1911-1915 жылдары шығарылған алғашқы қазақ журналы:

Басым бөлігі Ертіс және Алакөл аймағында орналасқан 16 қимақ қаласын көрсеткен араб ғалымы:

ХХ ғасырдың 20-жылдары шаруаларға өз шаруашылығын жоспарлау мен ауылшаруашылық өнімдерінің артғын өз бетінше пайдалануға, сақтап қалуға мүмкіндік берді:

1862 жылы алғашқы пароход сапарға шықты:

Білім беруге қатысты оқиғалардың жылдармен сәйкестігі: 1. Біріңғай сегізжылдық білім беру енгізілді; 2. Баланы 6 жастан бастап оқыту; 3. Жалпыға бірдей міндетті жетіжылдық білім беру; 4. Жалпыға бірдей орта білім беруге көші. А. 1949 жыл; Б. 1959 жыл; В. 1972 жыл; С. 1984 жыл

Қазақ халқының мүддесін белсене қорғап: «Жүздеген мың қырғыздар..... мүлде жерсіз қалып отыр, ұлтрақтай ғана болмашы жері бар қырғыздардың саны кем дегенде миллионаға жетеді»-деп Дума мәжілісінде сөйлеген Орынбор губерниясынан сайланған депутат:

Бүкіл Шығыс Дешті Қыпшақ үшін «сауда айлағы» және алғашқы қазақ билеушілерінің ордасы болған қала:

Кеңес билігінің алашордалылықтарды өздерінің жағына тарту мақсатында жүргізген саясаты:

Негізгі мақсаты ұжымдастыру кезіндегі ашаршылық пен сталиндік қуғын-сүргіннің шындығын ашу болған 1989 жылы құрылған қоғам:

1998 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енген Заң:

Ұлыстық жүйенің орнына жүздік ұйым орнады:

Сөз және баспасөз бостандығы жарияланып, Қазақстанда алғашқы демократиялық басылымдар мен газет-журналдардың жарық көруіне мүмкіндік берді:

Абылай хан билігі тұсындағы қазақ тарихында «Шанды жорық» деген атпен қалған орасан зор оқиға мәні:

Археологтар дамыған ортағасырларда еден астына орнатылған жылу құбырлары жүйесімен жылытылатын моншалар тапқан қалалар:

НОҒАЙ ОРДАСЫ

Алтын Орданың құлауы мен Ақ Орданың әлсiреуi барысында пайда болған мемлекеттiң бiрi Ноғай Ордасы еді. Ноғай Ордасының жер аумағы Едiл мен Жайық аралығында болды. Орталығы Жайықтың төменгi ағысы бойындағы қазiргi Атырау жанындағы Сарайшық қаласында ор наласты. Қаланың негiзiн ХIII ғасырдың екiншi жартысында Жошы ұрпақтары қалады.Ноғай Ордасының орталығына айналған Сарайшық әкiмшiлiк пен сауда орталығы ретiнде өзiнiң гүлдену деңгейiне жеттi. ХVI ғасырдың соңында Дон және Едiл казактары қаланы басып алып, тонауға ұшыратты.

Жаңа мемлекеттің атауы Алтын Орданың әскер басы Ноғай есiмiмен байланысты. Ноғай үлкен ұлысты басқарды, мемлекеттегi маңыздылығы жағынан екiншi орындағы беклербек лауазымын иеленді.

Ноғай Ордасы бiрнеше ұлыстан құралып, ұлыстар басында тұрған түркі тайпаларының басшылары:

Алтын Ордадан толық тәуелсіздік алған Ноғай Ордасының билеушісі кім болды?

Ноғай Ордасында бүкіл атқарушы және сот билігіне кім ие болды?

Ноғай Ордасы тарихына қатысты деректердің дұрыс реттелуі қайсысы? 1) Ноғайлар «өзбектер» жеріне жылжыды; 2) Ноғай Ордасы бірнеше дәрежеде иеліктерге бөлінді; 3) Ноғай Ордасы Едігенің ұлы Нураддиннің тұсында түпкілікті түрде оқшауланды; 4) Ноғай Ордасында құлдырау кезеңі басталды.

Ноғай Ордасы тарихына қатысты дұрыс дәйектер қай комбинацияда берілген? I) Орталығы Жайықтың төменгі ағысы бойындағы қазіргі Ақтау жанындағы Сарайшық қаласында орналасқан; II) Ноғай Ордасының негізгі тұрғындары маңғыттар тайпасы; III) Ноғай Ордасындағы көшпелі рулардың бір бөлігі Орта жүз құрамына енді; IV) Ордада Үлкен кеңес жоғары билік болып табылды; V) Ноғай Ордасы Алтын Орданың құлауы мен Ақ Орданың әлсіреуі барысында пайда болған мемлекеттердің бірі.

Біздің заманның шегінде Бактрияда Кушан патшалығын (I–III ғасырлар) құрды:

IX ғасыр ортасына қарай олар шығыста Алтайдан, батыста Жайыққа дейінгі тайпаларды біріктірді:

XIX ғасырда ашылған оқу орындарының жылдармен сәйкестігі. 1) Орынборда әскери училищелер ашылды. 2) Орынбор губерниясының Ор қаласында қазақтарға арналған тұңғыш мұғалімдер мектебі ашылды. 3) Троицкіде орыс-қазақ мектептері ашылды. 4) Омбыда әскери училищелер ашылды. Жылдар: A) 1813 жылы; B) 1825 жылы; C) 1861 жылы; D) 1883 жылы. Дұрыс сәйкестікті таңдаңыз:

«Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» кезіндегі жоңғар қонтайшысы:

Кіші жүз қазақтарына Жайық өзені бойында көшіп-қонуға және оның оң жағасына өтуге тыйым салған Орынбордың алғашқы губернаторы:

1959 жылы қабылданған Заң:

Қазақстандағы Азамат соғысының ең алғашқы ошақтарының бірі пайда болды:

XIX ғасырдағы ұлт-азаттық көтеріліс басшылары мен көтеріліс қамтыған аумақтарды сәйкестендіріңіз. Басшылар: 1) Д.Тайжұлы, И.Тіленбайұлы; 2) И.Тайманұлы, М.Өтемісұлы; 3) Х.Арстанұлы, Д.Асауұлы, Ә.Мұнайтпасов. Аумақтар: A) Торғай, Орал облыстары; B) Маңғыстау облысы; C) Бөкей ордасы. Дұрыс сәйкестікті таңдаңыз:

1907 жылы Санкт-Петербургте шыққан «Серке» газетіне қатысты емес дәйек:

1999 жылы БҰҰ аясында Семейдегі сынақ салдары мәселелеріне арналған халықаралық конференция өтті:

1864 жылы Сайрам қаласын қоқандықтардан азат етуде ерлікпен қаза тапқан батыр:

Хақназар хан мен Тәуекел хан саясатын сәйкестендіру. 1) Хақназар хан; 2) Тәуекел хан. Мәлімдемелер: I) ұлдарының бірін қарақалпақ руларының билеушісі, ал інісін қалмақтарды басқарушы етіп қойды; II) «қазақтар мен ноғайлардың ханы» және «қазақ пен қырғыз ханы» деп аталды; III) Мәскеу билеушісі Иван Грозныймен елшілік қарым-қатынас орнатты; IV) Сайрамды, Ташкентті, Түркістанды, Әндіжан, Самарқанды басып алды. Дұрыс сәйкестікті таңдаңыз:

«Орынбор ведомствосы қырғыздарының құда түсу мен үйлену тойы кезіндегі әдет-ғұрыптарының очеркi» атты еңбегінде үйлену тойларына байланысты толық жатқан әдет-ғұрыптарды зерттеген:

1822 жылы «Сібір қырғыздарының жарғысы» бойынша құрылған Батыс Сібірдің алғашқы орталығы болған қала қандай?

1996 жылы құрылған «Шанхай бестігі» 2011 жылы Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы деп қашан аталды?

ҚҰРМАНҒАЗЫ САҒЫРБАЙҰЛЫ (1823–1889)

   Қазақтың аса ұлы күйшiсi, күй атасы. Болашақ дәулескер күйшiнiң жастық шағы жоқшылықтың зардабын тартып, ел аралаумен өттi. Сондықтан да ол өзiнiң күйлерiнде қарапайым адамдардың өмiрiн, тұрмыс-тiршiлiгiн суреттедi, қайырымсыз байлардың қылығын әшкереледi. Құрманғазы қазақ күйлерiн шебер орындаумен қатар, домбырада орыстың «Коробейники» («Қыдырма саудагерлер»), «Светит месяц» («Айдың сүттей жарығы») деген әндерiн де құйқылжыта орындады. Бiздiң заманымызға оның сазгерлiк туындылары – 60-қа жуық ғажайып, көркем де асқақ сезiмге толы күйлерi жеттi. Оның «Адай», «Балбырауын», «Сарыарқа», «Ақсақ киiк», «Түрмеден қашқан», «Ертең кетем», «Кiсен ашқан», «Қайран шешем» сияқты күйлерi – халық сүйiп тыңдайтын тамаша туындылар. Құрманғазының күйлерi халқымыздың мәдени дамуына қомақты үлес болып қосылды.

Күй атасы Құрманғазының дүниеге келген жері қайсы?

Құрманғазының Исатай Тайманов көтерілісіне арналған күйі қайсы?

Құрманғазы күйлерінің мазмұнымен сәйкестігі:

1. «Балбырауын» күйі;

2. «Сарыарқа» күйі;

3. «Кісен ашқан» күйі

А. халықтың қайғылы тағдырын бейнелейді;

Б. халық мерекесі бейнеленеді;

В. ұлан-байтақ даланы суреттейді

XIX ғасырдан бастап қазақ музыкасы сазгерлер мен орындаушылардың шығармашылық түрінде дами бастады, оның ішінде домбырада орындалатын күй дамыды:

Құрманғазы күйлерін анықтаңыз:

Парсылардың сақтарға жасаған жорығы туралы жазылған дерек:

1597–1598 жылдары Тәуекел хан мен Бұхар ханы әскерлерінің Ташкент пен Самарқан арасындағы соғыс нәтижесі:

Жошы ұлысын билеушілердің ішінен бірінші болып, өз атынан теңге соқтырып, жарлықтар шығарды:

Қазақ кеңестік автономиясын құруға уәде еткен В.И. Ленинмен кездескеннен кейін, Кеңес өкіметі жағына шыққан Алашорда тұлғасы:

«Ақтабан шұбырынды» оқиғасын бастан өткерген жырау:

Мәліметтердің сәйкестігін анықтаңыз: 1. Әскери коммунизм 2. Жаңа экономикалық саясат А. Мемлекеттік кәсіпорындар шаруашылық жүйесіне көшірілді Б. Өндірістік тауарлар мен астық саудасына мемлекеттік монополия енгізілді В. Өнімді айырбас-бөлу жүйесі жүзеге асырылды С. Тұтынушылар кооперациясын құру.

Қазақ жерін отарлаудағы оқиғалардың реттілігі: 1) Сырдария және Сібір әскерлері қосылды 2) Ұлы жүз үшін пристав лауазымды қызметі құрылды 3) Жетісу казак әскері құрылды 4) Сырдария бекініс шебі пайда болды

Қазақ халқының тарихын, әдет-ғұрпын, ауыз әдебиеті мен мәдениетін зерттеушілердің бірі Құрбанғали Халидтің еңбегі:

VIII ғасырда Орталық және Шығыс Қазақстан аумағында этнос ретінде қалыптасты:

1969 жылы 13 маусым және 13 тамызда КСРО мен ҚХР арасында шекаралық қақтығыстар орын алды:

1886 жылы Түркістан генерал-губернаторлығының құрамына енген облыстар:

2017 жылы рухани қайта өрлеу бағдарламасын жүзеге асыру мақсатында жасалған жоба:

Алғашында оңтүстігінде юэчжилерге, солтүстігінде ғұндарға тәуелді болған ел:

«Олар (қыпшақтар) түйе, ірі қара, қой мен ешкі, жылқыға өте бай. Оларда жүк таститын мал орасан көп, біздің ойымызша бүкіл әлемде мұндай байлық ешкімде жоқ», – деп жазған саяхатшыны таңда.

Ұғымдарды тиісті анықтамаларымен сәйкестендір. 1) Тоталитаризм 2) Авторитаризм 3) Репрессия А) Мемлекет органдары қолданатын азаматтардың құқықтарына нұқсан келтіру, жазалау Б) Қоғамның барлық саласы мемлекеттің бақылауында болып, адам бостандықтары мен конституциялық құқықтары жойылған билік жүйесі В) Қоғамның барлық жақтарын өзіне бағындырған, демократиялық қағидаларды жоққа шығарып, жеке адамның шексіз билігі орнаған саяси билік жүйесі

ҚАСЫМ ХАН

Жәнiбек ханның ұлы. ХV ғасырдың соңы – ХVI ғасырдың басындағы Қазақ хандығы өмiрiнде Қасымның орны ерекше. Қасым Қазақ мемлекетiн нығайту кезеңінде билік етті. Осы кезде қазақтар тұңғыш рет Батыс Еуропаға белгiлi болды. Қазақтар туралы деректер ХVI ғасырдың бірінші жартысындағы немiс дипломаты жазбаларында кездеседi. Қасым туралы Мұхаммед Хайдар және басқа да көптеген замандастары Ибн Рузбихан мен Бабыр жоғары пiкiр бiлдiрдi.

Қасым хандық билiктi нығайтуда, салт-дәстүр мен заңдылықты сақтауда iрi табыстарға жетті. Қасым ханның қол астындағы халық саны Мұхаммед Хайдар деректерiне сәйкес, бiр миллион адамнан асты. Ол 300 мың адамға дейін қарулы жауынгер шығара алды.

Мұхаммед Хайдардың деректеріне сәйкес, Қасым хан 1518 жылы Сарайшық қаласында дүние салып, сонда жерлендi.

Қасым хан тұсында Қазақ хандығы алғашқы дипломатиялық байланыстар орнатқан мемлекетті таңда.

«Қасым хан Жошы ханнан кейін ешкім жете алмаған бүкіл Дешті Қыпшақтағы қуатты әміршіге айналып, даңқы мен күдiреті артты» деген мәліметті қалдырған еңбекті таңда.

«Қасым ханның қасқа жолы» заңдарына қатысты дұрыс емес дәйекті таңда.

Қасым хан өзінің сыртқы саясатына зор мән берген басты бағытты таңда.

Қасым хан билігі тұсындағы Қазақ хандығы тарихына қатысты дұрыс дәйек:

І.  «Қазақтар мен ноғайлардың ханы» және «қазақ пен қырғыз ханы» деп аталды

ІІ. Қасым ханның кезінде Шайбанилер Елбарыс пен Белбарыс Хорезмде Хиуа хандығын құрды

ІІІ. Сырдария бойы қалалары үшін және Сiбiр ханы Көшiммен күрес жүргізді

ІV. Мәскеу билеушiсi Иван Грозныймен елшілік қарым-қатынас орнатты

V. Ноғай мырзаларын Едiлге қарай көшiп кетуге мәжбүр етіп, Қазақ хандығының аумағын батысында Жайықтың арғы бетіне дейiн жеткіздi

VІ. 1513 жылы қазақ әскерлерi Сайрам қаласын ұрыссыз алды