wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Философия негіздері — бақылау тапсырмалары

Total questions: 69

Worksheet time: 35mins

Name
Class
Date
1.

Дүниеге көзқарасқа берілген дұрыс анықтаманы табыңыз. Дүниеге көзқарас деп нені айтады?

a)

Дүние және ондағы адамның орны туралы біртұтас көзқарас

b)

Дүние және адамның қоғамдық өмірі туралы көзқарас

c)

Жер бетінде адамның пайда болуы туралы түсініктер

d)

Дүние туралы жаратылыстану ғылымдары беретін білімдер

e)

Адамның өзін-өзі танып білуі туралы көзқарас

2.

Әл-Фарабидің ойынша, ғылым мен философияны меңгеру үшін адамға ең бірінші не қажет?

a)

елдің құрметі мен қолдауына ие болуы

b)

ақылды және сезімтал болу

c)

материалдық жағдайының болуы

d)

жан мен ар тазалығының болуы

e)

әлем даналығын меңгеру

3.

Қай жауап нұсқасындағы пайымдау философияның мақсатын дәл тұжырымдайды?

a)

Құдайдың дүниені ештеңеден жаратқанын танып білу

b)

Қоғамдық құбылыстардың нақты-тарихи маңызын түсіндіру

c)

Адамды күнделікті түсініктерден дүние жайлы, ақиқат білімдерге бастап, ең жоғары құндылықтарға жету жолын көрсету

d)

Табиғат құбылыстарының барлық нақты мазмұнын танып білу

e)

Дүниені практика жүзінде өзгертуге болатын айқын да анық жолдарды тануға үйрету

4.

Карл Ясперстің ойынша, ең алғашқы философиялық ілімдер қайда пайда болған?

a)

Көне Қытай, Жапония және Кореяда

b)

Көне Египет, Үнді және Қытайда

c)

Ежелгі Үнді, Қытай және Грекияда

d)

Байырғы Түркі, Парсы және Арабияда

e)

Ежелгі Мысыр, Вавилон және Ассирияда

5.

Өзіне дейінгі барлық философияның ой елегінен өткізін, метафизиканы (философияны) теориялық ғылымдар қатарына жатқызған Аристотель философия неден басталады деп есептейді?

a)

жаңалық ашудан

b)

таң қалудан

c)

пікір таластан

d)

қорқыныштан

e)

үйренуден

6.

Қай ойшыл философияны «...кең ақыл, терең қиял шығарған, адамның жанын тәрбиелейтін, жүрегін ағартып, адамшылығын арттырып, ақтықлыққа сүйрейтін ғылым» деп анықтаған болатын?

a)

М. Әуезов

b)

А. Байтұрсынұлы

c)

Г.В.Ф.Гегель

d)

Л. Фейербах

e)

И. Кант

7.

Адамзаттың бірінші ұстазы, тұңғыш болып ғылым классификациясын жасаған Аристотель «Бірінші философияның» (метафизиканың) қандай ғылым ретінде анықтаған?

a)

болмыстың алғашқы себептері мен бастамалары туралы ғылым

b)

болмыстың саяси және әлеуметтік қырлары туралы ғылым

c)

болмыстың қоғам мен адам өміріндегі орны туралы ғылым

d)

болмыстың даму заңдылықтары мен өзгерістері туралы ғылым

e)

болмыстың сан түрлерінің өзара байланысы туралы ғылым

8.

Субстанция мәселесін алғаш болып көтеріп, оны материалдық әлемнен іздеген грек философиясының мектебі қалай аталады?

a)

Пифагор

b)

Атомистер

c)

Элей

d)

Софистер

e)

Милет

9.

Француз философы әрі оқымыстысы Энтони Кеннидің пікірінше, «философиялық білімнің күрделілігі соншалық, оны тек кемеңгер ақыл иесі ғана игере алады. Ал қарапайым жан үшін, философияны меңгерудің бір ғана жолы бар». Ол қандай жол?

a)

философтардың жеке өмірбаянын білу

b)

философтардың ойлау деңгейіне қол жеткізу

c)

философтардың түпнұсқа еңбектерін оқу

d)

философияның тарихын зерттеу

e)

философияның категорияларын, заңдарын білу

10.

Берілген қай жауап нұсқасы Аристотель негіздеген дүниенің пайда болуы мен өмір сүруінің заңдылықтарын түсіндіретін себептер қатарына кірмейді?

a)

Формальды себеп

b)

Саси себеп

c)

Материалды себеп

d)

Тиімді себеп

e)

Қорытынды себеп

11.

Берілген жауап нұсқаларының қайсысы материализмнің тарихи формаларына жатпайды?

a)

антропологиялық материализм

b)

объективтік материализм

c)

метафизикалық материализм

d)

тұрпайы материализм

e)

диалектикалық материализм

12.

Аталған жауап нұсқаларының қайсысы метафизикаға қатысы жоқ пайымдау?

a)

философияның әдісі

b)

болмысты бар болу ретінде зерттеу

c)

адамның индивидуалды дамуы

d)

болмыстың себептері мен принциптерін зерттейтін ілім

e)

алғашқы философия

13.

Төмендегі ұғымдардың ішінен қай ұғым бір жағынан алғашқы философия, ал екінші жағынан болмыс туралы ілім деген мағынаны білдіреді?

a)

диалектика

b)

метазтика

c)

метафизика

d)

деконструкция

e)

догматизм

14.

Философиядағы диалектика ұғымының бірнеше анықтамасы бар. Берілген нұсқалар ішіндегі қай тұжырым диалектика сөзінің бастапқы мағынасын білдіреді?

a)

Дүниенің мәңгі, өзгеріссіз деп түсіну

b)

Пікірталас жүргізу өнері

c)

Архитектуралық стиль түрі

d)

Көптеген құдайларға табыну

e)

Жансыз заттарға табыну

15.

Субстанция мәселесін қарастыруда дүние бастауын көп деп есептейтін философиялық ілім қалай аталады?

a)

Монизм

b)

Дуализм

c)

Плюрализм

d)

Скептицизм

16.

Дүние бір бастамадан тұрады деп есептейтін философиялық ілім қалай аталады?

a)

Релятивизм

b)

Идеализм

c)

Монизм

d)

Плюрализм

e)

Дуализм

17.

Философияның негізгі мәселесінің бірінші жағы қалай тұжырымдалады?

a)

Өмірдің мәні неде?

b)

Дүниені танып-білуге бола ма, жоқ болмай ма?

c)

Философия мифке жақын ба, ғылымға жақын ба?

d)

Жақсылық пен зұлымдықтың арақатынасы қандай?

e)

Материя мен сананың қайсысы алғашқы?

18.

Дүниеге көзқарастың тарихи алғашқы формасы қалай аталады?

a)

Миф

b)

Философия

c)

Құқық

d)

Мораль

e)

Дін

19.

Энтони Кенни өзінің «Батыс философиясының жаңа тарихы» еңбегінің «Антика философиясы» атты бірінші томында Аристотельдің төрт себеп туралы ілімінің мәнін қандай өнерге байланысты мысалмен түсіндіреді?

a)

Тігін өнері

b)

Сәулет өнері

c)

Саясат өнері

d)

Поэзия өнері

e)

Аспаздық өнері

20.

Француз философы Реми Хесс «Философияның таңдалуы 25 кітабы» еңбегінде Платонның қай диалогына қатысты талдауды ұсынады?

a)

Софист

b)

Федр

c)

Теэтет

d)

Симпозиум

e)

Сократтың ақталу сөзі

21.

Шотланд философы Дерек Джонстон өзінің «Философияның қысқаша тарихы» атты еңбегінде батыстық неше ойшылдың философиясына тоқталған?

a)

35

b)

30

c)

25

d)

15

e)

20

22.

Тізімдегі қай ғалым «100 жаңа оқулық» бағдарламасы бойынша қазақ тіліне аударылған «Батыс философиясының жаңа тарихы» атты төрт томдық еңбектің авторы?

a)

Карен Армстронг

b)

Клаус Шваб

c)

Ремми Хесс

d)

Алан Барнард

e)

Энтони Кенни

23.

Ежелгі мифтер желісі бойынша адамдар өздерін табиғат анадан бөліп қарамаған. Ондағы заттар мен құбылыстардың барлығын өзімен туыстас деп санаған. Осы орайда, Хтон сөзі қандай мағынаны білдіреді?

a)

Табиғат

b)

Аспан

c)

Жер

d)

Ғарыш

e)

Жұлдыз

24.

Ежелгі Грек мифологиясын батыстық дәстүрдегі философияның бастауы әрі адамзат мәдениетінің архетипі деп санаймыз. Төмендегі нұсқалардың қайсысы Ежелгі Грек мифологиясының негізгі кезеңдеріне жатады?

a)

Политеистік кезең; Монотеистік кезең; Классикалық кезең;

b)

Хтон кезеңі; Олимп кезеңі; Қаһармандық кезең;

c)

Монистік; Плюралистік; Дуалистік кезең;

d)

Классикалық кезең; Хтон кезеңі; Бастапқы кезең;

e)

Хтон кезеңі; Олимп кезеңі; Қазіргі кезең;

25.

Мифтерде адамзат тарихы мен мәдениетіне қатысты маңызды деректер сан алуан оқиғалар мен таңғажайып құбылыстарды баяндау арқылы беріледі. Троя соғысының басталуына себепкер болған сұлудың есімі кім еді?

a)

Елена

b)

Хрисеида

c)

Ифигения

d)

Пенелопа

e)

Европа

26.

Төменде келтірілген нұсқалардың қайсысы, Көне грек мифологиясындағы көп құдайлық сенімнің мәнін түсіндіретін тұжырым?

a)

Қиялдан туған ертегілер мен аңыздар

b)

Дін иелерінің ойлап тапқаны

c)

Табиғат құбылыстарына табыну

d)

Дүниенің объективті заңдылықтары

e)

Ғылыми танымның жұтаңдығы

27.

Грек философиясының бастауы деп көне грек мифологиясымен бірге, ел арасындағы білімі мен беделі, әділеттігі мен тапқырлығы үшін «Жеті данышпан» атанған заманның сұңғыла ойшылдарын да айтады. Көне Грек философтарының қайсысы осы «Жеті данышпанның» қатарына кірген?

a)

Фалес

b)

Диоген

c)

Платон

d)

Аристотель

e)

Сенека

28.

Гректің қай философы дүниенің үнемі даму, өзгеру, қалыптасу үстінде екенін өзінің: «Бір өзенге екі рет түсуге болмайды» деген атақты пайымдауы арқылы жұмбақтап жеткізген болатын?

a)

Пифагор

b)

Ксенофан

c)

Гераклит

d)

Парменид

e)

Демокрит

29.

Алғашқы грек философтарының ішінде дүние бастауын жеке-жеке, бір ғана стихиямен байланыстырмай, олардың қосындысынан тұратынын аңдаған ойшылдар да болған. Осыған орай, гректің қай ойшылы жанды — от, жер, ауа және судың қосындысы деп есептеген?

a)

Парменид

b)

Анаксагор

c)

Эмпедокл

30.

Гректер өз ойын ешбір дайын мәтінге сүйенбей, жатқа айту дәстүрін жоғары бағалаған. Осыған орай, гректің қай ойшылы өмірінде ешбір шығарма жазбаған?

a)

Сократ

b)

Сенека

c)

Аристотель

d)

Эпикур

e)

Платон

31.

Философия үшін маңызды сұрақты алғаш қойған грек философиясының қай мектебі: дүниенің шынайы мәні дәл біз көргендей ме, жоқ әлде ол шын мәнінде басқаша ма?

a)

Атомистер

b)

Милет

c)

Пифагоршылар

d)

Софистер

e)

Элей

32.

Көне Грекияда көптеген философиялық мектептердің атауы қала аттарымен байланысты болған. Осы жағдайда, қай ойшыл Элей мектебінің өкілдері қатарына кірмейді?

a)

Мелисс

b)

Ксенофан

c)

Анаксагор

d)

Парменид

e)

Зенон

33.

Аталған ойшылдардың қайсысы Батыс философиясындағы объективті идеализмнің негізін қалаған?

a)

Гераклит

b)

Платон

c)

Демокрит

d)

Парменид

e)

Аристотель

34.

Қай философ Батыс философиясындағы материалистік бағыттың негізін қалаушы деп есептелінеді?

a)

Ксенофан

b)

Зенон

c)

Анаксагор

d)

Демокрит

e)

Платон

35.

И. Канттың пікірінше, нағыз философиялық пән болып табылатын төрт сұрақ бар. Көрсетілгендердің қайсысы артық?

a)

Мен нені біле аламын?

b)

Мен не істеуім керек?

c)

Әлемнің түп негізі неде?

d)

«Адам» дегеніміз не?

e)

Мен неге үміттене аламын?

36.

Көне Үнді дүниетанымындағы ахимса ұғымы қандай мағынаны білдіреді?

a)

Болашақты болжау

b)

Үлкенді сыйлау

c)

Әулеттік қасиетке ие болу

d)

Тірі жан иесіне зиян келтірмеу

e)

Тағдырдың маңдайға жазғанын көру

37.

Көне Үнді философиясында Ведалардың беделін мойындамайтын бейортодоксальді қандай мектептер болған?

a)

Йога, ньяя, санкхья

b)

Джайнизм, йога, миманса

c)

Веданта, локаята, ньяя

d)

Буддизм, джайнизм, чарвака-локаята

e)

Веданта, миманса, вайшишика

38.

Қай ұғым Көне Үнді философиясының бастауы болып саналады?

a)

карма

b)

сансара

c)

веда

d)

рита

e)

мокша

39.

Көне үнділердің барлық философиялық ілімдеріне ортақ мәселе бойынша адам өмірі – толы азап. Осыған орай, буддизмнің негізін қалаушы Сиддхартха Гаутаманың пікірінше азаптың себебі неде?

a)

Білімсіздік, надандық

b)

Құмарлық, нәпсі

c)

Қорқыныш, үрей

d)

Мақтаншақтық, жағымпаздық

e)

Сатқындық, билік құмарлық

40.

Үнді философиясының бастауын саналатын Ведалардың төрт түрінің ішіндегі Упанишадалар веданың қандай түріне жатады?

a)

Қара сөзбен жазылған философиялық түсініктемелер

b)

Салт-дәстүрлер туралы жинақ

c)

Құдайларға арналған гимндер жинағы

d)

Табиғат туралы жинақ

e)

Ғылым туралы жинақ

41.

Диалектика ұғымы философияда бірнеше мағынада қолданылады, философияның зерттеу әдісіне де жатады. Осы ретте, антикалық диалектиканың аталары деп кімдерді айтамыз?

a)

Ксенофан, Парменид, Зенон

b)

Сократ, Платон, Аристотель

c)

Демокрит, Пифагор, Эмпедокл

d)

Протогор, Эпикур, Сенека

e)

Гераклит, Зенон, Сократ

42.

Аталған нұсқалардың ішіндегі қай ұғымдар антикалық философияның негізгі ұғымдарына жатады?

a)

реализм, номинализм, схоластика, идол

b)

өзіндік зат, абсолюттік идея, трансценденттілік, антиномия

c)

архэ, эйдос, логос, апейрон

d)

білім, сенім, мистика, алхимия

e)

тәжірибе, интуиция, күмән, монада

43.

Қай ойшыл «Дүниеде өлілер көп пе, әлде – тірілер көп пе?» деген сұраққа «теңізде жүзіп жүргендерді қай жағына жатқызуға болады?» деген қарсы сұрақты қойған сақтардан шыққан данышпан?

a)

Анахарсис

b)

Спарагапит

c)

Тоныкөк

d)

Тоқсары

e)

Күлтегін

44.

Көшпелі түркі жұртының қоршаған орта мен табиғатқа деген қатынасында қандай сана басым болған?

a)

Табиғатты аялау мен үйлесімділікті басты қылатын экологиялық сана

b)

Табиғатты бағындыруды көздейтін технократиялық сана

c)

Табиғатты елемейтін немқұрайлы сана

d)

Тек материалдық ресурсты көксейтін утилитарлық сана

45.

Қарахандар дәуірінде дүниеге келген ең алғашқы түркі тілінде жазылған мәдени-эстетикалық, философиялық дастан қалай аталады?

a)

Құтты білік

b)

Ақиқат сыйы

c)

Ләйлі Мәжнун

d)

Диуани хикмет

e)

Диуани луғат ат-түрик

46.

Қай ойшыл «Диуани луғат ат-турік» (Түркі тілдерінің сөздігі) еңбегінің авторы?

a)

Хайдар Дулати

b)

Ахмет Игунеки

c)

Жүсіп Баласағұн

d)

Махмуд Қашқари

e)

Қожа Ахмет Ясави

47.

Қай ойшыл Адамзаттың екінші ұстазы құрметті атағына ие болған?

a)

Ибн Рушд

b)

әл-Фараби

c)

Ибн Сина

d)

әл-Кинди

e)

әл-Газали

48.

Қай ойшыл Аристотель еңбектерін зерттеуде «Түсіндіруші» (комментатор) құрметті атағына ие болған ортағасырлық перипатетизм өкілі?

a)

әл-Кинди

b)

әл-Фараби

c)

әл-Газали

d)

Ибн Сина

e)

Ибн Рушд

49.

Қай жауап нұсқасындағы ұғым «Серуендеп жүріп философияның мәселелерін талқылау», «Аристотельдің жолын қуушылар» мағынасын білдіреді?

a)

Перипатетизм

b)

Апологетика

c)

Патристика

d)

Герменевтика

e)

Гедонизм

50.

Неміс классикалық философиясының көшбасшысы Иммануил Кант ең бірінші жаратылыстану ғылымдарымен айналысып, кейін ғана философияға бет бұрған болатын. Осы ретте Кант шығармашылығы қандай кезеңдерден тұрады?

a)

«Сынақ дейінгі», «Сынақнан кейінгі кезең»

b)

«Ғылымға дейінгі», «Ғылымнан кейінгі»

c)

«Сынға дейінгі», «Сын кезең»

d)

«Ғылымға дейінгі», «Ғылымнан кейінгі»

e)

«Сын мен сын кезеңінің ортасы»

51.

Неміс философы Гегель философияны қатаң ғылымға айналдырғысы келіп, өзінің үштік принципке негізделген («идея-табиғат-рух») философиялық жүйесін жасаған болатын. Аталған ұғымдардың қайсысы Гегель триадасының соңғы элементі?

a)

антитезис

b)

синтез

c)

терістеу

d)

факт

e)

тезис

52.

Қай мектептерді Қазіргі заман Батыс философиясының негізгі бағыттары деп ойлайсың?

a)

Эмпиризм, рационализм, метафизикалық материализм және ағартушылық философия

b)

Реализм, номинализм, патристика және схоластика

c)

Аналитикалық философия, феноменология, герменевтика және постмодернизм

d)

Өмір философиясы, марксизм, позитивизм және эмпириокритицизм

e)

Гуманизм, натурфилософия, антропоцентризм және пантеизм

53.

Ортағасырлық христиандық философиясында универсалиялар (жалпы ұғымдар) жөнінде қарама-қарсы тұрған екі бағыт болғаны белгілі. Берілген жауап нұсқаларының ішіндегі қай жауапты осы екі бағыт деп ойлайсыз?

a)

монизм мен дуализм

b)

реализм және номинализм

c)

эмпиризм мен рационализм

d)

апологетика мен патристика

e)

патристика және схоластика

54.

Араб-мұсылман әлемі ойшылдарының, пұтқа табынған батыс жұртының (антиканың) мәдениеті мен философиясын зерттеп, зерделеуіне не ықпал етті?

a)

әлемнің бірлігі туралы идеялар

b)

гректердің бай мифологиясы

c)

ғылым мен философияның дамуы

d)

грек полистерінің қоғамдық-саяси құрылысы

e)

жаратылыстану ғылымдарының дамуы

55.

Төмеңдегі ұғымдардың қайсысы болмыстың ақыл-ой арқылы танылатын, өзгермейтін ішкі мәнін білдіреді?

a)

субстанция

b)

акциденция

c)

материя

d)

құрылым

e)

бейболмыс

56.

Қай ойшыл болмыстың – бар, біртұтас, мәңгі әрі өзгермейтін, ақыл-ой арқылы ғана танылатын шынайылықтың ерекше түрі деп анықтаған болатын?

a)

Парменид

b)

Гераклит

c)

Платон

d)

Зенон

e)

Ксенофан

57.

Өзге ойшылдар болмыстың қозғалмайтын, өзгермейтін, тұрақты деген қасиеттерін сөз жүзінде айтқан болса, бұл ойшыл өз ойын, яғни қозғалыстың жоқ екенін дәлелдеуге ұмтылған. Әңгіме қай ойшыл туралы болып отыр?

a)

Парменид

b)

Зенон

c)

Ксенофан

d)

Пифагор

e)

Гераклит

58.

Төмендегі қай ұғым философияның алғашқы атауы?

a)

метафизика

b)

герменевтика

c)

деконструкция

d)

фәлсафа

e)

логика

59.

Құдайды бастапқы жаратушы ретінде мойындап, әрі қарай оның дүние дамуының заңдылықтарына араласпайтындығы туралы философиялық ілім қалай аталады?

a)

монотеизм

b)

политеизм

c)

деизм

d)

телеологизм

e)

плюрализм

60.

Фалес дүниенің түпнегізі, элементтердің тұңғышы деп қандай материалдық бастауды мойындайды?

a)

Эфир

b)

Топырақ

c)

От

d)

Ауа

e)

Су

61.

Көне гректер ашқан, тек ақыл-ой арқылы танып білуге болатын шындықтың ерекше түрі қалай аталады?

a)

Философия

b)

Шындық

c)

Материя

d)

Ақиқат

e)

Болмыс

62.

Гректің қай философы метафизиканың пәнін бастапқы немесе жоғарғы бастаулар себебін, субстанцияны, болмысты зерттейтін және Құдай туралы білім деп анықтаған болатын?

a)

Аристотель

b)

Парменид

c)

Анаксимандр

d)

Платон

e)

Демокрит

63.

Грек философы Парменид болмысты: «Ақыл-оймен игеріетін, бүтін, тұтас және әрқашан бар» деп анықтай отырып, оның сонымен қатар тағы да қандай сипаттын бөліп көрсеткен?

a)

өзгеретін болу

b)

тұрақсыз болу

c)

қозғалатын болу

d)

жай ғана бар болу

e)

кез келген күйде болу

64.

Атомистік теорияның негізін салушы грек философы Демокрит бейболмыс деп нені айтқан?

a)

жоқ нәрсені

b)

формасыз материалдарды

c)

бос кеңістікті

d)

отты атомдарды

e)

ең ұсақ бөлшектерді

65.

Рационализмнің көрнекті өкілі Г. Лейбниц онтологиясының негізгі ұғымы қалай аталады?

a)

Логос

b)

Атом

c)

Апейрон

d)

Монада

e)

Субстрат

66.

Материяның атрибуттары немесе ажырамас қасиеттері қатарына жататын қандай ұғымдарды білесіз?

a)

Салмақ, көлем, тығыздық

b)

Қозғалыс, кеңістік, уақыт

c)

Субстанция, форма, модальдылық

d)

Кеңістік, уақыт, мәңгілік

e)

Жылдамдық, өтпелілік, кеңістік

67.

Әл-Фараби өзінің онтологиясында әлемді қандай негізгі екі бөлікке бөледі?

a)

Заттар мен құбылыстар әлемі

b)

Өлілер мен тірілер әлемі

c)

Періштелер мен адамдар әлемі

d)

Жоғарғы және төменгі әлем

e)

Ай үсті және ай асты әлемі

68.

Әл-Фараби онтологиясындағы дүние құрылымының ең төменгі, бастапқы сатысы қалай аталады?

a)

минералдар

b)

адамдар

c)

жануарлар

d)

от, су, ауа, топырақ

e)

өсімдіктер

69.

Әбу Насыр әл-Фараби онтологиясындағы әлемнің пайда болуын түсіндіретін теория қалай аталады?

a)

Феноменология

b)

Эманация

c)

Солипсизм

d)

Гелиоцентризм

e)

Ұлы Жарылыс теориясы