wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тбк 38-76

Total questions: 37

Worksheet time: 19mins

Name
Class
Date
1.

Жергілікті тіл ерекшеліктері дегеніміз не:

a)

Жер-су аттарын зерттейтін тіл білімінің саласы.

b)

Белгілі бір жердің халқына қызмет ететін, өзіне тән ерекшелігі бар жалпыхалықтық

    тілдің бір бөлігі, тармағы.

c)

Терминдерді тексеретін тіл саласы.

d)

Белгілі бір кәсіппен шұғылданушылардың тіліндегі ерекшеліктер.

2.

Әдеби тіл болудың шарттарына қайсысы кіреді:

a)

Норманың болуы.

b)

Бірнеше ұлтқа ортақ болу.

c)

Зерттелгендігі.

d)

Түсінікті болуы.

3.

Артикуляциялық ерекшеліктер дегенді қалай түсінесіз:

a)

Әріп пен дыбыстың байланысы. 

b)

Тіл дыбыстарының естілуі.

c)

Тіл дыбыстарының жасалуы.

d)

Сөйлеу дыбыстарының пайда болуы.

4.

Акустикалық әдіс арқылы қарастырылады

a)

Дыбыс пен әріптің қарым-қатынасы

b)

Тіл дыбыстарының пайда болуы

c)

Сөйлеу дыбыстарының жасалуы

d)

Сөйлеу дыбыстарының естілу қасиеттері 

5.

Дыбысқа тән қасиеттер:

a)

Акустикалық, физиологиялық, қоғамдық

b)

Физикалық, әлеуметтік, тілдік

c)

Акустикалық, физикалық, әлеуметтік

d)

Артикуляциялық, физикалық, тілдік

6.

Тыныс мүшелерінің экспирациясы деген не:

a)

Дауыс шымылдығының жиырылуы

b)

Ауаны сыртқа шығару

c)

Ауаны ішке тарту

d)

Тыныстау мүшелерінің белгілі бір тәртіппен қозғалуы

7.

Монофтонг дауыстылар дегеніміз не:

a)

Бірнеше дыбыстың қосындысынан бірігіп, жинақталған дыбыстар.

b)

Еріндік және езулік дауыстылар .

c)

Арасында ешбір артық қосындысы жоқ, таза үннен жасалынған дыбыстар. 

d)

Жуан және жіңішке дауыстылар. 

8.

Сөз басында дифтонг сапасында көрінетін дауыстыларды көрсетіңіз:

a)

О,ө,е

b)

Ә,е,о

c)

Е,ұ,ү

d)

Ә,ы,ө

9.

Қосарланған дауыссыздар қалай аталады:

a)

Дифтонг

b)

Аффрикат

c)

Сингармонизм

d)

Диссимилляция

10.

Буынның неше түрі бар:

a)

4

b)

1

c)

3

d)

2

11.

Түбір мен қосымша аралығында дауысты дыбыстардың не бірыңғай жуан, не бірыңғай жіңішке болып келуі қалай аталады:

a)

Кейінді ықпал

b)

Ілгерінді ықпал

c)

Дыбыс үндестігі

d)

Буын үндестігі

12.

Тіркес екпіні қай сөзде кездеседі:

a)

Асқар тау

b)

Үлгірім

c)

Конференция

d)

Келген-ді

13.

Фонетикалық элизияға ұшырайтын сөзді табыңыз:

a)

Ұсақ жәндік

b)

Қалың орман

c)

Жүруші едік

d)

Батыр жігіт

14.

Тіл дыбыстарын жасайтын күш қалай аталады:

a)

Интонация

b)

Фонациялық ауа

c)

Вокализм

d)

Тартылыс күші

15.

Тіл дыбыстары дегеніміз не:

a)

Сөйлеудің қағаз бетіне түскен бейнесі.

b)

Бір зат пен екінші заттың соқтығысуынан пайда болған физикалық құбылыстар.

c)

Адамның дыбыстау мүшелерінің қызметі арқылы шығатын, бір-бірінен сапалық жағынан ажыратылған, әлеуметтік мәні бар дыбыстар.

d)

Табиғаттағы құлаққа естілетін үнді дыбыс дейміз.

16.

Буынның анықтамасын көрсетіңіз:

a)

Буын – сөздің белгілі бір мағыналы бөлшегі

b)

Буын – лексикалық немесе грамматикалық мағынасы бар сөз бөлшектері

c)

Буын – өкпеден шыққан ауаның леппен айтылуы

d)

Буын – фонациялық ауаның кілт үзілуінен пайда болған жеке дыбыс немесе дыбыстар тобы

17.

Екпіннің анықтамасын табыңыз:

a)

Екпін – сөз ішіндегі бір буынның басқаларға қарағанда айқынырақ ажыратылып, көтеріңкі айтылуы. 

b)

Екпін – ауаның экспирациялық қарқынымен күшейтіліп айтылатын сөз тізбектері. 

c)

Екпін – сөздер мен сөз тіркестерінің бірнеше жікке бөлініп айтылуы.

d)

Екпін – сөз ішіндегі буындар мен дыбыстардың бірыңғай, біркелкі айтылуы.

18.

Көңіл-күй екпіні деген не:

a)

Түбірдің соңғы буынына түсетін екпінді көңіл-күй екпіні дейді.

b)

Көңіл-күй екпіні деп сөйлеушінің көтеріңкі көңіл-күйін, абыржыған ішкі сезімін тыңдаушыға созылыңқы дыбыстар арқылы жеткізу тәсілін айтамыз. 

c)

Көңіл-күй екпіні деп дауыс ырғағымен байланысты екпінді айтамыз.

d)

Көңіл-күй екпіні деп сөз тіркесі немесе сөз шумағы бір ғана екпінге ие болуын айтамыз.

19.

Екпіннің жылжымалы болуы қай тілге тән:

a)

Француз тілі

b)

Түркі тілдері

c)

Орыс тілі

d)

Агглютинативті

20.

Тіл-тілде екпін мынадай болып келеді:

a)

Фразалық, логикалық, тоникалық

b)

Эмфазалық, тоникалық, лебізді

c)

Көңіл-күй, логикалық, сандық

d)

Тоникалық, лебізді, сандық

21.

Интонация деген не:

a)

Сөйлеуші ойының қандай мағынада жұмсалғанын көрсететін құбылмалы дауыс ырғағы.

b)

Сөйлеу мен ойлауды құрайтын синтаксистік бірлік.

c)

Сөз ішіндегі бір буынның көтеріңкі айтылуы.

d)

Сөйлеу толқынына түскен жеке дыбыстардың тізбегі.

22.

Сөйлемде синтаксистік білдіруші және сөйлемге эмоционалды-экспрессивті реңк беруші құралдың бірі:

a)

Фраза

b)

Интонация

c)

Ырғақ

d)

Темп

23.

Сингармонизм заңы дегеніміз не:

a)

Алдыңғы дыбыстың өзінен кейінгі дыбысты игеруі.

b)

Түбір мен қосымшаның арасында дауыссыз дыбыстардың үндестігі.

c)

Морфемалардың бірыңғай жуан не жіңішке буынды болып және олардың аралығында қатар келген дыбыстардың біріне-бірі акустика-артикуляциялық жақтан бейімделіп, үйлесіп тұруы.

d)

Дыбыстардың өзара тіркесуінде қалыптасқан заңдылық.

24.

Дыбыстардың бір-біріне етер ықпалы мынадай түрде болады:

a)

Кейінді және тоғыспалы.

b)

Ілгерінді және тоғыспалы.

c)

Ілгерінді және кейінді.

d)

Дауыс (салдыр) қатысына қарай және айтылу орнына (артикуляциясына) қарай.

25.

Протеза дегеніміз не?

a)

Протеза – сөз алдынан басы артық дыбыстың қосылып айтылуы.

b)

Протеза – дыбыстар аралығында қосылып айтылатын дауысты дыбыс.

c)

Протеза – сөз соңында артық дыбыстың қосылуы.

d)

Протеза – сөз ішінде бір буынның түсіп қалуы.

26.

Эпитеза қандай құбылыс?

a)

Эпитеза – сөз соңындағы ұяң дыбыстардың айтылуда қатаңдануы.

b)

Эпитеза – сөз соңында артық дыбыстың қосылып айтылуы.

c)

Эпитеза – сөз алдынан басы артық дыбыстың қосылуы.

d)

Эпитеза – сөз ішінде екпін түспеген буынның көмескі айтылуы.

27.

Игерусіз (спонтандық немесе тарихи) өзгерістерден пайда болған дыбыс алмасуын көрсетіңіз:

a)

Абырой, құдырет.

b)

Жүрегі, тірегі.

c)

Сағат, сәт.

d)

Өкпе, текпі.

28.

Метатеза құбылысының сипаты:

a)

Диссимиляция.

b)

Дыбыс пен әріптің үйлесімі.

c)

Дыбыстардың алшақ үндесуі. 

d)

Сөз ішінде дыбыстардың орын алмасуы.

29.

Гаплология құбылысына бейім тұратын сөзді табыңыз:

a)

Араластыр.

b)

Қанағаттанарлық.

c)

Республика.

d)

Үндестік.

30.

Сөз ішіндегі дауыстылардың қысаңданып көмескіленуі қалай аталады:

a)

Элизия.  

b)

Редукция.

c)

Фонетикалық вариант.

d)

Фонетикалық вариация.

31.

Ерін үндестігі бар сөзді көрсетіңіз:

a)

Қазақстан

b)

Қырғызстан

c)

Түркістан

d)

Тәжікстан

32.

Фонема туралы ілім қалай аталады:

a)

Ассимиляция

b)

Лексикология

c)

Фонетика

d)

Фонология

33.

Фонема дегеніміз не:

a)

Сөз мағынасы мен сөз тұлғасын ажырататын ең кішкене дыбыстық бірлік. 

b)

Дыбыстардың таңбалануы.

c)

Сөйлеу дыбыстарының естілуі.  

d)

Тілдің ішкі дыбыстық жүйесі.

34.

Cөз мағынасын өзгертетін дыбыстар қалай аталады:

a)

Протеза

b)

Фонемалық вариация

c)

Эпентеза

d)

Эпитеза

35.

Тілдегі фонемалардың қызметі:

a)

Сигнификативті

b)

Номинативті

c)

Дейктивті

d)

Коммуникативті

36.

Вариант қандай дыбыстық алмасу:

a)

Тілдің ең кішкене единицасы

b)

Дыбысты белгілейтін таңба

c)

Сөз мағынасын өзгертуге септігін тигізетін дыбыстық алмасу

d)

Сөз мағынасын өзгертуге септігін тигізе алмайтын дыбыстық алмасу

37.

Тарихи лексикологияның зерттеу нысаны:

a)

Сөздердің қалыптасуына, өзгеруі мен дамуына қатысты тарихи заңдылықтарды

b)

Тілдегі жалқы есімдерді қарастырады

c)

Тұрақты тіркестерді қарастырады

d)

Сөздердің мағыналық құрылымын