Font size
WorksheetsОрганикалық химияға кіріспе
Total questions: 95
Worksheet time: 48mins
Органикалық химия нені зерттейді
Көміртек қосылыстарын және олардың айналу заңдылықтарын
Бейорганикалық металдардың кристалл торын
Тек физикалық процестердің термодинамикасын
Тек биохимиялық реакцияларды
Органикалық химия терминін ғылымға енгізген ғалым
Й. Я. Берцелиус (1807 ж.)
А. Лавуазье (1777 ж.)
Ф. Вёлер (1828 ж.)
Д. И. Менделеев (1869 ж.)
Органикалық заттардың негізгі элементі
Көміртек (C)
Сутек (H)
Оттек (O)
Азот (N)
Органикалық қосылыстардың басты ерекшелігі
Құрамында көміртек атомының болуы
Металл иондарының көп болуы
Кристалдық торының қаттылығы
Иондық байланыстардың басым болуы
Көмірсутектер деп қандай заттарды айтады
Құрамында тек көміртек пен сутек болатын қосылыстар
Құрамында метал иондары бар тұздар
Құрамында оттек көп болатын оксидтер
Құрамында азот басым аммиак ерітінділері
Көмірсутектерге мысалдар
CH4, C2H6, C3H8
H2O, CO2, NH3
C6H12O6, C2H5OH, CH3COOH
NaCl, KBr, CaCO3
Көмірсутек туындылары дегеніміз
Көмірсутектегі сутек атомының орнына басқа атом не топтың ауысуы
Көмірсутектің толық жану өнімдері
Тек сақиналы көмірсутектердің қоспасы
Металмен комплекс түзуі
Метанның қарапайым туындылары
Хлорметан, метанол, аминометан
Этан, пропан, бутан
Бензол, толуол, ксилол
Этиленгликоль, глицерин, фенол
Органогендер деп қандай элементтерді атайды
O, N, S, P, галогендер
Li, Na, K, Rb, Cs
Fe, Cu, Zn, Ni
He, Ne, Ar, Kr
Органикалық заттардағы байланыс түрі
Ковалентті
Иондық
Металдық
Сутектік
Органикалық қосылыстардағы негізгі байланыс
Полюссіз немесе әлсіз полюсті ковалентті байланыс
Күшті иондық байланыс
Металдық торлы байланыс
Күшті сутектік көпірлер
Органикалық заттардың балқу температурасы
Төмен
Орташа
Жоғары
Өте жоғары
Органикалық заттардың электрөткізгіштігі
Өткізбейді (бейэлектролиттер)
Жақсы өткізеді
Тек балқығанда өткізеді
Тек сулы ерітіндіде өткізеді
Органикалық заттардың жану қасиеті
Жанғыш
Жанбайды
Тек катализаторда жанады
Тек жоғары қысымда жанады
Органикалық заттардың жану өнімдері
CO2 және H2O
CO және H2
N2 және O2
SO2 және H2S
Органикалық заттарды анықтаудың бір белгісі
Қыздырғанда айырылуы немесе жануын байқау
Судағы электрөткізгіштігін өлшеу
Тек кристалл торын зерттеу
Тек магниттік қасиетін өлшеу
Бейорганикалық заттардың балқу температурасы
Жоғары
Өте төмен
Әрқашан орташа
Төмен
Бейорганикалық заттардың суда еруі
Көпшілігі жақсы ериді
Ешқашан ерімейді
Тек органикалық еріткіште ериді
Тек қыздырғанда ериді
Органикалық заттардың суда еруі
Нашар ериді немесе ерімейді
Көпшілігі толық ериді
Тек тұз қышқылында ериді
Өте жақсы ериді
Органикалық химияның өндірістегі маңызы
Пластмасса, талшық, дәрі-дәрмек, бояу, жанармай алу
Тек метал қорыту
Тек минерал тыңайтқыш өндіру
Тек керамика шығару
Синтетикалық органикалық заттарға мысалдар
Полиэтилен, капрон, лавсан, резеңке
Темір, мыс, алюминий, никель
Ас тұзы, сода, гипс, цемент
Құм, шыны, базальт, гранит
Органикалық заттардың табиғи көздері
Мұнай, газ, таскөмір, өсімдіктер, жануарлар
Тек теңіз тұздары
Тек атмосфералық азот
Тек вулкандық жыныстар
Қазақстанда органикалық химия қай салаларда дамыған
Мұнай-химия, фармацевтика, полимер өндірісі
Қара металлургия, цемент өндірісі
Ауылшаруашылық техника өндірісі
Тек тоқыма өнеркәсібі
Органикалық заттардың тірі ағзадағы үлесі
Адам денесінің ~30%
Адам денесінің ~3%
Адам денесінің ~70%
Адам денесінің ~90%
Көміртек атомының валенттілігі
IV валентті
II валентті
III валентті
VI валентті
Көміртек атомдарының өзара байланысу қабілеті
Тізбек және сақина түзу қабілеті
Тек бір атоммен байланысуы
Тек иондық тор түзуі
Тек металдық байланыс түзуі
Молекулалық формула нені көрсетеді
Атомдардың сапалық және сандық құрамын
Заттың кристалл торын
Заттың балқу температурасын
Заттың электрөткізгіштігін
Эмпирикалық формула нені көрсетпейді
Молекула құрылысын мен байланысу ретін
Заттың салыстырмалы молекулалық массасын
Заттағы элементтердің пайыздық құрамын
Заттың агрегаттық күйін
Құрылымдық формула нені көрсетеді
Атомдардың байланысу тәртібін
Тек заттың түсін
Заттың тығыздығын
Балқу температурасын
Қысқартылған құрылымдық формула мысалы
CH3–CH3
H2O
NaCl
CO2
Көміртек қаңқасы дегеніміз
Көміртек атомдарының өзара байланысқан тізбегі
Металл иондарының торы
Сутек атомдарының жеке күйі
Оттек молекулаларының қоспасы
Метан молекуласындағы байланыс бұрышы
109°28′
90°00′
120°00′
104°30′
Көміртек атомының гибридтенуі (алкандарда) қандай?
sp3
sp2
sp
sp3d
Көміртек–көміртек байланысының ұзындығы қаныққан көмірсутектерде қандай?
0,154 нм (1,54 Å)
0,134 нм (1,34 Å)
0,120 нм (1,20 Å)
0,200 нм (2,00 Å)
Изомерлер деп нені атайды?
Молекулалық формуласы бірдей, бірақ құрылысы мен қасиеттері әртүрлі заттар
Молекулалық формуласы да, құрылысы да бірдей заттар
Формуласы әртүрлі, қасиеттері бірдей заттар
Құрамы мен массасы дәл бірдей кез келген заттар
Изомерия деңгейінің мәні неде?
Органикалық қосылыстардың әртүрлі құрылымда болуы
Элементтердің тотығу дәрежелерінің өзгеруі
Заттың агрегаттық күйінің ауысуы
Катализатордың әсерінен жылдамдықтың өзгеруі
Изомерия құбылысының негізгі себебі қандай?
Көміртек атомдарының тізбек түзу қабілеті
Сутектің изотоптарының болуы
Оттектің электртерістілігі
Металдық байланыс түзу үрдісі
Изомерияның негізгі екі түрі қандай?
Құрылымдық және кеңістіктік
Физикалық және химиялық
Иондық және коваленттік
Термиялық және фотохимиялық
Құрылымдық изомерия дегеніміз не?
Атомдардың байланысу реті әртүрлі болуы
Байланысу реті бірдей, бірақ кеңістікте орналасуы әртүрлі болуы
Заттың кристалдық торының өзгеруі
Энергетикалық деңгейлердің ығысуы
Кеңістіктік изомерия дегеніміз не?
Байланысу реті бірдей, бірақ кеңістікте орналасуы әртүрлі болуы
Атомдардың байланысу реті әртүрлі болуы
Молекулалық массаның өзгеруі
Электрон тығыздығының артуы
Бутан C4H10 изомерлерінің саны қанша?
1
2
3
4
Бутанның құрылымдық изомерлері қандай?
n-бутан және изобутан
циклобутан және метан
н-бутан және н-пентан
бутен және бутин
Пентан C5H12 изомерлерінің саны қанша?
2
3
4
5
Пентанның изомерлері қандай?
n-пентан, изопентан, неопентан
н-пентан, циклопентан, неопентан
пентен, пентин, изопентан
метан, этан, пропан
Гексан C6H14 изомерлерінің саны қанша?
4
5
6
7
Октан C8H18 изомерлерінің саны қанша?
12
16
18
20
Құрылымдық изомерияның түрлері қандай?
Көміртек қаңқасы
Еселi байланыстың орны
Функционалдық топтың орны
Кластарлық
Оптикалық изомерия
Көміртек қаңқасының изомериясы нені өзгертеді?
Көміртек тізбегінің тармақталуын
Байланыс бұрыштарының мәнін ғана
Элементтердің валенттілігін
Заттың агрегаттық күйін
Еселi байланыс орнына байланысты изомерия нені білдіреді?
Қос байланыстың әртүрлі орнына орналасуы
Қос байланыстың болмауын
Иондық байланыстың пайда болуын
Сутек байланысының түзілуін
Классаралық изомерия дегеніміз не?
Әртүрлі класқа жататын, бірақ формуласы бірдей заттар
Формуласы да, класы да бірдей заттар
Класы бірдей, формуласы әртүрлі заттар
Изотоптық құрамның өзгеруі
Классаралық изомерлерге мысал қай жұпқа сәйкес келеді?
Этил спирт мен диметил эфирі ( C2H6O )
Метан мен этан
Бутен мен бутин
Бензол мен циклогексан
Кеңістіктік изомерияның түрлері қандай?
цис-транс және оптикалық
иондық және коваленттік
құрылымдық және кластарлық
электрондық және магниттік
Цис-изомер дегеніміз не?
Орынбасарлар бір жағында орналасады
Орынбасарлар қарама-қарсы жағында орналасады
Байланыс ұзындығы ең аз болады
Молекула циклді болады
Транс-изомер дегеніміз не?
Орынбасарлар қарама-қарсы жағында орналасады
Орынбасарлар бір жағында орналасады
Қос байланыс болмайды
Оптикалық белсенділігі артады
Цис-транс изомерия қай қосылыстарға тән?
Қос байланысы бар қосылыстарға
Иондық кристалдарға
Металдық торларға
Қаныққан көмірсутектерге
Изомерлердің физикалық қасиеттері қандай болады?
Әртүрлі
Бірдей
Әрқашан нөлге тең
Тек температураға тәуелді
Изомерлердің химиялық құрамы қандай болады?
Бірдей
Әртүрлі
Тек сутекке бай
Тек оттекке бай
Органикалық қосылыстар неге байланысты жіктеледі?
Көміртек қаңқасы мен функционалдық топқа
Тек молекулалық массаға
Тек балқу температурасына
Тек тығыздығына
Көміртек қаңқасына қарай жіктелуі қалай аталады?
Ациклді және циклді
Қаныққан және қанықпаған
Ароматты және алифатты
Иондық және коваленттік
Ациклді қосылыстар дегеніміз не?
Ашық тізбекті қосылыстар
Тұйық тізбекті қосылыстар
Ароматты қосылыстар
Гетероциклді қосылыстар
Циклді қосылыстар дегеніміз не?
Тұйық тізбекті қосылыстар
Ашық тізбекті қосылыстар
Тек қаныққан қосылыстар
Тек қанықпаған қосылыстар
Циклді қосылыстардың түрлері қандай?
Карбоциклді және гетероциклді
Қаныққан және қанықпаған
Алифаттық және ароматтық
Стерео және конфигурациялық
Карбоциклді қосылыстардың анықтамасы берілген: цикл құрамында тек көміртек атомдары бар. Қай тұжырым дұрыс?
Циклде тек көміртек атомдары болады
Циклде азот пен оттек атомдары болады
Циклде металл иондары болады
Циклдің құрамында сутек ғана болады
Гетероциклді қосылыстардың анықтамасы берілген: цикл құрамында басқа элементтер бар. Қай элементтер мысал ретінде көрсетілген?
Азот
Оттек
Күкірт
Кремний
Хлор
Қаныққан көмірсутектерге тән байланыс сипаттамасы қандай?
Тек дара байланысы бар қосылыстар
Қос байланысы бар қосылыстар
Үш байланысы бар қосылыстар
Ароматты сақинасы бар қосылыстар
Қанықпаған көмірсутектерге тән байланыс сипаттамасын таңдаңыз.
Қос байланысы бар қосылыстар
Үш байланысы бар қосылыстар
Тек дара байланысы бар қосылыстар
Иондық байланысы бар қосылыстар
Алкандардың жалпы формуласы қандай?
CnH2n+2
CnH2n
CnH2n−2
CnHn
Алкендердің жалпы формуласы қандай?
CnH2n
CnH2n+2
CnH2n−2
CnHn
Алкиндердің жалпы формуласы қандай?
CnH2n−2
CnH2n+2
CnH2n
CnHn
Ароматты көмірсутектерге берілген мысалды таңдаңыз.
Бензол
Этан
Пропен
Этин
Функционалдық топ дегеніміз не?
Заттың химиялық қасиетін анықтайтын атом немесе атомдар тобы
Заттың молекулалық массасын анықтайтын белгі
Заттың физикалық күйін анықтайтын параметр
Заттың кристалл торын сипаттайтын элемент
Спирттерге тән функционалдық топты таңдаңыз.
−OH
−COOH
>C=O
−NH2
Карбон қышқылдарына тән функционалдық топ қандай?
−COOH
−OH
>C=O
−NO2
Альдегидтерге тән функционалдық топты көрсетіңіз.
−CHO
−OH
−COOH
>C=O
Кетондарға тән функционалдық топты таңдаңыз.
>C=O
−CHO
−OH
−COOH
Берілген функционалдық топтарды қосылыстармен сәйкестендіріңіз.
Гидроксил тобы
−OH
Карбоксил тобы
−COOH
Амин тобы
−NH2
Нитро тобы
−NO2
Номенклатура дегеніміз не ретінде анықталған?
Заттардың атауларын жүйелеу
Заттарды синтездеу әдісі
Заттарды тазарту тәсілі
Заттардың ерігіштігін анықтау
Органикалық қосылыстарды атаудың негізгі түрлері ретінде қайсысы көрсетілген?
Тривиалдық
Рационалдық
Жүйелік (IUPAC)
Латынша транскрипция
Сауда атауы
Тривиалдық номенклатура ненің негізінде алынады?
Табиғи көзі, алынуы немесе тарихи атауы
Қосылыстың толық құрылыс формуласы
Қосылыстың балқу температурасы
Заттың ерігіштігі
Тривиалдық атаулардың кемшілігі ретінде не көрсетілген?
Заттың құрылысын көрсетпейді
Айтылуы қиын
Халықаралық емес
Тек бейорганикада қолданылады
Тривиалдық атауға берілген мысалдарды таңдаңыз.
Сірке қышқылы
Құмырсқа қышқылы
Бензол
Этанол
Рационалдық номенклатура ненің негізіне алынған?
Метан туындылары мен радикалдар
Толық құрылыс формуласы
Эмпирикалық формула
Иондық құрам
Рационалдық номенклатураның қолданылуы қай қосылыстарға тән деп берілген?
Қарапайым қосылыстар үшін
Тек ароматты қосылыстарға
Тек гетероциклдерге
Тек бейорганикалық тұздарға
Жүйелік номенклатураның (IUPAC) артықшылығы ретінде не көрсетілген?
Заттың құрылысын толық көрсетеді
Айтылуы қысқа
Тарихи атауға сүйенеді
Тек тәжірибеде қолданылады
Қазіргі кезде қолданылатын негізгі номенклатура ретінде қайсысы аталған?
IUPAC
Тривиалдық
Рационалдық
Қысқартылған
Көміртек атомдарының түрлері ретінде қайсысы көрсетілген?
Біріншілік
Екіншілік
Үшіншілік
Төртіншілік
Кванттық
Біріншілік көміртек атомы қалай сипатталған?
Бір ғана көміртек атомымен байланысқан
Екі көміртек атомымен байланысқан
Үш көміртек атомымен байланысқан
Төрт көміртек атомымен байланысқан
Екіншілік көміртек атомына берілген анықтама қандай?
Екі көміртек атомымен байланысқан
Бір ғана көміртек атомымен байланысқан
Үш көміртек атомымен байланысқан
Төрт көміртек атомымен байланысқан
Үшіншілік көміртек атомына берілген сипаттаманы таңдаңыз.
Үш көміртек атомымен байланысқан
Екі көміртек атомымен байланысқан
Бір ғана көміртек атомымен байланысқан
Төрт көміртек атомымен байланысқан
Төртіншілік көміртек атомының сипаттамасын таңдаңыз.
төрт көміртек атомымен байланысқан көміртек атомы
үш көміртек атомымен және бір сутекпен байланысқан көміртек атомы
екі көміртек атомымен байланысқан көміртек атомы
бір ғана көміртек атомымен байланысқан көміртек атомы
Берілген құрылым үшін дұрыс атауды таңдаңыз: CH3CH2Br.
Бромэтан
Хлорэтан
Иодэтан
Фторэтан
Берілген құрылым үшін дұрыс атауды таңдаңыз: CH3CH2OH.
Этанол
Метанол
Пропанол-1
Этандиол
Берілген құрылым үшін дұрыс атауды таңдаңыз: CH3–CH(Cl)–CH3.
2-хлорпропан
1-хлорпропан
Хлорэтан
2-бромпропан
Берілген құрылым үшін дұрыс атауды таңдаңыз: CH3–O–CH3.
Метоксиметан
Этанол
Метаналь
Этоксиметан
Берілген құрылым үшін дұрыс атауды таңдаңыз: (CH3)2CO.
Пропанон (ацетон)
Пропаналь
Этанон
Бутанон
