Thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp

Thương mại phát triển

Chăn nuôi tách khỏi trồng trọt

Hình thành nông nghiệp tập thể

Chỉ phục vụ cho giai cấp thống trị

Giải quyết các vấn đề chung và đảm bảo lợi ích xã hội

Chỉ phục vụ lợi ích kinh tế

Chỉ bảo vệ quyền lợi về tư tưởng

Khoa học pháp lý cơ bản

Khoa học pháp lý quốc tế

Khoa học pháp lý ứng dụng – kỹ thuật

Khoa học pháp lý chuyên ngành

Theo huyết thống

Theo tôn giáo

Theo dân tộc

Theo lãnh thổ hành chính

Tổ chức theo bộ lạc quân sự

Tổ chức theo chế độ thị tộc, đứng đầu là hội đồng thị tộc

Tổ chức theo quốc gia lãnh thổ

Tổ chức theo chế độ thần quyền

Sự đấu tranh của thường dân chống quý tộc thị tộc La Mã

Sự phát triển thương mại Địa Trung Hải

Tín ngưỡng thần thoại Hy Lạp

Nhu cầu quản lý quân sự

Quyền lực Nhà nước tập trung vào một cá nhân

Nhân dân có quyền tham gia bầu cử, giám sát hoạt động của bộ máy Nhà nước

Giai cấp thống trị áp đặt ý chí duy nhất

Quyền tự do công dân bị hạn chế

Nhà nước đảm bảo lợi ích chung cho mọi tầng lớp

Nhà nước là bộ máy của giai cấp thống trị để trấn áp giai cấp khác

Nhà nước do toàn dân bầu trực tiếp

Nhà nước là tổ chức trung lập, không gắn với giai cấp

Xuất hiện tôn giáo và tín ngưỡng

Có tư hữu và phân hóa giai cấp sâu sắc, mâu thuẫn không điều hòa

Khi chiến tranh xảy ra

Khi con người muốn quản lý xã hội

Việt Nam thời Lý – Trần

Trung Quốc thời Hán

Hy Lạp và La Mã cổ đại

Nhật Bản thời Minh Trị

Chỉ có một hệ thống pháp luật

Gồm nhiều nhà nước thành viên với hai hệ thống pháp luật

Công dân chỉ có một quốc tịch

Chỉ áp dụng trong chế độ phong kiến

Các phương diện hoạt động chủ yếu để thực hiện nhiệm vụ cơ bản

Những vấn đề chủ yếu đặt ra cho Nhà nước phải giải quyết

Các mục tiêu chính trị lâu dài

Những hoạt động mang tính tạm thời

Dựa vào lãnh thổ quốc gia

Theo bộ lạc quân sự

Theo chế độ thị tộc, đứng đầu là hội đồng thị tộc

Dựa trên sự phân cấp địa vị

Bản chất, kiểu và chức năng Nhà nước

Cơ chế vận động của Nhà nước và Pháp luật

Quy luật vật lý tác động đến Nhà nước và Pháp luật

Thực hiện và áp dụng pháp luật

Khi con người có ý chí thống nhất lập ra bộ máy chung

Khi sản phẩm xã hội dư thừa và xuất hiện tư hữu, xã hội phân hóa giai cấp sâu sắc

Khi tôn giáo phát triển mạnh mẽ

Khi chiến tranh buộc phải tổ chức bộ máy quản lý

Quyền lực tập trung chủ yếu trong tay một người

Quyền lực nhà vua bị hạn chế

Quyền lực tối cao thuộc về Quốc hội

Công dân phổ thông bầu cử trực tiếp

Quyền bất khả xâm phạm lãnh thổ

Quyền tự quyết định công việc đối nội

Quyền phụ thuộc hoàn toàn vào tổ chức quốc tế

Quyền độc lập trong quan hệ đối ngoại

Xung đột tôn giáo

Mâu thuẫn giai cấp đối kháng trong xã hội thị tộc

Sự phát triển thương mại

Sự tan rã bộ lạc Giéc Manh

Nhà nước ban hành thuế dựa trên sự tự nguyện

Nhà nước quy định và thực hiện thu thuế bắt buộc để nuôi bộ máy và phục vụ xã hội

Các tổ chức tư nhân thu thuế cho Nhà nước

Thuế chỉ để làm giàu cho tầng lớp quý tộc

Ngành khoa học nghiên cứu riêng về luật dân sự

Ngành khoa học ứng dụng kỹ thuật điều tra hình sự

Ngành khoa học pháp lý độc lập, bao quát tri thức cơ bản về Nhà nước và Pháp luật

Ngành luật thực định điều chỉnh quan hệ dân sự

Pháp luật có tính bắt buộc chung, mọi công dân phải tuân theo

Nhà nước ban hành mệnh lệnh quân sự

Xã hội dân sự có quyền lập quy

Các tổ chức chính trị xã hội tự đặt ra quy tắc

Do ý chí thần linh tạo ra

Do hợp đồng giữa con người để bảo vệ lợi ích chung

Do sự phân hóa giai cấp sâu sắc

Do điều kiện tự nhiên khắc nghiệt

Chỉ quý tộc có quyền bầu cử

Mọi công dân đủ điều kiện theo luật đều có quyền bầu cử

Quyền lực công cộng gắn liền với xã hội dân sự

Quyền lực công cộng đặc biệt, tách rời khỏi xã hội

Quyền lực chủ yếu dựa vào tín ngưỡng

Quyền lực dựa vào cộng đồng huyết thống

Chỉ giải thích bằng yếu tố kinh tế

Quá chú trọng đến xung đột giai cấp

Giải thích duy tâm, không thừa nhận cơ sở vật chất và bản chất giai cấp của Nhà nước

Dựa trên lý thuyết mâu thuẫn giai cấp

Cuộc khởi nghĩa nô lệ của Spartacus

Người Giéc Manh xâm chiếm lãnh thổ rộng lớn của đế chế La Mã

Sự tan rã thương mại Địa Trung Hải

Thỏa thuận giữa các thị tộc La Mã

Tổ chức chính trị công cộng đặc biệt do giai cấp thống trị lập ra

Bộ máy cưỡng chế đơn thuần nhằm bảo vệ xã hội

Tổ chức do nhân dân thành lập để tự quản

Cơ quan pháp luật tối cao của xã hội

Trung Quốc thời phong kiến

Anh, Bỉ, Đan Mạch, Nhật Bản hiện đại

Hy Lạp cổ đại

Việt Nam phong kiến

Có nhiều hệ thống pháp luật song song

Công dân có hai quốc tịch

Lãnh thổ thống nhất, một hệ thống pháp luật, một quốc tịch

Nhiều chính phủ địa phương độc lập

Nhà nước pháp quyền XHCN của giai cấp công nhân

Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân

Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân

Nhà nước dân chủ nhân dân

Công nhân – nông dân

Công nhân – trí thức

Nông dân – trí thức

Công nhân – nông dân – trí thức

Hệ thống các tổ chức chính trị – xã hội

Hệ thống cơ quan của Đảng

Hệ thống các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương

Hệ thống các tổ chức kinh tế – xã hội

2 loại

3 loại

4 loại

5 loại

Chính phủ

Chủ tịch nước

Tòa án nhân dân tối cao

Quốc hội

4 năm

5 năm

Theo nhiệm kỳ của Đảng

Theo nhiệm kỳ Chính phủ

Hội nghị chuyên đề

Phiên họp bất thường

Kỳ họp

Họp trực tuyến

Nghị định

Pháp lệnh

Quyết định

Hiến pháp

Nhân dân trực tiếp bầu

Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Quốc hội

Chính phủ

Chính phủ

Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Quốc hội

Tòa án nhân dân tối cao

Nghị quyết

Nghị định

Thông tư

Lệnh, quyết định

Lập pháp

Tư pháp

Giám sát

Hành pháp

Quốc hội

Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Chủ tịch nước

Tất cả các chủ thể trên

Thủ trưởng

Tập trung dân chủ

Tập thể, quyết định theo đa số

Phân quyền tuyệt đối

Nghị quyết

Quyết định

Thông tư

Pháp lệnh

Lập pháp

Hành pháp

Giám sát

Tư pháp

Chính phủ

Quốc hội

Nhà nước

Nhân dân

Xét xử

Lập pháp

Quản lý hành chính

Giám sát

Trung ương

Cả nước

Địa phương

Cơ sở

Quyết định

Chỉ thị

Thông tư

Nghị quyết

Cơ quan quản lý nhà nước cao nhất

Cơ quan hành chính cao nhất

Cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất

Cơ quan giám sát duy nhất

Luật

Nghị định

Pháp lệnh

Quyết định

Chủ tịch Chính phủ

Chánh án TANDTC

Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh

Viện trưởng VKSNDTC

Thủ tướng Chính phủ

Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Chủ tịch nước

Hội đồng Thẩm phán

Nhân dân

Chủ tịch nước

Quốc hội

Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Quốc hội

Chủ tịch nước

Chính phủ

Ủy ban Thường vụ Quốc hội

2 cấp

3 cấp

4 cấp

5 cấp

TANDTC

TAND cấp tỉnh

Một số TAND khu vực tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng

TAND huyện

Thông tư

Quyết định

Nghị quyết

Chỉ thị

Thực hành quyền công tố

Kiểm sát hoạt động tư pháp

Xét xử các vụ án

Buộc tội trong tố tụng hình sự

Cơ quan lập pháp – hành pháp – tư pháp

Cơ quan tập thể – thủ trưởng

Cơ quan trung ương và cơ quan địa phương

Cơ quan chuyên môn – tổng hợp

Thủ trưởng

Tập trung quyền lực

Hội nghị, quyết định theo đa số

Phân cấp tuyệt đối

Quốc hội

Chính phủ

Hội đồng nhân dân cùng cấp

Chủ tịch nước

Nhân dân địa phương

Chính phủ

HĐND cùng cấp và cơ quan hành chính cấp trên

Quốc hội

Quốc hội

Chủ tịch nước

Chính phủ

Tòa án nhân dân tối cao

Tập quán pháp, tiền lệ pháp, văn bản quy phạm pháp luật

Tập quán pháp, chuẩn mực đạo đức, tôn giáo

Án lệ, nghị quyết chính trị, truyền thống

Hương ước, lệ làng và quy tắc cộng đồng

Dễ áp dụng thống nhất trong toàn xã hội

Có thể dẫn đến sự không công bằng do quan điểm khác nhau khi áp dụng

Được áp dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực

Không chịu sự điều chỉnh của Nhà nước

Một biện pháp mang tính giáo dục xã hội

Hai biện pháp gồm thuyết phục và tự giác tuân thủ

Ba biện pháp: giáo dục, bắt buộc và cưỡng chế thi hành

Bốn biện pháp gồm giáo dục, thuyết phục, khuyên nhủ và vận động

Ngôn ngữ pháp luật có tính biểu tượng khó diễn giải

Ngôn ngữ pháp lý chính xác, rõ ràng, ban hành theo thủ tục chặt chẽ

Ngôn ngữ pháp luật linh hoạt, có thể thay đổi theo hoàn cảnh

Ngôn ngữ pháp luật phụ thuộc vào phong tục từng vùng miền

Hệ thống chuẩn mực được cộng đồng xây dựng và bảo vệ

Hệ thống chỉ dẫn hành vi được các tổ chức ban hành

Hệ thống quy tắc xử sự do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận và đảm bảo thực hiện

Hệ thống phong tục tập quán có giá trị truyền thống lâu đời

Pháp luật phản ánh những phong tục tập quán truyền thống

Pháp luật là ý chí giai cấp thống trị được thể chế hóa và bảo đảm bằng lực lượng vật chất

Pháp luật xuất phát từ quan điểm đạo đức và tín ngưỡng

Pháp luật được ban hành dựa trên sự đồng thuận toàn xã hội

Có thể dẫn đến sự thiếu thống nhất khi áp dụng

Lấp đầy kẽ hở của văn bản quy phạm pháp luật

Có năng lực hành vi chưa đầy đủ trong một số giao dịch

Có năng lực hành vi hạn chế đối với một số quyền cơ bản

Không có năng lực hành vi và không tự mình xác lập giao dịch

Có năng lực hành vi đầy đủ nhưng phải có giám hộ giám sát

Bản chất xã hội của pháp luật

Nguồn của pháp luật

Chức năng cơ bản của pháp luật

Thuộc tính phổ biến của pháp luật

Một bộ phận thể hiện hành vi xử sự cụ thể

Hai bộ phận là giả định và quy định

Ba bộ phận là giả định, quy định và chế tài

Bốn bộ phận gồm giả định, quy định, chế tài và hậu quả

Chỉ phát sinh khi cá nhân đủ tuổi trưởng thành

Chỉ phát sinh khi có quyết định của cơ quan nhà nước

Có từ khi sinh ra đến khi chết đi, không phụ thuộc tuổi hay nhận thức

Có khi tham gia lao động sản xuất trong xã hội

Phân tích tình tiết vụ việc và lựa chọn quy phạm pháp luật phù hợp

Xây dựng thêm các quy phạm mới để xử lý vụ việc phát sinh

Tổ chức các hội nghị phổ biến pháp luật cho công chúng

Thực hiện điều tra xã hội học để lấy ý kiến dư luận

Pháp luật chỉ có tính định hướng cho hành vi ứng xử

Pháp luật được áp dụng trên cơ sở tự nguyện của công dân

Nhà nước sử dụng công cụ, biện pháp để bắt buộc thực hiện

Nhà nước chỉ đóng vai trò tham khảo trong quá trình áp dụng

Cách xử sự mà chủ thể được phép hoặc bắt buộc phải thực hiện

Cách xử sự mà cá nhân có thể tự do tùy chọn áp dụng

Cách xử sự dựa trên tập quán, truyền thống của cộng đồng

Cách xử sự theo quan điểm của cơ quan quản lý hành chính

Hành vi tự do của cá nhân không bị hạn chế bởi Nhà nước

Hành vi do cộng đồng thực hiện dựa trên tập quán lâu đời

Hành vi trái pháp luật, có lỗi, do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện, xâm hại quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

Hành vi đạo đức sai trái nhưng chưa chịu sự điều chỉnh của pháp luật

Bảo vệ đặc quyền của giai cấp cầm quyền

Bảo vệ lợi ích Nhà nước, xã hội và quyền lợi hợp pháp của công dân

Bảo vệ các tín điều tôn giáo truyền thống

Áp dụng cho các cá nhân cụ thể được Nhà nước quy định

Áp dụng chung cho mọi chủ thể trong toàn bộ xã hội

Áp dụng riêng cho từng lĩnh vực kinh tế cụ thể

Áp dụng chủ yếu cho các tổ chức chính trị xã hội

Thực hiện nghĩa vụ pháp lý bằng những hành động tích cực, cụ thể

Thực hiện nghĩa vụ pháp lý thông qua sự thỏa thuận tự nguyện

Thực hiện nghĩa vụ pháp lý bằng cách không làm điều pháp luật cấm

Thực hiện nghĩa vụ pháp lý nhờ sự giám sát của cộng đồng

Không thực hiện hành vi mà pháp luật cấm trong các tình huống thực tế

Thực hiện đầy đủ những quyền lợi mà pháp luật cho phép

Sử dụng các quy định để bảo vệ lợi ích chính đáng của mình

Áp dụng các quy phạm trong hoạt động quản lý xã hội

Có năng lực hành vi hạn chế trong lĩnh vực dân sự

Có năng lực hành vi phụ thuộc vào sự giám hộ

Không có năng lực hành vi trong các quan hệ xã hội

Có năng lực hành vi đầy đủ trong mọi quan hệ pháp luật

Văn bản mang tính định hướng chính trị chung

Văn bản chứa quy tắc xử sự chung, ban hành theo thẩm quyền, áp dụng nhiều lần

Văn bản đưa ra chỉ dẫn áp dụng cho từng cá nhân

Văn bản thể hiện tập quán xã hội ở từng địa phương

Hành vi con người cố ý thực hiện trái pháp luật

Sự kiện xảy ra không phụ thuộc ý chí con người nhưng làm phát sinh, thay đổi quan hệ pháp luật

Quy định do cơ quan quản lý ban hành để điều chỉnh xã hội

Chuẩn mực đạo đức được cộng đồng chấp nhận rộng rãi

Quan hệ dựa trên phong tục, tập quán xã hội lâu đời

Quan hệ mang tính đạo đức giữa cá nhân và cộng đồng

Hình thức pháp lý của quan hệ xã hội, phát sinh từ quy phạm pháp luật và sự kiện pháp lý

Quan hệ được điều chỉnh bởi các tổ chức chính trị - xã hội

Khả năng tiếp thu các thành tựu văn minh nhân loại để bổ sung, sửa đổi pháp luật quốc gia

Khả năng bảo tồn triệt để các luật lệ truyền thống cũ

Khả năng từ chối toàn bộ ảnh hưởng quốc tế bên ngoài

Khả năng đóng kín pháp luật trong phạm vi quốc gia

Những thói quen xã hội tác động đến hành vi con người

Hoàn cảnh thực tế làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quan hệ pháp luật

Những phong tục tập quán được cộng đồng thừa nhận rộng rãi

Những nguyên tắc đạo đức có tác động đến đời sống xã hội

Phản ánh đặc điểm lịch sử, phong tục tập quán, văn hóa của dân tộc

Chỉ áp dụng trong phạm vi từng bộ lạc địa phương

Chỉ ghi nhận những quy tắc cổ truyền lâu đời nhất

Không chấp nhận bất kỳ ảnh hưởng nào từ bên ngoài

Pháp luật chủ yếu phục vụ cho giai cấp cầm quyền

Pháp luật giải quyết các vấn đề chung và đảm bảo lợi ích toàn xã hội

Pháp luật luôn tồn tại độc lập và tách rời xã hội

Pháp luật chỉ bảo vệ quyền lợi kinh tế của một nhóm

Sự phát triển của tập quán xã hội và đời sống tín ngưỡng

Sự ra đời của Nhà nước và nhu cầu điều chỉnh quan hệ xã hội theo ý chí giai cấp thống trị

Sự phân hóa về phong tục, truyền thống giữa các cộng đồng

Ảnh hưởng của tín ngưỡng và sự phát triển tư tưởng triết học

Ghi nhận và định hướng các quan hệ xã hội chủ yếu

Quy định riêng lẻ các hành vi của từng cá nhân

Hướng dẫn thuần túy trong hoạt động chính trị

Thay thế toàn bộ các chuẩn mực đạo đức

Cá nhân trong độ tuổi lao động do Nhà nước quy định

Tổ chức có đăng ký pháp nhân và giấy phép hoạt động

Quy tắc xử mang tính đạo đức truyền thống

Quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc, áp dụng lặp lại nhiều lần

Quy tắc xử sự được cộng đồng tự thỏa thuận với nhau

Quy tắc xử sự gắn với phong tục tập quán địa phương

Phụ thuộc vào độ tuổi, khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi

Phụ thuộc vào sự công nhận của các tổ chức xã hội

Có ngay từ khi cá nhân được sinh ra trong xã hội

Không thay đổi trong suốt cuộc đời của con người

Biện pháp tác động Nhà nước áp dụng khi chủ thể vi phạm quy định

Biện pháp giáo dục nhằm nâng cao nhận thức pháp luật cho cá nhân

Biện pháp khuyến khích tuân thủ dựa trên động cơ đạo đức

Biện pháp răn đe dựa vào tập quán truyền thống cộng đồng

Trong điều kiện nào hành vi được xem là hợp pháp

Trong điều kiện, hoàn cảnh nào thì quy phạm pháp luật được áp dụng

Trong hoàn cảnh nào cơ quan nhà nước ban hành luật

Sự kiện pháp lý do ý chí con người tác động và quyết định

Sự kiện pháp lý xảy ra hoàn toàn khách quan và tự nhiên

Sự kiện pháp lý do truyền thống cộng đồng quy định

Sự kiện pháp lý phát sinh từ tác động của điều kiện tự nhiên

Chỉ dựa vào thời gian có hiệu lực

Chỉ dựa vào phạm vi lãnh thổ áp dụng

Chỉ dựa vào nhóm đối tượng điều chỉnh

Cả ba yếu tố: thời gian, không gian, đối tượng

Tập quán địa phương được lưu truyền trong cộng đồng

Tập quán và tín điều tôn giáo, được tuân theo tự giác

Các chỉ dẫn của thủ lĩnh mang tính mệnh lệnh cá nhân

Những quy tắc do bộ lạc đề ra trong từng trường hợp

Có sự thay đổi phong tục tập quán trong cộng đồng xã hội

Có tranh chấp, vi phạm hoặc khi quyền, nghĩa vụ không thể phát sinh nếu thiếu sự can thiệp của Nhà nước

Có những hành vi đạo đức không phù hợp với chuẩn mực xã hội

Có những tập quán trái ngược với lợi ích cộng đồng

Hình thành các chuẩn mực đạo đức trong cộng đồng

Tác động vào ý thức con người, định hướng xử sự phù hợp quy phạm pháp luật

Đưa ra các chương trình đào tạo cho cán bộ công chức

Sử dụng hình phạt để răn đe toàn xã hội

Thực hiện quyền pháp lý để bảo vệ lợi ích hợp pháp của bản thân

Thực hiện nghĩa vụ do cơ quan nhà nước trực tiếp quy định

Áp dụng hình thức xử phạt để răn đe hành vi vi phạm pháp luật

Không thực hiện hành vi trái với phong tục và tập quán

Giúp pháp luật gần gũi và dễ hiểu như phong tục

Bảo đảm sự thống nhất, minh bạch, tránh tùy tiện khi áp dụng

Tạo điều kiện để pháp luật mềm dẻo và linh hoạt hơn

Hạn chế tối đa sự tham gia của nhân dân vào việc xây dựng pháp luật

Bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi tùy theo quyết định của tòa án

Vẫn có đầy đủ năng lực hành vi như người bình thường

Mất luôn cả năng lực pháp luật từ thời điểm xảy ra tai nạn

Chỉ còn năng lực pháp luật nhưng không còn năng lực trách nhiệm

Sử dụng pháp luật vì thực hiện quyền tự do đi lại

Tuân theo pháp luật vì không làm điều pháp luật cấm

Vi phạm pháp luật vì không thực hiện nghĩa vụ bắt buộc

Thi hành pháp luật vì đang chấp hành quy định giao thông

Tuân theo pháp luật trong lĩnh vực dân sự

Thi hành pháp luật bằng hành vi tự động

Sử dụng pháp luật để thực hiện quyền dân sự hợp pháp

Áp dụng pháp luật do cơ quan Nhà nước tiến hành

Trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự

Trách nhiệm dân sự vì gây thiệt hại tài sản của người khác

Trách nhiệm hành chính với hình thức xử phạt hành chính

Trách nhiệm kỷ luật nếu là cán bộ công chức nhà nước

Mức độ tác động của biện pháp cưỡng chế xã hội

Tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi vi phạm

Sự tham gia của cơ quan hành chính nhà nước

Sự tồn tại của trách nhiệm dân sự kèm theo

Vi phạm dân sự vì gây thiệt hại tài sản Nhà nước

Vi phạm hành chính vì trái với quy định quản lý

Vi phạm hình sự vì cấu thành tội phạm tham nhũng

Vi phạm kỷ luật vì trái với quy định nội bộ cơ quan

Pháp luật giữ nguyên vẹn các giá trị cổ truyền dân tộc

Pháp luật sẵn sàng tiếp thu các thành tựu mới của nhân loại để phát triển

Pháp luật không chịu sự ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài

Pháp luật đóng kín, chỉ áp dụng cho từng cộng đồng riêng biệt

Hết thời hạn thì hành hoặc bị thay thế bằng văn bản mới

Hết thời hạn, bị thay thế hoặc bị cơ quan có thẩm quyền bãi bỏ

Không còn được nhân dân sử dụng trong đời sống xã hội

Không phù hợp với tập quán, truyền thống địa phương

Phải có phong tục tập quán thừa nhận hành vi xã hội

Phải có quy phạm pháp luật điều chỉnh và sự kiện pháp lý phát sinh

Phải có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Phải có sự đồng thuận của tất cả các chủ thể liên quan

Một người ký hợp đồng thuê nhà ở Hà Nội

Một cá nhân không trả nợ đúng thời hạn cam kết

Một cơn bão làm hư hỏng tài sản, dẫn đến tranh chấp bồi thường

Một học sinh đánh nhau gây thương tích cho bạn cùng lớp

Khi đến ngày có hiệu lực ghi trong văn bản hoặc ngày công bố theo luật định

Ngay khi được cơ quan soạn thảo thông qua

Khi được đăng trên báo chí địa phương

Khi người dân đồng thuận áp dụng

Tuân theo pháp luật trong lĩnh vực hành chính

Thi hành pháp luật trong lĩnh vực hành chính

Sử dụng pháp luật để bảo vệ lợi ích của công dân

Áp dụng pháp luật vì Nhà nước can thiệp để giải quyết vi phạm

Đạo đức mang tính bắt buộc cao hơn pháp luật

Pháp luật do Nhà nước ban hành và bảo đảm bằng quyền lực cưỡng chế

Đạo đức điều chỉnh tất cả các quan hệ xã hội rộng hơn pháp luật

Pháp luật mang tính tự nguyện còn đạo đức mang tính cưỡng chế

Chỉ vi phạm pháp luật mới gây hại cho xã hội

Chỉ vi phạm đạo đức mới chịu sự trừng phạt cộng đồng

Cả hai đều là hành vi trái chuẩn mực xã hội và gây hậu quả tiêu cực

Cả hai đều do cơ quan nhà nước trực tiếp xử lý

Hợp đồng vẫn có hiệu lực đầy đủ vì đủ tuổi lao động

Hợp đồng vô hiệu vì chưa có năng lực hành vi dân sự đầy đủ

Hợp đồng hợp lệ nếu có sự đồng ý của bên bán

Hợp đồng hợp lệ nếu không bị ai khiếu kiện ra tòa

Chịu trách nhiệm dân sự vì không thực hiện hợp đồng

Chịu trách nhiệm hành chính hoặc hình sự tùy mức độ vi phạm

Chịu trách nhiệm kỷ luật do không tuân thủ quy định nội bộ

Chỉ bị khiển trách vì xâm phạm phong tục tập quán địa phương

Phải chịu trách nhiệm hình sự vì xâm phạm tài sản công dân

Phải chịu trách nhiệm hành chính với hình thức phạt tiền

Phải chịu trách nhiệm dân sự bồi thường thiệt hại

Phải chịu trách nhiệm kỷ luật nếu là cán bộ công chức

Tuân theo pháp luật gắn với quyền, thi hành gắn với nghĩa vụ

Tuân theo pháp luật chủ yếu áp dụng cho Nhà nước

Tuân theo là không làm điều cấm, thi hành là thực hiện nghĩa vụ pháp lý

Tuân theo là hành vi thụ động, thi hành là hành vi chủ động

Hậu quả gây thiệt hại về tài sản là đặc trưng của hành chính

Vi phạm hành chính xâm phạm trật tự quản lý nhà nước, dân sự xâm phạm quan hệ tài sản

Vi phạm hành chính do tòa án xét xử, dân sự do cơ quan hành chính xử lý

Vi phạm hành chính luôn nghiêm trọng hơn vi phạm dân sự