WorksheetsЛитосфера. 8 сынып
Total questions: 93
Worksheet time: 16mins
Жер бедерінің қалыптасуына әсер ететін күштер қалай бөлінеді?
Климаттық және биологиялық
Тек сыртқы
Ішкі (эндогендік) және сыртқы (экзогендік)
Тек ішкі
Қатпарлану кезінде жоғары көтерілген бөлік:
Синклиналь
Моноклиналь
Антиклиналь
Платформа
Қатпарлану кезінде төмен түскен бөлік:
Антиклиналь
Синклиналь
Моноклиналь
Қалқан
Қатпарлану кезінде беткі тегіс болып көтерілген бөлік:
Синклиналь
Антиклиналь
Геосинклиналь
Моноклиналь
Белсенді тік қозғалыстар әсерінен тау түзілу үдерісі:
Эрозия
Үгілу
Тау жасалу
Карст
Жер қыртысының баяу жоғары-төмен қозғалысы:
Қатпарлану
Тербелмелі қозғалыс
Магматизм
Рифтинг
Минералдық құрамы өзгермей жыныстың бұзылуы:
Химиялық үгілу
Биологиялық үгілу
Физикалық үгілу
Эрозия
Химиялық, биогендік, биохимиялық реакциялар әсерінен жыныстың бұзылуы:
Физикалық үгілу
Химиялық үгілу
Эрозия
Денаудация
Материктегі ең тұрақты құрылымдық бөліктер:
Геосинклиналь
Рифт
Платформалар
Тау белдеулері
Материктегі ең қозғалмалы бөліктер:
Қалқан
Платформа
Геосинклиналь
Жазық
Мұхит түбі бедерінің ірі құрылымдары:
Таулар мен жазықтар
Материк жоталары
Жағалық бөліктер, өтпелі зона, орта жоталар, мұхит табаны
Қалқандар
Сыртқы күштердің ең басты әрекеті:
Магматизм
Қатпарлану
Үгілу
Тектоника
Химиялық құрамы өзгермейтін үгілу түрі:
Химиялық
Физикалық
Биогендік
Карст
Минералдық құрамы өзгеретін үгілу:
Физикалық
Механикалық
Химиялық
Биологиялық
Үгітілген жыныстарды тасымалдауда негізгі әрекет:
Жел
Мұздық
Ағын су
Теңіз толқыны
Құрғақ климатта эрозиядан пайда болған рельеф:
Карст
Альпілік
Бедленд
Морена
Бедлендтің қалыптасуына негізгі әсер ететін күш:
Мұздық
Ағын су
Жел
Теңіз
Бедленд кең таралған аймақ:
Скандинавия
Ұлы жазықтар, Орталық Азия, Шарын каньоны
Амазонка ойпаты
Антарктида
Жер бедерін қалыптастыратын сыртқы күштердің бірі:
Магма
Мұздықтар
Тектоникалық тақталар
Ядро
Үшкір шыңды, беткейлері тік, терең шатқалды, мұздықпен өңделген тау жоталары:
Жазықтық
Қатпарлы
Альпілік
Үстіртті
Мұздықтар тасымалдаған жыныстар:
Карст
Лава
Морена
Бедленд
Әктас, гипс таралған аудандардағы әрекет:
Жел әрекеті
Мұздық әрекеті
Жерасты суларының әрекеті
Теңіз әрекеті
Тау жыныстарының суда еру құбылысы:
Эрозия
Карст
Үгілу
Абразия
Карст пішіндерінің ең кең тарағаны:
Сай
Жыра
Үңгір
Қырат
Әлемдегі ең ұзын үңгір (587 км):
Крубера
Флинт–Мамонт
Постойна
Шульган-Таш
Әлемдегі ең терең үңгір (2256 м):
Мамонт
Алтынбешік
Крубера–Воронья
Капова
Карст кең таралған аймақтар:
Солтүстік мұзды мұхит
Балқан, Кіші Азия, Оңтүстік-Шығыс Қытай
Сахара
Амазония
Қазақстандағы карст дамыған аймақтар:
Алтай
Қаратау, Маңғыстау, Үстірт
Ертіс маңы
Жетісу Алатауы
Етегі, беткейі, шыңы айқын көтерілім:
Жазық
Қырат
Тау
Үстірт
Жеке тұрған таулардың пайда болу тегі:
Тектоникалық
Жанартаулық немесе ежелгі тау қалдығы
Мұздық
Карст
Тау жоталары дегеніміз:
Бір бағытта созылған, биік шыңдары жалғасқан тау тізбектері
Жеке биік жыныс шоқыларының топтасуы
Жазық бетінде жеке тұрған конус пішінді биіктік
Үлкен қазаншұңқырды қоршаған шеткі қыраттар
Ұзындығы мен ені шамалас ірі көтерілім не деп аталады?
Тау жотасы
Тау тізбегі
Қалқан
Қырат
1000 м-ге дейінгі таулар қалай аталады?
Орта
Биік
Аласа
Өте биік
1000–2000 м биіктіктегі таулар қалай аталады?
Аласа
Орта биіктікті
Биік
Үстірт
2000 м-ден жоғары таулар қалай аталады?
Орта
Аласа
Биік
Қырат
Пайда болуына қарай таулар қалай жіктеледі?
Құрылықтық
Мұхиттық
Тектоникалық, жанартаулық, эрозиялық
Қалқандық
Тектоникалық таулар қалай түзіледі?
Үгілу нәтижесінде
Мұздық әсерінен
Литосфералық тақталардың соқтығысуынан
Жел әсерінен
Тақталардың соқтығысуынан қандай таулар түзіледі?
Жанартаулық
Қатпарлы
Эрозиялық
Үстіртті
Қатпарлар жарылып ірі кесектерге бөлінген таулар қалай аталады?
Қатпарлы
Жанартаулық
Қатпарлы-тасжақпарлы
Эрозиялық
Жанартаулық таулар қалай пайда болады?
Мұздық әрекетінен
Ағын судан
Жанартау атқылауынан
Үгілу нәтижесінде
Эрозиялық таулардың пайда болу себебі неде?
Магма
Ағын сулардың бұзуы
Мұздық
Карст
Тау жыныстары дегеніміз не?
Бір минерал
Газдар
Минералдар жиынтығы
Сулар
Шығу тегі бойынша тау жыныстары қалай жіктеледі?
Қатты, жұмсақ
Магмалық, шөгінді, метаморфты
Құрлықтық
Жанартаулық
Жер қыртысының ішінде қатқан магма қалай аталады?
Эффузивті
Шөгінді
Интрузивті
Метаморфты
Лава түрінде жер бетіне шыққан жыныстар қалай аталады?
Интрузивті
Метаморфты
Эффузивті (жанартаулық)
Шөгінді
Интрузивті жыныстарға қайсысы жатады?
Базальт, туф
Өттас, қымтас
Гранит, габбро
Мәрмәр, тақтатас
Эффузивті тау жыныстарына қайсысы жатады?
Гранит, диорит
Базальт, жанартаулық туф, шыны, пемза
Өттас, бор
Мәрмәр, гнейс
Жер қыртысы массасының шамамен 10%-ын құрап, жер бетінің 75%-ын жауып жатқан тау жыныстары қандай?
Магмалық
Метаморфты
Шөгінді
Кристалдық
Қалыптасқан орнына қарай шөгінді жыныстар қалай бөлінеді?
Магмалық және метаморфты
Қатты және жұмсақ
Континенттік және теңіздік
Қышқылдық және негізді
Шөгінді жыныстардың ең көп таралған түрлері қайсысы?
Магмалық, метаморфты
Сазды, құмды, карбонатты
Темірлі, мыс
Гранитті, базальты
Магмалық және шөгінді жыныстардың өзгеруінен түзілетін жыныстар қалай аталады?
Магмалық
Шөгінді
Метаморфты
Эффузивті
Табиғи химиялық қосылыстардың жиынтығы қалай аталады?
Тау жыныстары
Минералдар
Кристалдар
Пайдалы қазбалар
Жер қыртысында түзілетін минералдардың табиғи кешені қалай аталады?
Минерал
Кристалл
Тау жынысы
Металл
Геометриялық пішінді қатты денелер қалай аталады?
Минералдар
Тау жыныстары
Кристалдар
Қосылыстар
Кристалдардың ең көп таралған геометриялық пішіндері қайсысы?
Шар, конус
Куб, тетрагональ, гексагональ, ромб, моноклинді
Үшбұрыш, төртбұрыш
Пирамида, цилиндр
Минералдар химиялық құрамына қарай неше топқа бөлінеді?
5
7
9
12
Бір немесе бірнеше химиялық элемент атомдарынан тұратын табиғи қосылыстар қалай аталады?
Кристалдар
Минералдар
Тау жыныстары
Эралар
Минералдардың қаттылық шкаласы қалай аталады?
Рихтер
Моос
Цельсий
Кельвин
Тау жыныстарының жасы қалай бөлінеді?
Жас және кәрі
Абсолюттік және салыстырмалы
Қатты және жұмсақ
Терең және үстіңгі
Тау жыныстарының бұрын-кейін түзілгенін салыстыру арқылы анықталатын жас қалай аталады?
Абсолюттік
Геологиялық
Салыстырмалы
Архейлік
Тау жынысының пайда болған кезінен бергі уақыты қалай аталады?
Абсолюттік жас
Салыстырмалы жас
Географиялық жас
Стратиграфиялық жас
Тау жыныстарының қалыптасу уақыты мен ретін көрсететін термин:
География
Орография
Геохронология
Морфометрия
Жер мен тіршіліктің даму кезеңдерін көрсететін кесте:
Геологиялық карта
Геохронологиялық кесте
Физикалық карта
Климаттық карта
Өте ежелгі тіршілік тән эра:
Палеозой
Архей
Мезозой
Кайнозой
Өте ертедегі қарапайым тіршілік эрасы:
Архей
Палеозой
Протерозой
Мезозой
Ежелгі тіршілік эрасы:
Палеозой
Мезозой
Кайнозой
Архей
Орта кезең тіршілігі тән эра:
Палеозой
Мезозой
Кайнозой
Протерозой
Жаңа кезең тіршілігі тән эра:
Палеозой
Архей
Кайнозой
Мезозой
Әрбір эра қалай бөлінеді?
Жүйелерге
Дәуірлерге
Қабаттарға
Белдеулерге
Мұнай мен таскөмірдің негізгі кендері қай эрада қалыптасты?
Мезозой
Кайнозой
Палеозой
Архей
Палеозой эрасының кезеңдері:
Триас, юра, бор
Кембрий, ордовик, силур, девон, карбон, пермь
Палеоген, неоген
Архей, протерозой
Мезозой эрасының кезеңдері:
Кембрий, силур
Бор, юра, триас
Палеоген, неоген
Карбон, пермь
Жердің ішкі күштері салыстырмалы түрде тыныш болған кезең:
Палеозой
Архей
Мезозой
Кайнозой
Тау жыныстарының сипатына қарай қойылған дәуір атаулары:
Кембрий, девон
Ордовик, силур
Таскөмір, бор
Палеоген, неоген
Алғаш табылған жеріне байланысты қойылған дәуір атаулары:
Кембрий, девон, пермь
Таскөмір, бор
Палеоген, неоген
Архей, протерозой
Ұлыбританиядағы ежелгі тайпа атауына байланысты дәуірлер:
Кембрий, девон
Ордовик, силур
Бор, юра
Палеоген, неоген
Аталуы жастарына байланысты қойылған дәуірлер:
Кембрий, девон
Ордовик, силур
Палеоген, неоген
Бор, юра
Жер қыртысындағы құрылымдарды қалыптастыратын ішкі күштер:
Эрозия
Үгілу
Тектоникалық қозғалыстар
Жел әрекеті
Архей мен протерозойда қалыптасқан тұрақты құрылымдар:
Қатпарлы таулар
Жас платформалар
Ежелгі платформалар
Жазықтар
Силур мен девон дәуірлеріндегі қатпарлық:
Альпілік
Герцин
Каледон
Байкал
Қазақстан аумағының негізгі бөлігі қалыптасқан қатпарлықтар:
Альпілік
Каледон, герцин
Байкал
Тек альпілік
Неотектоникалық қозғалыстар қамтыған тау жүйелері:
Орал, Кавказ
Тянь-Шань, Алтай, Саян, Байкал
Альпы, Пиреней
Аппалач
Қазіргі кезде сөнбеген жанартаулар саны:
200-ге жуық
500-ге жуық
800-ден астам
1000-нан кем
Адам әрекетімен өзгерген жер бедері:
Табиғи
Тектоникалық
Антропогендік (техногендік)
Эрозиялық
Биосфераның жаңа даму деңгейі:
Атмосфера
Литосфера
Ноосфера
Гидросфера
«Ноосфера» терминін енгізген ғалым:
Ломоносов
Докучаев
В.И. Вернадский
Дарвин
Антропогендік жер бедерінің кең таралған түрлері:
Тек ауылшаруашылық
Тек тау-кен
Ауылшаруашылық, ирригациялық, тау-кен, қорғаныс
Тек жолдар
Адамның шаруашылық әрекеттерінің жер бедеріне әсер ету дәрежесіне қарай бөлінуі:
Табиғи және жасанды
Алғашқы және екінші реттік
Үлкен және кіші
Таулы және жазық
Түбегейлі өзгеріске ұшырамаған жер бедері:
Карьер
Террикон
Құм төгілген жағажай
Шахта
Техногендік жолмен өзгерген жер бедері:
Табиғи жыра
Тау беткейі
Карьер, шахта, жасанды арал
Өзен аңғары
Жасанды төбелер қалай аталады?
Дюна
Морена
Террикон
Қырқалар
Жер бедерінің сандық сипаттамасы деп нені атайды?
Орография
Геология
Морфометрия
Стратиграфия
Жер бедерінің сандық сипаттамасы:
Орография
Геология
Морфометрия
Стратиграфия
