпарат
білім
Әлеуметтік философияның сциентистік-технократиялық бағытының танымал өкілі:
Д.Белл
М.Хайдеггер
П.Фейерабенд
К.Поппер
И.Лакатос
Постиндустриалды қоғамда, Беллдің айтуынша, қоғамдық дамудың тұтқасы, ол-
білім
техника
мәдениет
өнер
өнеркәсіп
Адамның жеке тұлғалық қасиеттері емес, оның нақты әлеуметтік қызметтерді орындауға қабілеттілігі бағаланатын қоғам-
ақпараттық қоғам
дәстүрлі қоғам
индустриалды қоғам
ашық қоғам
техникалық қоғам
Жасанды интеллект терминін енгізген ғалым-
Дж. Маккарти
Д.Белл
М.Хайдеггер
Г.Мак-Льюэн
О.Тоффлер
Ғылыми зерттеу неден басталады?
мәселені қоюдан
факті жинаудан
қажетті деректерді жинаудан
әдістерді таңдаудан
теория жасаудан
Ғылыми зерттеуді жүргізуге түрткі болатын нәрсе -
идея
ғалымның инициативасы
мемлекеттік тапсырыс
гипотеза
аксиома
Р.Томның катастрофалар теориясы нені зерттейді?
Параметрлер баяу өзгергенде жүйелердің мінез-құлқындағы күрт ауысуларды
Тек табиғи апаттарды
Әлеуметтік революцияларды
Тек кванттық құбылыстарды
Соғыстардың салдарын
Қандай гипотеза ғылыми теорияға айналады-
A) тексерілген және дәлелденген
B) топтастырылған және дәлелденбеген
The term that means 'described and explained' is:
сипатталған және баяндалған
ақиқатқа сай келмейтін
кемшіліксіз деп танылған
What is the meaning of the term 'Synergetics'?
біріккен әрекет
ұйымдасқан әрекет
жеке әрекет
өзара әрекет
ортақ әрекет
The scientific field that studies the general laws of self-organization in various systems is:
синергетика
генетика
кибернетика
бифуркация
нанотехника
The scientific field that determines how order arises from chaos in open, non-equilibrium systems is:
синергетика
генетика
кибернетика
кванттық механика
нанотехника
Who is the author of the term 'Synergetics'?
Г.Хакен
Д.Белл
М.Хайдеггер
Г.Мак-Люэн
О.Тоффлер
The metascience that identifies and studies the general characteristics of the laws considered 'self' by individual sciences is:
синергетика
генетика
кибернетика
кванттық механика
нанотехника
The scientific fields that study the general laws of nature, society, and thought are:
философия, синергетика
философия, кибернетика
философия, генетика
синергетика, нанотехника
синергетика, кибернетика
Concepts characteristic of synergetics are:
бифуркация, флуктуация
бифуркация, энтелехия
бифуркация, синтез
Синергетикалық бағыт пайда болған уақыт-
XX ғ. аяғы
XX ғ. басы
XIX ғ. аяғы
XXI ғ. аяғы
XXI ғ. басы
Ақпаратты қабылдауға, сақтауға және өңдеуге қабілетті кез келген жүйені зерттейтін ғылым саласы-
кибернетика
синергетика
генетика
редукционизм
нанотехника
Белгілі бір тұтастықты, бірлікті құрайтын өзара байланысты және өзара қарым-қатынастағы элементтердің жиынтығы қалай аталады?
жүйе
техника
парадигма
идея
теория
Жүйелік анализдің техникалық негізі-
заманауи есептеуіш машиналары мен ақпараттық жүйелер
жасанды интеллект пен ақпараттық жүйелер
заманауи есептеуіш машиналары мен роботтар
жасанды интеллект пен роботтық техникалар
заманауи есептеуіш машиналары мен роботтық техникалар
Білім берудің дәстүрлі жүйесі қалыптасқан уақыт-
XVIII ғ. аяғы мен XIX ғ. басы
XVII ғ. аяғы мен XIX ғ. басы
XV ғ. аяғы мен XIX ғ. басы
XVI ғ. аяғы мен XIX ғ. басы
XIV ғ. аяғы мен XIX ғ. басы
Ғылыми педагогиканың негізін салушылар-
Коменский, Песталоцци, Фребель
Коменский, Рихард, Фребель
Коменский, Бэкон, Фребель
Коменский, Декарт, Фребель
Дьюи, Декарт, Фребель
Білім беру философиясы дербес зерттеу бағыты ретінде қашан қалыптасты?
XX ғ. 40-жылдары
XIX ғ. 40-жылдары
XXI ғ. 40-жылдары
XXII ғ. 40-жылдары
XVIII ғ. 40-жылдары
Заманауи білім берудің екі басты бағыты-
әртараптандыру мен интернационализациялау
бірыңғайландыру мен интернационализациялау
орталықтандыру мен интернационализациялау
әртараптандыру мен национализациялау
орталықтандыру мен национализациялау
Ғылыми әдістің сипаттық белгілері-
объективтілігі, эвристикалылығы, қажеттілігі мен нақтылығы
субъективтілігі, эвристикалылығы, қажеттілігі мен нақтылығы
объективтілігі, эвристикалылығы, айқын еместігі
болжамдылығы, субъективтілігі, эвристикалылығы
болжамдылық, қажеттілігі мен нақтылығы
Ғылыми таным әдістері олардың ортақ белгілеріне сәйкес неше топқа бөлінеді:
3
2
5
7
4
Қандай да бір жалпы ережелердің негізінде жалпы қорытындыға келу қалай аталады?
дедукция
индукция
формалдау
аксиомалау
болжамдау
Әлемдегі ең ежелгі медициналық трактат-
«Нэй-Цзин»
«Бэн-Цяо Ган-Му»
«Дәрігерлік канон»
«Аспан асты кітапханасының жеті кітабы»
«Денсаулық құпиялары»
Ежелгі қытай хирургын көрсетіңіз-
Хуа Тюо
Гиппократ
Мален
Ибн Сина
Ли Шичжен
Алғаш рет санау жүйесі ондыққа дейін жеткен ел-
Үндістан
Вавилон
Қытай
Грекия
Египет
«Цифр», «синус», «түбір» түсініктері алғаш рет қай елде пайда болды?
(a)
Алғашқы ежелгі грек натурфилософтары:
Фалес, Анаксимандр, Анаксимен
Сократ, Аристотель, Фалес
Фалес, Сократ, Гиппий
Анаксимандр, Парменид, Платон
Анаксимандр, Геродот, Диоген
Табиғатты тұтас түрде түсінуге бағытталған ойлаудың ең алғашқы тарихи түрі:
натурфилософия
эмпирокритицизм
пифагореизм
эпикуреизм
стоицизм
«Су бәрінің бастамасы» тұжырымының авторы:
Фалес
Анаксимандр
Анаксагор
Сократ
Гераклит
