Tất cả các dân tộc thiểu số

Tộc người

Cộng đồng xã hội

Toàn bộ nhân dân một nước

Khối liên minh giai cấp công nhân – nông dân – trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng được củng cố vững chắc

Giai cấp nông dân Việt Nam đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống của toàn xã hội

Tầng lớp trí thức ngày càng phát triển đóng vai trò là lực lượng nòng cốt sáng tạo và truyền bá tri thức

Giai cấp công nhân Việt Nam trở thành giai cấp lãnh đạo

Cộng sản nguyên thủy

Chiếm hữu nô lệ

Phong kiến

Tư bản chủ nghĩa

Dân tộc Việt Nam hình thành trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc xâm lược.

Các dân tộc Việt Nam liên kết với nhau để chống lại sức mạnh của giới tự nhiên, cải tạo giới tự nhiên phục vụ nhu cầu của cộng đồng.

Dân tộc Việt Nam hình thành do sự đồng hóa các bộ tộc khác nhau thành một dân tộc thống nhất.

Dân tộc Việt Nam được hình thành gắn liền với nhu cầu dựng nước và giữ nước, với quá trình đấu tranh chống giặc ngoại xâm, bảo vệ nền văn hóa dân tộc.

Đấu tranh giai cấp là động lực sâu xa của sự phát triển xã hội.

Lật đổ ách thống trị của giai cấp không cơ bản trong xã hội.

Đấu tranh giai cấp thực hiện cải tạo chính bản thân các giai cấp cách mạng.

Đấu tranh giai cấp xóa bỏ mọi hình thức sở hữu tư nhân.

Dân tộc là một cộng đồng thống nhất về chính trị

Dân tộc là một cộng đồng người có một nhà nước và pháp luật thống nhất

Dân tộc là một cộng đồng bền vững về chính trị

Dân tộc là một cộng đồng người ổn định trên một lãnh thổ thống nhất

Sự phát triển của các dân tộc gắn liền với phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc giải phóng dân tộc.

Sự phát triển của các dân tộc gắn liền với quá trình cải tạo tự nhiên.

Sự phát triển của các dân tộc gắn liền với cuộc cách mạng tư sản do giai cấp tư sản lãnh đạo.

Sự phát triển của các dân tộc là quá trình liên hiệp lại với nhau thành quốc gia thống nhất

Đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới và sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch.

Thực hiện công bằng xã hội, chống áp bức, bất công.

Củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Nắm được tư liệu sản xuất chủ yếu

Nắm được quyền lực nhà nước

Là giai cấp tiến bộ và có hệ tư tưởng khoa học

Nắm được nguồn lực nguồn lực tài chính trong xã hội

Là khoa học nghiên cứu những quy luật chung nhất của tự nhiên

Là khoa học nghiên cứu về con người

Là thế giới quan và phương pháp luận khoa học, cách mạng của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các lực lượng xã hội tiến bộ trong nhận thức và cải tạo thế giới

Hệ thống quan điểm duy vật biện chứng về tự nhiên, xã hội và tư duy

Góp phần tìm được lời giải đáp về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Được các nhà lãnh đạo ưa chuộng

Dựa trên cơ sở lý luận khoa học, trong đó hạt nhân là phép biện chứng duy vật

Là học thuyết duy nhất về phát triển xã hội

Giúp cho con người khi bắt tay vào nghiên cứu và hoạt động cải biến sự vật

Thế giới quan triết học Mác – Lênin đã giúp Đảng Cộng sản Việt Nam nhìn nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội

Triết học Mác – Lênin là cơ sở thế giới quan để phân tích xu hướng vận động, phát triển của xã hội hiện đại

Được mở đường bằng đổi mới tư duy lý luận

Xuất hiện tầng lớp lao động trí óc

Xã hội phân chia thành giai cấp và xuất hiện tầng lớp lao động trí óc

Tư duy của con người đạt trình độ tư duy khái quát cao

Xã hội phân chia thành giai cấp

Chức năng khoa học của các khoa học

Chức năng phương pháp luận

Chức năng làm cầu nối cho các khoa học

Chức năng thế giới quan

Phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa

Sự xuất hiện của giai cấp vô sản trên vũ đài lịch sử

Sự phát triển của chủ nghĩa duy vật siêu hình

Sự củng cố và phát triển của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa

Tính chất duy tâm, thần bí của chủ nghĩa duy vật cũ

Tính chất trực quan, siêu hình của phép biện chứng duy tâm

Mở rộng quan điểm duy vật siêu hình

Kế thừa tư duy nhân loại

Tăng cường mọi hình thức hợp tác quốc tế

Làm cho tư tưởng trở nên giáo điều, xơ cứng

Phát triển nhanh chóng nền kinh tế

Một trong những nguyên nhân của sự khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội thế giới

Giai cấp tư sản ra đời và trở thành lực lượng chính trị độc lập

Thực tiễn cách mạng của giai cấp tư sản

Sự củng cố và phát triển của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa

Thực tiễn cách mạng của giai cấp vô sản là cơ sở chủ yếu nhất cho sự ra đời triết học Mác

Theo quan điểm của triết học Mác: sự phát triển của triết học quan hệ chặt chẽ với sự phát triển của khoa học tự nhiên

Triết học Mác có sự thống nhất giữa phương pháp biện chứng và thế giới quan duy vật

Theo quan điểm của triết học Mác: triết học thay thế được các khoa học cụ thể

Triết học Mác cho triết học là khoa học của mọi khoa học

Tồn tại trong cảm giác của con người

Tồn tại trong ý thức của con người

Tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác

Gây nên cảm giác ở con người

Đã trở nên không còn phù hợp với các phát hiện khoa học mới

Vẫn giữ nguyên giá trị khoa học và triết học

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng động vật bậc cao chưa có ý thức

Chủ nghĩa duy vật đều cho ý thức có nguồn gốc xã hội và nguồn gốc kinh tế

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng động vật bậc cao cũng có ý thức

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng chỉ có con người mới có ý thức

Phản ánh năng động, sáng tạo hiện thực khách quan thông qua hoạt động nhận thức và thực tiễn

Khả năng lưu trữ thông tin lâu dài

Là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc con người nhưng có sự sáng tạo, cải biến của chủ thể nhận thức.

Khả năng xử lý số liệu nhanh chóng

Chủ nghĩa duy vật siêu hình đã đủ khả năng giải thích các phát hiện mới của khoa học tự nhiên

Những phát hiện mới về nguyên tử đã chứng minh tính đúng đắn của chủ nghĩa duy tâm

Cuộc khủng hoảng trong vật lý học là minh chứng cho sự sụp đổ của chủ nghĩa duy vật nói chung

Nhiều nhà khoa học đã trượt từ chủ nghĩa duy vật máy móc sang chủ nghĩa tương đối rồi rơi vào chủ nghĩa duy tâm

Vẫn giữ nguyên giá trị khoa học và triết học

Được củng cố thêm bởi những thành tựu của khoa học tự nhiên và xã hội hiện đại

Chỉ có giá trị trong phạm vi triết học mà không có ý nghĩa đối với khoa học thực nghiệm

Đã trở nên không còn phù hợp với các phát hiện khoa học mới

Lao động

Tri thức và ý chí

Kinh tế và văn hóa

Ngôn ngữ

Nhiều nhà khoa học đã trượt từ chủ nghĩa duy vật máy móc sang chủ nghĩa tương đối rồi rơi vào chủ nghĩa duy tâm

Chủ nghĩa duy vật siêu hình đã đủ khả năng giải thích các phát hiện mới của khoa học tự nhiên

Những phát hiện mới về nguyên tử đã chứng minh tính đúng đắn của chủ nghĩa duy tâm

Cuộc khủng hoảng trong vật lý học là minh chứng cho sự sụp đổ của chủ nghĩa duy vật nói chung

Là quá trình phản ánh năng động, sáng tạo hiện thực khách quan thông qua hoạt động nhận thức và thực tiễn.

Là kết quả của việc tái hiện một cách trung thực hiện thực khách quan vào bộ óc con người.

Là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc con người nhưng có sự sáng tạo, cải biến của chủ thể nhận thức.

Là hình ảnh phản chiếu trực tiếp thế giới khách quan lên ý thức con người như một tấm gương.

Nguyên tử là điện tử

Dấu hiệu của một cuộc cách mạng trong khoa học tự nhiên

Cái bị tiêu tan không phải "vật chất tiêu tan"

Nguyên tử là bất biến

Nguồn gốc tự nhiên là điều kiện cần, còn nguồn gốc xã hội là điều kiện đủ để hình thành ý thức

Không cần sự tác động của thế giới vật chất vào não người vẫn hình thành được ý thức

Có não người, có sự tác động của thế giới bên ngoài vẫn chưa đủ điều kiện để hình thành và phát triển ý thức

Có não người, có sự tác động của thế giới vào não người là có sự hình thành và phát triển ý thức

Vật chất và ý thức tồn tại song song

Ý thức quyết định vật chất

Vật chất sinh ra ý thức, phủ nhận tính độc lập tương đối của ý thức

Tuyệt đối hoá yếu tố vật chất

Có quy luật vận động riêng, không lệ thuộc một cách máy móc vào vật chất

Luôn đi sát với hiện thực

Có tính độc lập tương đối, tác động trở lại thế giới vật chất

Được sinh ra trực tiếp từ vật chất

Ý thức tồn tại phụ thuộc vào hoạt động thần kinh của bộ não trong quá trình phản ánh hiện thực khách quan

Là một dạng vật chất có tổ chức cao nhất, là cơ quan phản ánh để hình thành ý thức

Là ý thức tinh thần sinh ra thế giới vật chất

Không liên quan đến ý thức, ý thức của con người đã bị trừu tượng hóa

Chỉ cần xuất phát từ hiện thực khách quan

Tôn trọng tính khách quan

Chỉ cần phát huy tính năng động chủ quan

Phát huy tính năng động chủ quan

Ý thức đúng sẽ dẫn đến thành công, ý thức sai sẽ dẫn đến thất bại

Ý thức không ảnh hưởng đến kết quả hoạt động

Ý thức luôn dẫn đến thành công

Khi phản ánh đúng hiện thực, ý thức có thể dự báo, tiên đoán một cách chính xác cho hiện thực

Phát huy tính năng động, sáng tạo của con người thông qua hoạt động thực tiễn

Dựa vào niềm tin tôn giáo

Hành động theo ý chí chủ quan

Xuất phát từ thực tế khách quan

Ý thức có tính độc lập tương đối, tác động trở lại vật chất

Vật chất quyết định màu sắc của ý thức

Vật chất quyết định nội dung của ý thức

Vai trò của vật chất với ý thức

Vật chất và ý thức tồn tại song song

Ý thức có tính độc lập tương đối, tác động tích cực trở lại vật chất

Vật chất quyết định ý thức

Ý thức quyết định vật chất

Sự ràng buộc

Sự di chuyển

Sự tác động qua lại, sự chuyển hoá lẫn nhau

Sự quy định

Sự phát triển không phụ thuộc vào ý thức con người

Sự phát triển là do sự thay đổi về lượng của sự vật gây nên

Sự phát triển do lực lượng siêu nhiên quyết định

Nguồn gốc phát triển nằm ngay trong bản thân sự vật

Diễn ra theo đường xoáy ốc

Phát triển chỉ là tăng, giảm đơn thuần về mặt lượng, mà không có sự biến đổi về chất

Phát triển bao hàm cả trong nó những quanh co phức tạp nhất định

Chỉ là sự tăng, giảm về lượng

Bỏ qua yếu tố may mắn và hoàn cảnh xã hội

Nhìn vào thành tích hiện tại

Đánh giá người đó trong mối quan hệ với nhiều khía cạnh của cuộc sống

Xem xét sự phát triển của người đó qua các giai đoạn khác nhau của cuộc đời

Là sự tác động lẫn nhau, chi phối, chuyển hoá lẫn nhau một cách khách quan, phổ biến, nhiều vẻ giữa các mặt, quá trình của sự vật, hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng

Là sự tác động lẫn nhau, có tính khách quan, phổ biến, nhiều vẻ, không thể chuyển hoá cho nhau

Là sự thừa nhận rằng giữa các mặt của sự vật, hiện tượng và giữa các sự vật với nhau trong thực tế khách quan không có mối liên hệ nào cả

Là chỉ sự ảnh hưởng qua lại của các yếu tố, bộ phận trong sự vật và giữa các sự vật, hiện tượng

Đều có vai trò như nhau

Không thể thay đổi

Có vai trò và vị trí khác nhau

Có thể chuyển hóa lẫn nhau

Xem xét sự vật tách rời khỏi mối liên hệ với các sự vật khác

Xem xét sự vật trong trạng thái động

Tìm ra xu hướng vận động biến đổi chuyển hóa của sự vật

Phủ nhận sự ra đời của cái mới

Chỉ tập trung vào một khía cạnh của vấn đề

Bình tĩnh xem xét mọi nhân tố tác động

Bỏ qua các yếu tố không quan trọng

Tìm kiếm hướng giải quyết hợp lý

Sự đấu tranh của các mặt đối lập trong bản thân sự vật

Ý thức con người

Lực lượng siêu nhiên

Nguồn gốc phát triển nằm ngay trong bản thân sự vật

Vì cái chung luôn đúng trong mọi hoàn cảnh

Vì cái chung dễ hiểu và dễ áp dụng hơn cái riêng

Vì cái chung là bản chất, sâu sắc, chi phối cái riêng

Vì cái chung mang tính khách quan

Áp đặt giải pháp chủ quan

Không điều hòa mâu thuẫn

Đấu tranh giữa các mặt đối lập

Bỏ qua điều kiện khách quan

Nguồn gốc phát triển nằm ngay trong bản thân sự vật

Lực lượng siêu nhiên

Sự đấu tranh của các mặt đối lập trong bản thân sự vật

Ý thức con người

Thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc vận động và phát triển của sự vật

Phát triển chỉ xảy ra khi loại bỏ hoàn toàn một mặt đối lập

Các mặt đối lập luôn loại trừ nhau, không thể cùng tồn tại trong một sự vật

Phát triển là kết quả của sự đấu tranh và chuyển hóa giữa các mặt đối lập

Vì nó nằm trong bản thân sự vật, không phụ thuộc ý muốn con người

Vì nó chỉ tồn tại trong các hiện tượng xã hội phức tạp

Vì nó xuất hiện trong mọi lĩnh vực tự nhiên, xã hội và tư duy

Vì nó được con người tạo ra để giải thích hiện tượng

Bổ sung yếu tố hợp lý trong cái mới

Giữ nguyên mọi thứ như cũ

Loại bỏ hoàn toàn cái cũ

Giữ lại yếu tố tích cực của cái cũ

Là sự tích lũy nhỏ nhặt về lượng không dẫn đến thay đổi lớn

Là bước ngoặt trong quá trình vận động, chấm dứt giai đoạn thay đổi về lượng

Là giai đoạn chuyển hóa cơ bản về chất do sự thay đổi về lượng trước đó gây ra

Là sự thay đổi liên tục không gián đoạn trong quá trình phát triển

Bảo thủ, không dám thực hiện bước nhảy dù lượng đã đủ

Nôn nóng, muốn thay đổi chất ngay lập tức dù lượng chưa đủ

Tích cực, chủ động trong việc tạo ra bước nhảy

Linh hoạt trong việc lựa chọn điểm thay đổi

Làm tiền đề cho sự phát triển tiếp theo

Tạo ra kết quả cuối cùng trong quá trình vận động

Phủ định sạch trơn, không kế thừa

Có kế thừa những yếu tố tích cực

Sự thay đổi về chất của sự vật, hiện tượng

Sự tác động theo cách vận động, đối lập, mâu thuẫn lẫn nhau giữa các mặt đối lập

Sự liên hệ, tác động theo cách vừa thống nhất, vừa đấu tranh giữa các mặt đối lập

Sự đối lập hoàn toàn giữa các sự vật, hiện tượng

Phủ định chủ nghĩa tư bản là yêu cầu của thực tiễn Việt Nam

Phủ định chủ nghĩa tư bản bằng tư duy siêu hình

Phủ định chủ nghĩa tư bản là quá trình khó khăn, phức tạp

Phủ định hoàn toàn hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa

Sự phát triển diễn ra không ngừng của sự vật, hiện tượng

Các mặt đối lập cần đến nhau, nương tựa vào nhau, làm tiền đề cho nhau tồn tại

Sự tác động qua lại theo hướng bài trừ, phủ định lẫn nhau

Các mặt đối lập tác động ngang nhau

Các bộ phận, thuộc tính cùng tồn tại khách quan trong mỗi sự vật, hiện tượng

Sự thống nhất tuyệt đối giữa các mặt đối lập

Các yếu tố độc lập không liên quan đến nhau

Các mặt đối lập có khuynh hướng biến đổi trái ngược nhau

Chỉ ra cách thức của sự phát triển

Chỉ ra khuynh hướng của sự phát triển

Chỉ ra hình thức của sự phát triển

Chỉ ra nguồn gốc của sự phát triển

Quá trình có phát triển, bổ sung và hoàn thiện

Quá trình phức tạp, lắm nảy sinh và giải quyết mâu thuẫn

Quá trình máy móc đơn giản, thụ động và nhất thời

Quá trình diễn ra ở mọi sự vật, hiện tượng

Phản ánh thuộc tính riêng lẻ của sự vật

Phản ánh sự vật trong trạng thái tĩnh

Phản ánh một cách tổng hợp các thuộc tính của sự vật

Phản ánh trực tiếp sự vật qua các giác quan con người

Khái niệm

Tri giác

Biểu tượng

Suy lý

Là giai đoạn cuối cùng và không lặp lại

Không liên quan đến lý tính

Là cơ sở của nhận thức

Là động lực, mục đích và tiêu chuẩn kiểm tra chân lý

Vì chỉ dựa vào cảm giác

Vì phản ánh gián tiếp và khái quát

Vì có thể tách rời thực tiễn

Vì không dựa vào giác quan

Thống nhất với nhau

Bổ sung cho nhau

Cái này thay thế cái kia

Đối lập nhau hoàn toàn

Giúp con người nhận thức bản chất của sự vật

Là hình thức cảm tính gián tiếp của sự vật

Là khâu trung gian giữa cảm giác và biểu tượng

Giúp con người nhận thức sâu sắc hơn về sự vật

Khái niệm

Phán đoán

Biểu tượng

Cảm giác

Phức tạp và luôn phát triển

Đơn giản và ngừng phát triển

Đơn giản và bất biến

Diễn ra theo đường xoáy ốc

Phản ánh khái quát sự vật

Phản ánh cảm tính sự vật

Phản ánh gián tiếp sự vật

Phản ánh trực tiếp sự vật

Khoa học

Thế giới khách quan

Ý thức con người

Tri giác của con người

Ý thức con người có vai trò quyết định và chi phối thế giới khách quan

Cảm giác, tri giác, ý thức nói chung là hình ảnh của thế giới khách quan

Thừa nhận sự vật khách quan tồn tại bên ngoài và độc lập với ý thức con người

Con người nhận thức được bề ngoài sinh động của sự vật hiện tượng, không nhận thức được bản chất của chúng

Hiện thực khách quan

Thế giới vật chất

Tư tưởng của con người

Tri giác của con người

Toàn bộ thiết chế chính trị – xã hội tương ứng

Toàn bộ hệ thống kết cấu các hình thái ý thức xã hội

Toàn bộ thiết chế chính trị của xã hội

Toàn bộ thiết chế chính trị và pháp luật của xã hội

Văn hóa, nghệ thuật

Đạo đức

Nhà nước

Tôn giáo

Kiến trúc thượng tầng định hướng, tổ chức, xây dựng chế độ kinh tế của kiến trúc thượng tầng

Kiến trúc thượng tầng sản sinh ra cơ sở hạ tầng mới

Kiến trúc thượng tầng đảm bảo sự thống trị về kinh tế của các giai cấp trong xã hội

Kiến trúc thượng tầng ngăn chặn cơ sở hạ tầng mới, đấu tranh xóa bỏ tàn dư cơ sở hạ tầng cũ

Cơ sở hạ tầng thay đổi kéo theo sự thay đổi của kiến trúc thượng tầng.

Kiến trúc thượng tầng không có sự ảnh hưởng đến sự phát triển của cơ sở hạ tầng.

Khi cơ sở hạ tầng thay đổi, ngay lập tức mọi bộ phận của kiến trúc thượng tầng thay đổi theo.

Kiến trúc thượng tầng có tính độc lập tương đối so với cơ sở hạ tầng.

Phương tiện lao động

Tư liệu sản xuất

Phương thức sản xuất

Người lao động

Phải bắt đầu từ phát triển quan hệ sản xuất, trước hết là xác lập quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất, sau đó phát triển lực lượng sản xuất phù hợp.

Phải bắt đầu từ phát triển quan hệ sản xuất, trước hết là xác lập quan hệ tổ chức quản lý sản xuất, sau đó phát triển lực lượng sản xuất phù hợp.

Phải bắt đầu từ phát triển lực lượng sản xuất, trước hết là phát triển nguồn lực người lao động.

Phải bắt đầu từ phát triển lực lượng sản xuất, đặc biệt chú trọng phát triển công cụ lao động.

Được nảy sinh từ tồn tại xã hội và phản ánh tồn tại xã hội trong những giai đoạn nhất định

Phương diện sinh hoạt vật chất của xã hội

Những đặc trưng về tâm lý, tính cách của một cộng đồng dân tộc

Phương diện sinh hoạt tinh thần của đời sống xã hội

Phương thức sản xuất

Điều kiện tự nhiên - hoàn cảnh địa lý

Lực lượng sản xuất

Kiến trúc thượng tầng

Tính lệ thuộc

Tính lạc hậu

Tính tích cực sáng tạo

Tính kế thừa

Hệ tư tưởng là hệ thống những quan điểm, hệ thống hóa, khái quát hóa các kinh nghiệm xã hội để hình thành nên những quan điểm, những tư tưởng về chính trị, pháp luật, triết học, đạo đức

Tất cả hệ tư tưởng đều là hệ tư tưởng khoa học

Hệ tư tưởng không ảnh hưởng đến sự phát triển của khoa học; hệ tư tưởng ra đời trực tiếp từ tâm lý xã hội, là sự cô đọng của tâm lý xã hội

Hệ tư tưởng là giai đoạn phát triển cao hơn của ý thức xã hội, là sự nhận thức lý luận về tồn tại xã hội

Sự tăng lên không ngừng của năng suất lao động

Mâu thuẫn giai cấp trong xã hội có giai cấp

Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất với quan hệ sản xuất

Ý muốn của các vĩ nhân, lãnh tụ

Hệ tư tưởng của giai cấp thống trị

Toàn bộ những thiết chế xã hội tương ứng

Toàn bộ những quan điểm chính trị, pháp quyền, đạo đức, triết học, tôn giáo