WorksheetsЖАҢА ЗАМАН І КОНТЕКСТ І КУИЗИЗЗ І 121-180
Total questions: 60
Worksheet time: 30mins
XXV КОНТЕКСТ
Округтік басқару
ХIХ ғасырдың жиырмасыншы жылдарына қарай патша үкiметi Қазақстандағы хан билiгiн жоятын уақыт жеттi деген қорытынды жасады. Бұған салмақты негiздер де, қажеттi бiрқатар алғышарттар да жеткiлiктi деп санады. Бiрiншiден, қазақ хандары дала тұрғындарының басым көпшiлiгiнiң алдында өздерiнiң беделiнен айырылып қалды.
121. ХІХ ғасырдың бірінші жартысындағы қазақтардың жағдайы:
Хандық биліктің жойылуы
Хандық биліктің күшеюі
Жер су мәселесінің шешілуі
Қазақ жерінде қуаңшылық орын алды
122. Дұрыс дәйектерді анықтаңыз:
I. 1822 жылы Орта жүзде хандық билік жойылды
II. Кіші жүздің соңғы ханы Уәли
III. Әр округта 15-20 болыс болды
IV. 1824 жылы Ұлы жүзде хандық билік жойылды
I, II
III, IV
I, III
II, IV
123. Округтік приказдың басты қызметінің бірі:
Полицейлік қызмет атқару
Сот ісін жүргізу
Жаңа жер қосып алу
Шегараны қорғау
124. Басқарудың округтiк жүйесi енгiзiлген Жарғы:
«Сібір казак әскерлері туралы Жарғы»
«Орынбор қырғыздары туралы Жарғы»
«Орынбор казактары туралы Жарғы»
«Сібір қырғыздары туралы Жарғы»
125. “Сібір қырғыздары туралы Жарғының” мақсаты:
Қазақстанның оңтүстік-батыс аймақтарын Ресей империясына қосып алып, отарлау
Қазақстанның оңтүстік аймақтарын Ресей империясына қосып алып, отарлау
Қазақстанның солтүстік-шығыс аймақтарын Ресей империясына қосып алып, отарлау
Қазақстанның шығысын отарлау
XXVI КОНТЕКСТ
Жанқожа мен Есет
Ресей әскерлерiнiң Қазақстанның оңтүстiгi мен оңтүстiк-шығыс аумақтары арқылы iлгерi жылжи түсуi, Хиуа мен Қоқан хандықтары тарапынан үнемi шабуылдардың жасалып тұруы, олардың шектен тыс озбырлықтары мен шұрайлы жерлердi тартып алуы жергiлiктi қазақ халқының көтерiлiске шығуына себеп болды.
126. Кенесары Қасымұлы туыстық карым-катынас орнатқан батыр:
Е. Көтібарұлы
И. Тайманұлы
Ж. Нұрмұхамедұлы
С. Датұлы
127. Ресеймен жиырма жыл бойы жанқиярлықпен күрес жүргізген:
Есет Көтібарұлы
Кенесары Қасымұлы
Исатай Тайманұлы
Жанқожа Нұрмұхамедұлы
128. Есет Көтібарұлы мен Жанқожа Нұрмұхамедұлының ортақ ұқсастығы:
Орта Азия мемлекеттерiн дін үшін жасалған қысымнан азат етті
Орта Азия мемлекеттерiнiң аумағын жаулап алу үрдiсiн бiраз уақытқа тоқтатты
Бұхара мен Хиуаға басқыншылық соғыстар жасады
Көтеріліс аумақтары Үш жүзді қамтыды
129. Хронологиялық реттілікті анықтаңыз:
I. Бесқаланы басып алды
II. Арықбалық шатқалындағы шайқас
III. Жаңақаланы басып алды
I, III, II
I, II, III
III, I, II
II, III, I
130. Ресей жоғарғы өкiмет билiгiнiң атынан батырға берілген атақ:
Генерал
Хан
Тархан
Жасауыл
XXVII КОНТЕКСТ
Шоқан Уәлиханов
131. Тарихи білімдеріңізді пайдаланып, суреттегі тұлғаны анықтаңыз:
Ш. Уәлиханов
А. Құанбаев
Ы. Алтынсарин
М. Көпейұлы
132. Тарихи білімдеріңізді пайдаланып, тұлғаның оқыған оқу орнын анықтаңыз:
Орынбор кадет корпусы
Омбы техникалық институты
Ақмола техникум институты
Омбы кадет корпусы
133. Дұрыс дәйекті анықтаңыз:
1) Ғұмырының соңғы жылдары Тезек сұлтанның ауылында өтті
2) Ескерткішті мәрмәрдан орыс досы қойды
3) ІІІ Александр еңбегі үшін марапатайды
4) 1857 жылы Қашғария сапарына барып келді
2
1
4
3
134. 1857 жылы Шоқан Уәлихановтың шыққан сапары:
Алатау қырғыздарына
Қашғарияға сапары
Тянь-Шаньға сапары
Кекілік-Сеңгір тауына
135. Шоқан Уәлихановтың кадет корпусын бітіргеннен кейін алған атағы:
Полковник
Адъюдант
Корнет
Генерал
XXVIII КОНТЕКСТ
Жәңгір хан
Жәңгiр хан қазақ балаларының Ресейдiң оқу орындарында білім алуын қолдап қана қойған жоқ, балаларды Санкт-Петербургта, Мәскеуде, Астраханда, Саратовта, Қазанда және Орынборда оқытуға жеке өзi көп күш-жiгер жұмсаған. Мәселен, өзiнiң қол астында ғы халықтың балаларын оқыту үшiн Орынбордағы Неплюев кадет корпусынан 10 орын берiлуiне қол жеткiзген.
136. Оқиға қамтыған кезең:
XIX ғасырдың I жартысы
ХХ ғасырдың басында
ХІХ ғасырдың аяғы
ХХ ғасырдың аяғы
137. Бөкей Ордасындағы мәдени ағарту ісін дамытты:
Айшуақ хан
Шерғазы хан
Жәңгір хан
Уали хан
138. 1841 жылы білім беру саласындағы қызметі:
Зайырлы мектеп ашты
Емханалар ашты
Мал тұқымын асылдандырумен айналысты
Жұқпалы ауруларға қарсы екпе екті
139. Жәңгір ханның мәдени-ағарту саласындағы қызметі туралы дұрыс дәйектерді анықтаңыз:
I. Ісқағаздарды жүргізу тәртібін енгізді, мұрағат қызметін құрды
II. Мал тұқымын асылдандыру ісі жолға қойылды
III. Жәнгір хан Омбы кадет корпусында білім алған
IV. Бөкей Ордасы көтерілісі кезінде мешіт медресселер өртелді
I, II
III, IV
I, III
II, IV
140. Денсаулық сақтау саласындағы қызметі:
Жұқпалы ауруларға қарсы егу практикасын енгізді
Зайырлы мектеп ашты
Мешіт, медреселер ашты
Франциядан дәрігерлер әкелді
XXIX КОНТЕКСТ
Сырым Датұлы
Ол Кiшi жүздiң iшiндегi он екi ата Байұлы бiрлестiгiнiң Байбақты руынан шыққан iрi тұлға болатын. С. Датұлы өзiн шебер дипломат, әскери қолбасшы әрi көрнектi ұйымдастырушы ретiнде көрсете бiлдi. Көтерiлiсшiлердiң жетекшiсi әрi шешен, әрi би ретiнде өз даңқын асырған едi.
141. Мәтін бойынша көтеріліс басшысын анықтаңыз:
С. Датұлы
И. Тайманұлы
К. Қасымұлы
Ж. Тіленшіұлы
142. Сырым Датұлы қозғалысының ерекшелігі:
Патша үкіметін толықтай құлатты
Қозғаушы күші сұлтандар болды
Ресей империясына қарсы ең алғашқы ірі баскөтеру болды
Көтеріліс Үш жүзді қамтыды
143. Сырым Датұлы көтерілісі болған мерзім:
1783-1797
1836-1838
1837-1847
1856-1857
144. Ақылдылығы мен тапқырлығы үшін С. Датұлын халық атады:
Бала би
Бұқар жырау
Дарабоз
Сайынхан
145. Хронологиялық реттілікті анықтаңыз:
I. Қазақ жасақтары Төменгі Орал шегара шебінде патша үкіметінің әскерлерімен шайқасқа түсті. 1785
II. С.Датұлы құрамында 1000 сарбазымен Елек қорғанысына шабуыл жасады. 1792
III. Хан Ордасына шабуыл жасалынып, Есім ханды өлтірілді. 1797
IV. Орынбор губерниясының бастығы болып О.А.Игельстром келді. 1784
I, II, III, IV
II, III, I, IV
III, IV, II, I
IV, I, II, III
XXX КОНТЕКСТ
Біржан сал, Жаяу Мұса, Ақан сері
ХIХ ғасырдың екiншi жартысындағы қазақ музыкасындағы әйгiлi тұлғалардың бiрi аса көрнектi ақын, композитор болды. Ол Баянауыл округiнiң Ақшоқы деген жерiнде дүниеге келген. Алғашқы сауатын ауыл молдасынан ашып, кейiн Омбыда оқып бiлiм алған. Ол домбыра, скрипка және гармонь тартуды жастайынан үйрендi.
146. Қызылжар (Петропавл) қаласындағы медреседе оқығанда араб, парсы, шағатай тілдерін жақсы меңгерген атақты сазгер, ақын, әнші:
Біржан сал
Жаяу Мұса
Сырымбет
Ақан сері
147. Ол өзінің отаршыл үкіметіне қарсылығы үшін «Қырдағы қауіпті адам» ретінде сотталып, Тобыл қаласына жер аударылады:
Біржан сал
Ақан сері
Жаяу Мұса
Құрманғазы
148. Жаяу Мұса мен Ақан сері өлеңдерінің тақырыбы:
Қазақ хандығының құрылуын
Болыстардың озбырлығын әшкереледі
Жоңғар шапқыншылығы
Батырлардың ерлігін дәріптеу
149. “Сырымбет” өлеңінің авторы:
Жаяу Мұса
Ақан сері
Тәттімбет
Біржан сал
150. Шығармаларды авторларымен сәйкестендіріңіз:
1. Ақ тентек – A) Біржан сал
2. Бозторғай – B) Жаяу Мұса
3. Ақтоқты – C) Ақан сері
1-A, 2-B, 3-C
1-B, 2-C, 3-A
1-A, 2-C, 3-B
1-C, 2-A, 3-B
XXXІ КОНТЕКСТ
ЖӘРМЕҢКЕЛЕР
Жәрмеңкелiк сауда мал өсiрушiлер мен отырықшы диқандардың арасында делдалдық сипат алды. Сауданың бұл түрi мал сатушы қазақтарға өте тиiмдi болды. Олар жәрмеңкеде өздерiнiң малдары мен мал өнiмдерiн көптеп айырбатай алды. Жәрмеңкелiк сауданың кеңiнен өрiс алуына бiрқатар себептер болды.
151. Верный уезінде орналасқан жәрмеңке:
Қарқара
Шар
Константинов- Еленов
Қазалы
152. Қарқаралы уезінде орналасқан жәрмеңке:
Қоянды
Петров
Тайыншакөл
Жаркент
153. Мәнмәтінді пайдалана отырып дала тұрғындарының ресейлік көпестерден сатып алған тауарын анықтаңыз:
Тері
Шұға
Ірі қара
Қой
154. XIX ғасырда жәрмеңкелердің танымал болу себебі:
Қазақтар теңізге шығу жолын тапты
Жол жүйесі нашар дамыған
Қазақтарда егіншілік жақсы дамыды
Тауар бағалары 3 есе арзан болды
155. Дұрыс дәйекті анықтаңыз:
I. 1858 жылы Қарқаралы жәрмеңке ашылды
II. 1862 жылы Омбыдан Семейге алғашқы пароход сапарға шықты
III. Барлық нәрсенің бірдей баламасы қой (ісек) болды
IV. 1871 жылы Павлодарда алғашқы банк жүйесі жұмыс жасады
I, IV
I, II
II, III
III, IV
XXXIІ КОНТЕКСТ
ШОҚАН УАЛИХАНОВ
Ата-бабалары атақты сұлтандар әулетiне жатады. Оның арғы бабасы Абылай хан айбынды қазақ билеушiлерiнiң бiрi болды. Ал атасы Уәли патша үкiметi ресми түрде бекiткен қазақтың соңғы ханы едi. Әкесi Шыңғыс Омбы әскери училищесiн бiтiрген, Көкшетау сыртқы округiнiң аға сұлтаны лауазымды қызметiн атқарған.
156. Ш. Уалихановтың 1858-1859 жылдары шыққан сапары:
Қашғария
Жетісу
Тарбағатай
Алтай
157. Ш.Уалихановтың Қырғыз жеріне сапар шегіп келгенде жазған еңбегі:
Батыр Баян
Манас
Ескендір
Масғұд
158. Ш. Уалихановтың өмір сүрген мерзімі:
1845-1904
1802-1847
1830-1860
1835-1865
159. Ш. Уәлихановқа қатысты оқиғалардың хронологиялық ретін анықтаңыз:
1) Қашғарияға сапарына барып келді
2) Алатау қырғыздарына сапар шегіп, оның тарихын, этнографиясын және халықтық поэзиясын
зерттеді
3) Батыс Сібір генерал – губернаторы Г.Х. Гасфортпен бірге Орталық Қазақстан, Тарбағатай мен Жетісу жеріне жасаған сапары
1, 2, 3
3, 1, 2
3, 2, 1
2, 1, 3
160. Шоқан генерал Черняевпен бірге жасаған әскери экспедициясы жүргізілген аймақ:
Оңтүстік Қазақстан
Батыс Қазақстан
Шығыс Қазақстан
Солтүстік Қазақстан
XXXIII КОНТЕКСТ
ХІХ ғасырдың 80-90 жылдарындағы әкімшілік реформалар
Реформаларды одан әрi жалғастыру қажеттiлігi басқа да себептерге байланысты болды. Қазақстанның үш генерал-губернаторлыққа бөлiнуi Ресейдiң еуропалық бөлiгiндегi шаруаларды Қазақстанға көшiруге байланысты мәселелердi жедел әрi жүйелi түрде шешуге мүмкiндiк бермедi. Орта Азияны Ресей империясына әскер күшi мен қосып алудың сәтi түстi.
161. ХІХ ғасырдың 80-90 жылдарындағы Торғай мен Орал облыстары бағындырылды:
Cыртқы министр
Діни істер комитетіне
Ішкі істер министрлігіне
Ресей істер коллегиясына
162. Ірі қалаларда құрылды:
Билер соты
Полиция басқармалары
Болыстар басқармалары
Старшын басқармалары
163. Кіші жүздің үш бөлікке бөлініп кетуінің себебі:
Көтерілістің жиі болуы
Халық санының шектен тыс болуы
Басқа аумақтарды қазақтандыру
Аумақтың тар болуы
164. 1882 жылы құрылған генерал-губернаторлық:
Дала генерал-губернаторлығы
Түркістан генерал-губернаторлығы
Орынбор генерал-губернаторлығы
Батыс Сiбiр генерал-губернаторлығы
165. Дұрыс дәйектерді анықтаңыз:
I. 1886 жылы Түркiстан өлкесiн басқару туралы жарлыққа қол қойылды
II. Түтiн салығының мөлшерi артып, 4 сомға дейiн жеттi
III. Дала генерал-губернаторлығының аумақтық құрылымның орталығы Түркістан қаласы болды
IV. Дәстүрлі билер соты шексіз болды
II, IV
I, II
I, IV
II, III
XXXIV КОНТЕКСТ
ХІХ ғасырдың бірінші жартысындағы ұлт азаттық көтеріліс
Округтiк приказдар империяның Қазақстан аумағындағы және Орта Азия иелiктерiндегi әскери-отаршылдық әрекеттерiн одан әрi өршi тудiң әзiрлiк алаңдарына айналды. Сұлтандардың бiр бөлiгi әсiресе жаңа қызмет лауазымдарын бөлу кезiнде ескерусiз қалған бөлiгi, патша үкiметiнiң реформаларына қарсы шықты.
166. ХІХ ғасырдың 20-жылдарындағы реформалардың оң ықпалы:
Денсаулық сақтау ісін, білім беру, сауда-саттықты дамыту
Қазақтар шет елдерге тегін оқу мүмкіндігіне ие болды
Қазақ жерінде малшаруашылық толық өнеркәсіпке айналды
Кен орындары ашылып пайданы халыққа берді
167. ХІХ ғасырдың 20-жылдарындағы реформалар бойынша қазақтар босатылды:
Әскери міндеткерліктен
Түтін салығынан
Қарашығын салығынан
Ет салығынан
168. ХІХ ғасырдың І жартысындағы оқиғаларға сәйкес дұрыс дәйекті анықта:
I. Жоламан Тіленшіұлы Қарқаралы облысының басшысы болды
II. Саржан Қасымұлы Байбақты руының аға страшыны болды
III. Патша үкіметі Кіші жүздің Елек бойындағы жерлерді қосып алып, Жаңа Елек шебін құрды
IV. Саржан Қасымұлы Қарқаралы облысының басшысы болды
I, IV
II, III
III, IV
II, IV
169. XIX ғасырдың І жартысындағы көтеріліс басшысы:
Ж. Тіленшіұлы
Д. Тәжіұлы
И. Тіленбайұлы
С. Датұлы
170. 1825 жылы патша үкіметіне қарсы көтеріліске шыққан Қасым сұлтанның ұлы:
Саржан
Жоламан
Жанқожа
Кенесары
XXXV КОНТЕКСТ
Құрманғазы Сағырбайұлы
171. Суреттегі тұлға өмір сүрген ғасыр:
Х ғасырда
ХІ ғасырда
ХІХ ғасырда
ХVII ғасырда
172. Тарихи білімдеріңізді пайдалана отырып, суреттегі тұлғаның дүниеге келген өңірін анықтаңыз:
Бөкей Ордасы
Сарыарқа
Жетісу
Сырдария бойы
173. Құрманғазы Сағырбайұлына қатысты дұрыс дәйекті анықтаңыз:
I. Кішкентай күйін И.Тайманұлына арнады
II. 60-қа жуық күйі болды
III. ІІ Александр ұлықтауға қатысты
IV. Шығай сұлтанның отбасында дүние келген
I, IV
II, III
I, II
III, IV
174. Құрманғазы Сағырбайұлы өзінің кеңбайтақ жерін сипаттаған шығармасы:
«Ақ сиса»
«Кішкентай»
«Кісен ашқан»
«Сарыарқа»
175. Құрманғазының шығармалары сипаттады:
Қарапайым адамдардың тұрмыс тіршілігін суреттеп, қайырымсыз байлардың қылығын әшкереледі
Жоңғар шапқыншылығы кезіндегі батырлардың ерлігін жырлады
Ресейдің қазақтарға деген солақай саясатын
Қазақ хандарының өмірбаянының жырлады
XXXVI КОНТЕКСТ
Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Қазақ халқының ауыз әдебиеті үлгілерін жинаушы, энциклопедист-ғалымы. Ол дала тұрғындары үшін дана да қасиетті адам саналды. 1858 жылы Баянауыл сыртқы округінің Қызылтау тауының етегінде орналасқан «Ашамайтас» елді мекенінде дүниеге келген. Ата-анасының азан шақырып қойған есімі Адам Жүсіп.
176. Мәшһүр Жүсіп дүниеге келген қала:
Далба тауының жотасында
Павлодар облысы, Баянауыл ауданы
Абай ауданындағы Шыңғыс тауында
Қосмұрын бекінісінде
177. Мәшһүр сөзінің мағынасы:
Ақылды
Адал
Данқты
Батыр
178. Мәшһүр Жүсіп ұстазымен қосылып жазған шығармасы:
Еңлік Кебек
Манас
Ер Олжабай батыр
Қыз Жібек
179. Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының шығармасы:
«Сарыарқа кімдікі еңбегі»
«Тауарих Хамса»
«Теректің сыйы»
«Ескендір»
180. Дұрыс дәйекті табыңыз:
I. 1907 жылы жарық көрген еңбегі: «Сарыарқа кімдікі еңбегі»
II. Көкілташ медресесінде оқып білім алды
III. Араб, парсы, латвия тілдерін жетік біледі
IV. Манас шығармасын жазып алды
II, III
I, IV
I, III
I, II
