wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

генетика

Total questions: 80

Worksheet time: 40mins

Name
Class
Date
1.

Клайнфельтер синдромының генетикалық негізі:

a)

Жыныс хромосомаларының трисомиясы

b)

13-жұп хромосомалардың трисомиясы

c)

18-жұп хромосомалардың трисомиясы

d)

5-жұп хромосомалардың трисомиясы

e)

Аутосома

2.

Митоздың кезеңі, онда хромосомалар жасуша экваторына тізіледі:

a)

Интерфаза

b)

Профаза

c)

Анафаза

d)

Телофаза

e)

Метафаза

3.

Триплеттілік – бұл генетикалық кодтың қасиеті:

a)

Бір кодон әрқашан бір аминқышқылды кодтайды

b)

Бір аминқышқылды үш нуклеотид кодтайды

c)

Бір аминқышқылды алты кодонға дейін кодтай алады

d)

Бір нуклеотид екі кодон құрамына кіре алмайды

e)

Барлық тірі ағзаларда генетикалық код бірдей

 

4.

Нуклеосоманың құрамы:

a)

Рибосома және РНҚ

b)

ДНҚ және гистон

c)

Ядро және ДНҚ

d)

РНҚ және гистон

e)

ДНҚ және РНҚ

5.

Гендердің орналасқан орнын көрсететін хромосомалық карта:

a)

Триангуляция

b)

Генография

c)

Модификациялық карта

d)

Генетикалық карта

e)

Рестрикциялық карта

6.

Дене жасушаларында пайда болатын мутация:

a)

Телосомды

b)

Акросомды

c)

Генеративті

d)

Аутосомды

e)

Соматикалық

7.

Даун және Клайнфельтер синдромдарының мутация түрі:

a)

Анеуплоидия – моносомия

b)

Анеуплоидия – трисомия

c)

Анеуплоидия – нуллсомия

d)

Құрылымдық мутация

e)

Генетикалық мутация

8.

Организмнің құрылысы, дамуы және қызметі бойынша генетикалық бағдарламаны іске асыру процесін білдіретін тұрақтанған ағым:

a)

Даму

b)

Гаметогенез

c)

Гомеорез

d)

Сперматогенез

e)

Онтогенез

9.

Ата-ананың гаметаларындағы геном немесе хромосомалардың өзгеруінен туындап, зигота пайда болған сәттен бастап гендік, хромосомалық немесе геномдық мутацияны алып жүретін ақаулар:

a)

Көп факторлы (мультифакторлы)

b)

Тұқым қуалайтын

c)

Экзогенді

d)

Эндогенді

e)

Эндогенді

10.

Экзогендік және генетикалық факторлардың әсерінен дамитын ақаулар:

a)

Тұқым қуалайтын

b)

Көп факторлы (мультифакторлы)

c)

Экзогенді

d)

Эндогенді

e)

Пренатальды

11.

Тератогендік факторлардың әсерінен пайда болған ақаулар қалай аталады:

a)

Тұқым қуалайтын

b)

Көп факторлы (мультифакторлы)

c)

Экзогендік

d)

Эндогендік

e)

Пренатальды

12.

Аутосомды-рецессивті тұқым қуалау — дені сау ата-анадан ауру бала тууы мүмкін. Бұл фенилаланин аминқышқылының алмасуының бұзылуымен, ақыл-ой және физикалық дамудың тежелуімен сипатталады:

a)

Дальтонизм

b)

Фенилкетонурия

c)

Даун синдромы

d)

Птоз

e)

Гемофилия

13.

Қан ұю факторларының кейбірінің жетіспеушілігі нәтижесінде дамитын, қан кетумен көрінетін ауру:

a)

Даун синдромы

b)

Фенилкетонурия

c)

Гемофилия

d)

Дальтонизм

e)

Птоз

14.

Туғанға дейінгі (пренатальды онтогенезде) пайда болатын, туылғаннан кейін немесе біраз уақыт өткен соң анықталатын және органның қызметін бұзатын құрылымдық бұзылыстар қалай аталады:

a)

ВРП (туа біткен даму процестері)

b)

ВПР (туа біткен даму ақаулары)

c)

Мутациялар

d)

Аномалиялар

e)

Даму бұзылыстары

15.

Шерешевский–Тернер синдромы мутация нәтижесінде … хромосомалар жұбында пайда болады:

a)

XIII жұп хромосомаларда

b)

Жыныс хромосомалар жұбында

c)

V жұп хромосомаларда

d)

XXI жұп хромосомаларда

e)

III жұп хромосомаларда

16.

Қуысты ағзаларда тіршілік ететін паразиттер қатарына жататындар:

a)

Ені кең таспа құрт (Широкий лентец)

b)

Безгек плазмодийі

c)

Ришта

d)

Безгек масасы

e)

Це-це шыбыны

17.

Г. Селье бойынша адамның өмір сүру процесіндегі тозу жылдамдығы, яғни қарқынды өмірге сәйкес келетін күй:

a)

Атипизм

b)

Стресс

c)

Некроз

d)

Бейімделу (адаптация)

e)

Витаукт

18.

Ұрықта анатомиялық кемістіктердің ана ағзасына қоршаған ортаның ерекше факторлары әсерінен қалыптасуы қалай аталады:

a)

Аномалиялар

b)

Мутациялар

c)

Эмбриогенез

d)

Онтогенез

e)

Тератогенез

19.

Патологиялық әсерлер нәтижесінде жасушалар мен тіндердің өлуі қалай аталады: 

a)

Атипизм

b)

Фагоцитоз

c)

Витализм

d)

Некроз

e)

Апоптоз

20.

Генетикалық аурулар ДНҚ деңгейіндегі ген зақымдалуы нәтижесінде пайда болады және бұл организмде … бұзылуына әкеледі:

a)

Минерал алмасуының

b)

Көмірсулар алмасуының

c)

Липидтер синтезінің

d)

Ақуыздар синтезінің

e)

Су алмасуының

21.

Гомологтық хромосомалар бөліктерімен алмасу процесі қалай аталады:

a)

Кроссинговер

b)

Транскрипция

c)

Трансляция

d)

Репликация

e)

Инверсия

22.

Homo sapiens түрінің хромосомалар жиынтығы … хромосомадан тұрады:

a)

22

b)

23

c)

46

d)

45

e)

47

23.

Әрбір белгінің дамуын бақылайтын екі ген қалай аталады:

a)

Доминантты

b)

Аллельді

c)

Рецессивті

d)

Таза

e)

Аралық

24.

Аллельдік гендері бірдей дарақтар қалай аталады:

a)

Доминантты

b)

Гетерозиготалар

c)

Рецессивті

d)

Полизиготалар

e)

Гомозиготалар

 

25.

Организмнің қартаюымен байланысты және көбею процесіне қатысуының әлсіреуі немесе толық тоқтауымен сипатталатын кезең:

a)

Дорепродуктивті кезең

b)

Репродуктивті кезең

c)

Пострепродуктивті кезең

d)

Эмбрионалды кезең

e)

Личинкалық кезең

26.

1903 жылы хромосомалар мен гендердің арасындағы байланысты алғаш ұсынған америкалық ғалым:

a)

Мендель

b)

Дарвин

c)

Сэттон

d)

Морган

e)

Сеченов

27.

Ана организміндегі хромосомалық ақау нәтижесінде жұмыртқа жасушасының жетілу кезінде 21-жұп хромосомада екі емес, үш хромосома түзілуі – бұл:

a)

Птоз

b)

Фенилкетонурия

c)

Даун синдромы

d)

Дальтонизм

e)

Гемофилия

28.

Көтергіш бұлшықеттің жетілмеуі нәтижесінде жоғарғы қабақтың салбырап қалуы:

a)

Даун синдромы

b)

Фенилкетонурия

c)

Птоз

d)

Дальтонизм

e)

Гемофилия

29.

Организмдегі барлық жасуша түрлерінің бастауы болып табылатын жасушалар:

a)

Соматикалық жасушалар

b)

Жыныс жасушалары

c)

Діңгекті (стволовые) жасушалар

d)

Хромосомалар

e)

Жұмсақ тін жасушалары

30.

Жоғарғы еріннің бүйір бөліктерінің ортаңғы бөлікпен қосылмауы:

a)

Қасқыр ауыз (волчья губа)

b)

Қоян ерін (заячья губа)

c)

Грыжа

d)

Полидактилия

e)

Туа біткен жүрек ақауы (ВПС)

31.

Адам мен басқа сүтқоректілерде екі ХХ хромосоманың болуы анықтайды:

a)

Ер жынысын

b)

Онтогенез процесін

c)

Плейотроптық әсерді

d)

Гермафродитизмді

e)

Әйел жынысын

32.

Жыныс жасушаларындағы хромосомалар жиынтығы:

a)

Тетраплоидты

b)

Диплоидты

c)

Триплоидты

d)

Моноплоидты

e)

Гаплоидты

33.

Бір түр пайда алып, екінші түрге еш зиян да, пайда да келтірмейтін өзара қатынас түрі қалай аталады:

a)

Аменсализм

b)

Паразитизм

c)

Комменсализм

d)

Индивидуализм

e)

Атипизм

34.

Уақытша паразиттер қатарына жататындар:

a)

Биттер

b)

Масалар (москиттер)

c)

Қотыр кенесі

d)

Құрттар (острицы)

e)

Сосальщиктер

35.

Иесінің денесінің беткі қабатында тіршілік ететін паразиттер қалай аталады:

a)

Эндопаразиттер

b)

Эктопаразиттер

c)

Жалған паразиттер

d)

Уақытша паразиттер

e)

Ашық паразиттер

 

36.

Уотсон мен Крик ДНҚ-ның қос спиральді моделін қай жылы ұсынды:

a)

1950

b)

1951

c)

1952

d)

1953

e)

1954

37.

Өсімдіктердегі бағдарламаланған жасушалық өлім қалай аталады:

a)

Апоптоз

b)

Некроз

c)

Трофия

d)

Дифференцировка

e)

Транглютация

38.

Қан ұю факторларының кейбірінің жетіспеушілігі нәтижесінде дамитын, қан кетумен сипатталатын ауру:

a)

Даун синдромы

b)

Фенилкетонурия

c)

Гемофилия

d)

Дальтонизм

e)

Птоз

39.

Организмнің жеке дамуы, оның морфофизиологиялық, физика-биохимиялық және цитогенетикалық белгілерінің өзгеруімен жүретін процесс:

a)

Онтогенез

b)

Сперматогенез

c)

Даму

d)

Өсу

e)

Гаметогенез

40.

Хромосоманың бір локусында орналасып, белгілі бір белгіні анықтайтын гендер жұбы:

a)

Фенотип

b)

Аллель

c)

Генотип

d)

Сцепление (байланыс)

e)

Рецессивті

41.

Генотиптік ажырау моногибридті будандастыру кезінде:

a)

1:1

b)

1:3:1

c)

3:4

d)

1:2:1

e)

9:3:3:1

42.

Жұмыртқа жасушасының фолликулден шығуы:

a)

поллюция

b)

овуляция (овуляция)

c)

стагнация

d)

өнім шығару (продукция)

e)

экскреция

43.

Гаметаларда болатын хромосомалар саны:

a)

23

b)

44

c)

45

d)

48

e)

27

44.

Әйел адамның кариотипінің шартты жазылуы:

a)

23,XX

b)

44,XX

c)

46,XX

d)

46,XY

e)

23,ХУ

45.

Мендельдің екінші заңы:

a)

бірінші ұрпақ будандарының біркелкілік заңы

b)

генотип бойынша ажырау заңы 1:2:1, фенотип бойынша 3:1

c)

белгілердің тәуелсіз тұқым қуалау заңы

d)

«гаметалардың тазалығы» гипотезасы

e)

белгілердің еркін комбинациялану заңы

46.

Белок синтезі жүретін жерге (рибосомаға) ДНҚ-дан ақпарат жеткізетін нуклеин қышқылы:

a)

тРНҚ (тасымалдаушы РНҚ)

b)

рРНҚ (рибосомалық РНҚ)

c)

иРНҚ (ақпараттық/матрицалық РНҚ)

d)

ДНҚ (дезоксирибонуклеин қышқылы)

e)

мтДНҚ (митохондриялық ДНҚ)

47.

Екі гетерозиготалы организмді (Аа × Аа) моногибридті будандастыру кезінде ұрпақтарда фенотип бойынша ажырау (толық доминанттық кезінде):

a)

3:1

b)

1:2:1

c)

9:3:3:1

d)

1:1

e)

1:2

48.

Жыныс жасушаларының (жұмыртқа және сперматозоид) түзілу процесі қалай аталады?

a)

Митоз

b)

Ұрықтану (оплодотворение)

c)

Трансляция

d)

Мейоз

e)

Транскрипция

 

49.

Генетика әдістерінің қайсысы адамның белгілерінің қалыптасуына тұқымқуалаушылық пен ортаның әсерін дәл анықтауға мүмкіндік береді?

a)

Генелогиялық

b)

Цитогенетикалық

c)

Егіздік (близнецовый)

d)

Биохимиялық

e)

Популяциялық-статистикалық

 

50.

Адамда дальтонизм гені (түстік соқырлық) рецессивті және Х-хромосомамен тіркесіп беріледі. Бұл геннің тасымалдаушысы болып табылатын әйелдің генотипі:

a)

ХХ

b)

XY

c)

ХᴰХᵈ (мұндағы D – қалыпты, d – дальтонизм)

d)

ХᵈХᵈ

e)

ХᴰУ

51.

Мейоз кезінде гомологты хромосомалардың учаскелерімен алмасуға әкелетін құбылыс:

a)

Мутация

b)

Конъюгация

c)

Транслокация

d)

Кроссинговер

e)

Анеуплоидия

52.

Екі жұп белгі бойынша айырмашылығы бар (АаВb × АаВb) дигибридті будандастыру кезінде ұрпақтар фенотипі бойынша ажырау қатынасы (тәуелсіз тұқымқуалау және толық доминанттық кезінде):

a)

3:1

b)

1:2:1

c)

9:3:3:1

d)

1:1:1:1

e)

1:2:1:2:4:2:1:2:1

53.

ДНҚ-дан ақпаратты оқу және иРНҚ молекуласын түзу процесі қалай аталады?

a)

Трансляция

b)

Репликация

c)

Инверсия

d)

Мейоз

e)

Транскрипция

54.

Адамдағы гемофилия (қан ұюының бұзылуы) қандай тұқымқуалау типіне жатады?

a)

Аутосомды-доминантты

b)

Аутосомды-рецессивті

c)

Рецессивті, Х-хромосомамен тіркескен

d)

Доминантты, Х-хромосомамен тіркескен

e)

Y-хромосомамен тіркескен

55.

Организмде екіден артық толық хромосома жиынтығының (мысалы, 3n, 4n) болуы қалай аталады?

a)

Анеуплоидия

b)

Моносомия

c)

Нуллисомия

d)

Трисомия

e)

Полиплоидия

56.

Жасуша цитоплазмасындағы рибосомаларда жүретін процесс:

a)

Репликация (ДНҚ-ның екі еселенуі)

b)

Транскрипция (иРНҚ синтезі)

c)

Трансляция (белок синтезі)

d)

Кроссинговер (хромосома бөліктерімен алмасу)

e)

Денатурация (белок құрылымының бұзылуы)

57.

Тиминнің (Т) орнына урацил (U) азотты негізі бар нуклеин қышқылы:

a)

ДНҚ

b)

РНҚ

c)

мтДНҚ

d)

Барлық нуклеин қышқылдары

e)

Тек тРНҚ

58.

Белгілі бір аминқышқылды кодтайтын иРНҚ-дағы үш нуклеотидтің жиынтығы қалай аталады?

a)

Антикодон

b)

Триплет

c)

Ген

d)

Кодон

e)

Аллель

59.

Репликация процесінде жаңа ДНҚ тізбегін синтездейтін фермент:

a)

РНҚ-полимераза

b)

Лигаза

c)

Хеликаза

d)

ДНҚ-полимераза

e)

Примаза

60.

ДНҚ молекуласындағы комплементарлы азотты негіздер жұбы:

a)

Аденин (А) — Гуанин (Г)

b)

Цитозин (Ц) — Аденин (А)

c)

Аденин (А) — Тимин (Т)

d)

Гуанин (Г) — Урацил (У)

e)

Тимин (Т) — Цитозин (Ц)

 

61.

Мейоз кезінде неге кроссинговер жүреді?

a)

Хромосомалардың санын екі есе көбейту үшін

b)

Гомологты хромосомалардың ажырауын қамтамасыз ету үшін

c)

Тұқым қуалайтын өзгергіштікті арттыру үшін

d)

ДНҚ-ның зақымдалған бөліктерін жою үшін

e)

Бірдей гаметаларды түзу үшін

62.

Кодоминанттылық пен толық емес доминанттылықтың айырмашылығы неде?

a)

Кодоминанттылық кезінде екі аллель де фенотипте көрінеді

b)

Толық емес доминанттылық кезінде тек рецессивті белгі көрінеді

c)

Кодоминанттылық кезінде фенотип аралық болады

d)

Толық емес доминанттылық кезінде бір ген екіншісін толық басады

e)

Кодоминанттылық кезінде фенотип өзгермейді

63.

Неліктен тіркескен гендер кейде бөлек тұқым қуалай алады?

a)

ДНҚ-дағы мутациялар әсерінен

b)

Митоз әсерінен

c)

Кроссинговер әсерінен

d)

Хромосомалардың дупликациясы әсерінен

e)

Гаметалардың кездейсоқ таралуы әсерінен

64.

Хромосомадағы гендердің арақашықтығы қалай анықталады?

a)

Мутациялардың саны бойынша

b)

Кроссинговер жиілігі бойынша

c)

Аллельдер саны бойынша

d)

Хромосома ұзындығы бойынша

e)

Гендердің доминанттылық дәрежесі бойынша

65.

Плейотропия дегеніміз не?

a)

Бір ген бірнеше белгілерге әсер етеді

b)

Бір белгіге көптеген гендер әсер етеді

c)

Мутация белоктың құрылымын өзгертеді

d)

Орта генотипке әсер етеді

e)

Ген жыныс хромосомасында орналасқан

66.

Митохондриялық гендер қалай тұқым қуалайды?

a)

Екі ата-анадан

b)

Тек ана арқылы

c)

Тек әке арқылы

d)

Аутосомдар арқылы

e)

Кездейсоқ түрде

67.

Неліктен соматикалық мутациялар ұрпаққа берілмейді?

a)

Себебі олар жыныс жасушаларында пайда болмайды

b)

Олар митоз кезінде жойылады

c)

Олар ДНҚ-ны өзгертпейді

d)

Олар тек фенотипте көрінеді

e)

Олар доминантты гендермен басылады

68.

Эпистаз дегеніміз не?

a)

Бір геннің екінші геннің әсерін басуымен жүретін өзара әрекеттесу

b)

Геннің бір жасушадан екіншісіне тасымалдануы

c)

Доминантты белгінің көрінуі

d)

Гендегі мутация

e)

Бір хромосомада гендердің тіркесуі

69.

Генетикалық дрейф дегеніміз не?

a)

Генотиптің мақсатты өзгеруі

b)

Табиғи сұрыпталу нәтижесінде аллельдердің жиілігінің өзгеруі

c)

Кіші популяциядағы аллель жиілігінің кездейсоқ өзгеруі

d)

Популяция құрамына миграцияның әсері

e)

Кариотиптің өзгеруі

70.

Неліктен Х-тіркескен аурулар ер адамдарда жиі кездеседі?

a)

Ер адамдарда екі Х-хромосома бар

b)

Ер адамдарда бір ғана Х-хромосома бар, сондықтан рецессивті аллель бірден көрінеді

c)

Әйелдерде рецессивті аллельдер әрқашан басылады

d)

Ер адамдарда рецессивті гендер доминантты болады

e)

Әйелдерде Х-хромосома белсенді емес

71.

ДНҚ-ның бір ақуыздың немесе РНҚ-ның құрылымы туралы ақпаратты таситын бөлігі қалай аталады?

a)

Аллель

b)

Ген

c)

Кариотип

d)

Хроматида

e)

Центромера

 

72.

Қай процесс жасушаның бөлінуі кезінде бірдей екі ұқсас жасушалардың түзілуін қамтамасыз етеді?

a)

Мейоз

b)

Репликация

c)

Митоз

d)

Трансляция

e)

Редукция

73.

Қай мутация түрі гендегі бір азотты негіз жұбын ғана қамтиды?

a)

Хромосомалық

b)

Геномдық

c)

Нүктелік (точечная)

d)

Инверсиялық

e)

Дупликациялық

74.

Жасушада қай органоид иРНҚ ақпаратын пайдаланып ақуыз жинайды?

a)

Лизосомалар

b)

Эндоплазмалық тор

c)

Рибосомалар

d)

Митохондриялар

e)

Гольджи аппараты

75.

Қай өзгергіштік түрі тұқым қуаламайды?

a)

Комбинативтік

b)

Мутациялық

c)

Модификациялық

d)

Генотиптік

e)

Геномдық

76.

«Ген» терминін алғаш рет қай ғалым енгізген?

a)

Мендель

b)

Морган

c)

Сэттон

d)

Иогансен

e)

Дарвин

77.

Ағзаның ішкі ортасының тұрақтылығын сақтау қабілеті қалай аталады?

a)

Стресс

b)

Өсу

c)

Даму

d)

Гомеостаз

e)

Бейімделу

78.

Кариотип дегеніміз не?

a)

Ағзаның барлық гендерінің жиынтығы

b)

Түрге тән хромосомалар жиынтығы

c)

Жасуша ақуыздарының жиынтығы

d)

Аминқышқылдардың жиынтығы

e)

Мутациялардың жиынтығы

79.

Адамда сперматозоидтардың түзілуін қамтамасыз ететін процесс қалай аталады?

a)

Овогенез

b)

Ұрықтану

c)

Сперматогенез

d)

Бластогенез

e)

Эмбриогенез

 

80.

Қай тұқым қуалау түрінде белгі анадан барлық балаларға беріледі (мысалы, митохондриялық ауруларда)?

a)

Аутосомды-доминантты

b)

Аутосомды-рецессивті

c)

Х-хромосомамен тіркескен

d)

Митохондриялық

e)

Y-хромосомамен тіркескен