wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Геннің құрылысы и жасушаның ген ақпараты

Total questions: 75

Worksheet time: 38mins

Name
Class
Date
1.

Геннің реттеуші бөлігі қандай қызмет атқарады?

a)

Белок синтездеу

b)

Геннің экспрессиясын бақылау

c)

Жасуша бөлісуін реттеу

d)

ДНҚ-ны репликациялау

e)

Рибосомаларды құрастыру

2.

Промотор дегеніміз не?

a)

Геннің ақуыз кодтайтын бөлігі

b)

Белоктың құрылымдық бөлігі

c)

РНҚ полимераза байланысатын ДНҚ аймағы

d)

ДНҚ репликациясының басталу нүктесі

e)

РНҚ-ның тасымалдаушы молекуласы

3.

Геннің экспрессиясын арттыратын элемент қалай аталады?

a)

Репрессор

b)

Промотор

c)

Энхансер

d)

Оператор

e)

Интрон

4.

Оператордың негізгі рөлі қандай?

a)

Рибосоманың байланысуын қамтамасыз ету

b)

РНҚ полимеразаны белсендіру

c)

Геннің экспрессиясын тежеу немесе іске қосу

d)

Белок синтезін аяқтау

e)

Рибонуклеотидтерді тасымалдау

5.

Репрессор молекуласы ген экспрессиясын қалай реттейді?

a)

Промоторға байланысу арқылы

b)

Энхансерге байланысу арқылы

c)

Операторға байланысу арқылы

d)

РНҚ-ны ыдырату арқылы

e)

ДНҚ-ны өзгерту арқылы

6.

Промотор мен энхансердің айырмашылығы қандай?

a)

Промотор тек прокариоттарда кездеседі

b)

Энхансер РНҚ синтезін тоқтатады

c)

Промотор РНҚ полимераза үшін байланысу орны, энхансер – экспрессияны күшейтеді

d)

Промотор – белок синтезінің орны, энхансер – мРНҚ тасымалдайды

e)

Екеуі бірдей қызмет атқарады.

7.

Реттеуші элементтер қай бөлікте орналасады?

a)

Геннің кодтайтын аймағында

b)

Геннің трансляция аймағында

c)

Геннің алдында немесе соңында

d)

Белок молекуласында

e)

Жасуша мембранасында

8.

Лактоза оперонында репрессор қайда байланысады?

a)

Энхансерге

b)

Промоторға

c)

Операторға

d)

Рибосомаға

e)

Белок кодтайтын аймаққа

9.

Транскрипцияның басталуын реттейтін факторлар қалай аталады?

a)

Белоктар

b)

Транскрипциялық факторлар

c)

Рибонуклеотидтер

d)

Лигазалар

e)

Гендер

10.

Геннің кодталмайтын бөлігі не үшін қажет?

a)

Белок синтездеу

b)

Репликация үдерісін аяқтау

c)

Ген экспрессиясын реттеу

d)

ДНҚ-ны қорғау

e)

Рибосомаларды белсендіру

11.

Прокариоттардың гендерінің реттелуі қандай жүйе арқылы жүреді?

a)

Энхансер жүйесі

b)

Оператор жүйесі

c)

Рибосомалық жүйе

d)

Генетикалық код

e)

Транскрипция кешені

12.

Геннің реттеуші бөлігі қандай молекуламен өзара әрекеттеседі?

a)

ДНҚ полимераза

b)

РНҚ полимераза

c)

Репрессорлар мен активаторлар

d)

Аминқышқылдар

e)

Трансляция факторлары

13.

Реттеуші элементтердің мутациясы неге алып келуі мүмкін?

a)

Жасушаның қалыпты жұмыс істеуіне

b)

Генетикалық кодтың өзгеруіне

c)

Геннің шамадан тыс немесе төмен экспрессиясына

d)

Белок синтезінің тоқтауына

e)

Нуклеотидтердің ыдырауына

14.

Транскрипция факторларының негізгі қызметі қандай?

a)

Рибосома құрамына кіру

b)

Транскрипция үдерісін реттеу

c)

ДНҚ молекуласын ыдырату

d)

ДНҚ репликациясын бастау

e)

Аминқышқылдарды тасымалдау

15.

Ген экспрессиясын төмендететін элемент қалай аталады?

a)

Репрессор

b)

Промотор

c)

Энхансер

d)

Кодон

e)

Транскриптаза

16.

Эукариоттарда ген экспрессиясын арттыру үшін қай элемент қажет?

a)

Репрессор

b)

Промотор

c)

Энхансер

d)

Оператор

e)

Интрон

17.

Лактоза опероны қалай реттеледі?

a)

Промотор белсендіріледі

b)

Репрессор оператордан ажырайды

c)

Энхансер РНҚ полимеразаны белсендіреді

d)

Белок синтезі тоқтатылады

e)

ДНҚ молекуласы мутацияланады

18.

Геннің реттеуші бөлігі қайда орналасады?

a)

Геннің кодтайтын аймағында

b)

Геннің алдында немесе жақын маңында

c)

Белок синтезі орындарында

d)

Рибосомада

e)

Жасуша қабығында

19.

Қандай элемент транскрипцияның жылдамдығын арттыруы мүмкін?

a)

Репрессор

b)

Оператор

c)

Энхансер

d)

Кодон

e)

РНҚ полимераза

20.

Прокариоттардағы реттеуші жүйелердің ерекшелігі неде?

a)

Жасуша мембранасы арқылы әрекеттеседі

b)

Гендер оперондар түрінде топтасады

c)

Гендердің жеке реттелуі

d)

Тек энхансер арқылы бақыланады

e)

ДНҚ-ның тізбектерін ыдыратады

21.

ДНҚ-ны құрайтын, пиримидиндік азотты негіздер

a)

аденин және тимин

b)

цитозин және тимин

c)

урацил және цитозин

d)

аденин және гуанин

e)

аденин және аденин

22.

Егер ДНҚ бір тізбегі Г-Ц-Ц-А-А-Т фрагментінен тұрса, екінші тізбектегі осы қатарға сәйкес фрагментін анықтаңыз

a)

А-А-Ц-А-Т-Т

b)

Ц-Т-Г-Т-А-А

c)

Ц-Ц-А-А-Т-Г

d)

Ц-Г-Г-Т-Т-А

e)

Т-Ц-Г-Г-Т-Г

23.

Қандай азот негіз ДНҚ құрамына кірмейді:

a)

аденин

b)

гуанин

c)

тимин

d)

урацил

e)

цитозин

24.

ДНҚ – ТАГ триплетіне комплементарлы РНҚ триплеті

a)

УУТ

b)

ТТА

c)

ААУ

d)

ТТУ

e)

АУЦ

25.

Транскрипция жылдамдығын жоғарылататын нуклеотидтер қатары

a)

экзон

b)

интрон

c)

энхансер

d)

спейсер

e)

сайленсер

26.

АГГЦГТААГЦТТААГ бөлік нуклеин қышқылының қандай түріне жатады:

a)

рРНҚ

b)

РНҚ

c)

тРНҚ

d)

ДНҚ

e)

аРНҚ

27.

Тұқым қуалау ақпаратының жалпы тасымалдау типтерін анықтаңыз

a)

РНҚ-РНҚ; ДНҚ-ақуыз; ДНҚ- а-РНҚ

b)

ДНҚ-ДНҚ; ДНҚ- аРНҚ; а-РНҚ- ақуыз

c)

ДНҚ-а-РНҚ; РНҚ- а-РНҚ; РНҚ-ДНҚ

d)

ДНҚ-ДНҚ; ДНҚ- а-РНҚ; ДНҚ-ақуыз

e)

ДНҚ-ақуыз; а-РНҚ-ДНҚ; а-РНҚ-ақуыз

28.

Эукариоттар гендерінің реттеуші қатарларының дұрыс құрамын анықтаңыз:

a)

ГЦ боксы, ЦАТ боксы, Голдберг Хогнесс

b)

промотор, оператор, Хогнесс-бокс

c)

оператор, Прибнов- бокс, терминатор

d)

оператор, Хогнесс-бокс, энхансер

e)

оператор, аттенуатор, Хогнесс-бокс

29.

Түр ерекшеліктері анықталады ДНҚ-дағы:

a)

нуклеотидтердің орналасу қатарымен

b)

белктардың құрамымен

c)

аминқышқылдарының орналасу қатарымен

d)

дезоксирибозаның орналасу ретімен

e)

рибозаның орналасу ретімен

30.

Чаргафф ережесімен анықталатын ара-қатынас:

a)

Г = А

b)

Т = Т

c)

А =Т

d)

А = Ц

e)

Г = Т

31.

Төмендегі қосылыстардың қайсысы РНҚ құрамына кірмейді?

a)

Рибоза

b)

тимин

c)

пентоза

d)

урацил

e)

аденин

32.

РНҚ молекуласы триплеттен тұрады:

a)

ААТ

b)

ТГА

c)

АТГ

d)

ТАА

e)

УАГ

33.

-35 жүйелік қатары, ТАТА-бокс, ГЦ бокстан тұратын геннің бөлімі

a)

ақпараттық

b)

реттеуші

c)

кодтаушы

d)

негізгі

e)

құрылымдық

34.

Бір полипептидтік тізбектің синтезіне жауап беретін геннің бөлігі

a)

рекон

b)

цистрон

c)

интрон

d)

промотор

e)

аттенуатор

35.

АГГЦГУААГЦУУААГ кесіндісі қай нуклеин қышқылына тән:

a)

липидтерге

b)

ДНК-ға

c)

аминқышқылдарына

d)

а-РНК-ға

e)

ферменттерге

36.

Транскрипция жылдамдығын төмендететін нуклеотидтер қатары

a)

экзон

b)

интрон

c)

энхансер

d)

спейсер

e)

сайленсер

37.

Прокариоттар гендерінің реттеуші қатарларының дұрыс құрамын анықтаңыз:

a)

промотор, Прибнов-бокс, Хогнесс-бокс

b)

промотор, Хогнесс-бокс, энхансер

c)

Прибнов-бокс, промотор, оператор

d)

Хогнесс-бокс, сайленсер

e)

промотор, оператор, Хогнесс-бокс

38.

Адам кариотипі дегеніміз не?

a)

Жасуша мембранасының құрылымы

b)

Ағзадағы барлық гендер жиынтығы

c)

Хромосомалардың толық жиынтығы

d)

Ақуыз молекулаларының құрылысы

39.

Адамның қалыпты кариотипіндегі хромосома саны:

a)

44

b)

46

c)

23

d)

48

40.

Адам кариотипінде жыныстық хромосомалар саны қанша?

a)

1

b)

2

c)

4

d)

22

41.

Ер адамның жыныстық хромосомаларының жиынтығы:

a)

XX

b)

XY

c)

YY

d)

Х0

42.

Хромосоманың ұзын және қысқа қарулары қалай белгіленеді?

a)

P және Q

b)

L және S

c)

A және B

d)

X және Y

43.

Кариотиптің өзгеруі қандай ауруларға әкелуі мүмкін?

a)

Жұқпалы аурулар

b)

Генетикалық синдромдар

c)

Гормондық бұзылулар

d)

Ас қорыту аурулары

44.

Даун синдромының себебі қандай хромосомалық аномалия?

a)

21-хромосоманың трисомиясы

b)

23-хромосоманың трисомиясы

c)

45-хромосоманың делециясы

d)

Х-хромосоманың монсомиясы

45.

Адам кариотипін зерттеу әдісі:

a)

Электронды микроскопия

b)

Цитогенетикалық талдау

c)

Химиялық анализ

d)

Рентгенография

46.

Адамның аутосомалық хромосомалары:

a)

Жыныстық хромосомалар

b)

Генетикалық материалдың толық жиынтығы

c)

1-ден 22-ге дейінгі жұптар

d)

Ақуыздар синтезіне жауап береді

47.

Полицентрикалық хромосома дегеніміз не?

a)

Бірнеше центрлік аймағы бар хромосома

b)

Центромерасыз хромосома

c)

Тек метафазада көрінетін хромосома

d)

Ұзын теломерлері бар хромосома

48.

Адам кариотипіндегі аутосомалық хромосомалардың саны:

a)

22 жұп

b)

23 жұп

c)

46 дана

d)

2 дана

49.

Хромосоманың акроцентрлік типі дегеніміз не?

a)

Центромера ортада орналасқан

b)

Центромера бір жақ шетке ығысқан

c)

Центромера ұшына жақын орналасқан

d)

Центромерасыз

50.

Жынысты анықтайтын негізгі хромосома:

a)

Х-хромосома

b)

У-хромосома

c)

21-хромосома

d)

13-хромосома

51.

Адам кариотипіндегі хромосомалардың диплоидтық жиынтығы қай процесте бөлінеді?

a)

Митоз

b)

Мейоз

c)

Репликация

d)

Трансляция

52.

Метацентрикалық хромосома дегеніміз не?

a)

Центромера екі қаруды тең бөледі

b)

Центромера бір қаруды қысқа, екіншісін ұзын етеді

c)

Центромера хромосоманың соңында

d)

Центромера жоқ

53.

Теломерлер қайда орналасады?

a)

Хромосоманың ортасында

b)

Хромосоманың ұштарында

c)

Центромера жанында

d)

Хроматидтердің түйіскен жерінде

54.

Адам кариотипін анықтауға арналған зерттеу кезеңі:

a)

Мейоздың метафазасы

b)

Митоздың метафазасы

c)

ДНҚ репликациясы

d)

Мейоздың анафазасы

55.

Хромосомалар құрылымының өзгеруін қалай атайды?

a)

Гендік мутация

b)

Хромосомалық аберрация

c)

Геномдық мутация

d)

Аллельдік мутация

56.

Жыныстық хромосомаларға қандай жұптар жатады?

a)

21-жұп

b)

23-жұп

c)

1-жұп

d)

22-жұп

57.

Центромераның қызметі қандай?

a)

Ақуыздарды синтездеу

b)

Хромосомаларды жасуша бөлінуінде дұрыс бөлу

c)

Теломерлерді қорғау

d)

РНҚ тасымалдау

58.

Жасушаның генетикалық аппараты дегеніміз не?

a)

Жасушаның энергиясын өндіретін құрылымдар

b)

Жасушада генетикалық ақпаратты сақтайтын және беретін құрылымдар

c)

Жасушаның қорғаныс механизмі

d)

Жасушаның мембранасы

59.

Генетикалық ақпаратты тасымалдайтын молекула қандай?

a)

Липидтер

b)

РНҚ

c)

ДНҚ

d)

Ақуыздар

60.

Хромосома дегеніміз не?

a)

Жасуша мембранасының түрі

b)

ДНҚ мен ақуыздардың бірігуінен құралған құрылым

c)

Энергия өндіретін органелла

d)

Жасушаның цитоплазмасы

61.

Хромосоманың негізгі құрылымдық компоненттері қандай?

a)

Липидтер және көмірсулар

b)

ДНҚ және гистон ақуыздары

c)

РНҚ және ферменттер

d)

Вакуоль және митохон

62.

Геном дегеніміз не?

a)

Барлық жасушалардың саны

b)

Ұлпалардың жиынтығы

c)

Бір организмнің барлық генетикалық материалы

d)

Белгілі бір геннің қызметі

63.

Хромосомалардың классификациясы негізінде қандай критерийлер қолданылады?

a)

Ұзындығы, формасы және центромераның орналасуы

b)

Реңі және химиялық құрамы

c)

Тек ұзындығы бойынша

d)

Тек центромераның орналасуы бойынша

64.

Центромераның орталық емес орналасуы бар хромосома қалай аталады?

a)

Метроцентрлік

b)

 Субметроцентрлік

c)

Акроцентрлік

d)

 Телоцентрлік

65.

Телоцентрлік хромосома қандай ерекшелікке ие?

a)

Центромера хромосоманың ортасында орналасқан

b)

Центромера хромосоманың бір ұшында орналасқан

c)

Центромера жоқ

d)

Қос центромерасы бар

66.

Мейоз процесінде хромосомалар қалай өзгереді?

a)

Хромосомалар саны екі есеге көбейеді

b)

Хромосомалар саны жартыға кемиді

c)

Хромосомалар саны өзгермейді

d)

Хромосомалар жойылады

67.

Хромосомалардың қандай типі бар?

a)

Аутосомалар және гаметалар

b)

Аутосомалар және жыныстық хромосомалар

c)

Метроцентрлік және липидтік

d)

Гистондық және липидтік

68.

Хромосомалардың құрамындағы гистон ақуыздарының қызметі қандай?

a)

ДНҚ молекуласын орап, хроматинді қалыптастыру

b)

Энергия өндіру

c)

Жасуша мембранасын қалыптастыру

d)

РНҚ синтезі

69.

Хромосомалардың митоз және мейоздағы ролі қандай?

a)

Жасушаның тынығуына жауап береді

b)

Генетикалық материалды дәл көшіру және бөлу

c)

Қорғаныс қызметін атқарады

d)

Ақуыз синтезіне қатысады

70.

Генетикалық аппараты қай органеллада орналасады?

a)

Митохондрияда

b)

Ядродақта (нуклеоласта)

c)

Ядро мен оның құрамындағы хромосомаларда

d)

Рибосомада

71.

Хромосоманың ең жұқа және ұзын бөлігі қалай аталады?

a)

 Парацентр

b)

Хроматидалар

c)

Пәршік (плечо)

d)

Центромера

72.

Геннің орналасқан орны хромосомада қалай аталады?

a)

Центромера

b)

Локус

c)

Аллель

d)

Хроматин

73.

Генетикалық кодты оқуда қандай молекула қатысады?

a)

ДНҚ

b)

Рибосомалық РНҚ

c)

Мессенджер РНҚ (мРНҚ)

d)

Гистондар

74.

Хромосомадағы генетикалық ақпарат қандай ретпен орналасады?

a)

Кездейсоқ

b)

Локустар бойынша нақты орналасқан

c)

Тек центромера маңында

d)

Тек хроматидаларда

75.

Хромосома санының өзгеруі қандай ауруларға әкелуі мүмкін?

a)

Қант диабеті

b)

Онкологиялық аурулар және генетикалық синдромдар

c)

Тұмау

d)

Ас қорыту бұзылыстары