wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Морфология 151-180

Total questions: 30

Worksheet time: 15mins

Name
Class
Date
1.

Зат есімнің граммтикалық категориялары:

a)

рай, жақтық, шақтық

b)

көптік, шырай, жақтық

c)

шырай, септік, жақтық

d)

септік, тәуелділік, рай

e)

көптік, септік, тәуелділік

2.

Сын есімнің граммтикалық категориясы:

a)

шырай, септік, қатыстық

b)

рай, жақтық, шақтық

c)

сапалық, қатыстық, шырай

d)

септік, тәуелділік, рай

e)

көптік, шырай, жақтық

3.

Сан есімнің мағыналық топтары:

a)

есептік, реттік, болжалдық

b)

есептік, реттік, жалқы

c)

реттік, болжалдық, деректі

d)

болжалдық, топтау, сапалық

e)

топтау, ғаламдық, жинақтық

4.

Есімдіктің мағыналық топтары:

a)

жіктеу, сілтеу, өздік

b)

өздік, реттік, жалпылық

c)

реттік,болымсыздық, сілтеу

d)

болжалдық, сұрау, қатыстық

e)

бөлшектік, өздік, топтау

5.

Күрделі зат есімді табыңыз

a)

қарбалас, үйшік, қызмет қыл

b)

көк ала, асқазан, ағаш қасық

c)

темір жол,сап-сары, жаздыгүні

d)

қалалық, даңғой, кемпірқосақ

e)

асқазан, ата-ана, ҰБТ

6.

Субстантивтенген сын есімді табыңыз

a)

Үлкендер келгенде кішілер орын береді.

b)

Үлкен үйден келген қонақтар.

c)

Оның үйі үлкен екен.

d)

Үлкен баласы қалада тұрады.

e)

Ол өзін басқадан үлкен көреді.

7.

Тұйық етістік қатысқан сөйлемді көрсетіңіз

a)

Кеш батып, отаудың оты сөнді.

b)

Оның сөйлеуге шамасы келмеді.

c)

Рабиғаның басы дауға айналды.

d)

Жау жоқ деме, жар астында.

e)

Бауырының атын атап шақырды.

8.

Шылау арқылы жасалған сөйлем(дер)

a)

Үш жүз деген кім?

b)

Әннің аты қандай?

c)

Жер өртеп шығарған атақтың несі мұрат?

d)

Ол бүгін келген бе?

e)

«Отамалы» денен немене?

9.

Қазақ тіліндегі сөздердің топтарын белгілеңіз.

a)

атаушы, көмекші, одағай сөздер

b)

есім, етістік, одағай сөздер

c)

есім, етістік, көмекші сөздер

d)

атаушы, есім, етістік

e)

атау, есім, одағай

10.

Субстантивтенген сын есiмдi белгiле.

a)

бұл кәрiлер сұрау салмайды.

b)

сәукеле - биiк шың.

c)

әуе тұп-тұнық, тап-таза, жiбектей жұмсақ.

d)

ақкөңiл өте қарапайым адамдар.

e)

саусақтары жұп-жұмсақ, жып-жылы екен.

11.

Жалпылау есімдігі

a)

өзі

b)

сен

c)

бәрі

d)

анау

e)

кім

12.

Қазақ тіліндегі етістіктерді алдымен лексика-грамматикалық қызметіне қарай негізгі етістік жəне функциялық етістік деп екі үлкен топқа бөліп қарастырған ғалымды атаңыз.

a)

С.Исаев

b)

Ы.Маманов

c)

А.Байтұрсынов

d)

А.Юлдашев

e)

Қ.Жұбанов

13.

Салыстырмалы шырай қатысқан сөйлемді аңықтаңыз.

a)

Көкшенің қыр арқасы көкшіл гауһар тас сияқтанып тұр

b)

Әуе тұп-тұнық, жібектей жұмсақ

c)

Күнге шағылысқан аппақ қар көзінді аштырмайды

d)

Ақкөңіл, өте қарапайым адамдар екен

e)

Жуас торы ат үріккен жоқ

14.

Субстанивтену дегеніміз -

a)

сын есімнің зат есімнің орнына жұмсалуы

b)

басқа сөз таптарының сын есімге айналуы

c)

сын есімнің семантикалық тәсіл арқылы жасалуы

d)

сын есімнің жіктелуі

e)

сын есімнің үстеуге айналуы

15.

Грамматикалық категория қай сөз таптарына тән емес?

a)

зат есім

b)

етістік

c)

сын есім

d)

есімдік, сан есім, устеу

e)

барлық сөз таптарына

16.

Сөз формасы ...

a)

Сөзге тек грамматикалық мағына үстейтін формалар қосылу арқылы жасалады

b)

Сөзге лексикалық мағына үстейтін формалар қосылу арқылы жасалады

c)

Сөзге әрі лексикалық, әрі грамматикалық мән үстейтін қосымшалар қосылу арқылы жасалады

d)

Сөзге кішірейту мәнін үстейтін қосымшалар арқылы жасалады

e)

Сөзге реңк мәнін үстейтін қосымшалар арқылы

17.

Жалпы грамматикалық мағына қалай жасалады?

a)

лексикалық мағынаның солғындауы нәтижесінде

b)

қатыстық грамматикалық мағына арқылы

c)

категориялық грамматикалық мағына арқылы

d)

грамматикалық мағынаның жалпылануы, абстракциялануы негізінде

e)

лексикалық мағынаның жалпылануы, абстракциялануы негізінде

18.

Етiстiктен жасалған сын есiмдi көрсетiңiз

a)

ойнақы

b)

мақтаншақ

c)

тасты

d)

ақылгөй

e)

сазгер

19.

Қазақ тіліндегі сөздердің топтарын белгілеңіз

a)

есім, етістік, одағай сөздер

b)

атаушы, көмекші, одағай сөздер

c)

есім, етістік, көмекші сөздер

d)

атаушы, есім, етістік

20.

Белгісіздік есімдіктерін мағыналары жағынан заттар мен құбылыстарды нақтылы түрде білдірмей, белгісіз мəнде айтылатын сөздер ретінде анықтаған ғалым кім?

a)

Ә.Хасенов

b)

Ғ.Мұсабаев

c)

Қ.Жұбанов

d)

А.Салқынбай

e)

А.Ысқақов

21.

Етістіктің грамматикалық категорияларының ішіндегі тұлғасы мен мəн-мазмұны жағынан бай категориялардың бірі −

a)

рай категориясы

b)

шақ категориясы

c)

етіс категориясы

d)

болымды-болымсыздық категориясы

e)

жақ категориясы

22.

Н.Сауранбаев бөліп көрсеткен етістік райларының түрлерін көрсетіңіз.

a)

бұйрық рай, ашық рай, шартты рай, тұйық рай, қалау рай

b)

тұйық рай, билік рай, ашық рай, шартты рай

c)

ереуіл рай, реніш рай, қалау рай, сенімді рай, сенімсіз рай

d)

көніс рай, қайрау рай, азалы рай, теріс рай

e)

ашық рай, қалау рай, бұйрық рай, шартты рай, шарттылық рай, өкініш рай

23.

Арнайы грамматикалық формалары болмаса да, жіктік жалғаулары арқылы белгілі бір жаққа, шаққа қатысты қимыл əрекетті білдіретін етістіктің ең өнімді, ауқымды категориясын көрсетіңіз

a)

қалау рай

b)

шартты рай

c)

ашық рай

d)

бұйрық рай

e)

тұйық рай

24.

Жалпы грамматика грек тілінен аударғанда қандай мағына береді?

a)

әріп, жазу

b)

сөздік

c)

дыбыс

d)

сөйлем

e)

үндестік

25.

Жалпы лексика-грамматикалық сипаттары мен белгілері бәріне бірдей ортақ болып келетін сөздер тобы:

a)

үндестік заңы

b)

сөйлем мүшесі

c)

сөз мағынасы

d)

сөз табы

e)

сөз тіркесі

26.

Қазақ тілі грамматикасының негізін салушы ағартушы ғалым

a)

Ісмет Кеңесбаев

b)

Ахмет Байтұрсынов

c)

Нұржамал Оралбай

d)

Әбікен Хасенов

e)

Кәкен Аханов

27.

Жалпы грамматикалық мағына туралы өз тұжырымын жасаған ғалым

a)

Нығмет Сауранбаев

b)

Құдайберген Жұбанов

c)

Нұржамал Оралбай

d)

Ахмеди Ысқақов

e)

Сейілбек Исаев

28.

Сөйлем ішінде сөздердің арнайы грамматикалық формасыз-ақ белгілі грамматикалық мағына білдіруі:

a)

грамматикалық мағына

b)

нөлдік форма

c)

морфологиялық форма

d)

жұрнақ

e)

жалғау

29.

Жай шырай, таңдаулы шырай, талғаулы шырай деп бөліп көрсеткен ғалым:

a)

Ахмеди Ысқақов

b)

Ахмет Байтұрсынов

c)

Кәкен Аханов

d)

Әбікен Хасенов

e)

Сәрсен Аманжолов

30.

Сан есімді нəрселердің есебін һəм ретін көрсететін сөздер ретінде анықтаған кім?

a)

Ғ.Мұсабаев

b)

Қ.Жұбанов

c)

А.Байтұрсынов

d)

А.Ысқақов

e)

Н.Оралбай