Free Printable Siqnallar və Sistemlər – Qiymətləndirmə sualları

1.

Siqnal dedikdə nə başa düşülür?

a)

hər hansı informasiyanı ötürür və yaxud özündə daşıyır

b)

hər hansı informasiyanı ötürür və ya özündə daşımır

c)

informasiyanı ötürmür

d)

qrafiki formada olan dəyişən

e)

istənilən dəyişən informasiya

2.

Siqnalların kodlaşdırmanı hansı məqsədlə aparırlar?

a)

informasiyanın rəqəm formasında təsviri

b)

informasiyanın qrafik formasında təsviri

c)

informasiyanın animasiya formasında təsviri

d)

informasiyanın cədvəl formasında təsviri

e)

informasiyanın analoq formasında təsviri

3.

Furye çevrilməsi nə üçün lazımdır?

a)

siqnalların spektral analizi üçün

b)

siqnalların ötürülməsi üçün

c)

siqnalların identifikasiyası üçün

d)

siqnalların modulyasiyası üçün

e)

siqnalların yadda saxlanması üçün

4.

Siqnalların emalı zamanı həll olunan məsələlər:

a)

identifikasiya və tanıma

b)

dəyişdirmə və kodlaşdırma

c)

ötürmə və qəbul etmə

d)

hesabatların tərtibi

e)

qrafiklərin tərtibi

5.

Siqnalın maksimum amplitudası:

a)

sıfır nöqtəsindən maksimum uzaqlaşma

b)

sıfır nöqtəsindən minimum uzaqlaşma

c)

sıfır nöqtəsindən uzaqlaşma

d)

sıfır nöqtəsindən orta uzaqlaşma

e)

bəzi nöqtələrdən maksimum uzaqlaşma

6.

Siqnalın meyletməsi:

a)

müsbət və mənfi zirvələr arasındakı fərq

b)

maksimum və minimum zirvələr arasındakı fərq

c)

minimum və mənfi zirvələr arasındakı fərq

d)

zirvələr arasındakı fərq

e)

mənfi zirvələr arasındakı fərq

7.

Real sistem:

a)

mütləq xətti sayılmır

b)

mütləq xətti sayılır

c)

mütləq xaotik sayılır

d)

mütləq proporsional sayılır

e)

mütləq qeyri-xətti sayılır

8.

Tezlik və zaman bir-bir ilə aşağıdakı asılılıqlarla bağlıdır:

a)

t = 1/f, f = 1/t

b)

t = 1/a, f = 1/t

c)

t = 1/Δx, f = 1/Δt

d)

t = 1/f, f = 1/Δt

e)

t = 1/Δf, f = 1/t

9.

Stasionar siqnal malikdir:

a)

zamana görə daimi statistiki parametrlərə malikdir

b)

zamana görə daimi statistiki parametrlərə malik deyil

c)

zamana görə fasiləli statistiki parametrlərə malikdir

d)

zamana görə keçid statistiki parametrlərə malikdir

e)

zamana görə statistiki parametrlərə malikdir

10.

Stasionar siqnallar bölünürlər:

a)

determenik və təsadüfi

b)

staxostik

c)

təsadüfi

d)

qeyri determenik və təsadüfi

e)

determenik

11.

Təsadüfi siqnalların tərkibi (qeyri stasionar) haqqında qabaqcadan məlumat vermək olmur

a)

özünün tezlik tərkibinə və amplituda səviyyəsinə görə

b)

amplitudanın uzunluğu və səviyyəsinə görə

c)

arxa cəbhəsinə görə

d)

özünün tezlik tərkibinə görə

e)

amplitudanın səviyyəsinə görə

12.

determenik siqnallar hansılardır?

a)

Onlar nisbi daimi tezlik $f=\text{const}$ və amplitudasını $A_c=\text{const}$ tərkibini uzun müddət saxlayırlar

b)

Onlar nisbi fasiləli tezlik $f$ və amplitudalı $A_c=\text{const}$ tərkibini uzun müddət saxlayırlar

c)

Onlar nisbi daimi amplitudalı $A_c=\text{const}$ tərkibini uzun müddət saxlayırlar

d)

Onlar nisbi daimi tezlik $f=\text{const}$ tərkibini uzun müddət saxlayırlar

e)

Onlar nisbi daimi tezlikli $f=\text{const}$ və daimi olmayan amplitud tərkibini uzun müddət saxlayırlar

13.

Bunlardan hansı periodik kəsilməz siqnalıdır?

a)

1

b)

2

c)

3

d)

4

e)

5

14.

Sinusoidal funksiya ibarətdir:

a)

ancaq bir tezlikli komponentdən

b)

müxtəlif tezlikli komponentdən

c)

bir neçə tezlikli komponentlərdən

d)

dövri tezlikli komponentdən

e)

ancaq keçirici komponentdən

15.

Modulyasiya adlanır:

a)

Qeyri-xətti hallarda bir neçə siqnallar bir-birinə elə qarşılıqlı təsir edirlər ki, nəticədə çıxışda olmayan yeni tezliklərlə siqnal yaranır

b)

Xətti hallarda bir neçə siqnallar bir-birinə elə qarşılıqlı təsir edirlər ki, nəticədə çıxışda olmayan yeni tezliklərlə siqnal yaranır

c)

Qeyri-xətti hallarda siqnal digərləri ilə qarşılıqlı təsirdə olur ki, nəticədə yeni tezlikli siqnal yaranır

d)

Qeyri-xətti hallarda eyni siqnallar bir-birinə elə qarşılıqlı təsir edirlər ki, nəticədə çıxışda olmayan yeni tezliklərlə siqnal yaranır

e)

Qeyri-xətti hallarda bir neçə siqnallar bir-birinə elə qarşılıqlı təsir edirlər ki, nəticədə çıxışda olmayan yeni tezliklərlə dövri siqnal yaranır

16.

Modulyasiya tezliyi adlanır:

a)

aparıcı

b)

qeyri aparıcı

c)

köməkçi

d)

əsas

e)

ötürücü

17.

Analoq–diskret çeviricisinin funksiyası:

a)

analoq siqnalın diskret siqnala çevrilməsi

b)

dövri siqnalın diskret siqnala çevrilməsi

c)

siqnalın əmələ gəlmə prosesi

d)

diskret siqnalın analoq siqnala çevrilməsi

e)

diskret siqnalın əmələ gəlmə prosesi

18.

Obrazların klassifikasiyası üçün istifadə olunan üsullar:

a)

əlamət adlanır

b)

kod adlanır

c)

simvol adlanır

d)

rəqəmlər adlanır

e)

diskret adlanır

19.

Verilənlər bazasının vəzifəsi

a)

cari anlarda ilkin və aralıq məlumatların yadda saxlanılması

b)

cari anlarda ilkin məlumatların yadda saxlanılması

c)

cari anlarda aralıq məlumatların yadda saxlanılması

d)

cari anlarda verilənlərin ötürülməsi və onların yadda saxlanılması

e)

bütün hallarda ilkin məlumatların yadda saxlanılması

20.

Siqnal hansı prosesi özündə əks etdirir?

a)

informasiyaları özündə əks etdirən fiziki proses

b)

qrafiki informasiyaları özündə əks etdirən fiziki proses

c)

ancaq cədvəl informasiyasını özündə əks etdirən fiziki proses

d)

simvol informasiyasını özündə əks etdirən fiziki proses

e)

ancaq multimediyə informasiyasını özündə əks etdirən fiziki proses

21.

Avtokorrelyasiya funksiyası siqnalların emalı zamanı aşağıdakı inteqralla təyin olunur

a)

$R(\tau)=\frac{1}{T}\int_{0}^{T} x(t)\,x(t-\tau)\,dt$

b)

$R(\tau)=\frac{1}{T}\int_{0}^{T} x(t)\,y(t-\tau)\,dt$

22.

Siqnal hansı informasiyanı ötürür?

a)

informasiyanı ötürən fiziki kəmiyyətin dəyişilməsini

b)

bəzi ötürücü informasiya məqamlarının dəyişilməsini

c)

ancaq bir tipli informasiyaların dəyişilməsini

d)

ancaq rəqsi kəmiyyətlərin dəyişilməsini

e)

rəqəmsal informasiyanın dəyişilməsini

23.

Kotelnikov teoreminə görə analog siqnal x(t) məhdudiyyət spektrinə malikdirsə onda nümunələmə tezliyi aşağıdakı şərti ödəməlidir

a)

$f_{diskret}>2F_{max}$

b)

$f_{nümunə}>4F_{max}$

c)

$f_{nümunə}>F_{max}$

d)

$f_{nümunə}> frac{1}{2}F_{max}$

e)

$f_{nümunə}> frac{1}{4}F_{max}$

24.

Siqnalların emalı nəzəriyyəsi necə təsvir olunur?

a)

riyazi metodlarla təsviri

b)

hesabi üsullarla təsviri

c)

texniki üsullarla təsviri

d)

analog siqnallarının dəyişdirilmə metodları

e)

analog siqnallarının ötürülməsini təsvir edən riyazi metodlar təsviri

25.

Furye — çevrilməsi üçün doğru ifadəni seçin

a)

$a_k=\frac{2}{T}\int_0^T y(t)\cos k f_1 t,\quad b_k=\frac{2}{T}\int_0^T y(t)\sin 2\pi f_1 t$

b)

$a_k=\frac{2}{T}\int_0^T y(t)\cos 2\pi k f_1 t,\quad b_k=\frac{2}{T}\int_0^T y(t)\sin k f_1 t$

c)

$a_k=\int_0^T y(t)\cos 2\pi k f_1 t,\quad b_k=\int_0^T y(t)\sin k f_1 t$

d)

$a_k=\tfrac{1}{2}\int_0^T y(t)\cos 2\pi k f_1 t,\quad b_k=\tfrac{1}{2}\int_0^T y(t)\sin k f_1 t$

e)

$a_k=\tfrac{1}{2}\int_0^T y(t)\cos 2\pi k f_1 t,\quad b_k=\frac{2}{T}\int_0^T y(t)\sin k f_1 t$

26.

Obyektlərin klassifikasiyalara bölünməsi üçün tələb olunan informasiya aşağıdakılara bölünür

a)

ələməti çox olan informasiya

b)

kifayət qədər əlamətləri olmayan informasiya

c)

klassifikasiya üçün lazım informasiya

d)

klassifikasiyaya üçün zəruri əlamətləri olan informasiya

e)

klassifikasiyaya üçün daha əlverişli informasiya

27.

Siqnalın əlamətlərinin ehtimal xarakteristikaları hansı obyektlərə yönəlir?

a)

təsadüfi xarakter daşıyan obyektin xarakteristikası

b)

qeyri təsadüfi xarakter daşıyan obyektin xarakteristikası

c)

fasiləli xarakter daşıyan obyektin xarakteristikası

d)

xaotik xarakter daşıyan obyektin xarakteristikası

e)

rəqəmsal xarakter daşıyan obyektin xarakteristikası

28.

Spektral analiz siqnal emal metodlarından hansı tərifi ifadə edir?

a)

ölçülən siqnalın tezlik tərkibini xarakterizə edən siqnalların emalı metodlarından biridir

b)

ölçülən siqnalın amplitudunu xarakterizə edən siqnalların emalı metodlarından biridir

c)

ölçülən siqnalın zamana görə tərkibini xarakterizə edən siqnalların emalı metodlarından biridir

d)

ölçülən siqnalın modelləşmiş tərkibini xarakterizə edən siqnalların emalı metodlarından biridir

e)

ölçülən siqnalın küylü tərkibini xarakterizə edən siqnalların emalı metodlarından biridir

29.

Adətən siqnalların emalı zamanı iki tip məsələlərin həlli vacib sayılır

a)

vaziyyətin müəyyən edilməsi və qiymətləndirilmə məsələsi

b)

müəyyetmə və müqayisə məsələsi

c)

müəyyetmə və ötürmə məsələsi

d)

müəyyetmə və hesablama məsələsi

e)

müəyyetmə və nəzarət məsələsi

30.

Siqnalların emalında ekspert sistemlərinin yaradılmasının məqsədi nədir?

a)

biliklərin əldə edilməsi və alınmış nəticələr əsasında məsləhət və izahların verilməsi

b)

informasiya-axtarış sisteminin yaradılması

c)

idarəetmə sistemində məlumatların yığılması və müvafiq əmrlərin hazırlanması

d)

riyazi modellər əsasında texnoloji proseslərin araşdırılması

e)

verilənlərin yığılması, təhlili, ötürülməsi və istifadəçiyə verilməsi

31.

Siqnalların emalında "yumşaq hesablama" (soft computing) termini ilk dəfə kim tərəfindən irəli sürülmüşdür?

a)

Lütfi Zadə

b)

V.Colodovnikov

c)

Q.Pocpelov

d)

N.Tixonov

e)

M.Qluşkov

32.

Azad müşahiqə vaxtı kognitoloqun vəzifəsi aşağıdakılardan hansıdır

a)

passiv müdaxilə

b)

aktiv müdaxilə

c)

müdaxilə edə bilər

d)

müdaxilə edə bilməz

e)

iştirak etmir

33.

Siqnalların emalında biliklərin əldə edilmə mərhələlərinin ardıcıllığını qeyd edin

a)

Identifikasiya, formalizasiya, realizasiya, testləşdirmə, konseptualizasiya

b)

Konseptualizasiya, identifikasiya, formalizasiya, realizasiya, testləşdirmə

c)

Identifikasiya, testləşdirmə, konseptualizasiya, formalizasiya, realizasiya

d)

Identifikasiya, realizasiya, formalizasiya, testləşdirmə, konseptualizasiya

e)

Identifikasiya, testləşdirmə, formalizasiya, konseptualizasiya, realizasiya

34.

Siqnalların emalında biliklərin əldə edilmə mərhələləri hansılardır

a)

testləşdirmə, identifikasiya, diaqnostika

b)

kodlaşdırma, sistemləşdirmə, tesləşdirmə

c)

konseptualizasiya, testləşdirmə, reallaşdırma

d)

informasiyanın sistemləşdirilməsi, ötürülməsi

e)

identifikasiya, konseptualizasiya, formallaşdırma, realizasiya, testləşdirmə

35.

Siqnalların emalında biliklərin əldə edilmə üsulları

a)

düz və dolayı

b)

ölçmə və seçmə

c)

yığma və testləşdirmə

d)

nizamlama və ötürmə

e)

diskretləşdirmə və sıxma

36.

Biliklər bazasına qoyulan tələblər

a)

tamlıq, doğruluq, izafi olmamaq

b)

natamamlıq, izafilik, diskretlilik

c)

sistemlilik, əlaqəsizlik, doğruluq

d)

iri həcmlilik, hərtərəflilik

e)

səhfsizlik, diskretlilik, doğruluq

37.

Biliklər bazası hansı mənbələr əsasında yaradılır

a)

bir və bir çox ekspert biliyi əsasında

b)

ancaq bir ekspertin biliyi əsasında

c)

texnoloji proseslərin diaqnostikası əsasında

d)

sistemli analiz əsasında

e)

statistik məlumatlar əsasında

38.

Ekspert sistemlərində qərar qəbul edilmə hansı biliklər əsasında yaradılır

a)

müəllimli və müəllimsiz

b)

testləşdirmə

c)

sistemləşdirmə

d)

proqramlaşdırma

e)

alqoritmləşdirmə

39.

Ekspert sistemlərində verilənlər bazasının rolu nədən ibarətdir

a)

cari zaman anlarında verilənlərin və aralıq qiymətlərin yadda saxlanmaq

b)

verilənlərin yadda saxlanılması və onlara nəzarət

c)

məlumat-nəzarət sistemi

d)

məlumat-nəzarət–axtarış sistemi

e)

hesabi verilənlərin yadda saxlanılması

40.

Siqnalların emalında ekspert sistemlərinin əsas modulları hansılardır

a)

biliklər bazası, verilənlər bazası, qərar qəbul etmə blokları

b)

kompüter, qərar qəbul etmə blokları

c)

kompüter, lokal şəbəkə, qərar qəbul etmə blokları

d)

interfeys, kompüter, idarəetmə blokları

e)

məlumatlar bazası, hesablayıcı, qərar qəbul etmə blokları

41.

Siqnalların emalında ekspert sistemlərinə maraq hansı səbəblərdən yaranmışdır

a)

zəif strukturlanmış və çətin formalizə olunan obyektlərin tədqiqatı məqsədilə

b)

obyektlərin idarəetmə sisteminin proqram təminatının yaradılması məqsədilə

c)

obyektlərin riyazi təsvirinin yaradılması məqsədilə

d)

texnoloji proseslərin ölçmə-nəzarət sisteminin yaradılması məqsədilə

e)

texnoloji proseslərin məsafədən idarəolunması məqsədilə

42.

Ekspert sistemi termini altında hansı proqram məhsulu nəzərdə tutulur

a)

eksperti və ekspertlər qrupunu müəyyən dərəcədə əvəz edən proqram məhsulu

b)

hər hansı bir proqram təminatı əsasında yaradılmış paket

c)

informasiyanın emalını avtomatlaşdıran proqram məhsulu

43.

siqnalların emalında biliklər bazasına qoyulmuş tələblər

a)

Ekspert qrupunun araşdırılan predmet sahəsi üzrə biliklərinin tamlığı

b)

Ekspert qrupunun araşdırılan predmet sahəsi üzrə biliklərinin natamamlığı

c)

Ekspert qrupunun biliklərinin müəyyən qrup daxilində olması

d)

Ekspert qrupunun araşdırılan predmet sahəsi üzrə biliklərinin müxtəlifliyi

e)

Ekspert qrupunun biliklərinin biristiqamətliliyi

44.

siqnalların emalında diaqnoz əməliyyatı necə aparılır?

a)

verilənlər emal olunur, tanınma prosesi aparılır və vəziyyət qiymətləndirilir

b)

verilənlər yadda saxlanılır və vəziyyət qiymətləndirilir

c)

verilənlər nizamlanır və vəziyyət qiymətləndirilir

d)

verilənlər ötürülür və tanınma prosesi aparılır

e)

verilənlər kodlaşdırılır, yadda saxlanır və vəziyyət qiymətləndirilir

45.

siqnalların emalının ardıcıllığı

a)

Identifikasiya, konseptualizasiya, formalizasiya, proqram məhsulunun işlənməsi, eksperimental və təcrübü istifadədə

b)

identifikasiya, formalizasiya, proqram məhsulunun işlənməsi

c)

formalizasiya, identifikasiya, konseptualizasiya, eksperimental və təcrübü istifadədə

d)

proqram məhsulunun işlənməsi, identifikasiya, konseptualizasiya, formalizasiya, eksperimental və təcrübü istifadədə

e)

eksperimental və təcrübü istifadədə, identifikasiya, konseptualizasiya, formalizasiya, proqram məhsulunun işlənməsi

46.

siqnalların emalında biliklərin təsvir formaları hansılardır

a)

Freymlər, sematik şəbəkələr, produksiya sistemləri, məntiq sistemləri

b)

produksiya sistemləri, məntiq sistemləri, diskret sistemlər

c)

kəsilməz, diskret, sematik şəbəkələr

d)

sematik şəbəkələr, qrafik təsvir, cədvəllər

e)

fasilsiz, fasi l i, sematik şəbəkələr

47.

siqnalların emalında Neyrosistemlərin yaradılmasında məqsəd nədir?

a)

İnsanların intellektual fəaliyyətinin məntiq üzərində mükəmməl fizioloji əsasda modelləşdirilmə

b)

İnsanların intellektual fəaliyyətinin ciddi riyazi əsaslarla daha mükəmməl modelləşdirilmə

c)

İnsanların intellektual fəaliyyətinin məlumatlar əsasından modelləşdirilmə

d)

İnsanların intellektual fəaliyyətinin statistik məlumatlar əsasından modelləşdirilməsi

e)

İnsanların fəaliyyətinin məntiq əsasından daha mükəmməl fizioloji əsasda modelləşdirilmə

48.

Obrazların tanınması probleminin mahiyyəti

a)

əlamətlər əsasında obyektin vəziyyətinin aydınlaşdırılması

b)

siqnallar əsasında obyektin vəziyyətinin aydınlaşdırılması

c)

mülahizələr əsasında obyektin vəziyyətinin aydınlaşdırılması

d)

verilənlər bazası əsasında obyektin vəziyyətinin aydınlaşdırılması

e)

təlimat əsasında obyektin vəziyyətinin aydınlaşdırılması

49.

siqnalların emalında sistem hansı prosesləri izləyir?

a)

Statik, dinamik

b)

idarəetmə, nəzarət

c)

qərarqəbuletmə, idarəetmə

d)

identifikasiya, idarəetmə

e)

idarəetmə, ölçmə

50.

siqnalların emalında ekspert sisteminin hesablayıcıdan fərqi

a)

Təklif və ya açıqlama tipli evristik çıxarış

b)

toplama, çıxma, qüvvətə yüksəltmə

c)

müxtəlif riyazi əmələr sistemi

d)

hesablamalar, statistik analiz

e)

vurma, bölmə, və cəmləmə

51.

Ekspert sistemi ilə hesabləyici sistem arasında fərq

a)

deduktiv, induktiv şəkilli məntiqi çıxarış

b)

iki dəyişənin məntiq “və” vurulması

c)

iki dəyişənin məntiq “və-ya” toplanması

d)

iki dəyişənin məntiq “yox” inversi

e)

iki dəyişənin məntiq “və” vurulması və məntiq “və-ya” toplanması

52.

siqnalların emalında mərhələlər

a)

analiz, interpretasiya, izah, məsləhət

b)

axtarış, müqayisə, yığım

c)

yığım, bölünmə, həll

d)

yığım, həll, seçmə

e)

yığım, axtarış, həll

53.

siqnalların emalının əsas funksiyası

a)

Diaqnostika, identifikasiya, təsnifat

b)

ötürmə, yadda saxlama, sürüşdürülmə

c)

sıxma, ötürmə, təsnifat

d)

sinifləşdirmə, analiz, ötürmə

e)

yığma, göndərmə, analiz

54.

hesabləyıcı sistemdən fərqli ekspert sistemi qadirdir

a)

mənimsəmə, tanınma, qiymətləndirmə, həll, sintez, proqnozlaşdırma

b)

təqdimat, kodlaşdırma, həll

c)

kodlaşdırma, dekodlaşdırma, qiymətləndirmə

d)

informasiyanın sıxılması, ötürülməsi, analiz

e)

transformasiya, ölçmə, yadda saxlama

55.

Ekspert sistemlərinin nüvəsi necə adlanır

a)

biliklər bazası, həll edici

b)

verilənlər bazası, həll edici

c)

supervizor, verilənlər bazası

d)

koder, dekoder

e)

biliklər bazasının redaktoru

56.

Ekspert sistemlərində supervizor hansı funksiyanı yerinə yetirir

a)

Ekspert sisteminin bütün komponentlərinin qarşılıqlı əlaqəsini təmin edir

b)

xarici mühitlə əlaqəni təmin edir

c)

verilənlərin yığımını təmin edir

d)

informasiyanın ötürülməsini təmin edir

e)

Internetlə əlaqə yaradır

57.

siqnalların emalında eksperta qoyulmuş tələblər

a)

kreativlik, evristiklik, intuisya, hərtərəflilik, asılı olmamaq

b)

evristiklik, intuisya, bir istiqamətlilik, asılı olmamaq çeviklik

c)

übahisə aparmaq, asılı olmaq çeviklik

d)

tədqiqat sahəsini yaxşı bilməmək, çeviklik

e)

işin təşkilini anlamaq, idarəetmək

58.

siqnalların emalının identifikasiya mərhələsində hansı işlər görülür

a)

problemin əsas xarakteristikalarının analizi

b)

verilənlərin analizi

c)

ekspertlərin analizi

d)

eksperimental analiz

e)

siqnalların analizi

59.

diaqnostika mərhələsində hansı işlər görülür

a)

biliklərin nümayişi konsepsiyasının işlənib hazırlanması

b)

verilənlərin nümayişi konsepsiyasının işlənib hazırlanması

c)

sistemin konsepsiyasının işlənib hazırlanması

d)

əlamətlərin nümayişi konsepsiyasının işlənib hazırlanması

e)

qərarların konsepsiyasının sınını işlənib hazırlanması

60.

Süni İntelekt üzrə tədqiqatların istiqamətləri hansılardır

a)

Bionika, Praqmatika

b)

elektronika, mikroelektronika

c)

avtomatika, nəzarət

d)

ölçmə və nəzarət

e)

məlumat yığımı və axtarış sistemi

61.

siqnalların emalının intellektual proqramlarının işlənib hazırlanması hansı yol ilə aparılır

a)

Biliklər + Biliklərin emal strategiyası

b)

Alqoritm + Məlumatlar

c)

alqoritm + hesablamalar

d)

riyazi metodlar + alqoritmlər

e)

alqoritm + proqram

62.

Süni neyron hansı xüsusiyyətə malikdir

a)

bioloji neyronun

b)

texniki neyronun

c)

məntiqi neyronun

d)

süni neyronun

e)

sistemli neyronun

63.

Süni neyronun giriş siqnalları haradan daxil olur

a)

başqa neyronlardan daxil olan siqnallar çoxluğu

b)

ətraf mühitdən daxil olan siqnallar çoxluğu

c)

diskret siqnallar çoxluğu

d)

obyektin giriş-çıxış siqnalları çoxluğu

e)

obyektin çıxış siqnalları çoxluğu

64.

Süni neyronun girişində hansı əmələr aparılır

a)

hər bir giriş xüsusi çəki əmsalına vurulur

b)

ancaq bir giriş xüsusi çəki əmsalına vurulur

c)

hər bir giriş xüsusi çəki əmsalına bölünür

d)

hər bir giriş xüsusi çəki əmsalından çıxilir

e)

ancaq bir bir giriş xüsusi çəki əmsalından çıxilir

65.

Süni neyronun cəmleyici bloku hansı əməliyyatı görür

a)

neyronun çəkilmiş giriş siqnallarını toplayır

b)

neyronun giriş siqnallarının fərqini tapır

c)

neyronun giriş siqnallarını çarpır

d)

neyronun giriş siqnallarını kodlayır

e)

neyronun giriş siqnallarını normallaşdırır

66.

Süni neyronun cəmləyici blokunun çıxışında nə alınır?

a)

$NET = XW$

b)

$NET = X_1 + X_2$

c)

$(X_1 + X_2)XW$

d)

$(X_1 + X_2)W$

e)

$(X_1 + X_2)X_i$

67.

Süni neyronun çıxışında hansı siqnal yaranır?

a)

out = f(net) siqnalı

b)

out = fw(net) siqnalı

c)

out = fw((net + w)) siqnalı

d)

f(net) = fw(net) siqnalı

e)

out = net siqnalı

68.

OUT hansı qiymətlər ala bilir?

a)

$OUT = \begin{cases} 1, & NET > T; \ 0, & NET \le T. \end{cases}$

b)

$OUT = \begin{cases} 1/2, & NET > T; \ 0, & NET \le T. \end{cases}$

c)

$OUT = \begin{cases} 1, & NET > T; \ 1/5, & NET \le T. \end{cases}$

d)

$OUT = \begin{cases} 1, & NET > 0; \ 0, & NET \le T. \end{cases}$

e)

$OUT = \begin{cases} 0, & NET > T; \ 1, & NET \le T. \end{cases}$

69.

Süni neyronun çıxış xarakteristikası hansıdır? Şəkildə 1–5 ilə göstərilən qrafiklərdən düzgün olanı seçin.

a)

1

b)

2

c)

3

d)

4

e)

5

70.

Mürəkkəb neyron hesablayıcıları üçün nə tələb olunur?

a)

neyronların vahid şəbəkədə yığılması

b)

neyronların xaotik iş rejimində fəaliyyəti

c)

neyronların sərbəst fəaliyyəti

d)

neyronların qarşılıqlı fəaliyyəti

e)

neyronların qruplar forması

71.

Şəbəkəyə hər bir neyron nə göndərir?

a)

müxtəlif girişlərin cəmini

b)

çəkilmiş girişlərin cəmini

c)

girişlərin cəmini

d)

tək girişlərin cəmini

e)

cüt girişlərin cəmini

72.

OUT çıxışda nə yaranır?

a)

$N = XW$

b)

$N = X + W$

c)

$N = X / W$

d)

$N = X - W$

e)

$N = XYW$

73.

Çoxsaylı şəbəkə necə yaradılır?

a)

layların kaskadlarından

b)

aksonlardan

c)

snaplardan

d)

dendrilərdən

e)

nüvələrdən

74.

Laydakı hesablama aşağıdakılardan ibarətdir

a)

$OUT = (XW_1)W_2$

b)

$OUT = XW_1$

c)

$OUT = XW_1W_2$

d)

$OUT = X + W_2^{W_2}$

e)

$OUT = X - W$

75.

Perseptron hansı çıxış xarakteristikasına malikdir?

a)

əgər giriş kəmiyyətlərinin cəmi müəyyən qiymətdən yüksəkdirsə onda çıxış vahidə bərabərdir

b)

əgər giriş kəmiyyətlərinin cəmi müəyyən qiymətdən yüksəkdirsə onda çıxış sıfra bərabərdir

c)

əgər giriş kəmiyyətlərinin cəmi müəyyən qiymətdən yüksəkdirsə onda çıxış $e^x$ bərabərdir

d)

əgər giriş kəmiyyətlərinin cəmi müəyyən qiymətdən yüksəkdirsə onda çıxış girişə bərabərdir

e)

əgər giriş kəmiyyətlərinin cəmi müəyyən qiymətdən yüksəkdirsə onda çıxış hər hansı bir kəmiyyətə bərabərdir

76.

Ciddi ranqlaşdırmada konkordasiya əmsalı təyin edilir

a)

$R = \dfrac{\sum_{i=1}^{N} x_i y_i - \left( \sum_{i=1}^{N} x_i \right) \left( \sum_{i=1}^{N} y_i \right) / N}{\sqrt{ \sum_{i=1}^{N} x_i^2 - \left( \dfrac{\sum_{i=1}^{N} x_i}{N} \right)^2 } \; \sqrt{ \sum_{i=1}^{N} y_i^2 - \left( \dfrac{\sum_{i=1}^{N} y_i}{N} \right)^2 }}$

b)

$R = \sqrt{ \dfrac{\sum_{i=1}^{N} x_i^2 - \left( \dfrac{\sum_{i=1}^{N} x_i}{N} \right)^2}{N} } \; \sqrt{ \dfrac{\sum_{i=1}^{N} y_i^2 - \left( \dfrac{\sum_{i=1}^{N} y_i}{N} \right)^2}{N} }$

c)

$R_{xy} = \dfrac{1}{N} \sum_{i=1}^{N} (y_i - m_y)(x_i - m_x)$

d)

$\rho = \dfrac{\sum_{i=1}^{n} x_i y_i}{n\,\sigma_x\sigma_y}$

e)

$\sigma^2 = \sum (a - a_i)^2 \omega_i \sum \omega_i$

77.

Qeyri ciddi ranqlaşdırmada konkordasiya əmsalı təyin edilir

a)

$W = \dfrac{12 \sum_{i=1}^{n} \left[r_i - \dfrac{1}{2} N(n+1)\right]^2}{N^2(n^3 - n) - N \sum_{j=1}^{K} k_j (t_j^3 - t_j)}$

b)

$y(t) = \dfrac{a_0}{2} + \sum_{k=1}^{\infty} (a_k \cos 2\pi k f_1 t + b_k \sin 2\pi k f_1 t)$

c)

$H(x) \approx \dfrac{1}{2} + \dfrac{1}{2} \tanh(kx) = \dfrac{1}{1 + e^{-2kx}}$

d)

$R_{xy} = \dfrac{1}{N} \sum_{i=1}^{N} (y_i - m_y)(x_i - m_x)$

e)

$R = \dfrac{\sum_{i=1}^{N} x_i y_i - \left( \sum_{i=1}^{N} x_i \right) \left( \sum_{i=1}^{N} y_i \right) / N}{\sqrt{ \sum_{i=1}^{N} x_i^2 - \left( \dfrac{\sum_{i=1}^{N} x_i}{N} \right)^2 } \; \sqrt{ \sum_{i=1}^{N} y_i^2 - \left( \dfrac{\sum_{i=1}^{N} y_i}{N} \right)^2 }}$

78.

Ekspert sistemlərinin yaradılmasında koqnitoloqun vəzifəsi nədən ibarətdir

a)

ekspertin biliyini aşkar edir və struktulaşdırır

b)

ekspertə biliyi aşkar edir və struktulaşdırır

c)

ekspertə biliyin mənasını aşkar edir və struktulaşdırır

d)

ekspertdən biliyi qəbul edir və struktulaşdırır

e)

ekspertin biliyini sistemləşdirir

79.

Ekspert sistemlərinin yaradılmasında dialoq komponentinin rolu

a)

sistemi istifadəçi arasında məsələnin həllində və öyrətmə prosesində əlaqənin yaradılması

b)

sistemin öyrədilmə prosesində əlaqənin yaradılması

c)

sistəmlə ekspert arası əlaqənin yaradılması

d)

sistəmdən istifadəçiyə məlumatın ötürülməsi

e)

sistəmlə istifadəçi arasında öyrətmə prosesinin yaradılması

80.

Verilənlərdən fərqli olaraq biliklər mənacan nəyi aşkar edir?

a)

verilənlərin təsvirini və onlar arası əlaqənin aşkar edir

b)

verilənlərin əlaqəliliyini və onlar arası oxşarlığı aşkar edir

c)

verilənlərin sıxılmasını və onlar arası əlaqənin təsvir edir

d)

bilikləri istifadəçiyə təqdim edir

e)

verilənlərin emalını və onlar arası əlaqənin təsvir edir

81.

Siqnalların emalında verilənlərin intellektual analizi nə deməkdir?

a)

verilənlərdə gizli qanuna uyğunluqlar olduğu halda qərarların qəbul edilməsinin dəstəyi

b)

gizli qanuna uyğunluqlar olduğu halda qərarların qəbul edilməsi

c)

verilənlərin emalı vasitəsilə qərarların qəbul edilməsinin dəstəyi

82.

biliklər bazasının vəzifəsi

a)

aləmtlərin, qanuna uyğunluqların, faktların, qanunların nizamlı yadda saxlanılması

b)

məlumatların, qrafiklərin, faktların nizamlı yadda saxlanılması

c)

cədvəllərin, qrafiklərin, faktların nizamlı yadda saxlanılması

d)

kodların, qrafiklərin, faktların nizamlı yadda saxlanılması

e)

qrafiki məlumatların, faktların nizamlı yadda saxlanılması

83.

süni intellekt sistemlərində “bilik” termini nə deməkdir?

a)

proqramın “intellektuallığını” təmin edən məlumat

b)

biliklər bazasının “intellektuallığını” təmin edən məlumat

c)

istifadəçinin “intellektuallığını” təmin edən məlumat

d)

ekspertin “intellektuallığını” təmin edən məlumat

e)

verilənlər bazasının “intellektuallığını” təmin edən məlumat

84.

istifadəsinə görə ekspert sistemləri ayrılırlar

a)

ümumi və ixtisaslaşdırılmış ES

b)

riyazi məsələlərin həlli ES

c)

ümumi və sinifləşdirici ES

d)

ixtisaslaşdırılmış və idarəedici ES

e)

internetə təyinatına görə ES

85.

biliklər bazasına qoyulan tələblər

a)

tamlıq, əsaslanmış, etibarlıq

b)

tamlıq, əsaslandırılmamış, etibarlıq

c)

izafilik, tamlıq, əsaslanmış, etibarlıq

d)

natamlıq, əsaslandırılmış, izafilik

e)

minimal həcm

86.

statik ekspert sistemləri həll edir

a)

kənar mühitin təsirini nəzərə almamaqla statik məsələlərin həlli

b)

kənar mühitin təsirini nəzərə almaqla statik məsələlərin həlli

c)

kənar mühitin təsirini analiz etməklə statik məsələlərin həlli

d)

kənar mühitin təsirini araşdırmaqla statik məsələlərin həlli

e)

kənar mühitin təsirini nəzərə almamaqla dinamik məsələlərin həlli

87.

dinamik ekspert sistemləri həll edir

a)

kənar mühitin təsirini nəzərə almaqla dinamik məsələlərin həlli

b)

kənar mühitin təsirini nəzərə almamaqla statik məsələlərin həlli

c)

verilənləri nəzərə almaqla dinamik məsələlərin həlli

d)

kənar sistemlərin təsirini nəzərə almaqla dinamik məsələlərin həlli

e)

kənar ekspertləri nəzərə almaqla dinamik məsələlərin həlli

88.

Dinamik ekspert sistemlərinin əsas modulları aşağıdakılardır

a)

statik ES və kənar mühitlə əlaqə modulu

b)

kənar mühitlə əlaqə modulu

c)

statik ES və ekspertlə əlaqə modulu

d)

kompüter və kənar mühitlə əlaqə modulu

e)

statik ES və kompüter

89.

ES–nin mühiti nədir?

a)

biliklər bazası boş olan məlum ES

b)

biliklər bazası tam olan məlum ES

c)

verilənlər bazası boş olan məlum ES

d)

verilənlər bazası tam olan məlum ES

e)

biliklər bazası tam olmayan olan məlum ES

90.

ES–nin tipik məsələsi nədir

a)

biliklərin emalı

b)

verilənlərin emalı

c)

obyektlə əlaqə

d)

idarəetmə

e)

ölçmə

91.

Ekspert sistemlərində “semantika” nədir?

a)

işarələrin qiyməti, mənası və onların ardıcıllığı

b)

işarələrin kodlaşdırılması və onların ardıcıllığı

c)

kodların işarəsi, mənası və onların ardıcıllığı

d)

işarələrin amplitudası, mənası və onların ardıcıllığı

e)

işarələrin fərqi, mənası və onların ardıcıllığı

92.

Ekspert sistemlərində “prosedur biliklər” nədir?

a)

biliklərin alqoritmlər vasitəsilə təsviri

b)

biliklərin qraflar vasitəsilə təsviri

c)

biliklərin ekspertlər vasitəsilə təsviri

d)

biliklərin müəllimlər vasitəsilə təsviri

e)

biliklərin cədvəllər vasitəsilə təsviri

93.

Ekspert sistemlərində “evristika” nədir?

a)

həllin aparılmasında yüksək intuisiya malik olmaqla üsullar təklif etmək

b)

həllin aparılmasında hesablamaya imkan və üsullar təklif etmək

c)

həllin aparılmasında optimal yollar və üsullar təklif etmək

d)

həllin aparılmasında alqoritmlər təklif etmək yüksək intuisiya malik olmaq

e)

həllin aparılmasında yüksək peşəkarlığa malik olmaq

94.

Ekspert sistemlərində “abduksiya” nədir?

a)

hipotezlər vasitəsilə nəticə

b)

ekspertin nəticəsi

c)

verilənlər üzrə nəticə

d)

son nəticə

e)

məsələnin həlli

95.

Konsultasiya rejimində ekspert sistemi ilə münasibətdə olur

a)

istifadəçi

b)

ekspert və tələbə

c)

sistemin “müəllimi”

d)

ekspert

e)

tələbə

96.

Ekspert sistemlərində supervizor hansı funksiyanı yerinə yetirir

a)

ES-nin bütün modulları arası qarşılıqlı əlaqəni yaradır

b)

kənar mühitlə əlaqə yaradır

c)

məlumat-axtarış vəzifələrini yerinə yetirir

d)

internetlə əlaqə yaradır

e)

intranetlə əlaqə yaradır

97.

kreativlik nə deməkdir?

a)

məsələnin həll metodu tam və ya nisbi məlumdursa onu həll etmək

b)

məsələnin həllini riyazi metodlarla həll etmək

c)

məsələnin həllini bütün verilənlərlə həll etmək

d)

ciddi riyazi metod olmadıqda həlldən etiraz etmək

e)

həllin riyazi yazılışına əmin olmaq

98.

Ekspert sistemlərində ekspertin intuisiyası nə deməkdir

a)

məsələnin həllinin tapılması qabiliyyəti

b)

məsələnin həllinin verilənlərlə hesablanması qabiliyyəti

c)

məsələnin qrafiki həllinin tapılması qabiliyyəti

d)

məsələnin riyazi həllinin tapılması qabiliyyəti

e)

məsələnin riyazi modelinin tapılması qabiliyyəti

99.

Ekspert sistemlərinin yaradılmasında izahedici blokun rolu

a)

istifadəçiyə nəinki yekun nəticəni izah etmək, həm də həllin gedişi haqqında mülahizələr yürütmək

b)

istifadəçi ilə yekun nəticəni analiz etmək

c)

istifadəçi ilə həllin gedişi haqqında mülahizələr yürütmək

d)

istifadəçi ilə yekun nəticəni mülahizələr yürütmək

e)

qərarlar, mülahizələr yürütmək

100.

qnalların tanınmasında məqsəd nədir?

a)

obyektin vəziyyətinin aydınlaşdırılması

b)

obyektin parametrlərinin ölçülməsi

c)

obyektin monitorinqi

d)

obyektlə əlaqə yaratmaq

e)

obyektdə xarici təsirləri müəyyən etmək

101.

tanınmanın məntiq metodunun əsası qurulur

a)

Buleva cəbri üzərində

b)

Məntiq toplama üzərində

c)

Məntiq vurma üzərində

d)

Konyuksiya və dizyunksiya əsasında

e)

İnkar və məntiq toplama əsasında

102.

Əyirilən səviyyə metodu nə üçün istifadə olunur?

a)

obyekin kritik vəziyyətlərinin xüsusi məhdudiyyət şərti əsasında aydınlaşdırılması

b)

obyekin kritik vəziyyətlərinin sinifləşdirilməsi

c)

obyekin kritik vəziyyətlərinin meyletməsinin aydınlaşdırılması

d)

obyekin sinifləşdirilməsi

e)

obyektin diaqnostikası

103.

Digital Signal Processing (DSP) nədir?

a)

rəqəm siqnalının emalı

b)

analoq siqnalının emalı

c)

analog-kod çeviricisi

d)

kod-analog çeviricisi

e)

siqnalların emal prosesi

104.

Analog Signal Processing (ASP) nədir?

a)

analoq siqnalının emalı

b)

rəqəm siqnalının emalı

c)

kod-analog çeviricisi

Siqnallar və Sistemlər – Qiymətləndirmə sualları

Total questions: 104

Worksheet time: 52mins