wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Ochiq kon ishlari — savollar

Total questions: 79

Worksheet time: 40mins

Name
Class
Date
1.

Ko‘mir sanoatida chiqindi konlarni ochiq usulda qazib olishda karyer … deb ataladi.

a)

razrez

b)

tekis maydon

c)

ish maydoni

d)

shaxta

2.

Ochiq kon ishlari natijasida qazib olingan va kerak bo‘lmagan tog‘ jinslari hamda konditsion bo‘lmagan foydali qazilmalar to‘planadigan joy … deb ataladi.

a)

avdarma

b)

karyer maydoni

c)

ishlash zonasi

d)

karyer fronti

3.

Tog‘-kon ishlari deganda nimani tushunasiz?

a)

qazishga tayyorlash, qazib olish va dastlabki qayta ishlash bilan bog‘liq ishlar majmui

b)

foydali qazilma va kon jinslarini massivdan ajratib olishga doir ishlar majmui

c)

konchilik korxonalarini loyihalash, ko‘rish va foydalanishga topshirish ishlari majmui

d)

foydali qazilmani qazib chiqarish uchun turli kovaklar qurish bilan bog‘liq ishlar majmui

4.

Joylashuv vazifalariga ko‘ra kon o‘ymalari nechta toifaga bo‘linadi?

a)

uch toifaga bo‘linadi

b)

ikki guruhga bo‘linadi

c)

to‘rt toifaga bo‘linadi

d)

toifalarga bo‘linmaydi

5.

Foydali qazilmalar quyidagilarga bo‘linadi:

a)

metall, metallmas, yonuvchi va qurilish tosh jinslariga

b)

metall, metallmas va qurilish tosh jinslariga

c)

qurilish tosh jinslari hamda yonuvchi tosh jinslariga

d)

metall, metallmas hamda yonuvchan tosh jinslariga

6.

Yer yuzasida ochiq kon ishlari olib borilishi natijasida hosil bo‘lgan chuqurliklar yig‘indisiga … deb aytiladi.

a)

karyer

b)

qirqim

c)

shaxta

d)

pog‘ona

7.

Karyerning asosiy parametrlarini ko‘rsating.

a)

oxirgi chuqurlik; karyer osti o‘lchamlari; karyer bortining qiyalik burchaklari; karyer chegarasidagi butun kon massasi hajmi; foydali qazilmalar zahirasi

b)

oxirgi chuqurlik; karyer osti o‘lchamlari; karyer bortining qiyalik burchaklari; karyer chegarasidagi butun kon massasi hajmi

c)

karyer osti o‘lchamlari; pog‘ona balandligi; pog‘ona qiyaligi

d)

karyer chegarasidagi butun kon massasi hajmi; pog‘ona balandligi; ishchi maydon kengligi

8.

Ochiq kon ishlarining asosiy bosqichlari qaysilar?

a)

karyerning kon-kapital ishlari olib borilishi mo‘ljallangan qismini tayyorlash; konni quritish va yer yuzasidan kelishi mumkin bo‘lgan suvlardan to‘sish

b)

tog‘ jinslarini qazib olishga tayyorlash; tog‘ jinslarini qazish-yuklash; kon massasini tashish; qoplovchi tog‘ jinslaridan ag‘darma hosil qilish; foydali qazilmalarni boyitish

c)

kon-kapital ishlari; tog‘ jinslarini qazib olishga tayyorlash; tog‘ jinslarini qazish-yuklash; tog‘ jinslarini tashish

d)

tog‘ jinslarini qazish-yuklash; tog‘ jinslarini tashish; qoplovchi tog‘ jinslardan ag‘darma hosil qilish; foydali qazilmalarni boyitish

9.

Kuritishning qanday turlari mavjud?

a)

karyer maydonining yuza qismini quritish; konni yer osti suvlaridan himoyalash; konni dastlabki quritish; konni joriy quritish

b)

nanostlarni quritish; karyer maydonining yuza qismini quritish; konni yer osti suvlaridan himoyalash

c)

konni dastlabki quritish; konni joriy quritish

d)

karyer maydonining yuza qismini quritish; konni yer osti suvlaridan himoyalash

10.

Karyerlarda kon ishlari quyidagi ishlab chiqarish jarayonlaridan iborat:

a)

tog‘ jinslarini qazib olishga tayyorlash; tog‘ jinslarini qazish-yuklash; kon massasini tashish; qoplovchi tog‘ jinslaridan ag‘darma hosil qilish; foydali qazilmalarni boyitish

b)

karyerning kon-kapital ishlari olib borilishi mo‘ljallangan qismini tayyorlash; konni quritish va yer yuzasidan kelishi mumkin bo‘lgan suvlardan to‘sish; kon-kapital ishlari; konni qazib olish ishlari; rekultivatsiya ishlari

c)

kon-kapital ishlari; tog‘ jinslarini qazib olishga tayyorlash; tog‘ jinslarini qazish-yuklash; tog‘ jinslarini tashish

d)

karyerning kon-kapital ishlari olib borilishi mo‘ljallangan qismini tayyorlash; konni quritish va yer yuzasidan kelishi mumkin bo‘lgan suvlardan to‘sish

11.

Kon massasini tashish uchun qo‘llaniladigan asosiy transport vositalarini ko‘rsating.

a)

temir yo‘l transporti va avtomobil transporti, konveyer transporti

b)

bir kovshli ekskavatorlar, g‘ildirakli va gusenitsali yuklagichlar, mexanik ko‘raklar, avtomobil transporti

c)

ko‘p chekichli rotori ekskavatorlar, zanjirli ekskavatorlar, kombaynlar

d)

draglayn, skreper, yuklagich, buldozer

12.

Temir yo‘l transporti qaysi holatlarda qo‘llaniladi?

a)

tashish masofasi 4km4\,\text{km} va undan yuqori, yillik yuk aylanish hajmi esa 25mln.t.25\,\text{mln.t.} va undan yuqori bo‘lgan karyerlarda keng qo‘llaniladi

b)

tashish masofasi 4–5 km bo‘lgan, yillik yuk aylanish hajmi uncha katta bo‘lmagan, ya’ni 15–25 mln.t. bo‘lgan hollarda karyerlarda keng qo‘llaniladi

c)

karyerda maydalan gan kon massasini tashish uchun qo‘llaniladi

d)

qoplovchi tog‘ jinslarini ag‘darmaga bo‘shatishda

13.

Avtomobil transporti qaysi holatlarda qo‘llaniladi?

a)

tashish masofasi 4–5 km bo‘lgan, yillik yuk aylanish hajmi uncha katta bo‘lmagan, ya’ni 15–25 mln.t. bo‘lgan hollarda karyerlarda keng qo‘llaniladi

b)

karyerda maydalangan kon massasini tashish uchun qo‘llaniladi

c)

qoplovchi tog‘ jinslarini ag‘darmaga bo‘shatishda

14.

Konveyer transporti qanday holatlarda qo`llaniladi?

a)

karyerda maydalanan kon massasini tashish uchun qo`llaniladi

b)

tashish masofasi 4-5 km bo`lgan, yillik yuk aylanish hajmi uncha katta bo`lmagan, ya`ni 15-25 mln.t. bo`lgan hollarda karyerlarda keng qo`llaniladi

c)

qoplovchi tog‘ jinslarini ag’darmaga bo`shatishda

d)

foydali qazilmalarni boyitish fabrikalariga, qoplovchi tog‘ jinslarini ag’darmalarga tashishda

15.

Alohida qazish, yuklash va tashish vositalariga ega bo`lgan (ta`minlangan) va pog’ona shaklidagi ishchi yuzaga ega bo`lgan tog‘ jinsi qatlamining bir qismiga … deyiladi.

a)

pog’ona

b)

ishchi maydon

c)

brovka

d)

bort

16.

Alohida qazish vositalari bilan qazib olinadigan, lekin barcha pog’onalar uchun umumiy bo`lgan transport vositalari bilan xizmat ko`rsatiladigan pog’onaning balandligi bo`yicha qismiga … deyiladi

a)

pog’onacha

b)

brovka

c)

pog’ona

d)

bort

17.

Karyer –

a)

yerning ustki qismida ochiq kon ishlari olib borilishi natijasida hosil bo`lgan chuqurliklar yig’indisi

b)

alohida qazish vositalari bilan qazib olinadigan, lekin barcha pog’onalar uchun umumiy bo`lgan transport vositalari bilan xizmat ko`rsatiladigan pog’onaning balandligi bo`yicha qismi

c)

alohida qazish, yuklash va tashish vositalariga ega bo`lgan (ta`minlangan) va pog’ona shaklidagi ishchi yuzaga ega bo`lgan tog‘ jinsi qatlamining bir qismi

d)

qazib olish uchun mo`ljallangan jihozlar (burg’ulash dastgohlari, ekskavatorlar, transport vositalari va b.) joylashgan maydon

18.

Qirqim –

a)

ko`mir sanoatida va sochilma konlarni ochiq usul bilan qazib olinadigan maydon

b)

qazib olish uchun mo`ljallangan jihozlar (burg’ulash dastgohlari, ekskavatorlar, transport vositalari va b.) joylashgan maydon

c)

alohida qazish vositalari bilan qazib olinadigan, lekin barcha pog’onalar uchun umumiy bo`lgan transport vositalari bilan xizmat ko`rsatiladigan pog’onaning balandligi bo`yicha qismi

d)

alohida qazish, yuklash va tashish vositalariga ega bo`lgan (ta`minlangan) va pog’ona shaklidagi ishchi yuzaga ega bo`lgan tog‘ jinsi qatlamining bir qismi

19.

Draglaynlar markasi to`g’ri ko`rsatilgan qat’orni toping.

a)

ESH-4/40M, ESH-5/85, ESH-6/60, ESH-10/70A

b)

EKG-4,6, EKG-8I, EKG-20, EKG-12,5

c)

EG, ER-1250D, ERSHR-1600, GRs-470

d)

ESH-4,6, ESH-6/60, ESH-10/70

20.

Agdarmalarning karyer konturiga nisbatan joylashuviga qarab quyidagi turlarga bo‘linadi

a)

ichki va tashqi agdarmalar

b)

doimiy va vaqtinchalik agdarmalar

c)

ichqi, tashqi, doimiy va vaqtinchalik agdarmalar

d)

tashqi, doimiy va vaqtinchalik agdarmalar

21.

Turgunligi bo‘yicha agdarmalar quyidagi turlarga bo‘linadi

a)

doimiy va vaqtinchalik agdarmalar

b)

ichki, tashqi, doimiy va vaqtinchalik agdarmalar

c)

tashqi, doimiy va vaqtinchalik agdarmalar

d)

turgun, ichki va tashqi agdarmalar

22.

Temir yo’llar ish bajarish turiga qarab quyidagi turlarga bo‘linadi

a)

vaqtinchalik va doimiy yullar

b)

kapital yullar va magistral yullar

c)

magistral yullar va agdarmalarda joylashgan yullar

d)

vaktinchalik yullar va kapital yullar

23.

Temir yo‘l yuqori va quyi qurilmalardan iborat. Yuqori qurilma –

a)

ballast, shpal va mustaxkamlangan rel’lardan iborat

b)

suv chiqaruvchi va sun`iy inshootlardan iborat yer qoplamasidan iborat

c)

suv chiqaruvchi va sun`iy inshootlardan iborat yer qoplamasi, ballast, shpal va mustaxkamlangan rel’lardan iborat

d)

mustaxkamlangan rel’lardan iborat

24.

Stantsiya –

a)

poezdlarni joylashtirishga, sostav tuplashga, texnik xizmati, tekshirish va bir yullik joylarda fakat oldindan kelayotgan poezdni kutish uchun xizmat qiladi

b)

bir yullik joylarda fakat oldindan kelayotgan poezdni kutishga xizmat kiladi

c)

poezdni tuxtatishga muljallangan bulib, agar keyingi peregongacha yulda poezd bulsa postda kutiladi

d)

poezdlarni joylashtirishga, sostav tuplashga, texnik xizmati, tekshirishga xizmat kiladi

25.

Juda yupqa qatlam (kon yotkizigi)ni tavsiflovchi o`lchamni ko`rsating

a)

0,71-1,2.m

b)

0-0,7 m

c)

1,21-3,5 m

d)

2,5-4,0 m

26.

Foydali qazilma qatlamı tepasiga joylashgan jins qatlamı qatlamning nimasi deyiladi

a)

shifti yoki “osilma” yoni.

b)

saqlovchi butunliklar

c)

to`suchi butunliklar

d)

suv chiqaruvchi inshootlar

27.

Bir necha qatlamlar yer qobigʻida oʻzaro parallel va bir-biriga yaqin joylashgan boʻlsa, ular nima deb ataladi.

a)

qatlamlar dastasi (svitasi)

b)

foydali qazilma tanasi

c)

foydali qazilma shifti

d)

parallel foydali qazilmalar

28.

Bremsberg yoki uklonlarga parallel oʻtiladigan yulaklar bilan bremsberg (uklon) oʻrtasidagi masofani aniqlang.

a)

25–30 m

b)

20 m

c)

10–15 m

d)

30–40 m

29.

Bremsberga parallel oʻtadigan yulaklar undan qancha masofada boʻlishi kerak.

a)

20–30 m

b)

40–50 m

c)

50–60 m

d)

10–15 m

30.

Gorizontal kon laximlarini koʻrsating.

a)

shtolnya, shtrek, kvershlag, ort

b)

stvol, koʻr stvol, bremsberg

c)

yulak, kutarma, sirpanma

d)

shurf, gezank, kamera

31.

Kon laximi deganda nimani tushunasiz?

a)

kon ishlari olib borilishi natijasida yer qobigʻida hosil boʻlgan sunʼiy boʻshliqlarni

b)

razvedka ishlari uchun burgʻulangan quduqlarni

c)

yer qobigʻida turli geologik jarayonlar natijasida hosil boʻlgan boʻshliqlarni

d)

yer osti suvlari taʼsirida yer pustida hosil boʻlgan tabiiy boʻshliqlarni

32.

Kon laximlari bajaradigan vazifalari boʻyicha nechta turga ajratiladi.

a)

uchta, konni ochuvchi, qazishga tayyorlovchi, qazib oluvchi

b)

umuman ajratilmaydi

c)

ikkita, asosiy va yordamchi

d)

toʻrtta, asosiy, konni ochuvchi, qazishga tayyorlovchi, qazib oluvchi

33.

Kon laximlari yer qobigʻida joylashishi boʻyicha necha turga boʻlinadi.

a)

uchta: gorizontal, vertikal, qiya

b)

ikkita: gorizontal va vertikal

c)

bitta: gorizontal

d)

toʻrtta: gorizontal, vertikal, qiya, oʻta qiya

34.

Kon laximlari taʼrifini aniqlang.

a)

kon ishlari olib borilishi natijasida yer pustada hosil boʻlgan sunʼiy boʻshliqlar

b)

foydali qazilmani qazib olish uchun maxsus hosil qilingan yoʻllar

c)

yer pustada turli geologik jarayonlar natijasida hosil boʻlgan boʻshliqlar

d)

razvedka ishlarga moʻljallangan burgʻu quduqlar

35.

Kon laximlari shaklini tanlashga taʼsir etuvchi asosiy omillarni aniqlang.

a)

laxim oʻtiladigan massivning fizik‑mexanik xususiyatlari, laximning ishlash muddati, vazifalari va mustahkamlagich turi

b)

foydali qazilmani yotish sharoitlari

c)

laximlarni barpo qilish usuli

d)

shaxta maydoni oʻlchamlari

36.

Kon laximlarida foydali qazilma yoki jinslarni bevosita massivdan ajratib olinadigan joy nomini aniqlang.

a)

kavjoy (zaboy)

b)

laxim yoni

c)

laxim asosi (osti)

d)

kirma

37.

Kon laximlarini saqlashga taʼsir etuvchi eng asosiy omilni koʻrsating.

a)

foydali qazilma jinslarining turgʻunligi

b)

foydali qazilma va jinslar zichligi

c)

foydali qazilma va jinslar qayishqoqligi

d)

foydali qazilma va jinslar tarangligi

38.

Kon laximlarini oʻtishda bajariladigan asosiy jarayonlarni koʻrsating.

a)

massivdan foydali qazilma (yoki jinslarni) ajratib olish, uni transport vositasiga yuklash va doimiy mustahkamlagichlarni oʻrnatish

b)

temir yoʻl, konveyer va kabellarni uzaytirish

c)

shamollatish va siqilgan havo quvurlarini uzaytirish

d)

suv chiqarish arikchasini hosil qilish

39.

Kon tayyorlov laximlarini koʻrsating.

a)

shtreklar, pechlar, ortlar, kutarmalar

b)

tik va qiya stvollar

c)

shurflar, koʻr stvollar

d)

kvershlaglar, kameralar, lavalar

40.

Yer bagʻrida qanday joylashgan foydali qazilma konini asosan shtolnyalar bilan ochiladi.

a)

togʻ va tepaliklar yon bagʻriga joylashgan konlar

b)

yer yuziga yaqin joylashgan konlar

41.

Har qanday sharoitda joylashgan konlar nima deb ataladi?

a)

yer yuzidan chuqurlikda joylashgan konlar

b)

yuzadagi ochiq konlar

c)

faqat dengiz tubida joylashgan konlar

d)

faqat choʻkindi jinslarda joylashgan konlar

42.

Yer qobigʻidagi darzlarni toʻldirgan minerall moddalar nima deb ataladi?

a)

yertomir

b)

toʻldiruvchi jinslar

c)

choʻkma jinslar

d)

metamorfik jinslar

43.

Yertomirlar qanday boʻlishi mumkin?

a)

oddiy va murakkab

b)

toʻliq va toʻliqsiz

c)

oʻng va chap

d)

tik va qiya

44.

Tor kovjoyli laxim oʻtish usuli qaysi sharoitlarda qoʻllaniladi?

a)

laxim balandligi qatlam qarshiligidan kichik yoki bir tarkibli kon massivida boʻlganda

b)

laxim balandligi qatlam qalinligidan katta boʻlganda

c)

qatlam qalinligi oʻzgaruvchan boʻlganda

d)

laxim utadigan massiv suvchanligi darajasi yuqori boʻlganda

45.

Tor kovjoyli laxim o`tish usuli qanday sharoitlarda qo`llaniladi

a)

laxim balandligi qatlam qalinligidan katta boʻlganda qoʻllaniladigan usul

b)

qatlam qalinligi oʻzgaruvchan boʻlganda qoʻllaniladigan usul

c)

massiv suvchanligi yuqori boʻlganda qoʻllaniladigan usul

d)

laxim balandligi qatlam qarshiligi kichik boʻlganda qoʻllaniladigan usul

46.

Qattiq va turgʻun kon jinslaridan qisqa muddatda ishlatiladigan gorizontal kon laximi oʻtilsa, kundalang kesim yuzasi shakli va mustahkamlagich turi qanday boʻlgani maʼqul?

a)

gumbazsimon, mustahkamlagichsiz

b)

trapesiyasimon, yogʻoch

c)

gumbazsimon, sepma beton

d)

toʻgʻri toʻrtburchak, shtangali mustahkamlagich

47.

Qattiq foydali qazilma konlari yer qobigʻida joylashish boʻyicha qanaqa shaklli konlarga ajratiladi?

a)

toʻgʻri va notoʻgʻri

b)

tekis va notekis

c)

uchburchak

d)

oltiburchak

48.

Konni ochuvchi va qazishga tayyorlovchi laximlar qattiq kon massivdan oʻtilganda, asosan qaysi usul qoʻllaniladi?

a)

burgʻulab-portlatish usulishpur va skvajinalarni portlatish yordamida

b)

gidravlik usul (yuqori bosim va tezlikka ega boʻlgan suv oqimi yordamida)

c)

mexanik usul (laxim oʻtish kombaynlari, zarba boʻlgasi yordamida)

d)

aralash usul (mexanik, gidravlik, burgʻulab-portlatish usullarini birgalikda qoʻllash asosida)

49.

Qanday konlar, asosan, shtolnyalar yordamida ochiladi?

a)

konlar tepalik va togʻ yon bagʻriga joylashgan boʻlsa

b)

konlar past tekisliklar ostiga joylashgan boʻlsa

c)

konlar qanday sharoitda joylashganligidan qatʼiy nazar

d)

konlar yer yuziga yaqin joyga joylashgan boʻlsa

50.

Foydali qazilma va kon jinslari qattiqlik koeffitsienti f>6f>6 boʻlganda massivdan ajratib olish usulini koʻrsating.

a)

burgʻilab-portlatish

b)

mexano-gidravlik

c)

gidravlik

d)

mexanik

51.

Foydali qazilma va ruda boʻlaklarining konditsion oʻlchamlari nima asosida aniqlanadi?

a)

ruda tashish laximlari va uskunalarining oʻlchamlari boʻyicha

b)

ruda va jinslarning massivdan ajratib olishga koʻrsatadigan qarshiligi boʻyicha

c)

qoʻllaniladigan PM turiga nisbatan

d)

ruda tarkibidagi mineral donalari oʻlchamlari boʻyicha

52.

Foydali qazilma yotqizigʻining gorizontal yoʻnalishdagi eng katta oʻlchami qanday nomlanadi?

a)

chuziklik

b)

qalinlik

c)

ogʻish

d)

kenglik

53.

Foydali qazilma koni taʼrifini koʻrsating.

a)

tabiiy holda yer qobigʻi maʼlum joylarida toʻplanib qolgan va sanoat miqyosida oʻzlashtirishga loyiq mineral moddalar

b)

yer qobigʻi maʼlum joylarida sifati va miqdoridan qatʼiy nazar tabiiy holda toʻplanib qolgan mineral moddalar

c)

yer qobigʻining yuqori qismida tabiiy holda hosil boʻlgan organik mineral moddalar

d)

yer qobigʻining barcha qismida tabiiy holda hosil boʻlgan mineral moddalar

54.

Foydali qazilma konlarini yer osti usulida qazib olish tizimi taʼrifi qaysi javobda berilgan?

a)

kon-tayyorlov va kon qazish ishlarini vaqt va makon boʻyicha oʻzaro bogʻlab olib borishning muayyan tartibi

b)

kon-tayyorlov va foydali qazilmani massivdan ajratib olish ishlarini bajarishning muayyan tartibi

c)

kon qazish va kon-tayyorlov ishlari samaradorligini taʼminlaydigan jarayonlar majmui

d)

kon qazish ishlari xavfsizligini taʼminlaydigan texnologiya jarayonlari majmui

55.

Foydali qazilma qatlami deganda nimani tushunasiz?

a)

ustki va ostki tomonlaridan taxminan bir-biriga parallel tekisliklar bilan chegaralangan kon yotqizigʻi

b)

ustki va ostki tomondan tekisliklar bilan chegaralangan ponasimon koʻrinishdagi kon yotqizigʻi

c)

har ikki tomonidan oʻzaro parallel boʻlmagan tekisliklar bilan chegaralangan foydali qazilma yotqiziklari

d)

har ikki tomonidan egri chiziqlar bilan chegaralangan kon yotqizigʻi

56.

Qazish tizimi deb … aytiladi.

a)

karyer maydoni chegarasida yoki uning uchastkasida tartibli va ketma-ket bajariladigan ochiq kon ishlariga

b)

har xil tog‘ jinslarini qazib olishda va turli-tuman qazilmalar, chuqurliklarni kovlash maqsadida yer ostida turib olib boriladigan ishlar yig’indisiga

c)

texnik vositalarning quvvatini hisobga olgan, fundamental bilimlar qonuniyatlariga asoslangan usullar bilan qazib olinadigan va mexanizatsiyalashtirilgan qabul asosida tashkil etilgan, bir-biri bilan aloqador kon ishlari jarayonlari yig’indisiga

d)

bir vaqt da karyer ichida qazish ishlari olib borilayotgan pog’onalar yig’indisiga

57.

Foydalanishga yaroqliligini va iqtisodiy samaradorligini aniqlovchi xususiyatlar majmuiga … deyiladi.

a)

foydali ko`rsatkichlar

b)

foydali qazilma sifati

c)

zararli ko`rsatkichlar

d)

aralashuv

58.

Yo`qolish (poteri) deb … aytiladi.

a)

konditsion foydali qazilmalarning yer qa’rida qolib va qoplovchi jins tarkibiga qo`shilib ketishi, yuklash va tashish oqibatida hamda boshqa hollarda hajmining kamayishiga

b)

kon ishlarini olib borish jarayonida qoplovchi jinslarning va konditsiya talabiga javob bermaydigan foydali qazilmalar turlarining konditsiya talabiga javob beruvchi foydali qazilmaga

c)

foydalanishga yaroqliligini va iqtisodiy samaradorligini aniqlovchi xususiyatlar majmuiga

d)

karyer maydoni chegarasida yoki uning uchastkasida tartibli va ketma-ket bajariladigan ochiq kon ishlariga

59.

Aralashuv (razubojivanie) deb … aytiladi.

a)

kon ishlarini olib borish jarayonida qoplovchi jinslarning va konditsiya talabiga javob bermaydigan foydali qazilmalar turlarining konditsiya talabiga javob beruvchi foydali qazilmaga qo`shilib ketishi

b)

konditsion foydali qazilmalarning yer qa’rida qolib va qoplovchi jins tarkibiga qo`shilib ketishi, yuklash va tashish oqibatida hamda boshqa hollarda hajmining kamayishiga

c)

foydalanishga yaroqliligini va iqtisodiy samaradorligini aniqlovchi xususiyatlar majmuiga

d)

karyer maydoni chegarasida yoki uning uchastkasida tartibli va ketma-ket bajariladigan ochiq kon ishlariga

60.

Pog’ona deb … aytiladi.

a)

alohida qazish, yuklash va tashish vositalariga ega bo’lgan (ta’minlangan) va pog’ona shaklidagi ishchi yuzaga ega bo’lgan tog‘ jinsi qatlamining bir qismiga

b)

yerning ustki qismida ochiq kon ishlari olib borilishi natijasida hosil bo’lgan chuqurliklar yig’indisiga

c)

yopiq qatlamlarni qazib olishda, foydali qazilmani qazib olgandan so‘ng karyerda hosil bo’lgan maydonga

d)

ochiq kon ishlari natijasida qazib olingan va keraksiz bo’lgan tog‘ jinslari va nokonditsion foydali qazilma to‘planadigan joyga

61.

Pog’onacha (podustup) deb … aytiladi.

a)

alohida qazish vositalari bilan qazib olinadigan, lekin barcha pog’onalar uchun umumiy bo’lgan transport vositalari bilan xizmat ko’rsatiladigan pog’onaning balandligi bo’yicha qismiga

b)

alohida qazish, yuklash va tashish vositalariga ega bo’lgan (ta’minlangan) va pog’ona shaklidagi ishchi yuzaga ega bo’lgan tog‘ jinsi qatlamining bir qismiga

c)

yerning ustki qismida ochiq kon ishlari olib borilishi natijasida hosil bo’lgan chuqurliklar yig’indisiga

d)

yopiq qatlamlarni qazib olishda, foydali qazilmani qazib olgandan so‘ng karyerda hosil bo’lgan maydonga

62.

Pog’ona qiyaligini uning ostki va ustki maydonchalari bilan kesishgan chizig’iga mos ravishda deyiladi.

a)

ustki va ostki brovka

b)

ustki va ostki maydonchlar

c)

transport va himoyalovchi maydon

d)

ishchi maydon

63.

Ish olib boriladigan pog’onani uning balandligi bo’yicha chegaralovchi gorizontal yuzaga … deyiladi.

a)

ustki va ostki maydonchlar

b)

ustki va ostki brovkalar

c)

transport va himoyalovchi maydon

d)

ishchi maydon

64.

Yuqori pog’onananing yuqori brovkasini quyi pog’onaning quyi brovkasi bilan bog’lovchi chiziqlar orasidagi burchak … deyiladi.

a)

bortning qiyalik burchagi

b)

pog’onaning qiyalik burchagi

c)

ish olib boriladigan bortning qiyalik burchagi

d)

ish olib borilmaydigan bortning qiyalik burchagi

65.

Transport maydonchalari –

a)

karyerdagi ishchi maydonlarni yuza bilan bog’lovchi transport yo’llari joylashishi uchun xizmat qiladi

b)

yopiq qatlamlarni qazib olishda, foydali qazilmani qazib olgandan so‘ng karyerda hosil bo’lgan maydon.

c)

bort turg’unligini oshirish va shamol ta’sirida pog’onalarning emirilishi natijasida o‘pirib tushadigan tog‘ jinslari bo‘laklarini ushlab qolish uchun xizmat qiladi

d)

yuqori pog’onananing yuqori brovkasini quyi pog’onaning quyi brovkasi bilan bog’lovchi chiziqlar orasidagi burchak

66.

Himoyalovchi maydon –

a)

bort turg’unligini oshirish va shamol ta’sirida pog’onalarning emirilishi natijasida o‘pirib tushadigan tog‘ jinslari bo‘laklarini ushlab qolish uchun xizmat qiladi

b)

karyerdagi ishchi maydonlarni yuza bilan bog’lovchi transport yo’llari joylashishi uchun xizmat qiladi

c)

yopiq qatlamlarni qazib olishda, foydali qazilmani qazib olgandan so‘ng karyerda hosil bo’lgan maydon.

d)

yuqori pog’onananing yuqori brovkasini quyi pog’onaning quyi brovkasi bilan bog’lovchi chiziqlar orasidagi burchak

67.

Konni ochish –

a)

karyer qurilishi davrida transport vositalarining foydali qazilmagacha etib borishini ta’minlashdir

b)

kapital hamda qirquvchi transheyalar o‘tishdan iborat

68.

Kapital transheya – to‘g‘ri ta’rifni tanlang.

a)

ishchi gorizontni ochish uchun xizmat qiluvchi ochiq qiya kon lahim bo‘lib, transport vositalarini yer yuzasidan kongacha etib borishini ta’minlaydi

b)

gorizontal kon lahimi bo‘lib, foydali qazilmani yoki qoplovchi tog‘ jinsini qazib olish uchun ish frontini yaratib beradi

c)

yotiq qatlamlarni qazib olishda, foydali qazilmani qazib olingandan so‘ng karyerda hosil bo‘lgan maydon

d)

bort turg‘unligini oshirish va shamol ta’sirida pog‘onalarning emirilishi natijasida o‘pirib tushadigan tog‘ jinslari bo‘laklarini ushlab qolish uchun xizmat qiladi

69.

Qirqim transheya – to‘g‘ri ta’rifni tanlang.

a)

qiya kon lahimi bo‘lib, foydali qazilmani yoki qoplovchi tog‘ jinsini qazib olish uchun ish frontini yaratib beradi

b)

ishchi gorizontni ochish uchun xizmat qiluvchi ochiq qiya kon lahim bo‘lib, transport vositalarini yer yuzasidan kongacha etib borishini ta’minlaydi

c)

yotiq qatlamlarni qazib olishda, foydali qazilmani qazib olingandan so‘ng karyerda hosil bo‘lgan maydon

d)

bort turg‘unligini oshirish va shamol ta’sirida pog‘onalarning emirilishi natijasida o‘pirib tushadigan tog‘ jinslari bo‘laklarini ushlab qolish uchun xizmat qiladi

70.

Qazib olish ishlari – to‘g‘ri ta’rifni tanlang.

a)

belgilangan hajmda, talab etilgan sifat bilan va minimal yo‘qotishda qazib olish va tashish ishlari

b)

karyer qurilishi davrida transport vositalarining foydali qazilmagacha etib borishini ta’minlashdir

c)

kapital hamda qirquvchi transheyalar o‘tishdan iborat

d)

foydali qazilmani yoki qoplovchi jinsini qazib olish uchun ish frontini yaratishdan iborat

71.

Konda qazib olish ishlarining samaradorligi – ma’dansiz tog‘ jinslari hajmining qazib olingan foydali qazilma birligiga nisbati bilan aniqlanadi va bu nisbat … deb ataladi. To‘g‘ri javobni tanlang.

a)

qoplanish koeffitsienti

b)

joriy qoplanish koeffitsienti

c)

o‘rtacha qoplanish koeffitsienti

d)

boshlang‘ich qoplanish koeffitsienti

72.

Rekultivatsiyaning maqsadi – to‘g‘ri ta’rifni tanlang.

a)

hududdagi tabiiy sharoitni saqlash, buzilgan yer maydonlarini xalq xo‘jaligi ehtiyojlariga yaroqli holga keltirishdir

b)

belgilangan hajmda, talab etilgan sifat bilan va minimal yo‘qotishda qazib olish va tashish ishlarini tashkil etish

c)

karyer qurilishi davrida transport vositalarining foydali qazilmagacha etib borishini ta’minlashdir

d)

kapital hamda qirquvchi transheyalar o‘tishdan iborat

73.

Tog‘ jinslarini turi va holatiga bog‘liq holda tog‘ jinsini qazib olishga tayyorlash asosan qaysi usullar yordamida amalga oshiriladi?

a)

muzlashdan himoya qilish; muzlagan tog‘ jinsini eritish; gidravlik usulda tayyorlash; mexanik yoki portlatish usuli bilan tayyorlash

b)

mexanik yoki portlatish usuli bilan tayyorlash

c)

muzlashdan himoya qilish; muzlagan tog‘ jinsini eritish; gidravlik usulda tayyorlash

d)

kamera zaryadlarini qo‘llash usuli; qozon zaryadlarini qo‘llash usuli; skvajinali zaryadlash usuli; quyma zaryadlash usuli

74.

Tog‘ jinsini to‘g‘ridan to‘g‘ri qazib olish va transport vositasiga yuklash yoki qazib olishning o‘zi mashinaning ishchi organi yordamida tog‘ jinsini bir joydan ikkinchi joyga siljitishi va ag‘darmaga bo‘shatishiga … deyiladi. Bo‘sh joyni to‘g‘ri to‘ldiring.

a)

qazish – yuklash ishlari

b)

kon massasini tashish

c)

tog‘ jinslarini qazib olishga tayyorlash

d)

ag‘darma hosil qilish

75.

Bortning qiyalik burchagi – to‘g‘ri ta’rifni tanlang.

a)

yuqori pog‘onaning yuqori brovkasini quyi pog‘onaning quyi brovkasi bilan bog‘lovchi chiziqlar orasidagi burchak

b)

pog‘ona qiyaligini uning ostki va ustki maydonchalari bilan kesishgan chiziq

c)

ish olib boriladigan pog‘onani uning balandligi bo‘yicha chegaralovchi gorizontal yuza

d)

pog‘onaning qazib olingan tomoni bo‘yicha a burchak ostida chegaralovchi f qiyalik

76.

Ag‘darma – to‘g‘ri ta’rifni tanlang.

a)

ochiq kon ishlari natijasida qazib olingan va keraksiz bo‘lgan tog‘ jinslari va nokonditsion foydali qazilma boyliklari to‘planadigan joy

b)

qazib olish uchun mo‘ljallangan jihozlar joylashgan maydon

c)

alohida qazish vositalari bilan qazib olinadigan, lekin barcha pog‘onalar uchun umumiy bo‘lgan transport vositalari bilan xizmat ko‘rsatiladigan pog‘onaning balandligi bo‘yicha qismi

d)

bort turg‘unligini oshirish va shamol ta’sirida pog‘onalarning emirilishi natijasida o‘pirib tushadigan tog‘ jinslari bo‘laklarini ushlab qolish uchun xizmat qiladigan maydon

77.

Tog‘ jinslarini qazib olishga tayyorlash; tog‘ jinslarini qazish-yuklash; kon massasini tashish; qoplovchi tog‘ jinslardan ag‘darma hosil qilish; foydali qazilmalarni boyitish – bu nimani bildiradi?

a)

ochiq kon ishlarida ishlab chiqarish jarayonlari

b)

ochiq kon ishlarining asosiy bosqichlari

c)

ochiq kon ishlarida qazish tizimlari

d)

ochiq kon ishlarida ochish tizimlari

78.

Muzlashdan himoya qilish; muzlagan tog‘ jinsini eritish; gidravlik usulda tayyorlash; mexanik yoki portlatish usuli bilan tayyorlash – bu nimani anglatadi?

a)

tog‘ jinslarini qazib olishga tayyorlash usullari

b)

qazish-yuklash ishlari jarayoni bosqichlari

c)

portlovchi moddalarni massivga joylashtirish usullari

d)

kon kapital ishlari

79.

Kon jinslari ta’rifini aniqlang.

a)

foydali qazilma yotqizig‘i atrofini o‘rab olgan foydasiz jinslar

b)

tog‘ massivlarini tashkil qiluvchi jinslar

c)

yer qobig‘i yuqori qismini tashkil qiluvchi jinslar