Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

İnformasiya-axtarış sistemləri və dilləri — Test sualları

Total questions: 43

Worksheet time: 22mins

Name
Class
Date
1.

Her bir indeksin aid olduğu sənəd üçün təxmin edilən vaciblik dərəcəsi nə ilə əks olunur?

a)

indeksləşdirmə terminləri

b)

indekslər bazası

c)

çəki əmsalları

d)

indekslər

e)

sənədin axtarış obrazı

2.

Hansı xarakteristika statistik məlumatların köməyi ilə hesablanır?

a)

dəqiqlik

b)

keyfiyyət

c)

F-ölçü

d)

kəmiyyət

e)

küy

3.

İstifadəçi ilə əlaqənin təşkili üsullarına görə də İAS necə fərqləndirilir?

a)

istifadəçi ilə əks əlaqəni reallaşdırılan İAS

b)

əl ilə indeksləşdirmə üsulları reallaşdırılan İAS

c)

sənədlərin re­levantlıq dərəcələrinin təhlili aparılmadan tərtib olunan sadə siyahı təqdim edən İAS

d)

avtomatik indeksləşdirmə üsulları reallaşdırılan İAS

e)

inkişaf etmiş dialoq olan İAS — məntiqi əməliyyatların köməyi ilə mürəkkəb sorğuları tərtib etmək və onların əsasında axtarış həyata keçirmək imkanına malik olurlar

4.

İAS-lar hansı əlamətlərə görə fərqləndirilir?

a)

axtarışın dəqiqlik göstəricilərinin yaxşılaşdırılması üsullarına görə

b)

axtarışın dolğunluq göstəricilərinin yaxşılaşdırılması üsullarına görə

c)

təsvir olunması üçün terminlərin seçilməsi üsullarına görə

d)

axtarışın effektivliyinin artırılması üsullarına görə

e)

terminlər çoxluğunun genişləndirilməsi üsullarına görə

5.

Aşağıdakılardan axtarışın effektivliyinin artırılması üsullarından birini qeyd edin:

a)

relevant və qeyri-relevant sənədlərin yoxlanılması

b)

küyün yaxşılaşdırılması

c)

pertinent və qeyri-pertinent sənədlərin yoxlanılması

d)

seçim qabiliyyətinin yaxşılaşdırılması

e)

dolğunluğunun yaxşılaşdırılması

6.

Sorğunun parçalanması üsulu hansı addımları nəzərdə tutur: 1. nəticənin yaxşılaşdırılması məqsədilə pertinentliyə görə sorğunun korrektə edilməsi mexanizmindən istifadə olunur 2. istifadəçiyə verilmiş sənədlər çoxluğu eyni xarakterə malik sənədlərdən ibarət bir neçə klasterə bölünür 3. əgər mümkün olarsa, onda istifadəçinin sorğusu elə alt sorğulara bölünür ki, hər bir alt sorğu ayrı-ayrı sənədlər alt çoxluğuna uyğun olsun 4. hər bir alt sorğu üzrə ayrı-ayrılıqda axtarış aparılır, onların terminlərinin çəki əmsalları yaxşılaşdırılır 5. axtarış prosedurası interaktiv və iterativ xarakter daşıyır

a)

2, 3, 5

b)

1, 3, 4

c)

2, 3, 4

d)

1, 2, 4

e)

3, 4, 5

7.

İnformasiya axtaran şəxsin məqsəd və vəzifələrindən asılı olaraq, internetdə informasiyanın axtarılması və əldə olunması üçün hansı yanaşmadan istifadə olunur? 1. URL-ünvanın daxil edilməsi 2. hiperəlaqələr üzrə hərəkət (naviqasiya) 3. altsistemlərin paralel yerinə yetirilməsi yolu ilə axtarışın tez həyata keçirilməsi 4. informasiya-axtarış sistemlərinin istifadəsi 5. sistemin uzaqda olan komponentlərini cəlb etmədən lokal qərarların müstəqil qəbul edilməsi

a)

1, 2, 3

b)

1, 2, 4

c)

3, 4, 5

d)

2, 3, 5

e)

1, 3, 4

8.

Aşağıda göstərilən verilənlər üçün axtarışın dolğunluq qiymətini hesablayın:

a)

31/38

b)

43/122

c)

43/117

d)

31/112

e)

31/43

9.

Ehtimallar modelində hər bir sənədin indeksləşdirilməsi üçün istifadə olunan və olunmayan terminləri göstərən binar vektor hansı əsas parametrlə müəyyən olunur?

a)

axtarış nəticəsində verilmiş sənədlər arasından həmin sənədin pertinent olma ehtimalı

b)

axtarış nəticəsində verilmiş sənədlər arasından həmin sənədin pertinent və qeyri-pertinent olma ehtimalı

c)

sənədin istifadəçinin sorğusuna qeyri-relevant olma ehtimalı

d)

sənədlərin sorğuya pertinent və qeyri-pertinent olma ehtimalı

e)

sorğuda tapılan və ya tapılmayan sənədlərin ümumi sayı

10.

Aşağıda göstərilən verilənlər üçün F-ölçü qiymətini hesablayın:

a)

10/120

b)

10/40

c)

16/19

d)

10/5

e)

19/16

11.

İndeksləşdirmə prosesində istifadə olunan terminlər çoxluğu necə adlandırılır?

a)

sənədin axtarış obrazı

b)

lüğət

c)

göstəricilər çoxluğu

d)

indekslər bazası

e)

çəki əmsalları

12.

İstifadəçinin informasiya olan tələbatının informasiya-axtarış dilində ifadə olunan xüsusi forma necə adlanır?

a)

informasiya (axtarış) indekslər bazası

b)

informasiya (axtarış) sorğusu

c)

informasiya (axtarış) vahidləri

d)

informasiya (axtarış) obrazı

e)

informasiya (axtarış) çəki əmsalları

13.

Aşağıdakılardan informasiya axtarışına aid olan modeli seçin:

a)

semantik model

b)

biblioqrafik model

c)

sənədli model

d)

faktqrafik model

e)

analitik model

14.

Saxlanılması və axtarışın aparılması məqsədilə sənədlərin və axtarış sorğularının məzmunlarının indeksləşdirilməsini, eləcə də axtarış sorğularının tərtib olunması qaydalarını nə müəyyən edir?

a)

informasiya-axtarış vahidləri

b)

informasiya-axtarış dili

c)

informasiya-axtarış obrazı

d)

informasiya-axtarış indekslər bazası

e)

informasiya-axtarış çəki əmsalları

15.

Aşağıda göstərilən verilənlər üçün axtarışın seçim qabiliyyətinin qiymətini hesablayın:

a)

43/122

b)

122/117

c)

31/43

d)

43/117

e)

31/122

16.

Aşağıdakılardan relevantlıq anlayışının formasını qeyd edin:

a)

pertinent

b)

relevant

c)

qeyri-relevant

d)

faktiki

e)

qeyri-pertinent

17.

İnformasiya-axtarış dilinin növlərindən birini qeyd edin:

a)

ünvanlı

b)

tammətnli

c)

semantik

d)

sənədli

e)

faktoloji

18.

İnformasiya-axtarış dilinin (İAD) növlərindən birini qeyd edin:

a)

təsvir edici

b)

tammətnli

c)

ünvanlı

d)

semantik

e)

faktoloji

19.

Terminin sənəddəki tezliyi və əks sənəd tezliyi kəmiyyətlərini tezlik üzrə vahid indeksləşdirmə modeli çərçivəsində necə birləşdirmək olar?

a)

wij=fi+fj+fjdw_{ij}=f_i+f_j+f_j^d

b)

wij=fi∗fj+fjdw_{ij}=f_i\ast f_j+f_j^d

c)

wij=fij∗fjdw_{ij}=f_{ij}\ast f_j^d

d)

wij=1−fij+fjdw_{ij}=1-f_{ij}+f_j^d

e)

wij=1+fij+fjdw_{ij}=1+f_{ij}+f_j^d

20.

Keyfiyyət xarakteristikalarının müəyyənləşdirilməsi hansı çətinliklərlə bağlıdır?

a)

informasiya massivində olan, lakin tapılmamış relevant sənədlərin sayının müəyyənləşdirilməsi

b)

informasiya massivində olan, yalnız tapılmış qeyri-relevant sənədlərin sayının müəyyənləşdirilməsi

c)

informasiya massivində olan, yalnız tapılmış relevant sənədlərin sayının müəyyənləşdirilməsi

d)

istifadəçi ilə əks əlaqənin reallaşdırılması

e)

informasiya massivində olan, lakin tapılmamış qeyri-relevant sənədlərin sayının müəyyənləşdirilməsi

21.

İnformasiya axtarışı modelləri hansı parametrlərlə xarakterizə olunur?

a)

relevantlığın istifadəçi tərəfindən dəyişdirilməsini təmin edən əks əlaqə mexanizmləri

b)

relevantlığın istifadəçi tərəfindən qiymətləndirilməsini təmin edən əks əlaqə mexanizmləri

c)

qismən relevantlığın istifadəçi tərəfindən qiymətləndirilməsini təmin edən əks əlaqə mexanizmləri

d)

qeyri-relevantlığın istifadəçi tərəfindən qiymətləndirilməsini təmin edən əks əlaqə mexanizmləri

e)

relevantlığın istifadəçi tərəfindən tənzimlənməsini təmin edən əks əlaqə mexanizmləri

22.

Ehtimal modellərində hansı məqam nəzərə alınmalıdır?

a)

informasiya massivində olan hər bir sənədin relevantlığı digər sənədlərdən asılı deyil

b)

informasiya massivində olan hər bir sənədin relevantlığı digər sənədlərin pertinentliyindən asılı deyil

c)

informasiya massivində olan hər bir sənədin relevantlığı digər sənədlərin pertinentliyindən asılıdır

d)

informasiya massivində olan hər bir sənədin relevantlığı digər sənədlərdən asılıdır

e)

informasiya massivində olan hər bir sənədin relevantlığı bütün sənədlərdən asılıdır

23.

Aşağıdakılardan informasiya axtarışına aid olan modeli seçin:

a)

biblioqrafik model

b)

sənədli model

c)

qeyri-selis model

d)

faktqrafik model

e)

analitik model

24.

İstifadə olunan informasiya-axtarış dillərinə görə İAS necə fərqləndirilir?

a)

terminlərin sənədin məzmunundan seçilməsi üsulundan istifadə edən İAS

b)

inkişaf etmiş dialoqu olan İAS — məntiqi əməliyyatların köməyi ilə mürəkkəb sorğuları tərtib etmək və onların əsasında axtarış həyata keçirmək imkanına malik olurlar

c)

terminlərin aid edilməsi üsulundan istifadə edən İAS

d)

avtomatik indeksləşdirmə üsulları reallaşdırılan İAS

e)

əl ilə indeksləşdirmə üsulları reallaşdırılan İAS

25.

Təsvir edici İAD sintaktik konstruksiyaların formalaşdırılması üçün istifadə olunan qaydalara görə necə fərqləndirilir?

a)

sərbəst

b)

verbal

c)

faktqrafik

d)

obyekt-alamətli

e)

qrammatikəsiz

26.

Biblioqrafik məlumatların istifadə olunma üsulları hansı imkanlar yaradır?

a)

açar sözlərin sayını azaltmaq

b)

axtarış prosesində əhatə olunan sənədlər dairəsini məhdudlaşdırmaq

c)

axtarış prosesində əhatə olunan sənədlər dairəsini darlaşdırmaq

d)

terminlərin sərhəd qiymətlərini müəyyən etmək

e)

axtarış prosesində əhatə olunan sənədlər dairəsini genişləndirmək

27.

Aşağıdakılardan informasiya axtarışına aid olan modeli seçin:

a)

biblioqrafik model

b)

sənədli model

c)

faktqrafik model

d)

vektorlar modeli

e)

analitik model

28.

URL-ünvanın daxil edilməsi yolu ilə lazım olan saytın açılması, hiperistinadlar üzrə hərəkət etməklə zəruri informasiya ehtiyatına keçid və yeni informasiya ehtiyatlarının təhlili kimi yanaşmalar necə adlandırılır?

a)

internetdə yeni informasiya ehtiyatlarının təhlili

b)

internetdə naviqasiya

c)

internetin informasiya ehtiyatları

d)

internetdə informasiya ehtiyatının seçilməsi

e)

internetdə informasiya axtarışı

29.

Axtarışın nəticəsində qeyri-relevant sənədlərin olma dərəcəsini hansı parametr göstərir?

a)

axtarışın seçim (yığım) qabiliyyəti

b)

axtarışın küyü

c)

axtarışın dolğunluğu

d)

axtarışın dəqiqliyi

e)

axtarışın F ölçüsü

30.

Təsviredici İAD sintaktik konstruksiyaların formalaşdırılması üçün istifadə olunan qaydalara görə necə fərqləndirilir?

a)

nəzarət olunan

b)

qrammatikalı

c)

verbal

d)

faktoqrafik

e)

obyekt-əlamətli

31.

Web mühitdə axtarış sistemlərinin əksər istifadəçilər üçün leksik axtarışın effektivliyinin qeyri-qənaətbəxş olmasının əsas səbəbi hansıdır?

a)

reqlament üzrə terminlərin, açar sözlərin və sinonimlərin olmaması

b)

stop-siyahıların, predmet sahəsinin açar sözlərin və genişlənmiş sorğular dilinin olmaması

c)

polisemiyanın, sinonimlərin və tezaurusun olmaması

d)

hər hansı mövzu sahəsində sabitləşmiş və qəbul olunmuş terminlərin olmaması

e)

açar sözlərin, sinonimlərin, antonimlərin, polisemiyanın və predmet sahəsinin açar sözlərin olmaması

32.

Kompüterlərə internetin informasiya ehtiyatlarını daha yaxşı anlamaq və insanların istifadəsi üçün daha faydalı etmək imkanı verən texnologiyalar kompleksi necə adlanır?

a)

leksikal web

b)

faktoqrafik web

c)

obyekt-əlamətli web

d)

semantik web

e)

linqvistik web

33.

Axtarışın dolğunluq göstəricisinin yaxşılaşdırılması üçün tətbiq olunan üsullar hansı imkanları verir?

a)

istifadəçinin sorğusunun açar sözləri ilə informasiya massivində olan sənədlərin terminlərinin əlavə üst-üstə düşməsini təmin edir

b)

axtarışın normallaşdırma mexanizmlərinin işlənməsini təmin edir

c)

istifadəçinin sorğusunun açar sözləri ilə informasiya massivində olan sənədlərin terminlərinin fərqləndirilməsini təmin edir

d)

axtarışın indeksləşdirmə terminlərinin yoxlanmasını təmin edir

e)

istifadəçinin sorğusunun açar sözləri ilə informasiya massivində olan sənədlərin terminlərinin müqayisə etməsini təmin edir

34.

İnformasiya-axtarış dili leksik tərkiblərinə görə necə fərqləndirilir?

a)

faktoqrafik

b)

ünvanlı

c)

sərbəst

d)

semantik

e)

tammetnli

35.

İnternetdə avtomatik indekslər prinsipi əsasında fəaliyyət göstərən axtarış sistemləri necə adlanır?

a)

avtomatik indekslər

b)

tematik kataloqlar

c)

indekslər bazası

d)

avtomatlaşdırılmış indekslər

e)

axtarış maşını

36.

Web-səhifəyə başqa web-səhifələrdən istinadların vacibliyini nəzərə almaqla onun çəkisinin hesablanması üsulu hansıdır?

a)

PageRank

b)

AdSense

c)

Search Appliance

d)

AdWord

e)

Adsbot

37.

İstifadə olunan informasiya-axtarış dillərinə görə İAS necə fərqləndirilir?

a)

sade dialoqu olan İAS – açar sözlərə görə və ya tematik kataloq üzrə sade axtarış aparmağa imkan verir

b)

əl ilə indeksləşdirmə üsulları reallaşdırılan İAS

c)

avtomatik indeksləşdirmə üsulları reallaşdırılan İAS

d)

terminlərin sənədin məzmunundan seçilməsi üsulundan istifadə edən İAS

e)

terminlərin aid edilməsi üsulundan istifadə edən İAS

38.

Ehtimala əsaslanan indeksləşdirmə zamanı bu müddəalar hansılardır? 1) sorğuda göstərilən və sənədi təsvir edən hər bir termin üçün onunla oxşar təşkil edən əlavə terminlər çoxluğu əlavə olunur 2) terminlərin sənədlərdə mövcud olub-olmaması müəyyənləşdirilir 3) terminlərə sənədlər arasındakı münasibətlərin əsasında bu terminlərə uyğun olan tematik siniflərin identifikatorları həmin sənədlərə mənimsədilir 4) verilmiş hər hansı bir termin bu sinfə daxil olan terminlər çoxluğu ilə əvəz olunur 5) sənədlər bu terminləri özündə saxlayan tematik siniflərə aid edilir

a)

1, 2, 4

b)

3, 4, 5

c)

2, 3, 5

d)

2, 4, 5

e)

1, 4, 5

39.

Hansı növ İAD-da sənədlərin təsviri və sorğuların formalaşdırılması üçün ciddi qaydalardan istifadə olunur?

a)

qrammatikalı

b)

nəzarət olunan

c)

verbal

d)

faktoloji

e)

obyekt-əlamətli

40.

Axtarışın nəticəsi ilə istifadəçinin tələbatının ödənilmə dərəcəsini müəyyənləşdirmək üçün hansı xarakteristikanın müqayisəsi tələb olunur?

a)

kəmiyyət

b)

mənsubliyyət funksiyası

c)

pertinentlik

d)

F-ölçü

e)

keyfiyyət

41.

Aşağıdakı məlumatlara əsasən axtarışın dəqiqlik göstəricisini hesablayın. Cədvəldə "Axtarış sistemi ilə tapılan" və "Axtarış sistemi ilə tapılmamış" bölmələrində Relevant və Qeyri-relevant sənədlərin sayı verilir.

a)

31/11231/112

b)

31/4331/43

c)

43/12243/122

d)

43/11743/117

e)

31/3831/38

42.

Terminlərin assosiativlik dərəcəsi hansı düstur əsasında müəyyən edilir?

a)

aij=∑k=1nfik−fjka_{ij}=\sum_{k=1}^{n} f_{ik}-f_{jk}

b)

aij=∑k=1nfik+fjka_{ij}=\sum_{k=1}^{n} f_{ik}+f_{jk}

c)

aij=∑k=1nfik⋅fjka_{ij}=\sum_{k=1}^{n} f_{ik} \cdot f_{jk}

d)

aij=∑k=1nfik/fjka_{ij}=\sum_{k=1}^{n} f_{ik}/f_{jk}

e)

aij=∑k=1nfik2⋅fjk2a_{ij}=\sum_{k=1}^{n} f_{ik}^{2} \cdot f_{jk}^{2}

43.

Hansı növ İAD-da sənədlərin təsviri və sorğuların formalaşdırılması üçün heç bir məhdudiyyət və sintaksis qaydaları olmur?

a)

sərbəst

b)

verbal

c)

qrammatikəsiz

d)

faktoloji