wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Экология 1

Total questions: 150

Worksheet time: 13mins

Name
Class
Date
1.

1. Тірі организмдардің бір-бірімен және олардың қоршаған ортамен байланысын зерттейтін ғылым:

a)

=Экология

b)

Жоқ

2.

2. Абиотикалық фактор дегеніміз:

a)

Жоқ

b)

{=Климаттық фактор

3.

3. Өсімдік өсуіне әр түрлі факторлардың әсерін зерттеуде минимум заңын кім ашты?

a)

{=Ю.Либих

b)

Жоқ

4.

4. 1935 ж. Алғашқы рет “Экожүйе” түсінігін ұсынды:

a)

=А.Тенсли

b)

Жоқ

5.

5. Озондық қабат мынадай биіктікте орналасқан

a)

=12-25 км.

b)

Жоқ

6.

6. Атмосфералық жер бетінен 9-15 км қашықтықта орналасқан аумағы:


a)

=Тропосфера

b)

Жоқ

7.

7. Эрозиялар мынадай болады:

a)


{=Жел және су

b)

Жоқ

8.

8. ҚР-ғы Ақсу- Жабағалы қорығы қай жылы құрылды?

a)

=1926ж

b)

Жоқ

9.

9. Дербес ғылым ретінде экология шамамен қаншасыншы жылы қалыптасты?

a)

=1854ж

b)

Жоқ

10.

10. Жануарлардың мінез-құлығын зерттейтін ғылым қалай аталады?

a)

{=Этология

b)

Жоқ

11.

11. Ортаның фитогендік биотикалық факторына мыналар жатады

a)

=Жасыл өсімдіктер

b)

Жоқ

12.

12. Папуляцияға тән қасиеттер:

a)

{=Өсу, даму, көбею, бейімделу, тіршілігін сақтау

b)

Жоқ

13.

13. Ағзаның табиғаттағы орнына және оның бүкіл тіршілік ету жағдайларына, қоректену түріне, уақыты мен әдісіне, көбейетінорнына, баспанасына т.б қатынасының жиынтығын қалай атайды?

a)

=экологиялық қойма (ниша)

b)

Жоқ

14.

14. Ортаның микробиогендік биотикалық факторларына мыналар жатады.

a)

=Микробтар мен вирустар

b)

Жоқ

15.

15. Бір топ организмдердің тұрмыс жағдайларын, қоршаған ортамен қарым-қатынастарын зерттейтін экологияның түрін былай деп атаймыз:

a)

=Аутэкология

b)

Жоқ

16.

16. Нейтрализация су тазалаудың келесі әдісіне жатады:

a)

=Химиялық

b)

Жоқ

17.

17. Тазалаудың электрохимиялық әдісі нені қолдануға негізделген ?

a)

{=Аниониттер мен катиониттерді

b)

Жоқ

18.

18. Алғашқы қышқыл жауын – шашын қай жылы және қай жерде байқалды?

a)

{=Англия, 1907-08ж.ж.


b)

Жоқ

19.

19. Көмір қышқыл газы және басқа газдардың әсерінен жылулық балансының өзгеруі нәтижесінде мүмкін болатын жер шары температурасының ғаламдық артур:

a)

=Парниктік эффект

b)

Жоқ

20.

20. Адам денсаулығына зиянды әсер ететін факторлар арасында 1- орында тұр:

a)

=әртүрлі ластаушы заттар

b)

Жоқ

21.

21. Табиғатты қорғау дегеніміз:

a)


{=Биосфера мен атмосфераны ластанудан қорғау

b)

Жоқ

22.

22. Биогеоценоздарда органикалық заттарды ыдырататын организмдер:

a)

{=Редуценттер

b)

Жоқ

23.

23. Шағын аймақтық климат қалай аталады?


a)

{=Микроклимат

b)

Жоқ

24.

24. Транспирация коэффициенті дегеніміз не?

a)


{=Бір мезгіл ішінде 1 кг құрғақ затты жасау үшін транспирациялайтын су мөлшері. Затты ылғалдандыру кезіндегі транспирациялайтын заттың су мөлшері.


b)

Жоқ

25.

25. “Ноmo sapiens” денген пікір нені көрсетеді

a)

=Саналы адам

b)

Жоқ

26.

26. “Экология” терминін ғылымға енгізген ғалым:

a)

=Э.Геккель

b)

Доқ

27.

27. Қоршаған ортанның антропогендік өзгерілуі:

a)

=Адам әрекетімен өзгеруі.


b)

Жоқ

28.

28. Бейорганикалық заттарды органикалық затқа айналдыра алатын автотрофты организмдер

a)

{=продуценттер

b)

Жоқ

29.

29. Биологиялық жүйелердің өзгерістерге қарсы тұруы және қасиеттердің тұрақтылығын сақтау қаблеті:

a)

{=Гомеостаз

b)

Жоқ

30.

30. Дайын органикалық заттармен қоректенетін организмдер:

a)

{=Сапрофагтар және гетеротрофтар

b)

Жоқ

31.

31.Адамдардың биосфераға оң әсері:


a)

{=Табиғи ресурстарды қалпына келтіру, жерді рекультивациялау, жер асты суының қорын қалпына келтіру шаралары.

b)

Жоқ

32.

32. Биосфера ғылымының авторы:

a)

{=В.И.Вернадський

b)

Жоқ

33.

33. Біздің республикасында 1976 ж. тағы бір қорық ашылды. Ол қалай аталады?

a)

Жоқ

b)

{=Марқакөл

34.

34. Эколоия ғылымының зерттеу нысаны

a)

{=Организмдердің бір-бірімен және қоршаған ортамен қарым-қатынасы

b)

Жоқ

35.

35. Ортаның антропогендік факторна мыналар жатады:

a)

{=Адамзат


b)

Жоқ

36.

36. Продуценттер немесе өндірушілерге жатады:

a)

=жасыл өсімдіктер

b)

Жоқ

37.

37. Қазақстан дүние жүзі бойынша қандай пайдалы қазбалар жөнінен 1- орында тұр:

a)

=вольфрам, қорғасын барий

b)

Доқ

38.

38. Рекультивация- қандай маңызды шараларға жатады.

a)

=Жер өнімділігін қарғау және сақтау

b)

Жоқ

39.

39. Радиациялық, жылулық, жарықтық, электромагниттік, шулық ластанулар ластанудың қай түріне жатады?


a)

=Физикалық

b)

Жоқ

40.

40. Өндірістік кәсіп орын шегіндегі монитринг:

a)

=Локальды

b)

Жоқ

41.

41. Экололгиялық монитринг денгейлрі келесілер:

a)

=Глобальды және экспериментальды

b)

Жоқ

42.

42. Зиян құрт-құрмырысқаларға қарсы пайдаланатын пестицидтерді қалай атайды?

a)

=Гербициттер

b)

Жоқ

43.

43. Қалдық сулар иісін жою процесс қалай аталады?

a)

=Дезодорация

b)

Жоқ

44.

44. Экологияның үш негізгі бағыттары:

a)

=Аут-, сим-, демэкология

b)

Жоқ

45.

45. Біріншілік периодтты түрде ықпал ететін экологиялық факторларға келесілер жатады

a)

{=Жердің айналуы, жыл мезгілдерінің ауысуы

b)

Жоқ

46.

46.”Табиғатта барлығы бір – бір імен байланысты – табиғат барлығынан жақсы біледі ”- заң кім ашты?

a)

{=Каммонер


b)

Жоқ

47.

47. Толық ландшафт түзуге қатысатын жануарлар

a)

{=термиттер

b)

Жоқ

48.

48. В.И.Вернадскийдің бөліп қарастырған екінші функциясы қалай аталады.

a)

{=Концентрлік


b)

Жоқ

49.

49. “Парниктің эффект”бұл


a)

{=СО2— ң ауада көбеюі


b)

Жоқ

50.

50. Қоршаған ортанның химиялық ластануы:

a)

{=Аур металдар, пестицид тер, пластмасса

b)

Жоқ

51.

51. Ағзаға беімдеушілік реакциялар, не адаптациялар арқылы жауап беретін қоршаған ортаның кез-келген элементі немесе жағдайы:

a)

{=Экологиялық фактор

b)

Жоқ

52.

52. Бірге тіршілік ететін және бір-бірімен байланысқан түрлердің комплексі:

a)

=Биоценоз

b)

Жоқ

53.

53. 53. Жануарлар қауымдастығы қалай аталады?

a)

{=Зооценоз


b)

Жоқ

54.

54. Продуценттер немесе өндірушілерге жатады:

a)

=Жасыл өсімдіктер

b)

Доқ

55.

55. Ауа құрамындағы ең мөлшері көп элемент:

a)

{=Азот

b)

Жоқ

56.

56. Иониттер көмегімен қалдық судытазалау қалай аталады?

a)

{=Ион алмасу


b)

Жлқ

57.

57. Халықаралық байланыс деңгейінде орындалатын мониторинг:

a)

=Глобальды

b)

Жоқ

58.

58. Бөлек мемлекет шегіндегі мониторинг:

a)

{=Глобальды

b)

Жоқ

59.

59. Биосферадағы су айналымы жылдамдығы:

a)

=100 ж.

b)

Жгқ

60.

60. Биологиялық әдісінің ішінде өсімдіктерді қорғау үшін кең қолданылатын әдіс түрі:

a)

{=Фитонцидтерді пайдалану

b)

Жоқ

61.

61. Өте жарыққа төзбейтін, тек көлеңкеде өсетін өсімдіктер.

a)

=Сциофиттер

b)

Жоқ

62.

62. “Экологиялық қуыс” терминін ұсынған:

a)

ұсынған:

{=Ч.Элтон

b)

Жоқ

63.

63. Тұрақты динаикалық бірқалыптылықты сақтайтын экожүйе немесе организм қаблеттілігі аталады?


a)

{=гомеостаз

b)

Жоқ

64.

64. Атмосфералық ауаны негізгі ластаушы заттар:

a)

Жоқ

b)

{=Күкірт диоксиді, көміртегі оксиді, қатты бөлшектер


65.

65. Барсакелмес қорығы қайда орналасқан?

a)

{=Арал теңізі

b)

Жоқ

66.

66. Экологиялық ғылымының зерттеу нысаны: 

a)

Жоқ

b)

{=Организмдердің бір-бірімен және ортамен қарым – қатынасы

67.

67. Жарық сүйгіш өсімдіктердің түрлері қалай аталады.


a)

Жоқ

b)

{=гелиофиттер


68.

68. Жеке организмдер (особь) арасындағы қарым-қатынастарды оның табиғи ортасымен байланыстыра отырып зерттейтін экологияның саласы:

a)

Жоқ

b)

{=Аутэкология

69.

69. Энергия пирамидасы нені анықтайды?

a)

Жоқ

b)

{=Организмдердің жеке сандық көршеткішін

70.

70. Зат және энергия айналымы жүретін, барлық организмдер бірге қызмет ететін, бір-бірімен және қоршаған ортамен әррекеттесетін орта келесідей аталады:

a)

Жоқ

b)

{=Биогеоценоз

71.

71. 71. Ақыл-ой сферасы деп мына сфераны айтқан.

a)

=Ноосфера

b)

Жоқ

72.

72. Жер климатын құрастыратын атмосфера қабаты.

a)

=Тропосфера

b)

Жоқ

73.

73. Планета су қорлары мынадан құралады

a)

{=Жер асты бұлақтар, теңіздер, мұхиттар, өзен, су қоймалары


b)

Жоқ

74.

74. Қалдық суды биологиялық тазалағанда не қолданылады?

a)

=Аэротенк

b)

Жоқ

75.

75. Қай жылы “мониторинг” термині пайда болады?


a)

=1972

b)

Жоқһ

76.

76. Өндірістік қалдықтар тасталу режіміне байланысты қалай бөлінеді?

a)

=Қыздырылған және суытылған


b)

Жоқ

77.

77. Поллютанттар — бұл

a)

{=Ластайтын заттар

b)

Жоқ

78.

78. Жер шарындағы атмосфераның салмағы

a)

{=5.9*1015 тн.

b)

Жоқ

79.

79. Биологиялық тазартуды қандай қондырғылар қолданылады?

a)

=Аэротенктер және боифильтрлер

b)

Жоқ

80.

80. Қышқыл жауын-шашынның пайда болуының негізгі себебі:

a)

{=Күкірттің қос тотығымен ластануы

b)

Жоқһ

81.

81. Планета тұрғындарының санының көбеюі неге байланысты?

a)

=Бір қалыпты туылу, өлудің азаюы және өмір сүрудің жалғасуы

b)

Жоқ

82.

82. Экожүйе қандай қауымдастық

a)

=Тірі және өлі табиғат элементтері арасындағы өзара тұрақты қарым-қатынас негізінде біріңғай тұтастық құрайтын тірі ағзалар мен олардың мекендеу ортасының қауымдастығы

b)

Доқ

83.

83. Эвалюция дамуы деген не?

a)

=Тірі табиғаттың бағытталған және қайталанбайтын дамуы.

b)

Жоқ

84.

84. Ұлттық обьектіге қандай обьектілер жатады?

a)


{=Жер, су, жер қойнауы, жабайы жануарлар мен мемлекет териториясында кездесетін табиғи ортаның басқа элементтері.

b)

Жоқ

85.

85. Төменде аталған ғалымдардың қайсысы ғылымға “экология” ұғымын енгiздi?


a)

{=Э. Геккель.

b)

Жоқ

86.

86. Аутэкология ненi зерттейдi?

a)

{=Ағзалардың қоршаған ортамен қарым-қатынасын.

b)

Жоқ

87.

87. Аталған факторлардың қайсысы абиотикалық факторларға жатады?


a)

=Температура.

b)

Жоқ

88.

88. Аталған факторлардың қайсысы биотикалық факторларға жатады?


a)

{=Комменсализм.

b)

Жоқ

89.

89. Аталған факторлардың қайсысы абиотикалық факторларға жатады?

a)

{=Көктемдегi өзендердiң жайылуы.

b)

Жоқ

90.

90. Төмендегi аталған мысалдардың қайсысы антропогендi факторға жатады?


a)

{=Өнеркәсiптiң дамуы.

b)

Жоқ

91.

91. Төменде аталған фактордан абиотикалық факторларды атаңыз?

a)

=Ылғалдылық, жарық, температура.

b)

Жоқ

92.

92. Ағзалардың ненiң өзгеруiне байланысты реакциясын фотопериодизм деп атайды?

a)

=Күн мен түннiң арақатынасы.

b)

Жоқ

93.

93. Қоршаған орта температурасының артуына байланысты физиологиялық процестердiң жылдамдығы артатын ағзаны?

a)

{=Ақ капуста көбелегiнiң жұлдызқұрты.

b)

Жоқ

94.

94. Симбиоз дегенiмiз не?

a)

{=Әр түрлi түрге жататын даралардың өзара пайдалы бiрiгiп тiршiлiк етуi.

b)

Жоқ

95.

95. Мына ағзалардың, әсiресе, қайсысының арасында паразиттер көп?


a)

=Микроорганизмдер.

b)

Жоқ

96.

96. Аталған ғылымдардың қайсысы минимум заңын тұжырымдаған?

a)

{=Ю. Лебийх.

b)

Жоқ

97.

97. Экожүйенiң аталған компоненттерiнiң қайсысы редуцент болып табылады?


a)

{=Шыбын.

b)

Жоқ

98.

98. Берiлген қоректiң тiзбектердiң қайсысы дұрыс құрылған?

a)

{=Шыбын – бақа – жылан – жыртқыш құс.

b)

Жоқһ

99.

99. Қарағайлы ормандағы тиiндердiң саны ең алдымен неге байланысты?

a)

{=Жыртқыштардың санына.

b)

Жоқ

100.

100. Биомассаның жиналуында қай ағзаның рөлi зор?

a)

{=Жануарлармен, өсiмдiктер.

b)

Жоқ

101.

101. Төменде аталған өзара қарым-қатынастардың қайсысы жыртқыштыққа жатады?

a)

{=Қасқырлар ұсақ шөп қоректiлермен қоректенедi.

b)

Жоқ

102.

102. Сауысқандар тұяқты жануарларға оларға қауып туып тұрғандығын хабарлайды. Бұл өзара қарым-қатынастың қай типiне жатады?

a)

{=Тұрақтылық өзара көмек.

b)

Жоқ

103.

103. Паразитизмге мысал келтiрiңiз?

a)

=Қайың және оның түбiнде өсетiн саңырауқұлақ.


b)

Жоқ

104.

104. Бәсекелестiкке қайсысы мысал бола алады?

a)

{=Қайың ормандағы шырша.

b)

Жоқ

105.

105. Жыртқыштардың табиғаттағы рөлi қандай?

a)

{=Барлық аталандар.

b)

Жоқ

106.

106. Төмендегi ағзалардың iшiндегi консументтерге жатпайтынын атаңыз.


a)

=Дәрiлiк алтей.

b)

Жоқ

107.

107. Берiлген нұсқалардың қайсысы паразитизмге мысал бола алады?

a)

{=Бит, кене, саңырау құлақ.

b)

Жоқ

108.

108. Қасқырлар жыл сайын бұғылардың 25%-ға жуығын өлтiредi. Бұл құбылыс өзара әсердiң қандай формасына жатады?

a)

=Жыртқыштық.

b)

Жоқ

109.

109. Әртүрлi түрге жататын даралардың өздерiнiң арасында немесе бiр түрдiң iшiндегi қорек, мекен етуi ареалы үшiн күрес қалай аталады?

a)

{=Бәсекелестiк.

b)

Жоқ

110.

110. Әрбiр түр басқа түрлермен қарым-қатынасынан пайда алатын бiрлесiп тiршiлiк етуi қалай аталады?

a)

{=Мутуализм.

b)

Жоқ

111.

111. Төменде аталған өзара әсерлердiң қайсысы симбиозға жатады?

a)

{=Күйiс қайтаратын жануарлардың кұрделi асқазанының бiр бөлiгiнде бiр неше килограм бактериалар мекендейдi.


b)

Жоқ

112.

112. Бәсекелестiктiң болуын не анықтайды?

a)

{=Ортақ ресурстардың шектелуi.

b)

Жоқ

113.

113. Төменде аталған бейiмделу мысалдарының iшiнен жыртқыштарға ең тән бөлiгiн атаңыз?

a)

=Жылдам реакция.

b)

Жоқ

114.

114. Аллелопатия дегенiмiз не?

a)

{=Метабодизм өнiмдерiнiң көмегiмен өсiмдiктердiң бiр-бiрiмен химиялық өзара әсерi.

b)

Жоқ

115.

115. Табиғи биогеоценоздарда қандай факторлар өзара әсерлеседi?

a)

=Абиотикалық және биотикалық.

b)

Жоқ

116.

116. Өсiмдiктер бiрлестiгi қалай аталады?

a)

аталады?

{=Фитоценоз.

b)

Жоқ

117.

117. Сукцессиялардың нәтижесi қандай?

a)

{=Бiр бiрлестiктiң басқасымен ауысуы.

b)

Жоқ

118.

118. Тундра бiрлестiгiне тән дұрыс қоректену тiзбегiн табыңыз?

a)

{=Өсiмдiк – тышқан

b)

Жоқ

119.

119. Жануарлар бiрлестiгiн қалай атайды?

a)

{=Зооценоз.

b)

Доқ

120.

120. Популяцияда бiр айда, жылда немесе он жылда туылған даралардың санын қалай атайды?


a)

{=Туылу.

b)

Жоқ

121.

121. Әртүрлi ағзалардың арасындағы байланыстар қалай аталады?


a)

=Бәсекелестiк.

b)

Жоқ

122.

122. Дайын органикалық заттармен қоректенетiн ағзаларды қалай атайды?

a)

=Гетеротрофтар.

b)

Жоқ

123.

123. Популяцияның тығыздығы дегенiмiз не?

a)

{=Тiршiлiк кеңiстiгiнiң аудан бiрлiгiне келетiн даралар саны.

b)

Жоқ

124.

124. Толеранттылық диепозоны кең ағзларды қалай атайды?

a)

=Эврибионт.

b)

Жоқ

125.

125. Су экожүйесi дегенiмiз не?

a)

{=Көлдiң биотикалық және амбиотикалық компоненттерiнiң жиынтығы.

b)

Жоқ

126.

126. Шөп қоректi жануарлар биоценозда қай топқа жатады?

a)

{=Консументтер.

b)

Жоқ

127.

127. Ағзаның қоршаған орта жағдайларына төзе алу қабiлетiн қалай атайды?

a)

{=Толяранттылық.

b)

Жрқ

128.

128 . Бiрiншi реттi консументтерге қайсы жатады?

a)

{=Шөп қоректiлер.

b)

Жоқ

129.

129. Бiрдей уақыт аралығында қайталанатын ортаның өзгерiстерiн қалай атайды?

a)

{=Тұрақсыз.

b)

Жоқ

130.

130. Жер бетiндегi жасыл өсiмдiктердiң бiрiншi реттi өнiмнiң биомассасының жиналуының энергетикалық көзiне не жатады?

a)

{=Күн сәулесi.

b)

Жоқ

131.

131. Биосфера терминiн ғылымға алғаш енгiзген кiм?


a)

=Н. Вавилов.

b)

Жоқ

132.

132. Төмендегi белгiлердiң қайсысы популяцияларға тән белгi?

a)

{=Барлық аталғандар.

b)

Жоқ

133.

133. Экологиялық сукцесиясының соңғы тепе-теңдiк күйi қалай аталады?

a)

=Климакс.

b)

Жоқ

134.

134. Биосера қашан пайда болды?

a)

{=1-2 милиард жыл бұрын.

b)

Жоқ

135.

135. Сукцессияның толық анықтайтын анықтаманы атаңыз?

a)

{=Барлық аталғандар

b)

Жоқ

136.

136. Жыртқыштардың жемтiгiнiң санының кұрт өсуiнiң алдын алуға қабiлетiнiң болмауы неге байланысты?


a)

{=Жыртқыштардың тiршiлiк циклi аз.

b)

Жоқ

137.

137. Төмендегi аталған факторлардың қайсысы жасанды ластану көздерiне жатады?

a)

{=Вулкандар.

b)

Жоқ

138.

138. Қорықтың ұйымдастыруын қандай экологиялық факторға жатқызуға болады?

a)

=Биотикалық.

b)

Жоқ

139.

139. Қоршаған ортаның жағдайын бақылау, байқау, бағалау мен болжаудың комплекстi жүйесiн қалай атайды?

a)

{=Экологиялық картографиялау.

b)

Жоқ

140.

140. Қорық дегенiмiз не?

a)

=Жартылай қорғау режимiмен сипатталатын територия.


b)

Жоқ

141.

141. Демэкология ненi зерттейдi?

a)

=Тип.

b)

Жоқ

142.

142. Қазiр бiздiң планетамыздағы адамдардың саны қанша?

a)

{=6-7 милиард адам.

b)

Жоқ

143.

143. Биологиялық алуан түрлiлiктiң кедейленуi себебi қандай?

a)

{=Өлтiру.

b)

Жоқ

144.

144. Оңтұстiк Қазақстанда “Ақсу – Жабағылы” қорығы қай жылы ұйымдастырылды.


a)

=1926.

b)

Жоқ

145.

145.Ортаның өзіне тән ерекшеліктерін әр түрлі ағзалардың көмегімен анықтау.


a)

{=Биоиндукциясы.

b)

Жоқ

146.

146. ОРтаның жалпы ластану дәрежесін анықтау.

a)


{=Лихеноиндикация.

b)

Жоұ

147.

147. Қандайда бір интенсивті антропогенді қысымға ұшыраған жекелеген объектілерге қатысты мониторинг.

a)

=Жергілікті мониторинг.

b)

Жоқ

148.

148.Көршілес табиғат жағдайларынан ерекшелінетін үлкен кеңістікті алып жатқан аудандар мониторинг.


a)

=Аймақтық мониторинг.

b)

Жоқ

149.

149. Биосфера туралы немесе жекеленген биосфералық процестер туралы мәліметтер алуды мақсат етіп қоятын мониторинг.

a)

{=Аталғандардың барлығы.

b)

Жоқһ

150.

150. Жеке организмнің қоршаған ортада тіршілік етуінің шекараларын анықтап, организмнің орта факторларының әсеріне жауап беруін және олардың орта жағдайларына бейімделушілігін зерттейтін экология.

a)

{=Аут экология.

b)

Жоқ