wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Vərəq: İnformasiya axtarışı və veb axtarış sistemləri

Total questions: 26

Worksheet time: 13mins

Name
Class
Date
1.

Google sisteminin saytında reallaşdırılmışdır: 1) reklam şirkətlərinə internetdə effektiv və sərfəli reklam yaymaq imkanları təqdim etmir 2) axtarış modulu ilə yanaşı adi internet istifadəçiləri və veb-masterlər üçün əlverişli olan kifayət qədər müxtəlif informasiya-axtarış xidmətləri 3) saytların daha geniş tanıdılması və kommersiya məqsədilə kontekstə uyğun reklamın yerləşdirilməsi 4) web-neşrlərin təşkili üçün geniş funksiyalar 5) axtarış nəticəsində istifadəçiyə təqdim olunan informasiya içərisində reklam üçün yer satılır və reklamçılara pul ödəməyərək, axtarışın nəticəsində daha yüksək sıralarda yer tutmağa imkan vermir

a)

2, 3, 5

b)

1, 3, 4

c)

1, 2, 4

d)

3, 4, 5

e)

2, 3, 4

2.

Nəzəri-çoxluqlar modelində sənədlərin və sorğuların təsvir edilməsi üçün nədən istifadə olunur?

a)

tezliklər vektorları

b)

açar sözlər

c)

çəki əmsalları

d)

terminlər çoxluğu

e)

bul dəyişənləri

3.

Sənədlərin məzmunu üzrə axtarış prosesi hansı axtarış növünə aiddir?

a)

ünvanlı

b)

faktoqrafik

c)

meta-verilənlər üzrə

d)

tammətli

e)

sənədli

4.

aij=k=1nfikfjka_{ij}=\sum_{k=1}^{n} f_{ik}\,\cdot f_{jk} düsturu əsasında hansı parametri müəyyən etmək olar?

a)

rastgəlinmə əmsalı

b)

rastgəlinmə tezliyi

c)

assosiativlik matrisi

d)

assosiativlik əmsalı

e)

indeksləşdirmə əmsalı

5.

Terminin rast gəlin­diyi sənədlərin sayı necə adlandırılır?

a)

sorğunun çəki əmsalları

b)

terminin sənəddə daxilolma sayı

c)

terminin sənəddə daxilolma tezliyi

d)

terminlərin sənəd tezliyi

e)

terminlərin çəki əmsalları

6.

Assosiativlik əmsalı hansı düstur əsasında normallaşdırılır?

a)

aij=fikfjk(fik)2+(fjk)2fikfjka_{ij}=\dfrac{\sum f_{ik}f_{jk}}{\sum (f_{ik})^{2}+\sum (f_{jk})^{2}-\sum f_{ik}f_{jk}}

b)

aij=fikfjk(fik)2+(fjk)2fik2fjka_{ij}=\dfrac{\sum f_{ik}f_{jk}}{\sum (f_{ik})^{2}+\sum (f_{jk})^{2}-\sum f_{ik}^{2}f_{jk}}

c)

aij=fikfjk(fik)2+(fjk)2fik(fjk)2a_{ij}=\dfrac{\sum f_{ik}f_{jk}}{\sum (f_{ik})^{2}+\sum (f_{jk})^{2}-\sum f_{ik}(f_{jk})^{2}}

d)

aij=fikfjk(fik)2(fjk)2a_{ij}=\dfrac{\sum f_{ik}f_{jk}}{\sqrt{\sum (f_{ik})^{2}\,\cdot\sum (f_{jk})^{2}}}

e)

aij=fikfjkfikfjka_{ij}=\dfrac{\sum f_{ik}f_{jk}}{\sum f_{ik}f_{jk}}

7.

Aşağıdakılardan axtarışın effektivliyinin artırılması üsullarından birini qeyd edin:

a)

seçim qabiliyyətinin yoxlanılması

b)

küyün yaxşılaşdırılması

c)

relevant və qeyri-relevant sənədlərin yoxlanılması

d)

dəqiqliyin yaxşılaşdırılması

e)

pertinent və qeyri-pertinent sənədlərin yoxlanılması

8.

Axtarışın küyü hansı düstur əsasında hesablanır?

a)

N=dtndtp+ptnN=\dfrac{d^{tn}}{d^{tp}+p^{tn}}

b)

N=dtpdtp+ptpN=\dfrac{d^{tp}}{d^{tp}+p^{tp}}

c)

N=ptndtn+ptnN=\dfrac{p^{tn}}{d^{tn}+p^{tn}}

d)

N=dtnptn+ptmN=\dfrac{d^{tn}}{p^{tn}+p^{tm}}

e)

N=dtnptp+ptnN=\dfrac{d^{tn}}{p^{tp}+p^{tn}}

9.

İnformasiya axtarışı dedikdə hansı proses nəzərdə tutulur?

a)

informasiya tələbatının ödənilməsi üçün istifadəçinin təqdim etdiyi axtarış sorğusuna uyğun olan məlumatların tapılması

b)

hər hansı sənədlər çoxluğundan göstərilən mövzuya aid olan, əvvəlcədən müəyyən edilmiş axtarış şərtini ödəyən tapılmamış faktları, məlumatları və verilənləri özündə saxlayan sənədlərin qiymətləndirilməsi

c)

informasiya tələbatının ödənilməsi üçün istifadəçinin təqdim etdiyi axtarış sorğusuna uyğun olmayan məlumatların qiymətləndirilməsi

d)

informasiya tələbatının ödənilməsi üçün istifadəçinin təqdim etdiyi axtarış sorğusuna uyğun olmayan məlumatların tapılması

e)

hər hansı sənədlər çoxluğundan göstərilən mövzuya aid olan, əvvəlcədən müəyyən edilmiş axtarış şərtini ödəməyən zəruri faktları, məlumatları və verilənləri özündə saxlayan sənədlərin tapılması

10.

Nəzəri riyazi aparata əsaslanan axtarış modelinə hansı səbəblərdən zərurət yaranır? 1) axtarışın keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması 2) noticonın nizamlannması təbii statistik müşahidəyə əsaslanmışdır 3) fəzanı əmələ gətirən terminlərin vektoru ilə sənədlərin vektorları ortoqonal olması 4) məlumatın həcminin böyüklüyü 5) istifadəçi sorğularının axınının intensivliyi ilə bağlı məsələlərin helli zamanı təcrübəli algoritmlərə yanaşı nəzəri riyazi aparatınt tətbiqi

a)

2, 2, 5

b)

1, 3, 4

c)

1, 2, 4

d)

1, 4, 5

e)

3, 4, 5

11.

Web-fəza üçün yaradılan ilk axtarış sistemi hansıdır?

a)

Aliweb

b)

Veronica

c)

Crawler

d)

Excite

e)

Wandex

12.

Hansı modelə əsasən tapılan sənədin sorğuya relevantlığı həmin sənədin istifadəçi üçün maraqlı olması ehtimalına əsasən qiymətləndirilir?

a)

vektorlar

b)

qeyri-səlis

c)

ehtimallar

d)

semantik

e)

linqvistik

13.

Robot proqramının funksiyaları: 1) istifadəçi ilə eks əlaqənin reallaşdırılması 2) sorğuya relevantlıq dərəcələrinə görə tapılmış sənədlərin düzülmüş siyahının yaradılması 3) web-fəzada olan informasiya ehtiyatlarının indeksləşdirilməsi 4) ən vacib terminlərin və ya açar sözlərin seçib ayrılması 5) axtarış sisteminin indekslər bazasına daxil edilməsi

a)

1, 2, 4

b)

2, 3, 5

c)

1, 2, 3

d)

1, 3, 4

e)

3, 4, 5

14.

İnternetdə ilk olaraq istifadəçilərə istənilən web-səhifədə istənilən açar sözə görə axtarış aparmağa imkan verən axtarış sistemi hansıdır?

a)

Veronica

b)

Excite

c)

WebCrawler

d)

RSBE

e)

Aliweb

15.

İnternetin axtarış maşınları hansı komponentlərdən ibarətdir?

a)

axtarış kataloqları

b)

avtomatlaşdırılmış indekslər

c)

rastgəlinmə indeksləri

d)

tematik kataloqlar

e)

müştəri proqramı

16.

Hansı növ lüğətlərdə terminlər bazaya sistem administratoru (və yaxud onun icazəsi ilə operator) tərəfindən əlavə oluna bilər?

a)

sərbəst

b)

verbal

c)

faktoqrafik

d)

obyekt-alametli

e)

nəzarət olunan

17.

İstifadəçiyə onun ilkin sorğusuna əsasən sistem tərəfindən tapılmış sənədlərin relevantlıq dərəcəsini qiymətləndirərək öz fikrini sistemə ötürməyə hansı mexanizm imkan verir?

a)

relevant münasibətlər

b)

istifadəçi ilə eks əlaqə

c)

bir səviyyəli münasibətlər

d)

qeyri-relevant münasibətlər

e)

qeyri-pertinent münasibətlər

18.

Çox-səviyyəli münasibətlərdə istifadəçi hansı variantlar göstərə bilər? 1) sistem tərəfindən verilmiş sənədlər sorğuya relevantdır 2) sistem tərəfindən verilmiş sənədlər sorğuya qeyri-relevantdır 3) sistem tərəfindən verilmiş sənədlər sorğuya pertinentdir 4) sistem tərəfindən verilmiş sənədlər sorğuya qismən relevantdır 5) sistem tərəfindən verilmiş sənədlər sorğuya qeyri-pertinentdir

a)

3, 4, 5

b)

1, 2, 4

c)

1, 2, 3

d)

2, 4, 5

e)

1, 3, 4

19.

İnternetin axtarış maşınları informasiya axtarışını reallaşdırmaq üçün hansı məsələnin həllini təmin etməlidirlər?

a)

daha relevant sənəddən nisbətən az relevant sənədlərə doğru sıra ilə düzülmüş siyahı şəklində istifadəçiyə verilməsi

b)

açar sözlərə görə və ya tematik kataloq üzrə sadə axtarış aparmağa imkanın yaradılması

c)

məntiqi əməliyyatların köməyi ilə mürəkkəb sorğuların tərtib edilməsi və onların əsasında axtarışın həyata keçirilməsi imkanın yaradılması

d)

sənədlərin relevantlıq dərəcələrinin təhlili aparılmadan tərtib olunan sadə siyahıların formallaşdırılması

e)

sorğuya relevantlıq dərəcələrinə görə tapılmış sənədlərin düzülmüş – nizamlanmış siyahısının təqdim edilməsi

20.

İstifadəçilərin sorğularına əsasən axtarış sisteminin indekslər bazasında zəruri informasiyanın axtarışını həyata keçirən proqram sistemi necə adlanır?

a)

indekslər bazası

b)

axtarış maşını

c)

robot proqramı

d)

interfeys proqramı

e)

müştəri proqramı

21.

İnformasiya ehtiyatlarının indeksləşdirilməsi nəticəsində alınmış göstəricilər çoxluğu necə adlandırılır?

a)

indekslər bazası

b)

vaciblik dərəcəsi

c)

leksik vahidlər

d)

sənədin axtarış obrazı

e)

çəki əmsalları

22.

İnformasiya axtarışının bir sıra modelləri hansı göstəricilərə əsasən fərqləndirilir? 1) sorğunun təqdimatının dəyişdirilməsi 2) sənədin təqdimatının dəyişdirilməsi 3) sənədlərin təqdim olunması 4) sənədlərin indeksləşdirilməsi 5) axtarış obrazlarının yaradılması

a)

1, 2, 4

b)

3, 4, 5

c)

2, 3, 5

d)

1, 2, 3

e)

1, 3, 4

23.

Aşağıdakılardan relevantlıq anlayışının formasını qeyd edin:

a)

formal

b)

pertinent

c)

relevant

d)

qeyri-relevant

e)

qeyri-pertinent

24.

Tematik kataloq nə ilə xarakterizə olunur?

a)

terminlər, sinonimlər, açar sözlər və ya linqvistik çoxluqlar

b)

məxsusi deskriptorlar və ya leksik vahidlər çoxluqları

c)

terminlər, lüğətlər, açar sözlər və ya assosiativ sözlər çoxluqları

d)

terminlər, sinonimlər, indekslər və ya linqvistik çoxluqlar

e)

terminlər, sorğular, indekslər və ya münasibətlər çoxluqları

25.

Aşağıdakılardan axtarış obyektinin növündən, formasından, məzmunundan və formatından asılı olaraq, informasiya axtarışının növlərini qeyd edin:

a)

kognitiv, sənəd üzrə, faktoqrafik

b)

tezaurus üzrə, sənədli, faktiki

c)

semantik, sənədli, faktografik

d)

semantik, dokumental, faktoloji

e)

tezaurus üzrə, dokumental, faktlar üzrə

26.

P(sitdj)=P(djsit)P(sit)P(dj)P(s_i^t\,|\,d_j)=\dfrac{P(d_j|s_i^t)\cdot P(s_i^t)}{P(d_j)} düsturu ilə nəyi təyin etmək olar?

a)

sənədin istifadəçinin sorğusuna relevant və ya qeyri-relevant olma ehtimalı

b)

sənədin sorğuya pertinent və ya qeyri-pertinent olma ehtimalı

c)

sorğuda tapılan və ya tapılmayan sənədlərin ümumi sayı

d)

axtarış nəticəsində verilmiş sənədlər arasından həmin sənədin pertinent olma ehtimalı

e)

axtarış nəticəsində verilmiş sənədlər arasından həmin sənədin qeyri-pertinent olma ehtimalı