Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

İsim: Morphology and Case Basics

Total questions: 28

Worksheet time: 14mins

Name
Class
Date
1.

Biri mürəkkəb isim deyil:

a)

dərə-təpəli

b)

basabas

c)

get-gəl

d)

tuhatut

e)

dikbaşlıq

2.

Hansı cümlədə yerlik halda isim vardır?

a)

Yerin qağayı var.

b)

Yayda üç ay vardır.

c)

İldə iki dəfə səfahət edirəm.

d)

Artıq səndə belə, kimsəyə inam qalmayıb.

e)

Əddən beşdə bir hissəsini tapa bilmirdi.

3.

Tərkibindəki şəkilçinin hal və ya mənsubiyyət olduğu ayrılıqda bilinməyən sözü göstərin.

a)

burunun

b)

zehnin

c)

beynin

d)

çiyinin

e)

alnın

4.

İsmin sifəti izah etdiyi cümləni göstərin.

a)

Gümüşü rəngdə olan bilərziyi qolundan çıxartmadı.

b)

Bu yolla gedənlər uğur elde edəcəklər.

c)

Torpaq yoldakı maşınlar asfalt yoldakılarla eyni vaxtda çatdı.

d)

Qarşısına məqsəd qoyan insan bu məqsədə çatmaq üçün çalışar.

e)

Çətin sualların izahı asan olur.

5.

Əvəzlikdən düzələn ismin adlıq halda olduğu cümləni göstərin.

a)

İnsanın var-dövləti şərəfi və mənliyidir.

b)

Bizdəki hələ də öz qaydası ilə işləməyə davam edir.

c)

Bütövlüklə dəyişməli olduğunu bilirdin.

d)

Kimsəsiz deyiləm mən.

e)

Mənliyi və şərəfi necə qorumaq lazım olduğunu bilirdi.

6.

Kökü feil olan ismi göstərin.

a)

dağıntı

b)

utfulu

c)

sarsıntı

d)

sıxlaşdıqca

e)

düzgünlük

7.

Verilmiş nümunədə fərqləndirilmiş sözlər ismin hansı halındadır? "İllarla çıxmışam vətən zillətin, Gerəkdir özüm də çəkim qürbətin."

a)

yönlük

b)

adlıq

c)

yiyəlik

d)

təsirlik

e)

yerlik

8.

İsim+isim sxeminə uyğun olmayan birləşməni müəyyən edin.

a)

çətinlik dövrü

b)

igidlik dərəcəsi

c)

igıdlar oylağı

d)

həyat nəğməsi

e)

torpaq yol

9.

Verilmiş nümunəyə aid yanlış fikri müəyyən edin. "Bulaq başı toz olar, Üstü olub qız olar."

a)

Nümunədə hal şəkilçilərindən heç biri işlənməmişdir.

b)

Bulaq – yiyəlik hallı isimdir, konkretdir.

c)

Başı – mənsubiyyət şəkilçisi qəbul etmişdir.

d)

Birinci misradakı ikinci isim təsirlik halla omonimliyi olan şəkilçi qəbul etmişdir.

e)

Üstü – III şəxsin təkinin mənsubiyyətini qəbul etmiş isimdir.

10.

Verilmiş şeir parçasında fərqləndirilmiş sözlər haqqında yanlış fikirdir: "Xalqın zamanatı, fikri, xəyalı, Onun hissi, zəvqü, ağlı, hünəri." (O.Sarivəlli)

a)

İsimlər adlıq haldadır.

b)

İsimlərdən ikisi mənsubiyyət, biri isə yiyəlik hal şəkilçisi qəbul etmişdir.

c)

Hal şəkilçisi qəbul etmiş söz işarə əvəzliyi ilə omonimdir.

d)

Mənsubiyyət şəkilçili isimlər konkretdir deyil.

e)

Sözlərdən biri heç vaxt mənsubiyyətə görə dəyişimir.

11.

Cümlələrdən birində təsirlik hallı isim işlənmişdir:

a)

Burada xeyli tanış görmüşdüm.

b)

Məclisə hamını çağırmışdılar.

c)

Tam yalnız bir adam tanıyırdım.

d)

Biz onları tanımırıq.

e)

Sanki bütün olanlar məna yoxu kimi görünürdü.

12.

Hansı cümlədə həm isimləşmiş sifət, həm də sifətləşmiş isim vardır?

a)

Kəyli çətin-çəşək də, torpaq yolla mənzilə çata bildik.

b)

Uşaqlar ha iri qocaları evinə baş çəkirdilər.

c)

Yaralının aynına geyindiyi dəri palto-dan tanıdıq.

d)

Birincinin necə çox sevindiyini gördük.

e)

Yaralının aynına geyindiyi dəri paltodan tanıdıq.

13.

Sözlərdən biri kökü feil olan isim deyil:

a)

satıcı

b)

düzgünlük

c)

ezdirici

d)

əkinci

e)

ağırlıq

14.

Fərqləndirilmiş sözlərdə ismin hallarının işlənmə ardıcıllığını müəyyən edin: "Üzün məndən nihan etmək dilərsən, etməgil, Gözlərim yaşın rəvan etmək dilərsən, etməgil."

a)

adlıq, yönlük, yerlik

b)

yiyəlik, adlıq, təsirlik

c)

yönlük, adlıq, təsirlik

d)

adlıq, adlıq, yiyəlik

e)

yiyəlik, yönlük, adlıq

15.

Hansı cümlədə yiyəlik hallı isim vardır?

a)

Bəzi sözlərdən mənası görünmədik.

b)

Oğlan insanı görürəm.

c)

Onun qardaşı güclü dostları atdılar.

d)

Hələ o da dili söz tutmurdu.

e)

Əgər onları əlinə alsa bilməzsən.

16.

Hansı cümlədə qeyri-müəyyən yiyəlik hallı isim işlənmişdir?

a)

Xətai şeiri yüksək qiymətləndirilir.

b)

H.Cavid dramları böyük ustalıqla qələmə alınmışdır.

c)

Şəhərin hər yerindən səni görməyə gələnlər var idi.

d)

Öz yerini güdanlar əsil xeyirdən məhrum olanlardır.

e)

Vətənin azadlığını düşünənlər hər zaman onunladır.

17.

Hansı cümlədə sifətləşmiş isim yoxdur?

a)

Onlar kimsəsizlərin məskən saldığı o evə yollandılar.

b)

Bircə Samir gümüş üzük taxmışdı.

c)

Ana başındakı yeni şalını da körpəsinin üstüna atdı.

d)

Bürünc medal alan idmançılar da konfransa qatılmışdılar.

e)

Körigimın evinin yanındakı taxta qapıya da elan vurmuşdular.

18.

Verilmiş nümunədə ismə aid fikirlərdən biri yanlışdır: Mənim vicdanım da, ağlım da qandır. Dünya qan üstündə bir xanımnandır. (S.Vurğun)

a)

Birinci misradakı isimlər adlıq haldadır.

b)

Nümunədə hal və mənsubiyyət şəkilçisi ilə işlənmişdir.

c)

Nümunədə yiyəlik halda olan bir isim işlənmişdir.

d)

İsimlərin hamısı quruluşca sadədir.

e)

Nümunədə adlıq halal bəş isim işlənmişdir.

19.

Hansı cümlədə çıxışlıq hallı iki isim işlənmişdir?

a)

Səndən öyrəndiklərimdən çox faydalanıram.

b)

Bundan sonra kimin nəyi soruşmaq lazım olduğunu bilməliyik.

c)

Qorxudan körpəsinin əlindən tutan Röhilənin səsində onun sıxıntıları hiss olunurdu.

d)

Hatəm ürəyindən na keçidiyini birdən hər kəsə bəyan etdi.

e)

Bütün çətinliklərdən yaxa qurtardıqdan sonra rahat nəfəs ala bildik.

20.

Hansı cümlələr yiyəlik hallı sözlə başlayır? 1. Bizim bu barədə əlavə təklifimiz yoxdur.

2. Birən beşa nisbətini hesablaya bilərdi. 3. Fikrin hələ də onların yanındadır. 4. Məlinyin və şəranilə yaşamasın həmişə. 5. Almasın, heyvasın, narın görmədi.

a)

4,5

b)

1,2,4

c)

1,2

d)

Hamısı

e)

3,4,5

21.

Hansı cümlə çıxışlıq hallı isimlə başlayır?

a)

Kimdən xəbər verim, şirdan, pələngdən, qurddan, tülkündən.

b)

Utanığından sədin üzünə belə baxa bilmədi.

c)

İgidlərdən danışar yarpaqaların xışıltısı.

d)

Oradan qaçıb özünü vaxtsız ölümün əlindən qurtardı.

e)

Susuzluqdan boğazı quruyan kəndlinin halı dəyişilmişdi.

22.

Hansı cümlədə təsirlik hallı söz yoxdur?

a)

O elə olmasını istəyirdi ki, həmişə ona kömək eləsin.

b)

Film təzəcə başlayırdı ki, hamını salona yığdılar.

c)

Anaya hörmət belə olan adam nəyı düz edər ki?!

d)

Mağazamın qarşısına köhnə uşaq paltarları qoymuşdular.

e)

Elə at, niza düz düşmənin sinəsinə sancılsın.

23.

Hansı cümlədə iki hal şəkilçisi işlənmişdir?

a)

Bu il soğlun, qüssəli payızdan sonra şiddətli küləklərlə dolu soyuq bir qış gəldi.

b)

Birdən səsküy onu xəyal aləmindən ayırdı.

c)

Təpəgöz oğuzların arasından çıxdı, bir uca dağda məskən saldı.

d)

Bu, qoca hambalın nəvəsi Süreyadır.

e)

İndi onun çit çadırası başından sürüşüb çiyinlərinə düşmüş, günəş şüaları solğun üzündə əks etmişdi.

24.

Hansı cümlədə mənsubiyyət şəkilçili iki söz var?

a)

Talaş içində nəzərlərinin Ağabəyim ağanın sual dolu gözlərindən çəkdi.

b)

Hər gün onun bura çıxan do bu qəribə aləmin sirlərindən birini açmağa həvəsi idi.

c)

Bütün bunlardan xəbərsiz olan Rövşən üzüm tağlarının altından keçib bağçaya girdi.

d)

Rövşanın bu hərəkəti məktəbdə müxtəlif danışıqlara səbəb olmuşdu.

e)

Onlar ikisi də qəlblərinin ağrısını silib gülümsədilər.

25.

Nümunədə belə bir isim yoxdur: Sinəmin düyününü, dağ, Müxənnət, meydan açmağa, Mən dalıya sataşmağı Yandırır məni, yandırır...

a)

III şəxsin mənsubiyyətinin təkinə daxilinda işlənmiş sada

b)

Üzərində bir leksik şəkilçi olan

c)

Mənsubiyyət və hal şəkilçili sada

d)

Yonlük hal şəkilçili sada

e)

Yalnız bir şəkilçi olan

26.

Nümunədəki isimlərlə bağlı hansı fikir yanlışdır? Mana biganələr soyuqanlılıq, Hər şey az ölçüm, öz tərzin var. Sənin qərəzinin mənə daxil yox, Mənim öz görüşüm, öz qərəzim var. (B.Vahabzadə)

a)

II misrada sadə və düzəltmə isimlər vardır.

b)

IV misrada feillə omonim ola bilən isim vardır.

c)

I misrada adlıq halda olan isim quruluşca mürəkkəbdir.

d)
e)

C misrada düzəltmə isim işlənmişdir.

27.

Şeir parçasında çıxışlıq halının poetik funksiyası nədir? Verilmiş misraları oxu: "Qürubdan sonra səslərdən uzaq, şəhərdən çıxıb dağdan endim"

a)

Sözün kökünü dəyişdirmək

b)

Sözün leksik mənasını daraltmaq

c)

Məzmunu metaforaya çevirmək

d)

Mübtədalı cümlə qurmaq

e)

Məkanın dəyişməsini vurğulamaq

28.

Aşağıdakı cümlədə qeyri-müəyyən yiyəlik halı hansı söz təmsil edir? "Bir gün kəndin şairi yolçunun nəğməsini dinlədi."

a)

nəğməsini

b)

yolçunun

c)

şairi

d)

kəndin

e)

gün