wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Дүниетаным және философия негіздері

Total questions: 99

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Дүниетаным дегеніміз не?

a)

Дүние және ондағы адамның рөлі туралы әр түрлі көзқарастардың жиынтығы

b)

Жеке адамдардың сезімдерінің жиынтығы

c)

Жеке адамдардың өзі туралы білімдерінің жиынтығы

d)

Адамның практикалық тәжірибесінің жиынтығы

e)

Адамның құдай туралы білімдерінің жиынтығы

2.

Дүниеге көзқарастың неше типі бар?

a)

Төрт

b)

Үш

c)

Бес

d)

Он

e)

Екі

3.

Рух, сана, идея алғашқы деп пайымдайтын философиялық ілім, бағыт:

a)

Агностицизм

b)

Материализм

c)

Идеализм

d)

Солипсизм

e)

Фрейдизм

4.

Ғарыш пен адамды біртұтастық ретінде қарастыратын философиялық принцип:

a)

Гилоэозизм

b)

Антропоцентризм

c)

Теоцентризм

d)

Космоцентризм

e)

Реализм

5.

Философияда дүниенің бастамасын екі субстанция деп танитын ілім:

a)

Эмпиризм

b)

Реализм

c)

Антропоцентризм

d)

Рационализм

e)

Дуализм

6.

Алғашқы дүниетаным қалай аталады?

a)

Мифология

b)

Дін

c)

Философия

d)

Магия

e)

Мистика

7.

Дүние және дүниедегі адамның орны мен рөлі туралы толыққанды түсінік беретін ғылым қалай аталады?

a)

Эстетика

b)

Философия

c)

Этика

d)

Психология

e)

Құқық

8.

Грек тіліндегі «Философия» сөзі қандай мағынаны білдіреді:

a)

Даналыққа құштарлық

b)

Құдайды сүю

c)

Махаббат

d)

Сенім мен ғылым

e)

Дүниені тану

9.

Философияның болмысты зерттейтін (танитын) бөлімі:

a)

онтология

b)

антропология

c)

аксиология

d)

этика

e)

логика

10.

Болмысты проблема ретінде алғаш көтерген ойшыл?

a)

Платон

b)

Гераклит

c)

Зенон

d)

Фалес

e)

Парменид

11.

«Сананың материяға қатысы қандай?» мәселе ретінде қойған кім:

a)

Поппер

b)

Локк

c)

Ницше

d)

Энгельс

e)

Декарт

12.

Философияда дүниенің бір ғана субстанциясы бар деп ұғындыратын ілім:

a)

Дуализм

b)

Монизм

c)

Пантеизм

d)

Деизм

e)

Монотеизм

13.

Түйсіктерден өзге дүниенің бар екендігін жоққа шығаратын философиялық бағыт:

a)

Субъективті идеализм

b)

Объективті идеализм

c)

Дуализм

d)

Монизм

e)

Метафизика

14.

Гилозоизм ұғымы нені білдіреді?

a)

Материяның жаны, санасы бар екендігін

b)

Барлық материяның жансыздығын

15.

Философияның негізгі мәселесінің екінші жағы:

a)

Дүниені тану мәселесі

b)

Құдайды тану мәселесі

c)

Жанды тану мәселесі

d)

Жерден тыс өркениет мәселесі

e)

Өмірдің мәні туралы мәселе

16.

Тұтыну қоғамын сипаттайтын термин қалай аталады:

a)

глобализм

b)

консюмеризм

c)

аскетизм

d)

рационализм

e)

мондиализм

17.

«Жан» атауының баламаларының бірі ретінде қолданылатын философиялық ұғым?

a)

Рух

b)

Сана

c)

Ес

d)

Ақыл

e)

Намыс

18.

Адамгершілік пен мораль туралы философиялық ілім:

a)

Логика

b)

Эстетика

c)

Этика

d)

Методология

e)

Онтология

19.

Материя, болмыс, табиғат «алғашқы» деп пайымдайтын философиялық бағыт:

a)

Солипсизм

b)

Идеализм

c)

Агностицизм

d)

Материализм

e)

Фрейдизм

20.

Материя ұғымына анықтама берген ойшыл?

a)

Платон

b)

Ницше

c)

Шопенгауэр

d)

Кант

e)

Ленин

21.

Философия сөзіндегі «софия» сөзі қандай мағына береді:

a)

даналық

b)

білімділік

c)

ақылдылық

22.

Дүниені тануға қатысты «Жан құмары» ілімінің авторы?

a)

Абай

b)

Әл-Фараби

c)

Жүсіп Баласағұн

d)

Шәкәрім

e)

Шоқан Уәлиханов

23.

«Өмір – азап» деген принциптен басталатын дін:

a)

Танризм

b)

Зороастризм

c)

Джайнизм

d)

Брахманизм

e)

Буддизм

24.

Алғашқы қауымдарға немесе ежелгі қоғамдарға тән дүние туралы қиял-ғажайып, танымдық қоғамдық сананың формасы:

a)

әпсана

b)

жыр

c)

дін

d)

ертегі

e)

аңыз

25.

Жаратылыстан, адам мен адамзаттан тыс трансценденталдық, құдіретті күшке сенуге негізделген дәстүрлі қоғамдық сана формасы:

a)

өнер

b)

дін

c)

жыр

d)

аңыз

e)

дастан

26.

Дүниені түсіндіруде ғарыштың шексіз сыртқы күшінің қасиетіне сүйене отырып ой тұжырымдау:

a)

гедонизм

b)

реоцентризм

c)

антропоцентризм

d)

космоцентризм

e)

антроцентризм

27.

Барлық тіршілік атаулыны жоғары жаратушы күш – Құдай арқылы түсіндіретін ой тұжырымдау түрі:

a)

антропоцентризм

b)

космоцентризм

c)

антропоцентризм

d)

гедонизм

e)

теоцентризм

28.

Орта ғасыр дәуірі философтары үшін алғашқы бастама:

a)

Құдай

b)

От

29.

Философияның негізгі сұрақтарының ішіндегі бастама мәселесі туралы күрес қай ілімдер арасында жүреді?

a)

материализм мен идеализм

b)

космоцентризм мен антропоцентризм

c)

сиентизм мен антисиентизм

d)

гносеология мен агностицизм

e)

геоцентризм мен атеизм

30.

Чарльз Дарвиннің адамның шығу тегі туралы теориясы қалай аталады?

a)

Биологизаторлық

b)

Әлеуметтік-еңбектік

c)

Идеалды-рухани

d)

Эволюциялық

e)

Теологиялық

31.

Кеңістік пен уақыттың өз алдына негіз бола алатынын түсіндіретін көзқарас?

a)

Субстанционалдық

b)

Релятивистік

c)

Материалистік

d)

Субъективті идеалистік

e)

Идеалистік

32.

Болмыстың қандай формасы қоғамның дамуын көрсетеді?

a)

Әлеуметтік болмыс

b)

Адам болмысы

c)

Рухани болмыс

d)

Заттар болмысы

e)

Сана болмысы

33.

Адам түсінігі мен танымының өмір шындығымен сәйкестігі, таным теориясының негізгі категориясы:

a)

Ақиқат

b)

Теория

c)

Өлшеу

d)

Абсурд

e)

Практика

34.

Дүниені танып-білу мәселесі жөнінде таласқа түсетін екі қарама-қарсы ілім:

a)

космоцентризм мен антропоцентризм

b)

гносицизм мен агностицизм

c)

материализм мен идеализм

d)

сиентизм мен антисиентизм

e)

геоцентризм мен атеизм

35.

Адамзат тарихында географиялық детерминизм принципін бірінші болып ұсынған:

a)

И. Кант

b)

Ж.Ж. Руссо

36.

Материализмнің даму сатысының ең бірінші кезеңі қалай аталады?

a)

теологиялық материализм

b)

мифологиялық материализм

c)

диалектикалық материализм

d)

стихиялық материализм

e)

механикалық-метафизикалық материализм

37.

Антропогенез ұғымы нені білдіреді?

a)

Адамның генетикалық белгілерінің жиынтығы

b)

Адам туралы философияның саласы

c)

Адамның пайда болу және қалыптасу процесі

d)

«Адамның гені» терминіне синоним

e)

Адам тәнінің құрылымы

38.

Диалектиканың категориясын көрсетіңіз:

a)

Уақыт пен кеңістік

b)

Жамандық пен жақсылық

c)

Форма және мазмұн

d)

Қозғалыс пен тыныштық

e)

Оң және теріс

39.

Дүниеде ең жоғары, біздің санамыздан тыс, бәрінен алғашқы идея бар деп есептейтін философиялық ілім:

a)

материалистік идеализм

b)

объективті идеализм

c)

субъективті идеализм

d)

метафизикалық материализм

e)

теологиялық идеализм

40.

Сенсуализм бойынша біздің біліміміздің қайнар көзі:

a)

Зейін

b)

Қиял

c)

Фантазия

d)

Интуиция

e)

Түйсік

41.

Диалектикаға қарама-қарсы әдісті көрсетіңіз:

a)

Индукция

b)

Метафизика

c)

Анализ

d)

Дедукция

e)

Синтез

42.

Дүниені эстетикалық тұрғыдан қабылдаудағы рухани сала түрі:

a)

Мораль

b)

Дін

c)

Өнер

d)

Ғылым

43.

Диалектиканың негізгі өзегі болып қай заң есептеледі?

a)

Қарама-қайшылықтардың бірлігі мен күрес заңы

b)

Мөлшерлік және сапалық қатынастардың өзара өту заңы

c)

Тірестіуді тірестіру заңы

d)

Мән және құбылыс заңы

e)

Қажеттілік пен кездейсоқ заңы

44.

Дүниені Құдай жаратты, алайда, ол адам өміріне және қоғам дамуына араласпайды, олар өз заңдылықтарымен дамиды деп санайтын философиялық бағыт:

a)

моннизм

b)

материализм

c)

идеализм

d)

деизм

e)

дуализм

45.

Қазақ философиясындағы Адам болмысының басты ерекшелігі қандай?

a)

Жан тазалығы, ар тазалығы

b)

Өз басын жетілдіру

c)

Ауқатты болу

d)

Дәстүрді, салтты сақтау

e)

Руханилыққа бағдар

46.

XX ғасырда болмыстың қай формасы негізгі проблемаға айналды?

a)

Адам болмысы

b)

Табиғат болмысы

c)

Рухани болмыс

d)

Идеалды болмыс

e)

Әлеуметтік болмыс

47.

Заттар мен құбылыстар бір-бірімен байланыссыз, қозғалмайтын, мәңгі-бақи бір қалыпты, ішкі қайшылықтары жоқ деп есептейтін философиялық ілім:

a)

диалектика

b)

метафизика

c)

этикетика

d)

софистика

e)

герменевтика

48.

«Өзіңе тілемегенді басқаларға жасама!» деген сөздің авторы:

a)

Мо-цзы

b)

Лао

c)

Конфуций

d)

Фанця

e)

Сунь-цзы

49.

Философияда мәтіннің мәнін, оның объективтік және субъективтік негіздерін түсіндірудің теориясы мен өнері ретінде ұсынылатын ілім:

a)

этикетика

b)

диалектика

c)

метафизика

d)

герменевтика

50.

Ғылымдағы көбінесе тәжірибеге сүйенетін, сезімдік таным нәтижесін таным процесінің негізі деп санайтын әдіс және бағыт:

a)

идеализм

b)

рационализм

c)

материализм

d)

эмпиризм

e)

альтруизм

51.

Уақытқа тән негізгі қасиеттер қандай?

a)

Қайта оралмайтындығы және жойылмайтындығы

b)

Қайта оралатындығы

c)

Барын өзіне қамтитындығы

d)

Шектілігі және объективтілігі

e)

Ұзындығы мен ені

52.

Қазақтың құндылық иерархиясында негізгі орын алатын Отан түсінігімен байланысты ұғым қалай аталады:

a)

Жайық

b)

Атамекен

c)

Алтай

d)

Жетісу

e)

Сарыарқа

53.

Қозғалыстың негізгі бес формасын бөліп көрсеткен неміс ойшылы:

a)

Маркс

b)

Кант

c)

Энгельс

d)

Гердер

e)

Гегель

54.

Қай кезде Қазақстанда кәсіби философия қалыптаса бастайды?

a)

XX ғасырдың 50-жылдарында.

b)

XX ғасырдың 60-жылдарында.

c)

XX ғасырдың 70-жылдарында.

d)

XX ғасырдың 80-жылдарында.

e)

XX ғасырдың 90-жылдарында.

55.

Мына аталғандардың қайсысы жердегі өмірдің пайда болуы туралы теориялардың біріне жатады?

a)

Панспермия

b)

Тезаурус

c)

Перигрон

d)

Аппроксимация

e)

Эпитация

56.

Шынайы абсолютті білімге тәжірибе мен түйсіктің ықпалынсыз тек қана ақыл-ойдың көмегімен жетуге болады деп есептейтін философиялық бағыт және әдіс:

a)

рационализм

b)

эмпиризм

c)

материализм

57.

Өнер - адамды өмір азаптарынан басқа жаққа алаңдататын табиғаттың сыйы (жеңіл наркоз), либидоны басқа арнаға бұратын сублимацияның бір түрі деп тұжырымдаған кім?

a)

З. Фрейд

b)

К. Маркс

c)

О. Конт

d)

Ф. Энгельс

e)

Ф. Ницше

58.

Философияның негізгі проблемасының екінші жағы қандай сұраққа жауап іздейді?

a)

Әлем таныла ма?

b)

Құдай не?

c)

Субстанция не?

d)

Алғашқы не?

e)

Дүниенің бастамасы не?

59.

Гносеология нені оқытады?

a)

Философия тарихын

b)

Дүниенің негізін

c)

Таным теориясын

d)

Құндылықтар туралы

e)

Мораль туралы

60.

Философиялық танымның негізгі формалары қандай?

a)

Сезімдік және рационалдық таным

b)

Материалистік және идеалистік таным

c)

Күнделікті және теориялық таным

d)

Ғылыми және діни таным

e)

Бұқаралық және әлемдік таным

61.

Ерті адамды сипаттайтын ұғым:

a)

Хомо Люденс

b)

Хомо Эректус

c)

Хомо Сапиенс

d)

Хомо Хабилис

e)

Хомо Моралис

62.

Философияның дүниенің біртұтастық бейнесін жасау, оның құрылымы жөнінде, дүниедегі адам орны, оның қоршаған ортамен байланысы туралы көзқарасты қалыптастыру қызметі:

a)

теориялық

b)

методологиялық

c)

дүниетанымдық

d)

гносеологиялық

e)

аксиологиялық

63.

Философияның қоршаған дүниені, шындықты, дұрыс әрі айқын тану қызметі қалай аталады?

a)

Гносеология

b)

Эстетика

c)

Этика

d)

Логика

64.

Дүниенің танылатындығына күмән келтіретін таным формасы қандай?

a)

Сенсуализм

b)

Эмпиризм

c)

Рационализм

d)

Скептицизм

e)

Пессимизм

65.

Тәжірибе арқылы тексеруді қажет ететін ғылыми болжам қалай аталады?

a)

Заң

b)

Теория

c)

Концепция

d)

Категория

e)

Гипотеза

66.

Мемлекетіміздің идеологиялық бағытындағы дамуды айқындайтын 1-ші Президенттің бағдарламалық мақаласы қалай аталынады:

a)

Нұрлы жол

b)

Қазақстанның тұрақты дамуы

c)

Тарихтың ақыры

d)

Өркениеттер қақтығысы

e)

Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру

67.

Әлемді сақтап қалу, демография және экология проблемалары қандай проблемаларға жатады?

a)

Ұлттық

b)

Локальды

c)

Жаһандық

d)

Өңірлік

e)

Рухани

68.

Мәдениет, өркениет және философия тек Еуропада дамиды дейтін ілім:

a)

релиоцентризм

b)

европоцентризм

c)

геоцентризм

d)

космоцентризм

e)

антропоцентризм

69.

Таным теориясы бойынша ақиқаттың өлшемі, танымның қозғаушы күші:

a)

Интуиция

b)

Мистика

c)

Практика

d)

Фантастика

e)

Абстракция

70.

Философия тарихында өмірдің мәні туралы көптеген концепциялар болған. Төменде солардың бірі көрсетілген, белгілеңіз?

a)

методологиялық

b)

дүниетанымдық

c)

гносеологиялық

d)

теориялық

e)

аксиологиялық

71.

Утилитаризмге қайсысы жатады?

a)

Холизм

b)

Эзотеризм

c)

Романтизм

d)

Фализм

e)

Утилитаризм

72.

Дәлелдеуді қажет етпейтін ақиқат қалай аталады?

a)

Абстрактілі

b)

Салыстырмалы

c)

Субъективті

d)

Абсолютті

e)

Жанама

73.

Мифологияға тән сипат:

a)

Сұлулық сезімі

b)

Адамды табиғатқа қарсы қою

c)

Дүниедегі негізгі бастаманы мойындау

d)

Дүниенің материалдығын мойындау

e)

Дүниені ұғынудың аңызаналығы

74.

Ойлау туралы ілім қалай аталады?

a)

Онтология

b)

Этика

c)

Эстетика

d)

Логика

e)

Носеология

75.

Философияның заттар мен құбылыстарды бағалағанда, оларды моральдық-әдептілік, этикалық, әлеуметтік, идеологиялық, мәдени, рухани және т.б. құндылықтар жағынан қарастыру қызметі:

a)

аксиологиялық

b)

дүниетанымдық

c)

методологиялық

d)

теориялық

e)

носеологиялық

76.

Философияның қоғамды зерттеу барысында, оның пайда болу себептерін, дамуын, құрылымын, қозғаушы күштерін, қоғамда болатын қайшылықтарды айқындап, оны шешу жолдарын, жетілдіру мәселелерін қарастыратын қызметі:

a)

әлеуметтік

b)

дүниетанымдық

c)

методологиялық

d)

теориялық

e)

аксиологиялық

77.

Төмендегі аталғандардың қайсысының медицина саласындағы өмір мен өлім мәселесіне қатысы бар?

a)

Эвтаназия

b)

Аномия

c)

Сублимация

d)

Микрофика

e)

Танризм

78.

Адамға ғана тән, дүниедегі объективті реалдылықты бейнелеудің ең жоғары формасы:

a)

қиял

b)

рефлекс

c)

сезім

d)

сана

e)

көру

79.

Сананың объектіге, бір нәрсеге бағытталғандық қасиеті қалай аталады?

a)

интенционалдылық

b)

идеалдылығы

c)

идеаторлығы

d)

детерминанттылығы

e)

объективтілігі

80.

Сананың шығармашылыққа қабілеттілік қасиеті қалай аталады?

a)

идеаторлығы

b)

идеалдылығы

c)

интенционалдылығы

d)

детерминанттылығы

e)

субъективтілігі

81.

Материяның үш өлшемді негізгі атрибуты:

a)

Кеңістік

b)

Уақыт

c)

Қозғалыс

d)

Мазмұн

e)

Маңы

82.

Сананың өз жады негізіндегі ішкі және өзге дүниемен сыртқы байланыстыстық қасиеті қалай аталады?

a)

детерминанттылығы

b)

идеалдылығы

c)

интенционалдылығы

d)

идеаторлығы

e)

объективтілігі

83.

Тік жүретін адамды сипаттайтын ұғымды көрсетіңіз:

a)

Homo Эректус

b)

Homo Sapiens

c)

Homo Хабилис

d)

Homo Виатор

e)

Homo Моралис

84.

Қожа Ахмет Иассауи қалыптастырған адам тіршілігінің мәніне қатысты сопылық жүйесінің басты қағидаларын көрсетіңіз?

a)

Шариғат, Тарихат, Мағрифат, Хақиқат

b)

Шариғат, Шариғат, Аманат, Саламат

c)

Салихат, Ғибадат, Тарихат, Адат

d)

Салауат, Хақиқат, Акида, Ықылағат

e)

Мағрифат, Шариғат, Тахажжуд, Мұхтасиб

85.

Өлім туралы ілім қалай аталады?

a)

Танатология

b)

Апокатастасис

c)

Квиеитвм

d)

Декаданс

e)

Евгеника

86.

Орта ғасырда өсемдік пен әдемілікке қатыстылықтың барлығы кімнің сұлулығы арқылы сипатталады:

a)

құдай

b)

адам

c)

табиғат

d)

жануар

e)

философ

87.

Әлемнің ақыры жөніндегі діни ілім:

a)

Эсхатология

b)

Космология

c)

Гносеология

d)

Онтология

e)

Аксиология

88.

Бір нәрсенің құбылысына қарап басқа нәрсені болжау және даму жолын көрсету болашақты болжаудың қандай әдісіне жатады:

a)

Тарихи аналогия

b)

Компьютерлік модельдеу

c)

Экстраполяция

d)

Ғылыми прогностика

e)

Әлеуметтік болжау

89.

Дүниедегі объективтік шындықты бейнелейтін жоғары ұйымдасқан материя – адам миының функциясы, қасиеті, объективтік дүниені психикалық бейнелеудің ең жоғары формасы қалай аталады?

a)

сана

b)

ой

c)

логика

d)

қиял

e)

көру

90.

Адам санасы тарапынан бақыланбайтын, одан тыс жататын, түсіндіруге келмейтін психикалық жағдайлар мен әрекеттер қалай аталады?

a)

бейсаналық

b)

нейрондылық

91.

Әр адамның жеке танымдарының негізінде қалыптасатын, оның өз ойлары мен сезімдерін, ерекше қайталанбайтындығын көрсететін сананың формасы:

a)

Индивидуалды сана

b)

Субстанционалды сана

c)

Қоғамдық сана

d)

Психикалық сана

e)

Менталды сана

92.

Белгілі бір қоғам мүшелерінің басым бөлігінде қалыптасқан ортақ көзқарастар мен сана деңгейінің формасы:

a)

Қоғамдық сана

b)

Субстанционалды сана

c)

Психикалық сана

d)

Менталды сана

e)

Индивидуалды сана

93.

Грек философы, «Адам, өзіңді танып біл» сөзінің авторы:

a)

Сократ

b)

Лао-Цзы

c)

Аристотель

d)

Будда

e)

Парменид

94.

Дамыған және дамушы елдердің арасындағы өмір сүру деңгейі мен тұтыну көлемінің дисбалансын қандай терминмен сипаттайды:

a)

Алтын миллиард

b)

Алтын триллион

c)

Алтын биллион

d)

Алтын миллион

e)

Алтын триллиард

95.

Қоғамдық сана формаларының ішіне жатпайтынын көрсетіңіз:

a)

Темпераменттік

b)

Құқықтық

c)

Саяси

d)

Эстетикалық

e)

Діни

96.

Адам санасынан тыс өмір сүретін болмыс философияда қалай аталады:

a)

Ноуменалды болмыс

b)

Феноменалды болмыс

c)

Субъективті болмыс

d)

Материя

e)

Креационистік болмыс

97.

Гедонизмге қарама-қарысы ұғым:

a)

Аскетизм

b)

Рационализм

98.

Субъект тарапынан бейнесі көрінетін, танытатын болмыс қалай аталады?

a)

феноменалды болмыс

b)

субъективті болмыс

c)

ноуменалды болмыс

d)

материя

e)

креационистік болмыс

99.

Белгілі бір зерттелген, әбден анықталған құбылыстардың қасиетін, ұқсастығын негізге ала отырып, басқа зерттелмеген құбылыстарды болжау әдісі қалай аталады:

a)

Экстраполяция

b)

Тарихи аналогия

c)

Компьютерлік модельдеу

d)

Ғылыми прогностика

e)

Әлеуметтік болжам