wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Органикалық химияға кіріспе

Total questions: 95

Worksheet time: 48mins

Name
Class
Date
1.

Органикалық химия нені зерттейді

a)

Көміртек қосылыстарын және олардың айналу заңдылықтарын

b)

Бейорганикалық металдардың кристалл торын

c)

Тек физикалық процестердің термодинамикасын

d)

Тек биохимиялық реакцияларды

2.

Органикалық химия терминін ғылымға енгізген ғалым

a)

Й. Я. Берцелиус (1807 ж.)

b)

А. Лавуазье (1777 ж.)

c)

Ф. Вёлер (1828 ж.)

d)

Д. И. Менделеев (1869 ж.)

3.

Органикалық заттардың негізгі элементі

a)

Көміртек (C)

b)

Сутек (H)

c)

Оттек (O)

d)

Азот (N)

4.

Органикалық қосылыстардың басты ерекшелігі

a)

Құрамында көміртек атомының болуы

b)

Металл иондарының көп болуы

c)

Кристалдық торының қаттылығы

d)

Иондық байланыстардың басым болуы

5.

Көмірсутектер деп қандай заттарды айтады

a)

Құрамында тек көміртек пен сутек болатын қосылыстар

b)

Құрамында метал иондары бар тұздар

c)

Құрамында оттек көп болатын оксидтер

d)

Құрамында азот басым аммиак ерітінділері

6.

Көмірсутектерге мысалдар

a)

CH4, C2H6, C3H8

b)

H2O, CO2, NH3

c)

C6H12O6, C2H5OH, CH3COOH

d)

NaCl, KBr, CaCO3

7.

Көмірсутек туындылары дегеніміз

a)

Көмірсутектегі сутек атомының орнына басқа атом не топтың ауысуы

b)

Көмірсутектің толық жану өнімдері

c)

Тек сақиналы көмірсутектердің қоспасы

d)

Металмен комплекс түзуі

8.

Метанның қарапайым туындылары

a)

Хлорметан, метанол, аминометан

b)

Этан, пропан, бутан

c)

Бензол, толуол, ксилол

d)

Этиленгликоль, глицерин, фенол

9.

Органогендер деп қандай элементтерді атайды

a)

O, N, S, P, галогендер

b)

Li, Na, K, Rb, Cs

c)

Fe, Cu, Zn, Ni

d)

He, Ne, Ar, Kr

10.

Органикалық заттардағы байланыс түрі

a)

Ковалентті

b)

Иондық

c)

Металдық

d)

Сутектік

11.

Органикалық қосылыстардағы негізгі байланыс

a)

Полюссіз немесе әлсіз полюсті ковалентті байланыс

b)

Күшті иондық байланыс

c)

Металдық торлы байланыс

d)

Күшті сутектік көпірлер

12.

Органикалық заттардың балқу температурасы

a)

Төмен

b)

Орташа

c)

Жоғары

d)

Өте жоғары

13.

Органикалық заттардың электрөткізгіштігі

a)

Өткізбейді (бейэлектролиттер)

b)

Жақсы өткізеді

c)

Тек балқығанда өткізеді

d)

Тек сулы ерітіндіде өткізеді

14.

Органикалық заттардың жану қасиеті

a)

Жанғыш

b)

Жанбайды

c)

Тек катализаторда жанады

d)

Тек жоғары қысымда жанады

15.

Органикалық заттардың жану өнімдері

a)

CO2 және H2O

b)

CO және H2

c)

N2 және O2

d)

SO2 және H2S

16.

Органикалық заттарды анықтаудың бір белгісі

a)

Қыздырғанда айырылуы немесе жануын байқау

b)

Судағы электрөткізгіштігін өлшеу

c)

Тек кристалл торын зерттеу

d)

Тек магниттік қасиетін өлшеу

17.

Бейорганикалық заттардың балқу температурасы

a)

Жоғары

b)

Өте төмен

c)

Әрқашан орташа

d)

Төмен

18.

Бейорганикалық заттардың суда еруі

a)

Көпшілігі жақсы ериді

b)

Ешқашан ерімейді

c)

Тек органикалық еріткіште ериді

d)

Тек қыздырғанда ериді

19.

Органикалық заттардың суда еруі

a)

Нашар ериді немесе ерімейді

b)

Көпшілігі толық ериді

c)

Тек тұз қышқылында ериді

d)

Өте жақсы ериді

20.

Органикалық химияның өндірістегі маңызы

a)

Пластмасса, талшық, дәрі-дәрмек, бояу, жанармай алу

b)

Тек метал қорыту

c)

Тек минерал тыңайтқыш өндіру

d)

Тек керамика шығару

21.

Синтетикалық органикалық заттарға мысалдар

a)

Полиэтилен, капрон, лавсан, резеңке

b)

Темір, мыс, алюминий, никель

c)

Ас тұзы, сода, гипс, цемент

d)

Құм, шыны, базальт, гранит

22.

Органикалық заттардың табиғи көздері

a)

Мұнай, газ, таскөмір, өсімдіктер, жануарлар

b)

Тек теңіз тұздары

c)

Тек атмосфералық азот

d)

Тек вулкандық жыныстар

23.

Қазақстанда органикалық химия қай салаларда дамыған

a)

Мұнай-химия, фармацевтика, полимер өндірісі

b)

Қара металлургия, цемент өндірісі

c)

Ауылшаруашылық техника өндірісі

d)

Тек тоқыма өнеркәсібі

24.

Органикалық заттардың тірі ағзадағы үлесі

a)

Адам денесінің ~30%

b)

Адам денесінің ~3%

c)

Адам денесінің ~70%

d)

Адам денесінің ~90%

25.

Көміртек атомының валенттілігі

a)

IV валентті

b)

II валентті

c)

III валентті

d)

VI валентті

26.

Көміртек атомдарының өзара байланысу қабілеті

a)

Тізбек және сақина түзу қабілеті

b)

Тек бір атоммен байланысуы

c)

Тек иондық тор түзуі

d)

Тек металдық байланыс түзуі

27.

Молекулалық формула нені көрсетеді

a)

Атомдардың сапалық және сандық құрамын

b)

Заттың кристалл торын

c)

Заттың балқу температурасын

d)

Заттың электрөткізгіштігін

28.

Эмпирикалық формула нені көрсетпейді

a)

Молекула құрылысын мен байланысу ретін

b)

Заттың салыстырмалы молекулалық массасын

c)

Заттағы элементтердің пайыздық құрамын

d)

Заттың агрегаттық күйін

29.

Құрылымдық формула нені көрсетеді

a)

Атомдардың байланысу тәртібін

b)

Тек заттың түсін

c)

Заттың тығыздығын

d)

Балқу температурасын

30.

Қысқартылған құрылымдық формула мысалы

a)

CH3–CH3

b)

H2O

c)

NaCl

d)

CO2

31.

Көміртек қаңқасы дегеніміз

a)

Көміртек атомдарының өзара байланысқан тізбегі

b)

Металл иондарының торы

c)

Сутек атомдарының жеке күйі

d)

Оттек молекулаларының қоспасы

32.

Метан молекуласындағы байланыс бұрышы

a)

109°28′

b)

90°00′

c)

120°00′

d)

104°30′

33.

Көміртек атомының гибридтенуі (алкандарда) қандай?

a)

sp3

b)

sp2

c)

sp

d)

sp3d

34.

Көміртек–көміртек байланысының ұзындығы қаныққан көмірсутектерде қандай?

a)

0,154 нм (1,54 Å)

b)

0,134 нм (1,34 Å)

c)

0,120 нм (1,20 Å)

d)

0,200 нм (2,00 Å)

35.

Изомерлер деп нені атайды?

a)

Молекулалық формуласы бірдей, бірақ құрылысы мен қасиеттері әртүрлі заттар

b)

Молекулалық формуласы да, құрылысы да бірдей заттар

c)

Формуласы әртүрлі, қасиеттері бірдей заттар

d)

Құрамы мен массасы дәл бірдей кез келген заттар

36.

Изомерия деңгейінің мәні неде?

a)

Органикалық қосылыстардың әртүрлі құрылымда болуы

b)

Элементтердің тотығу дәрежелерінің өзгеруі

c)

Заттың агрегаттық күйінің ауысуы

d)

Катализатордың әсерінен жылдамдықтың өзгеруі

37.

Изомерия құбылысының негізгі себебі қандай?

a)

Көміртек атомдарының тізбек түзу қабілеті

b)

Сутектің изотоптарының болуы

c)

Оттектің электртерістілігі

d)

Металдық байланыс түзу үрдісі

38.

Изомерияның негізгі екі түрі қандай?

a)

Құрылымдық және кеңістіктік

b)

Физикалық және химиялық

c)

Иондық және коваленттік

d)

Термиялық және фотохимиялық

39.

Құрылымдық изомерия дегеніміз не?

a)

Атомдардың байланысу реті әртүрлі болуы

b)

Байланысу реті бірдей, бірақ кеңістікте орналасуы әртүрлі болуы

c)

Заттың кристалдық торының өзгеруі

d)

Энергетикалық деңгейлердің ығысуы

40.

Кеңістіктік изомерия дегеніміз не?

a)

Байланысу реті бірдей, бірақ кеңістікте орналасуы әртүрлі болуы

b)

Атомдардың байланысу реті әртүрлі болуы

c)

Молекулалық массаның өзгеруі

d)

Электрон тығыздығының артуы

41.

Бутан C4H10\mathrm{C_4H_{10}} изомерлерінің саны қанша?

a)

1

b)

2

c)

3

d)

4

42.

Бутанның құрылымдық изомерлері қандай?

a)

n-бутан және изобутан

b)

циклобутан және метан

c)

н-бутан және н-пентан

d)

бутен және бутин

43.

Пентан C5H12\mathrm{C_5H_{12}} изомерлерінің саны қанша?

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

44.

Пентанның изомерлері қандай?

a)

n-пентан, изопентан, неопентан

b)

н-пентан, циклопентан, неопентан

c)

пентен, пентин, изопентан

d)

метан, этан, пропан

45.

Гексан C6H14\mathrm{C_6H_{14}} изомерлерінің саны қанша?

a)

4

b)

5

c)

6

d)

7

46.

Октан C8H18\mathrm{C_8H_{18}} изомерлерінің саны қанша?

a)

12

b)

16

c)

18

d)

20

47.

Құрылымдық изомерияның түрлері қандай?

a)

Көміртек қаңқасы

b)

Еселi байланыстың орны

c)

Функционалдық топтың орны

d)

Кластарлық

e)

Оптикалық изомерия

48.

Көміртек қаңқасының изомериясы нені өзгертеді?

a)

Көміртек тізбегінің тармақталуын

b)

Байланыс бұрыштарының мәнін ғана

c)

Элементтердің валенттілігін

d)

Заттың агрегаттық күйін

49.

Еселi байланыс орнына байланысты изомерия нені білдіреді?

a)

Қос байланыстың әртүрлі орнына орналасуы

b)

Қос байланыстың болмауын

c)

Иондық байланыстың пайда болуын

d)

Сутек байланысының түзілуін

50.

Классаралық изомерия дегеніміз не?

a)

Әртүрлі класқа жататын, бірақ формуласы бірдей заттар

b)

Формуласы да, класы да бірдей заттар

c)

Класы бірдей, формуласы әртүрлі заттар

d)

Изотоптық құрамның өзгеруі

51.

Классаралық изомерлерге мысал қай жұпқа сәйкес келеді?

a)

Этил спирт мен диметил эфирі ( C2H6O\mathrm{C_2H_6O} )

b)

Метан мен этан

c)

Бутен мен бутин

d)

Бензол мен циклогексан

52.

Кеңістіктік изомерияның түрлері қандай?

a)

цис-транс және оптикалық

b)

иондық және коваленттік

c)

құрылымдық және кластарлық

d)

электрондық және магниттік

53.

Цис-изомер дегеніміз не?

a)

Орынбасарлар бір жағында орналасады

b)

Орынбасарлар қарама-қарсы жағында орналасады

c)

Байланыс ұзындығы ең аз болады

d)

Молекула циклді болады

54.

Транс-изомер дегеніміз не?

a)

Орынбасарлар қарама-қарсы жағында орналасады

b)

Орынбасарлар бір жағында орналасады

c)

Қос байланыс болмайды

d)

Оптикалық белсенділігі артады

55.

Цис-транс изомерия қай қосылыстарға тән?

a)

Қос байланысы бар қосылыстарға

b)

Иондық кристалдарға

c)

Металдық торларға

d)

Қаныққан көмірсутектерге

56.

Изомерлердің физикалық қасиеттері қандай болады?

a)

Әртүрлі

b)

Бірдей

c)

Әрқашан нөлге тең

d)

Тек температураға тәуелді

57.

Изомерлердің химиялық құрамы қандай болады?

a)

Бірдей

b)

Әртүрлі

c)

Тек сутекке бай

d)

Тек оттекке бай

58.

Органикалық қосылыстар неге байланысты жіктеледі?

a)

Көміртек қаңқасы мен функционалдық топқа

b)

Тек молекулалық массаға

c)

Тек балқу температурасына

d)

Тек тығыздығына

59.

Көміртек қаңқасына қарай жіктелуі қалай аталады?

a)

Ациклді және циклді

b)

Қаныққан және қанықпаған

c)

Ароматты және алифатты

d)

Иондық және коваленттік

60.

Ациклді қосылыстар дегеніміз не?

a)

Ашық тізбекті қосылыстар

b)

Тұйық тізбекті қосылыстар

c)

Ароматты қосылыстар

d)

Гетероциклді қосылыстар

61.

Циклді қосылыстар дегеніміз не?

a)

Тұйық тізбекті қосылыстар

b)

Ашық тізбекті қосылыстар

c)

Тек қаныққан қосылыстар

d)

Тек қанықпаған қосылыстар

62.

Циклді қосылыстардың түрлері қандай?

a)

Карбоциклді және гетероциклді

b)

Қаныққан және қанықпаған

c)

Алифаттық және ароматтық

d)

Стерео және конфигурациялық

63.

Карбоциклді қосылыстардың анықтамасы берілген: цикл құрамында тек көміртек атомдары бар. Қай тұжырым дұрыс?

a)

Циклде тек көміртек атомдары болады

b)

Циклде азот пен оттек атомдары болады

c)

Циклде металл иондары болады

d)

Циклдің құрамында сутек ғана болады

64.

Гетероциклді қосылыстардың анықтамасы берілген: цикл құрамында басқа элементтер бар. Қай элементтер мысал ретінде көрсетілген?

a)

Азот

b)

Оттек

c)

Күкірт

d)

Кремний

e)

Хлор

65.

Қаныққан көмірсутектерге тән байланыс сипаттамасы қандай?

a)

Тек дара байланысы бар қосылыстар

b)

Қос байланысы бар қосылыстар

c)

Үш байланысы бар қосылыстар

d)

Ароматты сақинасы бар қосылыстар

66.

Қанықпаған көмірсутектерге тән байланыс сипаттамасын таңдаңыз.

a)

Қос байланысы бар қосылыстар

b)

Үш байланысы бар қосылыстар

c)

Тек дара байланысы бар қосылыстар

d)

Иондық байланысы бар қосылыстар

67.

Алкандардың жалпы формуласы қандай?

a)

CnH2n+2C_{n}H_{2n+2}

b)

CnH2nC_{n}H_{2n}

c)

CnH2n2C_{n}H_{2n-2}

d)

CnHnC_{n}H_{n}

68.

Алкендердің жалпы формуласы қандай?

a)

CnH2nC_{n}H_{2n}

b)

CnH2n+2C_{n}H_{2n+2}

c)

CnH2n2C_{n}H_{2n-2}

d)

CnHnC_{n}H_{n}

69.

Алкиндердің жалпы формуласы қандай?

a)

CnH2n2C_{n}H_{2n-2}

b)

CnH2n+2C_{n}H_{2n+2}

c)

CnH2nC_{n}H_{2n}

d)

CnHnC_{n}H_{n}

70.

Ароматты көмірсутектерге берілген мысалды таңдаңыз.

a)

Бензол

b)

Этан

c)

Пропен

d)

Этин

71.

Функционалдық топ дегеніміз не?

a)

Заттың химиялық қасиетін анықтайтын атом немесе атомдар тобы

b)

Заттың молекулалық массасын анықтайтын белгі

c)

Заттың физикалық күйін анықтайтын параметр

d)

Заттың кристалл торын сипаттайтын элемент

72.

Спирттерге тән функционалдық топты таңдаңыз.

a)

−OH

b)

−COOH

c)

>C=O

d)

−NH2

73.

Карбон қышқылдарына тән функционалдық топ қандай?

a)

−COOH

b)

−OH

c)

>C=O

d)

−NO2

74.

Альдегидтерге тән функционалдық топты көрсетіңіз.

a)

−CHO

b)

−OH

c)

−COOH

d)

>C=O

75.

Кетондарға тән функционалдық топты таңдаңыз.

a)

>C=O

b)

−CHO

c)

−OH

d)

−COOH

76.

Берілген функционалдық топтарды қосылыстармен сәйкестендіріңіз.

a)

Гидроксил тобы

1.

−OH

b)

Карбоксил тобы

2.

−COOH

c)

Амин тобы

3.

−NH2

d)

Нитро тобы

4.

−NO2

77.

Номенклатура дегеніміз не ретінде анықталған?

a)

Заттардың атауларын жүйелеу

b)

Заттарды синтездеу әдісі

c)

Заттарды тазарту тәсілі

d)

Заттардың ерігіштігін анықтау

78.

Органикалық қосылыстарды атаудың негізгі түрлері ретінде қайсысы көрсетілген?

a)

Тривиалдық

b)

Рационалдық

c)

Жүйелік (IUPAC)

d)

Латынша транскрипция

e)

Сауда атауы

79.

Тривиалдық номенклатура ненің негізінде алынады?

a)

Табиғи көзі, алынуы немесе тарихи атауы

b)

Қосылыстың толық құрылыс формуласы

c)

Қосылыстың балқу температурасы

d)

Заттың ерігіштігі

80.

Тривиалдық атаулардың кемшілігі ретінде не көрсетілген?

a)

Заттың құрылысын көрсетпейді

b)

Айтылуы қиын

c)

Халықаралық емес

d)

Тек бейорганикада қолданылады

81.

Тривиалдық атауға берілген мысалдарды таңдаңыз.

a)

Сірке қышқылы

b)

Құмырсқа қышқылы

c)

Бензол

d)

Этанол

82.

Рационалдық номенклатура ненің негізіне алынған?

a)

Метан туындылары мен радикалдар

b)

Толық құрылыс формуласы

c)

Эмпирикалық формула

d)

Иондық құрам

83.

Рационалдық номенклатураның қолданылуы қай қосылыстарға тән деп берілген?

a)

Қарапайым қосылыстар үшін

b)

Тек ароматты қосылыстарға

c)

Тек гетероциклдерге

d)

Тек бейорганикалық тұздарға

84.

Жүйелік номенклатураның (IUPAC) артықшылығы ретінде не көрсетілген?

a)

Заттың құрылысын толық көрсетеді

b)

Айтылуы қысқа

c)

Тарихи атауға сүйенеді

d)

Тек тәжірибеде қолданылады

85.

Қазіргі кезде қолданылатын негізгі номенклатура ретінде қайсысы аталған?

a)

IUPAC

b)

Тривиалдық

c)

Рационалдық

d)

Қысқартылған

86.

Көміртек атомдарының түрлері ретінде қайсысы көрсетілген?

a)

Біріншілік

b)

Екіншілік

c)

Үшіншілік

d)

Төртіншілік

e)

Кванттық

87.

Біріншілік көміртек атомы қалай сипатталған?

a)

Бір ғана көміртек атомымен байланысқан

b)

Екі көміртек атомымен байланысқан

c)

Үш көміртек атомымен байланысқан

d)

Төрт көміртек атомымен байланысқан

88.

Екіншілік көміртек атомына берілген анықтама қандай?

a)

Екі көміртек атомымен байланысқан

b)

Бір ғана көміртек атомымен байланысқан

c)

Үш көміртек атомымен байланысқан

d)

Төрт көміртек атомымен байланысқан

89.

Үшіншілік көміртек атомына берілген сипаттаманы таңдаңыз.

a)

Үш көміртек атомымен байланысқан

b)

Екі көміртек атомымен байланысқан

c)

Бір ғана көміртек атомымен байланысқан

d)

Төрт көміртек атомымен байланысқан

90.

Төртіншілік көміртек атомының сипаттамасын таңдаңыз.

a)

төрт көміртек атомымен байланысқан көміртек атомы

b)

үш көміртек атомымен және бір сутекпен байланысқан көміртек атомы

c)

екі көміртек атомымен байланысқан көміртек атомы

d)

бір ғана көміртек атомымен байланысқан көміртек атомы

91.

Берілген құрылым үшін дұрыс атауды таңдаңыз: CH3CH2Br.

a)

Бромэтан

b)

Хлорэтан

c)

Иодэтан

d)

Фторэтан

92.

Берілген құрылым үшін дұрыс атауды таңдаңыз: CH3CH2OH.

a)

Этанол

b)

Метанол

c)

Пропанол-1

d)

Этандиол

93.

Берілген құрылым үшін дұрыс атауды таңдаңыз: CH3–CH(Cl)–CH3.

a)

2-хлорпропан

b)

1-хлорпропан

c)

Хлорэтан

d)

2-бромпропан

94.

Берілген құрылым үшін дұрыс атауды таңдаңыз: CH3–O–CH3.

a)

Метоксиметан

b)

Этанол

c)

Метаналь

d)

Этоксиметан

95.

Берілген құрылым үшін дұрыс атауды таңдаңыз: (CH3)2CO.

a)

Пропанон (ацетон)

b)

Пропаналь

c)

Этанон

d)

Бутанон