Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Fəlsəfə 1 - 151

Total questions: 151

Worksheet time: 1hrs 16mins

Name
Class
Date
1.

M.F. Axundova görə aşağıdakılardan hansı doğrudur?

a)

Maddi dünya Allah tərəfindən yaradılmışdır.

b)

Təbiət və yaradan vəhdət

təşkil edir.

c)

Təbiət mənəvi substansiyadan yaranmışdır.

d)

Maddi və mənəvi birgə yaranmışdır.

e)

Təbiət öz-özünün səbəbidir

2.

“Artımın hədləri” nəzəriyyəsinin müəlliflərini göstərin:

a)

D.Bell, E.Toffler

b)

İ.Kant, T.Parsons

c)

E.Toffer, U.Bek

d)

D.Forrester, D.Medouz

e)

D.Bell, U.Bek

3.

Kim(lər) sivilizasiyanı tərəqqinin son məqsədi hesab edirdi?

a)

İngilis materialistləri

b)

Siserson

c)

Aristotel

d)

İ.Kant

e)

Fransız maarifçiləri

4.

F. Engelsin fikrincə, dövlətin əsas əlamətləri hansılardır?

a)

hakimiyyət aparatının, ərazinin və vergilərin mövcud olması

b)

istehsal, sosial və ideoloji münasibətlər sisteminin qurulması

c)

maddi və mənəvi dəyərlərə malik olma

d)

iqtisadi,siyasi və mənəvi mədəniyyətin formalaşmış halı

e)

iqtisadiyyatın, elmin, mədəniyyətin mövcudluğu

5.

Dinin yaranması və mövcud olmasının başlıca psixoloji səbəbi nədir?

a)

Siyasi ziddiyyətlərin ləğvi

b)

Sosial ədalətsizlikdən yaxa qurtarmaq

c)

İnsanın mənfi emosiya

və sarsıntılardan yaxa qurtarmaq istəyi

d)

İstehsal-təsərrüfatçılıq sahəsinin geriliyinin aradan götürülməsi

e)

xöşbəxt həyatın ideoloji əsaslandırılmasının axtarışı

6.

Nəyi falsifikasiyə etmək mümkün deyil?

a)

Allahın mövcudluğunu

b)

Marsda həyatın olmasını

c)

Masonların mövcudluğunu

d)

Atlantidanın mövcudluğunu

e)

Qara qu quşlarının olmasını

7.

“Hisslər üçün əlçatmaz olan ağıl üçün də əlçatmazdır” tezisini müdafiə edən cərəyanı göstərin:

a)

Sensualizm

b)

Solipsizm

c)

Empirizm

d)

İntuitivizm

e)

Rasionalizm

8.

Yeni dövr fəlsəfəsində empirizmin banisi kimdir?

a)

F. Bekon

b)

K. Helvetsi

c)

B. Spinoza

d)

R. Dekart

e)

Q. Leybnits

9.

Materiyanın mövcudluq formasını göstərin

a)

Tərəqqi

b)

İdrak

c)

Materiya

d)

Tənəzzül

e)

Məkan

10.

Postpozitivizmə kimlər aiddir?

a)

İ. Lakatos, P. Feyerabend, T. Kun

b)

O. Kont, HSpensser, EMax

c)

M. Şlik, O. Neyrat, R. Karnap

d)

A. Berqson, K. Jaspers, MHaydegger

e)

M. Fuko, J. Derrida, J. Liotar

11.

Qnoseologiyada mənasına görə həqiqətin əksi olan anlayış hansıdır?

a)

Təbliğat

b)

Yalan

c)

Qavrayış

d)

Təsəvvür

e)

Mühakimə

12.

İnsan hüquqları haqqında ümumi bəyannamə (1948-ci il) nəyin əsasını təşkil edir?

a)

Liberal-demokratik ideologiyanın

b)

Cəmiyyətin inkişafının maddi şərtlərinin

c)

Yeni iqtisadi proqramların işlənməsinin

d)

Ekoloji hərakatın

e)

Cəmiyyətin inkişafının dövlət proqramının

13.

Əsas siyasi rejim növlərinin adlarını göstərin

a)

Totalitarizm, avtoriitarizm, demokratiya

b)

Monarxiya, teokratiya

c)

Plutokratiya, timokratiya

d)

Oklokratiya, sentrizm

e)

Faşizm, kommunizm

14.

Sosial idrakın aksioloji tərəfi dedikdə nə başa düşülür?

a)

Dəyərlər yanaşması

b)

Subyektin şəxsi təcrübəsi

c)

Sosial idrakda ictimai praktikanın rolu

d)

Sosial idrakın təbiəti

e)

İctimai təzahürlərin idraki

15.

Postindustrializm konsepsiyasında cəmiyyətin hansı sferası üstünlük təşkil edir?

a)

Elm

b)

Ekologiya

c)

Xidmət

d)

Maddi istehsal

e)

Siyasi sfera

16.

Postindustrial cəmiyyətin inkişafını şərtləndirən əsas amil hansıdır?

a)

Siyasət

b)

İnformasiya

c)

Xidmətlər

d)

Maddi istehsal

e)

Ekologiya

17.

İnformasiya hansı cəmiyyətin inkişafının əsasında durur?

a)

Postindustrializmin

b)

Quldarlıq cəmiyyətinin

c)

Feodal cəmiyyətin

d)

Aqrar cəmiyyətin

e)

Industrializmin

18.

Postindustrial cəmiyyətin inkişafının əsasında duran əsas amili göstərin

a)

Əxlaq

b)

Mədəniyyət

c)

Siyasət

d)

İnformasiya

e)

Dövlət

19.

İnformasiya hansı cəmiyyətin inkişafının əsasında durur?

a)

Antik cəmiyyətin

b)

Sinfi cəmiyyətin

c)

Postindustrial cəmiyyətin

d)

Industrial cəmiyyətin

e)

Ənənəvi cəmiyyətin

20.

Postindustrial cəmiyyətdə dəyərin əsas mənbəyini nə təşkil edir?

a)

Əmək

b)

Nəzəri bilik

c)

Kənd təsərrüfatı

d)

Muzdlu iş qüvvəsi

e)

Kapital

21.

Mədəniyyətdə novatorluq:

a)

İdeologiya funksiyası yerinə yetirir

b)

Mədəniyyətin inkişafını şərtləndirir

c)

Mühafizəkarlığa gətirib çıxarır

d)

Elmin inkişafından asılıdır

e)

Mədəniyyətin fasiləsizliyini təmin edir

22.

İnsanı fəaliyyətin subyekti kimi xarakterizə edən anlayışı göstərin

a)

Şəxsiyyət

b)

Fərdiyyət

c)

Fərd

d)

Qəhrəman

e)

Tarixi şəxsiyyət

23.

“Yaşamaq - həzz almaqdır” tezisini irəli sürən cərəyan

a)

Praqmatizm

b)

Rasionalizm

c)

Gedonizm

d)

Utilitarizm

e)

Asketizm

24.

İntuisionizmə görə (A. Berqson) varlığa adekvat olan idraki qabiliyyət hansıdır

a)

Təfəkkür

b)

Duyğu

c)

İnduksiya

d)

İradə

e)

İntuisiya

25.

Klassik alman fəlsəfəsində dialektik inkişaf qanunlarını hansı filosof sistemləşdirmişdir?

a)

Şellinq

b)

Kant

c)

Fixte

d)

Feyerbax

e)

Hegel

26.

Hansı filosofun təlimində insan bədən və ruhun vəhdəti kimi fəlsəfənin çıxış nöqtəsini təşkil edir?

a)

Holbaxın

b)

Lametrinin

c)

Didronun

d)

Feyerbaxın

e)

Russounun

27.

Dekartın fəlsəfi mühakimələrinin çıxış prinsipini göstərin:

a)

Nurlanma

b)

Meditasiya

c)

Dialektika

d)

İntuisiya

e)

Şübhə

28.

Dekarta görə elmi metodun əsasını aşağıdakılardan hansı təşkil edir?

a)

“Özünü dərk et!”

b)

Düzgün variant yoxdur

c)

«Hər şey Allahın idarəsindən asılıdır»

d)

«Bilik gücdür»

e)

«Düşünürəm, deməli, mövcudam»

29.

Yeni Dövr fəlsəfəsinin əsas problemini göstərin:

a)

İnsan problemi

b)

Varlıq problemi

c)

Elmi idrak problemi

d)

Maddi və ideal olanın nisbəti problemi

e)

Cəmiyyət problemi

30.

Yeni Dövrün fəlsəfi cərəyanı olan empirizmin banisini göstərin?

a)

R. Dekart

b)

Q. Leybnits

c)

C. Lokk

d)

B. Spinoza

e)

F. Bekon

31.

Kantın yaradıcılığı hansı dövrlərə ayrılır?

a)

İdealist və materialist

b)

Gənclik və yetkinlik

c)

Məntiqi və praktik

d)

Metafiziki və dialektik

e)

Tənqidəqədərki və tənqidi

32.

Alman klasisk fəlsəfəsinin mərkəzi problemini göstərin:

a)

Həyatın mənası

b)

İlkin başlanğıc

c)

İnsan və Allah

d)

Subyekt və obyektin eyniyyəti

e)

İnsan psixikasının strukturu

33.

Hegelin dialektik metodu nəyi aşkarlamağa imkan verir?

a)

Bazar iqtisadiyyatının mahiyyətini

b)

Düzgün variant yoxdur

c)

İnsanın dual təbiətini

d)

Əmək bölgüsünün səbəblərini

e)

İnkişafı

34.

Hegelin sistemində təbiət və tarixi nə yaradır?

a)

Allahın iradəsi

b)

Təsadüf

c)

Zərurət

d)

Təbii qanunlar

e)

Mütləq ideyanın inkişaf məntiqi

35.

Hegel hansı fəlsəfi cərəyanın nümayəndəsidir?

a)

Subyektiv idealizm

b)

Metafizik materializm

c)

Materialist monizm

d)

Obyektiv idealizm

e)

İdealist pluralizm

36.

İdrak metodu kimi dialektikanı kim işləyib sistemləşdirmişdir?

a)

Leibnits

b)

Hegel

c)

Kant

d)

Dekart

e)

Marks

37.

Alman klassik fəlsəfəsinin nümayəndəsini göstərin:

a)

Volter

b)

P. Holbax

c)

Didro

d)

J. Fixte

e)

Dekart

38.

“Özündə şeylər” anlayışını dovriyyəyə ilk dəfə hansı filosof daxil etmişdir?

a)

Kant

b)

Spinoza

c)

Dekart

d)

Fixte

e)

Marks

39.

Maarifçiliyin sosial idealı öz ifadəsini nədə tapır?

a)

teokratik cəmiyyət ideyasında

b)

materializmə meylli olmalarında tapmışdır

c)

elmin tərəqqisinə çalışmalarında

d)

ağılın prinsipləri əsasında cəmiyyəti yenidən qurmaq çağırışlarında

e)

monarxiyanın təbliğində

40.

Substansiyanın dualizmi ideyası kimə məxsusdur?

a)

Dekarta

b)

İbn-Sinaya

c)

Hegelə

d)

Haydeggerə

e)

Platona

41.

Substansiyanın yeganə olduğunu iddia edən kimdir?

a)

Leybnis

b)

Demokrit

c)

Kant

d)

Dekart

e)

Spinoza

42.

Spinozaya görə substansiya aşağıdakılardan hansıdır?

a)

ruh

b)

materiya

c)

bunların heç biri

d)

canlılar aləmi

e)

təbiət

43.

Aşağıdakılardan hansısı Dekartın substansiya anlayışına uyğundur?

a)

kainatdır

b)

özü-öz mövcudluğunu şərtləndirən varlıqdır

c)

əşyalardır

d)

Insanın yaratdıqlarıdır

e)

dualist səciyyə daşıyır

44.

Dekarta görə elmi metod öz mənbəyini nədən götürməlidir?

a)

müşahidələrdən

b)

ilahiyyatdan

c)

siyasətdən

d)

təcrübədən

e)

məntiqi təfəkkürdən

45.

Humanizm aşağıdakılardan hansının mərkəzi ideyasıdır?

a)

ellinizm dövrü fəlsəfəsinin

b)

modernizm fəlsəfəsinin

c)

orta əsrlər müsəlman şərq fəlsəfəsinin

d)

intibah fəlsəfəsinin

e)

klassik alman fəlsəfəsinin

46.

Antroposentrizm hansı dövrün fəlsəfəsini səciyyələndirən termindir?

a)

orta əsrlər fəlsəfəsini

b)

yeni dövr fəlsəfəsini

c)

intibah dövrü fəlsəfəsini

d)

antik (qədim yunan-roma) fəlsəfəsini

e)

qədim Şərq fəlsəfəsinin

47.

Bekona görə elmi metod öz başlanğıcını nədən götürməlidir?

a)

təcrübədən

b)

məntiqi təfəkkürdən

c)

bədii əsərlərdən

d)

ilahiyyatdan

e)

sadə müşahidədən

48.

Empirizm cərəyanı idrakın mənbəyini nədə görürdü?

a)

təfəkkürdə

b)

dində

c)

riyaziyyatda

d)

təcrübədə

e)

incəsənətdə

49.

Klassik alman fəlsəfəsində dialektik inkişaf qanunlarını hansı filosof sistemləşdirmişdir?

a)

Fixte

b)

Hegel

c)

Kant

d)

Feyerbax?

e)

Şellinq

50.

İ.Kant aşağıda göstərilən hansı idrak cərəyanına mənsub idi?

a)

Empirizm

b)

Skeptisizm?

c)

Rasionalizm

d)

Sensualizm

e)

Aqnostisizm

51.

Fransız mexanistik materialistləri kimlərdir?

a)

Didro, Holbax, Spinoza?

b)

Kant, Russo, Dalamber

c)

Volter, Didro, Haydegger

d)

Lametri, Holbax, Helvetsi

e)

Yaspers, Volter, AKamyu

52.

Adı çəkilənlərdən kim fransız filosofudur?

a)

QLeybnis?

b)

F.Bekon

c)

T.Hobbs

d)

R.Dekart

e)

A.Lametri

53.

“Məntiq elmi” əsərinin müəllifi kimdir?

a)

Şellinq

b)

Feyerbax

c)

Fixte

d)

Kant

e)

Hegel

54.

Heqelə görə anlayışın hərəkəti prosesi hansı xarakter daşıyır?

a)

Metafizik

b)

Davamlı

c)

Dalğavari

d)

Mütəmadi

e)

Dialektik

55.

Dünyanın vahid başlanğıcdan necə yaranmasını Şellinq nəyin vasitəsilə dərk edilməsini mümkün hesab edirdi?

a)

“Mütləq mən”in empirizmi vasitəsilə

b)

Rassional qavrayış vasitəsi ilə

c)

Fərdin mənəvi mkanları vasitəsilə

d)

Intellektual intuiasiya vasitəsi ilə

e)

Subyektin təşəkkürü vasitəsi ilə

56.

Fixtenin “Mütləq Mən” anlayışı nəyi bildirir?

a)

Insanın özünü idrakı

b)

subyektin imkanları

c)

Insanın ümumi şəkildə tamlığı

d)

bütün mövcudatın mütləq başlanğıcı

e)

fərdin idrakı qabiliyyəti

57.

Kantın “Özündə şeylər” anlayışı nəyi bildirir?

a)

təbiət ünsürlərini

b)

duyğuları oyadan xarici reallıqları

c)

praktiki səciyyə daşıyan hissləri

d)

insanın duyğu və qavrayışını

e)

qeyri-maddi, ideal mövcudatı

58.

Kantın aprior mühakimələri nəyi bildirir?

a)

təcrübəyəqədərki mühakimələri

b)

bir-birindən fərqli olan fikirləri

c)

praktiki səciyyə daşıyan fikirləri

d)

müşahidə edilən hissləri

e)

müsbət (pozitiv) xarakterli mühakimələri

59.

Holbaxa görə materiyanın əsas atributu nədir?

a)

uzunluğu və eni

b)

əşyavilik

c)

zaman

d)

hərəkət

e)

məkan

60.

Fransız materializmində dünyanın mexaniki mənzərəsi kimin tərəfindən əsaslandırılmışdır?

a)

Didro

b)

Kondilyak

c)

Volter

d)

Holbax

e)

Russo

61.

Helvetsi və Kondilyak nəyi eyniləşdirirdi?

a)

nəzəriyyə və təcrübəni

b)

materiya və ideyanı

c)

cəmiyyəti və təbiəti

d)

hissi və ağılı

e)

cism və ruhu

62.

C.Lokk hansı fəlsəfi mövqedən çıxış edirdi?

a)

dini sxolastika

b)

panteizm

c)

rasionalizm

d)

obyektiv idealizm

e)

sensualizm və empirizm

63.

Q.Leybnis bölünməz monadaları nə hesab edirdi?

a)

əqlin əsası

b)

təfəkkürün nəticəsi

c)

şüurun məzmunu

d)

təbiətin mahiyyəti

e)

zəkanın bütləri

64.

Dekarta məxsus idrak metodunda mühüm prinsiplərdən biri hansıdır?

a)

Inkaretmə

b)

Mütənasiblik

c)

Ardıcıllıq

d)

Fərqləndirmə

e)

Fasiləsizlik

65.

“Düşünürəm, deməli, mövcudam” aforizmi kimə məxsusdur?

a)

Q.Leybmitsə

b)

Q.Qalileyə

c)

F.Bekona

d)

C.Lokka

e)

R.Dekarta

66.

F.Bekonun fikrincə “idollar” nəyə mane olur?

a)

empirik faktların toplanılmasına

b)

nəzəri biliyin əsaslandırılmasına

c)

rasional problemin açıqlanmasına

d)

mühakimələrin bir-biri ilə tutuşdurulmasına

e)

həqiqi, obyektiv bilyin əldə edilməsinə

67.

Sonsuz kiçiklər haqqında riyazi metod nəyi tədqiq etməyə imkan verirdi?

a)

bioloji prosesləri

b)

kimyəvi prosesləri

c)

hərəkəti riyazi dildə ifadə etməyi

d)

biokimyəvi prosesləri

e)

sosial prosesləri

68.

Frensis Bekonun işlədiyi elmi-tədqiqat metodu necə adlanır?

a)

rasional metod

b)

abstraktlaşdırma metodu

c)

modelləşdirmə metodu

d)

induktiv metod

e)

deduktiv metod

69.

İntibah dialektikasının əsasını kim qoymuşdur?

a)

NKopernik

b)

CBruno

c)

Parasels

d)

BTelezio

e)

Kuzalı Nikolay

70.

İndustrializm dövrünə təsadüf edən panteizm nədir?

a)

cəmiyyətin təbiətlə yekcinsliyi

b)

təbiətin və insanın fərqli mahiyyət daşması

c)

insanın təbiətlə vəhdət təşkil etməsi

d)

tanrının insanla qarşı-qarşıya qoyulması

e)

tanrının təbiətlə eyniləşdirilməsi

71.

Elmi rasionallığın klassik tipi nə vaxt formalaşmışdı?

a)

XVII–XVIII əsrlərdə

b)

antik dövrdə

c)

XX əsrin son rüblüyündə

d)

XIV–XV əsrlərdə

e)

XIX əsrin sonu–XX əsrin ortalarında

72.

Sosial təsisat kimi elmə nə daxildir?

a)

universitetlər, institutlar, akademiyalar

b)

elmi məktəblər, elmi cərəyanlar, elmi konsepsiyalar

c)

elm sferasında davranışı təyin edən idarə və sosial normaların məcmusu

d)

fundamental elmlər, tətbiqi elmlər, ixtisaslaşdırılmış nəzəriyələr

e)

cəmiyyətin məhsuldar qüvvələri

73.

Elmi rasionallığın postqeyri-klassik tipinə səciyyəvi olan nədir?

a)

dünyanın mexaniki mənzərəsinin öyrənilməsi

b)

tədqiqatın subyektindən və onun istifadə etdiyi vasitələrdən mücərrədləşmə

c)

alimin tədqiqat vasitələrinin araşdırılması

d)

özüinkişafda olan sistemlərin öyrənilməsi

e)

ekoloji reallıqların araşdırılması

74.

Elmin inkişaf yolunda maneəyə çevrilmiş ənənəvi nəzəriyyə və təsəvvürlərin dağıdılması necə adlanır

a)

modernləşdirmə

b)

islahat

c)

elmi-texniki tərəqqi

d)

elmi inqilab

e)

stiyentizm

75.

Elmin inkişafını bütün sosial problemlərin həllində universal vasitə hesab edən konsepsiya necə adlanır?

a)

romantizm

b)

rasionalizm

c)

ekzistensializm

d)

stiyentizm

e)

personalizm

76.

Elmin texnika ilə vahid bir sistemdə birləşməsi nəticəsində istehsalatın xarakterinin radikal şəkildə dəyişməsi necə adlanır?

a)

texniki-texnoloji inqilab

b)

sosial

c)

kompüter inqilabı

d)

intellektual inqilab

e)

elmi-texniki inqilab

77.

Elmi inqilabların baş verməsi nə ilə əlaqədardır?

a)

yeni elmi kəşflərlə

b)

yeni elmi paradiqmaların meydana gəlməsi ilə

c)

elmin yeni təşkilİ formalarının meydana gəlməsi ilə

d)

yeni elmi təsisatların meydana gəlməsi ilə

e)

elmin istehsalatla yeni əlaqələrinin meydana gəlməsi ilə

78.

Elmi biliyin aparıcı inkişaf amilinə çevrildiyi sivilizasiya necə adlanır?

a)

qərb

b)

sənaye

c)

postsənaye

d)

texnogen

e)

aqrar

79.

Marksizm maddi nemətlər əldə etmək üçün cəmiyyətin təbiətə təsir vasitələrini necə adlandırır?

a)

maddi-texniki qüvvələr

b)

elm

c)

iqtisadi qüvvələr

d)

texniki qüvvələr

e)

məhsuldar qüvvələr

80.

Stiyentizm nədir?

a)

elmi rasionallığın tipi

b)

orta əsr fəlsəfəsində cərəyan

c)

dünya görüş forması

d)

elmin mədəniyyətin ali mərhələsi kimi qiymətləndirilməsi

e)

elmin subyekt və obyektə bölgüsü

81.

Aşağıda göstərilənlərdən hansı ictimai şüur formasıdır?

a)

humanizm

b)

mifologiya

c)

rasionallizm

d)

elm

e)

utopiya

82.

Aşağıdakılardan hansı elmi səciyyələndirir?

a)

qəliz mülahizələr məcmusu

b)

doktrinalar

c)

alimlərin imtiyazları

d)

həqiqətlər və onların sübut edilməsi sistemi

e)

adi adamların başa düşmədikləri şeylər

83.

Aşağıda göstərilənlərdən hansılar elmi rasionallığın tiplərinə aiddir?

a)

klassik, sonrakı klassik, humanist

b)

klassik, müasir, humanist

c)

qeyri-klassik, klassik, müasir

d)

klassik, qeyri-klassik, postqeyri-klassik

e)

sonrakı klassik, humanist, qeyri-klassik

84.

Nəzəriyyə hansı funksiyaları yerinə yetirir?

a)

idrak və izah etmə

b)

metodoloji və proqnostik

c)

dünyagörüşü və proqnostik

d)

izah etmə və qabaqgörmə

e)

tərbiyə və idraki

85.

“Elmi biliyin təşkilinin ali, ən inkişaf etmiş forması” nəyi səciyyələndirir?

a)

nəzəriyyəni

b)

konsepsiyanı

c)

təlimi

d)

doktrinanı

e)

elmi məktəbi

86.

Əsaslandırılmış hipotez nəyə çevrilir?

a)

paradiqməyə

b)

təlimə

c)

elmə

d)

konsepsiyaya

e)

nəzəriyyəyə

87.

Yunan dilindən tərcümədə “problem” sözü hansı mənanı daşıyır?

a)

alqoritm

b)

axtarış

c)

çətinlik, maneə

d)

məqsəd

e)

şübhə

88.

Fəlsəfi antropologiyanın ideya mənbələrini göstərin

a)

alman romantik fəlsəfəsi və həyat fəlsəfəsi, ekzistensializm, fenomenologiya

b)

antik fəlsəfə, orta əsr fəlsəfəsi

c)

alman klassik fəlsəfəsi, freydizm

d)

marksizm fəlsəfəsi, alman klassik fəlsəfəsi

e)

fatalizm, volüntarizm

89.

Personalizmə görə, ali şəxsiyyət kimdir?

a)

cəmiyyətdir

b)

təbiətdir

c)

nsandır

d)

dövlətdir

e)

Allahdır

90.

İnsanı hərəkətə tərik edən nədir?

a)

əqidələr

b)

motivlər

c)

məqsədlər

d)

tələbatlar

e)

maraqlar

91.

İnsanın təkamülündə əsas amil nə olmuşdur?

a)

instinktlər

b)

vərdişlər

c)

ünsiyyət

d)

əmək fəaliyyəti

e)

ailə

92.

Tərbiyə insanın nəyə olan qabiliyyətini reallaşdırır, artırır və möhkəmləndirir?

a)

əyləncələrə

b)

xidmətlərə

c)

zəhmətə

d)

fəaliyyətə

e)

xeyirxahlığa

93.

Rəsmi elm kimi fəlsəfi antropologiya kim tərəfindən yaradılmışdır?

a)

Kant və Hegel

b)

Marks və Engels

c)

Haydeger və Sartr

d)

Freyd və Fromm

e)

M. Şeler və Q. Plesner

94.

İnsanı əmək alətləri hazırlayan heyvan kimi səciyyələndirən tədqiqatçını göstərin

a)

Darvin

b)

Aristotel

c)

Hegel

d)

B. Franklin

e)

Marks

95.

Subyekt kimdir?

a)

naməlum bir şəxs

b)

qəribə insan

c)

xoşagəlməz insan

d)

fəaliyyətin daşıyıcısı olan insan

e)

sahibkar

96.

Bir fərdi başqalarından fərqləndirən spesifik, özünəməxsus konkret bioloji və sosial cəhətlərin məcmusuna nə deyilir?

a)

Orijinallıq

b)

Fenomen

c)

talant

d)

Fərdiyyət

e)

Şəxsiyyət

97.

Fərd nəyə deyilir?

a)

özünə qapanmış insana

b)

şəxsiyyətə

c)

başqalarına bənzəməyən insana

d)

ayrıca götürülmüş konkret insana

e)

canlı insan orqanizminə

98.

Tələbat nədir?

a)

insanın nəyəsə malik olmaq istəyi

b)

insanın maddi nemətlərə ehtiyacının olması

c)

insanın mənəvi nemətlərə ehtiyacının olması

d)

insanın nəyəsə meyl etməsi

e)

insanı hərəkətə təhrik edən, onun təbiətindən, ən əhəmiyyətli xassələrindən irəli gələn ehtiyacı

99.

İnsanın bioloji mənşəyi haqqında materialist nəzəriyyənin banisi kim olmuşdur?

a)

Hobbs

b)

Lokk

c)

Kant

d)

Freyd

e)

Darvin

100.

Ünsiyyətin universal vasitəsi nədir?

a)

təxəyyül

b)

beyin

c)

jestlər

d)

nitq

e)

intuisiya

101.

Fəlsəfi antropologiya nə haqqında ümumləşdirilmiş fəlsəfi təlimdir?

a)

sivilizasiya

b)

insan və cəmiyyət

c)

cəmiyyət

d)

mədəniyyət

e)

insan

102.

İnsan necə varlıqdır?

a)

bioloji varlıqdır

b)

mənəvi varlıqdır

c)

sosial varlıqdır

d)

biososial varlıqdır

e)

psixoloji varlıqdır

103.

Antropososiogenez nədir?

a)

bioloji növ kimi insanın mənşəyi haqqında elm

b)

ailənin mənşəyi haqqında elm

c)

mədəniyyətin mənşəyi haqqında elm

d)

insan və cəmiyyətin mənşəyi haqqında elm

e)

cəmiyyətin mənşəyi haqqında elm

104.

İnsanların davranışının hərəkətverici qüvvəsini psixi olanda görən cərəyan hansıdır?

a)

ekzistensializm

b)

naturalizm

c)

hermenevtika

d)

freydizm

e)

personalizm

105.

Sosiallaşma prosesi nəyə deyilir?

a)

cəmiyyətin qərarlaşmasına

b)

davranış prosesinə

c)

şəxsiyyətin formalaşmasına

d)

dövlətin meydana gəlməsinə

e)

istehsal prosesinə

106.

İnsanın həyatının əzəldən Allah və ya varlığın obyektiv qanunları tərəfindən müəyyən edildiyini söyləyən təlim necə adlanır?

a)

kreasionizm

b)

ekzistensializm

c)

volüntarizm

d)

providensializm

e)

fatalizm

107.

Fəaliyyət aktının strukturu hansı elementləri özündə birləşdirir?

a)

obyekt, tələbat, maraq, qabiliyyət

b)

subyekt, məqsəd, vasitə, predmet, hərəkət, nəticə

c)

predmet, nəticə, maraq, hərəkət

d)

istedad, maraq, tələbat, vasitə

e)

vasitə, tələbat, maraq, istedad

108.

Elmi biliyin genezisinin ilkin formasını nə təşkil edir?

a)

problem

b)

hipotez

c)

təxəyyül

d)

anlayış

e)

nəzəriyyə

109.

Aşağıda göstərilənlərdən hansı bu gün elmin ən mühüm inkişaf qanunayğunluqlarını təşkil edir?

a)

elmin modernləşdirilməsi

b)

idrak vasitələrinin təkmilləşdirilməsi

c)

elmin differensiasiyası

d)

elmin inteqrasiyası

e)

elmin differensiasiyası və inteqrasiyası

110.

Antistiyentizm nədir?

a)

nəzəri biliklərin həddindən artıq şişirdilməsi

b)

təhsilin rolunun lazımi qədər qiymətləndirilməməsi

c)

elmin differensiasiyası

d)

empirik biliklərin həddindən artıq şişirdilməsi

e)

idrak nəzəriyyəsi

111.

İdraki, praktiki-təsirli funksiya aşağıda göstərilənlərdən hansının funksiyalarına aiddir?

a)

mədəniyyətin

b)

elmin

c)

əxlaqın

d)

incəsənətin

e)

dünyagörüşün

112.

Aşağıdakılardan hansı elmi biliyin əsas cəhətlərinə aiddir?

a)

elmi biliyin sistemləşdirilmiş olması, yoxlana bilmə, sübutayetmə, obyektin tədqiq metodunun dərk edilməsi

b)

həqiqətin spesifik əsaslandırma üsullarının olması, təsdiqolma, obyektin tədqiq metodunun dərk mətni, edilməsi, verifikasiya olma

c)

verifikasiyaya ola bilən, təkzib oluna bilən, nəzərilik, obyektin tədqiq metodunun dərk edilməsi

d)

elmi biliyin sistemləşdirilmiş olması, həqiqətin spesifik əsaslandırma üsullarının olması, dərk edən subyektin xüsusi hazırlığının olması, obyektin tədqiq metodunun dərk edilməsi

e)

nəzərilik, sübutayetmə, yoxlana bilmə, obyektin tədqiq metodunun dərk edilməsi

113.

Biliyin ilkin səviyyəsini göstərin

a)

mücərrəd bilik

b)

praktiki bilik

c)

aprior bilik

d)

empirik bilik

e)

nəzəri bilik

114.

L. Morqana görə tarixi proses mərhələlərin ardıcıl əvəzlənməsindən ibarətdir?

a)

Mədəniyyət, sivilizasiya və sosializmin

b)

Totalitarizm, avtoritarizm və demokratiyanın

c)

Quldarlıq, feodalizm və kapitalizmin

d)

Barbarlıq, mədəniyyət və sivilizasiyanın

e)

Vəhşilik, barbarlıq və sivilizasiyanın

115.

Mədəniyyət və sivilizasiyanı kimlər qarşı-qarşıya qoyurdu?

a)

Bekon və Holbax

b)

Didro və Lametri

c)

Lametri və Marks

d)

Didro və Helvetsi

e)

Kant və Şpenqler

116.

Mədəniyyətdə novatorluğa

a)

İdeoloji funksiya yerinə yetirir

b)

Elmin inkişafından asılıdır

c)

Mühafizəkarlığa gətirib çıxarır

d)

Mədəniyyətin inkişafını şərtləndirir

e)

Mədəniyyətin fasiləsizliyini təmin edir

117.

Mədəniyyətin fəsiləsizliyi nədən irəli gəlir?

a)

Sosial tərəqqiyə istinad edir

b)

İrsiyyətlə bağlıdır

c)

Elmi tərəqqisindən irəli gəlir

d)

Varislik əlaqələri ilə şərtlənir

e)

Yaşayış uğrunda mübarizə ilə şərtlənir

118.

Mədəniyyətdə varisliyə hansı uyğundur?

a)

Üzvi aləmin qanunlarına tabedir

b)

Bioloji xarakter daşıyır

c)

Siyasi inkişafın məhsuludur

d)

İrsiyyətdən irəli gəlir

e)

Sosial məzmun daşıyır

119.

Varislik əlaqələrini yaradan nədir?

a)

Əmək bölgüsüdür

b)

İqtisadi tərəqqidir

c)

Ənənələr, tərbiyə və təhsil sistemidir

d)

Maddi istehsalardır

e)

Siyasi təsisatlardır

120.

Mədəniyyətdə ənənələrin roluna aşağıdakılardan hansı uyğundur?

a)

İnqilabi dəyişikliklər tələb edir

b)

Yeniliklərin mənimsənilməsinə yol açır

c)

mühafizəkarlığın əleyhinədir

d)

Tərəqqini şərtləndirən amildir

e)

Mədəniyyətin fasiləsizliyini təmin edir

121.

Aşağıdakılardan hans1 mədəniyyətin sivilizasiyadan fərqini ifadə edir?

a)

Rasionalizm

b)

İqtisadi tərəqqini hədəf götürməsi

c)

Texnikanın inkişafına yol açması

d)

İnsanın daxili aləminə istiqamətlənməsi

e)

Fərdiyyatçılıq prinsiplərini rəhbər tutması

122.

İnsanın öz hərəkətləri və fəaliyyətində tam sərbəst olmasını təbliğ edən baxış necə adlanır?

a)

Materializm

b)

İdealizm

c)

Ekzistensializm

d)

Fatalizm

e)

Volüntarizm

123.

Şəxsiyyətin məsuliyyəti nədə ifadə olunur?

a)

Öz ailəsi qarşısında məsuliyyətdə

b)

Hüquqi məsuliyyətdə

c)

Şəxsiyyətin öz hərəkətlərində tam sərbəst olmasında

d)

İnsanın taleyinin əzəldən müəyən olmasında

e)

Öz hərəkətinin sosial nəticələrini irəlidən görmək və onlara görə cavab verə bilməkdə

124.

İnsan həyatının həqiqi mənası hansı prosesdə açılır?

a)

Tərbiyə

b)

Fəaliyyət

c)

Təhsil

d)

İstirahət

e)

Davranış

125.

İnsanı formalaşdıran əsas amilə hansı aiddir?

a)

Bürclər

b)

Məşqlər

c)

Çətinliklər

d)

Təbiətin qanunları

e)

Tərbiyə

126.

Şəxsiyyət nədir?

a)

Özünü yüksək dəyərləndirən insan

b)

Parlaq qabiliyyətləri olan insan

c)

Məşhur adam

d)

İnsanın sosial siması

e)

Güclü xarakterli insan

127.

Hərəkətin formalarının təsnifatını kim təklif etmişdir?

a)

Aristotel

b)

Engels

c)

Kant

d)

Platon

e)

Hegel

128.

Ontologiya özündə aşağıdakı hansı məsələləri birləşdirir?

a)

İdeyaların mənşəyi

b)

Biliyin mənşəyi

c)

İdrakın prinsiplərini

d)

Anlayış və mühakimələrin mənşəyi

e)

Dünyanın mənşəyi və onun universal əlaqələri

129.

Təbiiətin varlığını fəlsəfənin hansı bölməsi öyrənir?

a)

Aksiologiya

b)

Antropologiya

c)

Ontologiya

d)

Naturfəlsəfə

e)

Praksiologiya

130.

Zaman anlayışının fəlsəfi mahiyyəti nədən ibarətdir?

a)

Obyektiv mövcudluq

b)

Hadisələrin baş vermə ardıcıllığı və müddəti

c)

Subyektiv mövcudluq

d)

Bütün mövcudluq

e)

Maddi predmetlərin ölçüsü

131.

Məkan anlayışının fəlsəfi mahiyyəti nədən ibarətdir?

a)

Predmetlərin ölçüsü və yerləşmə qaydası

b)

Bütün mövcudluq

c)

Obyektiv mövcudluq

d)

Hadisələrin baş vermə ardıcıllığı və müddəti

e)

Subyektiv mövcudluq

132.

Substansiya anlayışının mahiyyəti nədən ibarətdir?

a)

Bütün mövcudluq

b)

Subyektiv mövcudluq

c)

Özü-özünün səbəbi olan müstəqil varlıq

d)

Obyektiv mövcudluq

e)

Dünyada baş verən dəyişkənlik

133.

Varlığın formaları hansı bənddə düzgün qeyd edilmişdir?

a)

Təbiyyət, bitgilər aləmi

b)

Mənəvi varlıq, insan

c)

Şüur, mənəvi varlıq

d)

Materiya, cansız təbiət?

e)

Cəmiyyət, maddi istehsal

134.

Varlığın fəlsəfi anlayışının mahiyyəti nədən ibarətdir?

a)

Varlıq bütün mövcud olanı ifadə edən fəlsəfi kateqoriyadır

b)

Varlıq obyektiv mövcud olanı ifadə edən fəlsəfi kateqoriyadır

c)

Varlıq dəyişkənliyi bildirən anlayışdır

d)

Varlıq subyektiv mövcudluğu bildirən anlayışdır

e)

Varlıq ideyalar aləmini bildirən anlayışdır

135.

Varlıq haqqında fəlsəfi təlim necə adlanır?

a)

Praksiologiya?

b)

Antropologiya

c)

qnoseologiya

d)

aksiologiya

e)

Ontologiya

136.

Varlığın əbədiliyi və ideal dairəyə malik olduğunu kim təxmin edir?

a)

Fales

b)

Platon

c)

Protoqor

d)

Heraklit

e)

Sokrat

137.

Orta əsr Qərb fəlsəfəsinin ontoloji prinsipi nə idi?

a)

Kreasionizm

b)

Rasionalizm

c)

Formalizm

d)

Tarixilik

e)

Vəhy

138.

Materiyanın mövcudluq formaları hansılardır?

a)

Keçmiş və gələcək

b)

Dəyişkənlik və inkişaf

c)

Fəsiləsizlik və sonsuzluq

d)

Məkan və zaman

e)

Təkamül və tənəzzül

139.

Varlığın atributu hansıdır?

a)

Materiya

b)

Hərəkət

c)

Zəka

d)

Takamül

e)

İdeya

140.

Engelsin təklif etdiyi hərəkət formalarına aid deyil?

a)

Fiziki hərəkət

b)

Biristiqamətli hərəkət

c)

Sosial hərəkət

d)

Mexaniki hərəkət

e)

Kimyəvi hərəkət

141.

Aşağıdakı təyinatlardan hans1 materiyanın mahiyyətini daha dolğun açır?

a)

Materiya – fəlsəfi kateqoriyadır

b)

Materiya – duyğular macmusudur

c)

Materiya – hər şeyin asasını təşkil edir

d)

Materiya – asas substansiya, ilkin materiyadır

e)

Materiya – obyektiv reallıqdır, şüurdan asılı olmayaraq mövcuddur

142.

Həttaflı inkişaf etmiş harmonik insan yetişdirmək aşağıdakılardan hansının əsas vəzifəsi idi?

a)

İntibah mədəniyyətinin

b)

Rasionalizm ənənələrinin

c)

Industrial cəmiyyətin

d)

Orta əsr mədəniyyətinin

e)

Qədim Yunan mədəniyyətinin

143.

İnsana münasibətdə mədəniyyətdə aşağıdakılardan hansı uyğun deyil?

a)

İnsanı əhatə edən təbii mühitdir

b)

İnsanın fəaliyyətinin məhsuludur

c)

İnsanı başlanğıcın inkişaf ölçüsüdür

d)

İnsanın mövcudluq məkanıdır

e)

Yalnız insana xas olan keyfiyyətdir

144.

Hansı bənddə mədəniyyətin formaları yanlış göstərilmişdir?

a)

Ədəbiyyat, rəsamlıq, mədəni

b)

Təbiət, qalaktika, yer kürəsi

c)

Təhsil, din, incəsənət

d)

İncəsənət, fəlsəfə, əkinçilik

e)

Əkinçilik, sənaye, qusçuluq

145.

Tarixi prosesə formasion yanaşma nəyi iddia edir?

a)

Müxtəlif sivilizasiyaları bir-biri ilə müqayisə etmək olmaz

b)

Tarixi proses dövrü səciyyə daşıyır

c)

Tarixin ümumi mənası hər bir xalqın öz taleyini özünün müəyyənləşdirilməsindədir

d)

Tarixi proses dalğavari xarakter daşıyır

e)

Tarixi proses vahid olub ardıcıl olaraq bir sıra mərhələlərdən keçir

146.

Mədəniyyətin fəlsəfi anlayışı üçün aşağıdakılardan hansı uyğundur?

a)

“Birinci təbiət”

b)

Obyekti hakimiyyət olan siyasi münasibətlərin məcmusu

c)

İnsanın təbiətllə şərtlənən davranış qayda və normaları

d)

İnsan tərəfindən öz inkişafı üçün yaradılmış maddi və mənəvi dəyərlər məcmusu

e)

İctimai münasibətlər məcmusu

147.

Tarixi determinizm prinsipini seçin

a)

İctimai hadisələrin bir-birini inkar etməsi

b)

İctimai hadisələrin ardıcıllıqla bir-birini şərtləndirməsi

c)

İctimai hadisələrin ancaq azadlıqla əlaqələndirilməsi

d)

İctimai hadisələrin bir-biri ilə eyniləşdirilməsi

e)

İctimai hadisələrin ancaq zərurətdən irəli gəlməsi

148.

N. Danilevskinin “mədəni-tarixi tipi” nə deməkdir?

a)

Mədəniyyətin spesifikliyini şərtləndirən mənəvi dəyərlər sistemidir

b)

İnsanların dinlə şərtlənən norma və davranış qaydalarıdır

c)

Cəmiyyətin mədəniyyətin parçalanması ilə müşayiət olunan inkişaf mərhələsidir

d)

Təsərrüfat, siyasi, dini mədəni elementlərə əsaslanan və müəyyən inkişaf mərhələsini yaşayan mədəniyyətdir

e)

İnsanların təbiətlə şərtlənən davranış qaydaları və normalardır

149.

İctimai inkişafda formasion yanaşmanın əsas üçün meyar nədir?

a)

Bazar münasibətləridir

b)

Hakim dəyərlər, norma və qaydalar

c)

Maddi nemətlərin istehsal üsuludur

d)

Məhsuldar qüvvələrin inkişaf səviyyəsidir

e)

Mədəniyyətin tipidir

150.

Şpenqler sivilizasiyanı necə səviyyələndirir?

a)

Sivilizasiya mədəniyyətin sinonimidir

b)

Sivilizasiya mədəni ənənə və adətləridir

c)

Sivilizasiya mədəniyyətin çiçəklənmə dövrüdür

d)

Sivilizasiya mədəniyyətin yaranma dövrüdür

e)

Sivilizasiya mədəniyyətin inkişafında son mərhələdir

151.

Hansı paradigma­ya görə bəşəriyyətin vahid tarixi yoxdur, yalnız lokal sivilizasiyalar mövcuddur?

a)

Formasiya paradiqması

b)

Funksionalist paradiqma

c)

Sistem paradiqması

d)

Kulturoloji paradiqması

e)

Sosial fəaliyyət paradiqması