Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

İnformasiya Axtarışı – Suallar (Səh. 75–101)

Total questions: 27

Worksheet time: 14mins

Name
Class
Date
1.

Aşağıda göstərilən verilənlər üçün informasiya massivində olan bütün qeyri‑relevant sənədlərin sayını müəyyən edin. Cədvəl: İnformasiya massivi | Relevant | Qeyri‑relevant — Axtarış sistemi ilə tapılan: 40 | 10; Axtarış sistemi ilə tapılmamış: 5 | 120.

a)

45

b)

50

c)

130

d)

175

e)

160

2.

İnsanların başa düşəcəyi və qəbul edə biləcəyi şəkildə olan informasiya hansı yanaşmaya aiddir?

a)

qrammatik

b)

leksikal

c)

faktoqrafik

d)

semantik

e)

obyekt‑öləmtli

3.

Məzmunları istifadəçinin sorğusuna cavab verməyən sənədlər necə adlanır?

a)

qeyri‑pertinent

b)

qeyri‑relevant

c)

relevant

d)

pertinent

e)

dəqiq

4.

Aşağıda göstərilən verilənlər üçün informasiya massivində olan, lakin İAS tərəfindən tapılıb istifadəçiyə verilməmiş sənədlərin ümumi sayını müəyyən edin. Cədvəl: İnformasiya massivi | Relevant | Qeyri‑relevant — Axtarış sistemi ilə tapılan: 40 | 10; Axtarış sistemi ilə tapılmamış: 5 | 120.

a)

125

b)

50

c)

175

d)

45

e)

130

5.

İAS tərəfindən tapılıb verilmiş və istifadəçinin sorğusuna həqiqətən relevant sənədlərin sayının informasiya massivində olan bütün relevant sənədlərin sayına nisbəti ilə müəyyən edilən parametr hansıdır?

a)

axtarışın dəqiqliyi

b)

axtarışın seçim qabiliyyəti

c)

axtarışın dolğunluğu

d)

axtarışın küyü

e)

axtarışın F ölçüsü

6.

Dəqiqliyin yüksəldilməsi üçün əlavə olunan terminlər sorğuya hansı əməl ilə daxil edilir?

a)

inkar

b)

konjunksiya

c)

dizyunksiya

d)

konjunksiya və inkar

e)

dizyunksiya və inkar

7.

Mənfi eks əlaqəli sənədlər kimi hansılar qəbul edilir?

a)

axtarış sisteminin verdiyi sənədlər içərisindən istifadəçi tərəfindən relevant sənəd kimi qeyd olunmuş sənədlər

b)

axtarış sisteminin verdiyi sənədlər içərisindən istifadəçi tərəfindən pertinent sənəd kimi qeyd olunmuş sənədlər

c)

axtarış sisteminin verdiyi sənədlər içərisindən istifadəçi tərəfindən qeyri‑pertinent sənəd kimi qeyd olunmuş sənədlər

d)

axtarış sisteminin verdiyi sənədlər içərisindən istifadəçi tərəfindən dolğun sənəd kimi qeyd olunmuş sənədlər

e)

axtarış sisteminin verdiyi sənədlər içərisindən istifadəçi tərəfindən qeyri‑relevant sənəd kimi qeyd olunmuş sənədlər

8.

İAS tərəfindən hansı əsas məsələlərin həlli təmin edilməlidir? Seçimlər: 1) sənədlərin (informasiya ehtiyatlarının) indeksləşdirilməsi, onların axtarış obrazlarının yaradılması və İAS‑ın indekslər bazasında təqdim olunması, saxlanılması və yenilənməsi; 2) istifadəçi ilə axtarış sistemi arasında intellektual interfeysin qurulması; 3) xüsusi proqramların tətbiqi yolu ilə zəruri informasiya ehtiyatının axtarılması; 4) yeni informasiya ehtiyatlarının təhlili; 5) istifadəçilərin sorğularının emalı və indeksləşdirilməsi, axtarış obrazlarının yaradılması.

a)

1, 2, 4

b)

1, 3, 4

c)

2, 3, 5

d)

3, 4, 5

e)

1, 2, 5

9.

Tapılmış sənədlərin axtarış keyfiyyətini, yeni İAS‑ın "intellektual qabiliyyətini" hansı parametr ifadə edir?

a)

pertinentlik dərəcəsi

b)

formal relevantlıq dərəcəsi

c)

faktiki relevantlıq dərəcəsi

d)

relevantlıq dərəcəsi

e)

vaciblik dərəcəsi

10.

İAS tərəfindən tapılıb verilmiş sənədlərin ümumi sayının bu sənədlər arasında istifadəçinin sorğusuna qeyri‑relevant olanlarının sayına tərs nisbəti ilə xarakterizə olunan parametr hansıdır?

a)

axtarışın seçim (yığım) qabiliyyəti

b)

axtarışın dəqiqliyi

c)

axtarışın dolğunluğu

d)

axtarışın küyü

e)

axtarışın F ölçüsü

11.

aij=∑k=1nfikfjk∑k=1n(fik)2 ∑k=1n(fjk)2−∑k=1nfikfjka_{ij}=\dfrac{\sum_{k=1}^{n}f_{ik}f_{jk}}{\sqrt{\sum_{k=1}^{n}(f_{ik})^{2}}\,\sqrt{\sum_{k=1}^{n}(f_{jk})^{2}}-\sum_{k=1}^{n}f_{ik}f_{jk}} düsturu ilə hansı parametr hesablanır?

a)

normallaşdırılmış assosiativlik matrisi

b)

normallaşdırılmış assosiativlik əmsalı

c)

normallaşdırılmış rastgəlmə əmsalı

d)

normallaşdırılmış indeksləşdirmə əmsalı

e)

normallaşdırılmış rastgəlmə tezliyi

12.

Axtarış sistemi tərəfindən istifadəçinin sorğusu qəbul edildikdən sonra informasiya fəzasının hər bir sənədi üçün hansı parametr hesablanır?

a)

sorğuya daxil edilmiş açar sözlərin sayı (L dəyişəni)

b)

sistemin sorğuya cavabı (R dəyişəni)

c)

sənədlərin axtarış obrazları (D dəyişəni)

d)

seçim statusunun qiymətləri (RSV dəyişəni)

e)

informasiya massivinin ümumi terminlər çoxluğu (T dəyişəni)

13.

Müsbət eks əlaqəli sənədlər dedikdə, nə başa düşülür?

a)

axtarış nəticəsində istifadəçiyə verilmiş və istifadəçi tərəfindən sorğuya dolğun sənəd kimi qiymətləndirilmiş sənədlər

b)

axtarış nəticəsində istifadəçiyə verilmiş və istifadəçi tərəfindən sorğuya qeyri‑pertinent sənəd kimi qiymətləndirilmiş sənədlər

c)

axtarış nəticəsində istifadəçiyə verilmiş və istifadəçi tərəfindən sorğuya qeyri‑relevant sənəd kimi qiymətləndirilmiş sənədlər

d)

axtarış nəticəsində istifadəçiyə verilmiş və istifadəçi tərəfindən sorğuya relevant sənəd kimi qiymətləndirilmiş sənədlər

e)

axtarış nəticəsində istifadəçiyə verilmiş və istifadəçi tərəfindən sorğuya pertinent sənəd kimi qiymətləndirilmiş sənədlər

14.

İnformasiya axtarışı hansı əsas vəzifələrin həllinin təmin edilməsinə yönəlmişdir?

a)

bilavasitə real məsələlərdən çıxış edərək informasiyanın təhlili və qiymətləndirilməsi

b)

əldə olunmuş informasiyanın yoxlanması və strukturllaşdırılması

c)

oxşar məsələlərdən çıxış edərək informasiyanın yoxlanması və strukturllaşdırılması

d)

bir‑birinə uzaq sahələrdə əks informasiyanın axtarılması

e)

sorğuya qeyri‑relevant, informasiya tələbatını ödəməyən informasiyanın axtarılıb tapılması

15.

Terminlər çoxluğunun genişləndirilməsi üçün hansı üsul tətbiq olunur?

a)

sinonimlər və tezaurus lüğətlərinin istifadəsi

b)

mövzu kataloqlarının işlənməsi

c)

internetin informasiya ehtiyatlarını indeksləşdirərək onların obrazlarını yaradılması

d)

web‑kataloqların modifikasiyası

e)

internetin informasiya ehtiyatlarının indekslər çoxluğunu özündə saxlayan məlumat bazasının yaradılması

16.

P(S,O) modelinə əsasən "Semantik şəbəkə web‑texnologiyanın davamıdır" fikrini necə təsvir etmək olar?

a)

Davamı vardır (Semantik şəbəkə, web‑texnologiya)

b)

Olmaq (Davamı olmaq, web‑texnologiya, semantik şəbəkə)

c)

Davamı olmaq (Semantik şəbəkə, web‑texnologiya)

d)

Mövcud olmaq (Web‑texnologiya, semantik şəbəkə)

e)

Olmaq (Semantik şəbəkə, web‑texnologiya)

17.

İnformasiya‑axtarış dilinin növlərindən birini qeyd edin.

a)

semantik

b)

tammətnli

c)

faktoqrafik

d)

ünvanlı

e)

təsnifatlandırıcı

18.

Sorğunun təqdimatının dəyişdirilməsi üsullarına hansı aiddir?

a)

assosiativ sözlər çoxluğunun istifadəsi

b)

biblioqrafik məlumatların istifadəsi

c)

terminlərin çəkilərinin dəyişdirilməsi

d)

ehtimala əsaslanan indeksləşdirmə

e)

terminlərin assosiativlik göstəricisinin müəyyən edilməsi

19.

Terminlər çoxluğunun genişləndirilməsi üçün hansı üsul tətbiq olunur?

a)

mövzu kataloqlarının işlənməsi

b)

web‑kataloqların modifikasiyası

c)

biblioqrafik məlumatların istifadəsi

d)

internetin informasiya ehtiyatlarını indeksləşdirərək onların obrazlarını yaradılması

e)

internetin informasiya ehtiyatlarının indekslər çoxluğunu özündə saxlayan məlumat bazasının yaradılması

20.

Axtarış nəticəsində tapılaraq istifadəçiyə təqdim edilmiş sənədlərin məzmununun informasiya sorğusunun məzmununa uyğunluq dərəcəsi necə adlanır?

a)

seçim

b)

pertinentlik

c)

relevantlıq

d)

dəqiqlik

e)

dolğunluq

21.

Axtarış mexanizmləri ilə təchiz olunmuş və yalnız verilmiş sistem daxilində deyil, eləcə də şəbəkə vasitəsilə internet informasiya fəzasında mövcud olan bütün saytlar, sistemlər, məlumat bazaları və digər informasiya ehtiyatlarında axtarışının aparılması üçün nəzərdə tutulmuş informasiya sistemi necə adlanır?

a)

yeni informasiya ehtiyatları

b)

sorğunun genişləndirilməsi

c)

ümumiləşdirilmiş kortej

d)

sənədlərin təqdimatının dəyişdirilməsi

e)

informasiya‑axtarış sistemi

22.

İAS‑da indekslərin müntəzəm olaraq yeniləşdirilməsi üçün hansı proqramlardan istifadə olunur?

a)

indekslər bazası

b)

axtarış maşını

c)

axtarış robotları

d)

indeksşdirici

e)

axtarış obrazı

23.

İAS‑ın indekslər bazasına hansı terminlər daxil edilir?

a)

çəki əmsalı [0;0{,}5] intervalında olan terminlər

b)

çəki əmsalı [0{,}5;1] intervalında olan terminlər

c)

çəki əmsalı [0;1] intervalında olan terminlər

d)

çəki əmsalı [0;0{,}5] qədər olan terminlər

e)

çəki əmsalı [0;1] qədər olan terminlər

24.

Meta‑axtarış sistemləri axtarış üçün zəruri olan hansı əsas xarakteristikaları yaxşılaşdırmağa imkan verir?

a)

sistemin həyat dövrü

b)

modulluq

c)

funksionallıq

d)

axtarışın dəqiqliyi

e)

mərkəzdən asılılıq

25.

Cədvəldə verilmiş terminlərə və "M.Marple AND H.Poirot AND NOT C.Race" şərtlərinə uyğun olan relevant sənədi müəyyən edin. Cədvəl: Termin/Sənəd | Cinayət adası | Pərdə | Nilda ölüm | Gizli düşmən | Partners in Crime | Vikərinin evində qətl; Sətirlər: M.Marple: 0 1 0 0 0 1; H.Poirot: 1 1 1 0 1 0; Tuppance: 0 0 0 1 1 0; C.Race: 0 1 0 0 0 0; A.Oliver: 0 1 0 0 0 0; Tommy: 1 1 1 0 1 0.

a)

Gizli düşmən və Vikərinin evində qətl

b)

Partners in Crime

c)

Nilda ölüm

d)

Cinayət adası

e)

Pərdə

26.

İnformasiyanın axtarışının qeyri‑selis çoxluqlar və münasibətlər nəzəriyyəsinə əsaslanan model nələrdən ibarətdir?

a)

sənədlər, kitabxanalar və terminlər çoxluqları, eləcə də bu çoxluqlar arasındakı münasibətlər

b)

sənədlər, tematik kataloqlar və lüğətlər çoxluqları, eləcə də bu çoxluqlar arasındakı münasibətlər

c)

sənədlər, kitabxanalar, tematik kataloqlar və lüğətlər, eləcə də bu çoxluqlar arasındakı münasibətlər

d)

sənədlər, kitabxanalar və lüğətlər çoxluqları, eləcə də bu çoxluqlar arasındakı münasibətlər

e)

sənədlər, tematik kataloqlar və terminlər çoxluqları, eləcə də bu çoxluqlar arasındakı münasibətlər

27.

RSV dəyişənin qiyməti 00 ‑a bərabər olduğu halda hansı nəticəni çıxarmaq olar?

a)

müvafiq sənədlər sorğuya dəqiq hesab olunur

b)

sənədin seçim statusu neytraldır və sorğuya uyğunluq göstərmir

c)

sənəd sorğuya tam uyğun gəlir

d)

sənəd sorğuya qismən uyğun gəlir