NEW
Font size
WorksheetsТбк 100-125
Total questions: 25
Worksheet time: 13mins
Сөз мағынасының кеңеюін қалай түсінесіз:
Сөздік құрамдағы барлық сөздердің мағынасы.
Бұрынғы мағынасының үстіне жаңа қосымша мағыналарға ие болуы.
Тұрақты тіркестер негізінде туындаған мағына.
Ауыспалы мағынаның берілу жолдары.
Табу дегеніміз не:
Фразеологиялық тұтастықтан туындаған сөздер.
Тіліміздегі жаңа сөздер.
Атын тура айтуға тыйым салынған сөздер.
Белгілі бір кәсіпке байланысты туындаған сөздер.
Атауыш мағына дегеніміз не:
Зат пен құбылысқа байланысты туындайтын мағына.
Затты немесе құбылысты атайтын мағына.
Тұрақты тіркестен туындайтын мағына.
Негізгі мағынадан жасалады.
Сөзжасам тәсілдері арқылы пайда болған синонимдерді табыңыз:
Сараң, мол қол, мырза, жомарт.
Жуан, жіңішке, талдырмаш, бойшаң.
Сараң, мол қол, мырза, жомарт.
Ер жету, бой жету, есейген шақ.
Екі мәндес сөз қатар келіп, алдыңғысы соңғысын анықтап, мағынасын күшейтетін сөздерді қалай атаймыз:
Идиома
Фраза
Плеоназм
Парафраза.
Антонимдер сөз таптарының қайсысынан жасалады:
Сын есім, зат есім, етістік, есімдік, үстеу.
Одағай, шылау, зат есім, сан есім.
Есімдік, жалғаулық, септеулік.
Сұрау есімдігі, демеуліктер.
Пассив сөздерге қандай сөздер жатады:
Неологизмдер, фразеологизмдер, метафоралық қолданыстар.
Тар көлемде қолданылатын термин сөздер, көнерген сөздер, тарихи сөздер, диалектизмдер, неологизмдер
Антоним, синоним, омонимдер.
Тұрақты тіркестер, сөйлемшелер, оралымдар.
Кірме сөздер дегеніміз не:
Сөздік қорымызды молайтатын сөздер.
Тілімізде бұрыннан бар сөздер.
Басқа тілдің ықпалымен жасалып тілімізге енген сөздер.
Сөздік құрамда өзгеріске түскен сөздер.
Ауыспалы мағынаның берілу жолдары:
Антоним, эвфемизм, табу.
Омоним, метонимия, идиома.
Метафора, синоним, фраза.
Метонимия, метафора, синекдоха.
Полисемантизмнің омонимдерден айырмашылығы:
Тұлғалық өзгешелігінде жатыр.
Мағына негізінде жатыр.
Түбірге байланысты өзгеріске түсуі.
Ауыспалы мағынаның туындауы.
Терминдердің лексиканың басқа түрлерінен басты айырмашылығы:
Көп мағыналы емес, нақты мағыналы, эмоционалды бояуы жоқ.
Жеке дара мағынаға ие, экспрессивті-стилистикалық қызметі басым.
Нақты бір ұғым атауы, эмоционалды мәнге ие.
Көп мағыналы, эмоционалды мәнге ие.
Фразеологиялық оралымдардың шығуына негіз болған:
Сөздің алғашқы және кейінгі мағынасы.
Әр түрлі құбылыстардың адам ойында қорытылған образды бейнесі.
Сөздің келтірінді мағынасы.
Уақыт өлшемі және тарихи оқиғалар.
Фразеологиялық бірліктерді бір тілден екінші тілге қалай жеткізуге болады:
Сөзбе-сөз аудару арқылы.
Сол тілде бар баламасымен ғана жеткізу арқылы.
Сөздердің орындарын алмастыру арқылы.
Ауыс мағына арқылы.
Фразеологизмнің негізгі үш белгісін атаңыз:
Еркін сөз тіркесімен байланысы, көп мағына туғызады.
Тіркесу мүмкіншілігі, қолданылу аясы, сөз формасын жасауы.
Көпмағыналылық, дербес мағыналы сөз, туынды мағына.
Даяр қалпында жұмсалу белгісі, мағына тұтастығы, тіркес тиянақтылығы.
Фразеологизмдердің лексикалық вариантын табыңыз:
Аспанмен таласқан – аспанмен тілдескен, аяқ астынан – табан астынан.
Жең ұшынан жалғасты, жер шұқыды, жатып ішер.
Жол көрсетті, қаймағы бұзылмаған, қамшы салдырмайды.
Ағынан жарылды, айдап салды, ауыз жаласты.
Фразеологизмге қатысты терминдерді атаңыз:
Фразеологиялық бірлік, тұтастық тіркес.
Перифраз, идиома, сөйлем.
Вариант, абзац, еркін тіркес.
Жауабы жоқ.
Соматикалық фразеологизмдер дегеніміз не:
Көркемдік тәсілдер арқылы жасалған.
Белгілі бір мағынаға негізделген.
Құрамында дене мүшелерінің атаулары бар.
Морфологиялық құрылымына байланысты туындаған.
Қазақ тілінде фразеологизмдер нешеге жіктеледі:
Фразеологизмдердің тұрақтылығы, фразеологизмдердің варианты.
Фраза синонимдер, этнофразеологизмдер.
Фраза, идиома, тіркес.
Фразеолгиялық тұтастық, фразеологиялық бірлік, фразеологиялық тізбек.
Фразеологиялық тізбекті табыңыз:
Асқар тау, қара шаш, қабырғаңмен кеңес.
Асқар бел, қалам қас, ай қабақ, қабырға ағайын.
Алып тұлға, қара ниет, қайырымды жолдас.
Алтын сақина, қара күш, оң қанатта.
Этимология саласында ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін қандай әдісті жетік меңгеру керек:
Сипаттама-әдістемелік
Салыстырмалы-әдістемелік
Сипаттама-тарихи.
Салыстырмалы-салғастырмалы.
Ғылыми этимологияның міндетіне не жатады:
Сөзді тарихи фонетика, лексикологиямен байланыстыра қарау.
Сөздің қандай өзгерістерге түскенін анықтау.
Сөздің бастапқы мағынасын анықтау.
Сөз төркінін, тарихын дәл анықтап, ғылыми түрде түсіндіру.
Жалған этимологияға қайсысы тән:
Сөз мағынасын дыбыстық алмасуларымен түсіндіру.
Сөз мағынасын өзінше тұспалдап, топшылау жасап түсіндіру.
Сөз төркінін айқындауда тектік жіктемеге сүйену.
Сөз мағынасын ғылыми жолмен жүйелеу арқылы түсіндіру.
Этимологиялық зерттеулердің қағидаларын атаңыз:
Фонетикалық, генеологиялық, фонетикалық, морфологиялық, семантикалық, этимологиялық.
Синтаксистік, фонетикалық, грамматикалық, семантикалық, этимологиялық.
Семиотикалық, этнологиялық, фразеологиялық, лексикалық, грамматикалық.
Фонетика-грамматикалық, лексика-семантикалық, этимологиялық.
Морфологиялық қағида бойынша қандай өзгерістер есепке алынады:
Морфемалардың бастапқы ара қатысы, жігі.
Сөздің дыбыстық құрылымы.
Мағынасы күңгірттенген түбірлер.
Кірме сөздер.
Сырдария сөзіндегі “сыр” сөзі парсы тілінде қандай мағына білдіреді:
Көлшік
Өзен
Жазира
Дарқан
