WorksheetsҒЫЛЫМИ ОЙДЫҢ ДАМУЫ
Total questions: 75
Worksheet time: 40mins
Күн жүйесі ғаламшарларының қозғалысы заңдарын алғаш рет болып ашып, тұтылу теориялары негізін құрды, телескопты ойлап тапқан неміс математигі, астроном, механик, оптик:
Готфрид Лейбниц
Никола Тесла
Алессандро Вольт
Иоганн Кеплер
XVIII ғасырда Англияда тоқыма өндірісі үшін жіп иіру мәшинелерін ойлап шығарған өнертапқыш (тар):
Р.Аркрайт
Дж.Харгривс
С.Кромптон
Г.Форд
Д.Стефенсон
ХІХ ғасырдағы ғылыми-техникалық дамудың бастапқы белесі болған әмбебап бу мәшинесін жетілдірген өнертапқыш:
Джеймс Уатт
Джон Кэй
Томас Эдисон
Александр Белл
Ұзақ тәжірибелердің арқасында болат өндірісінің құпиясын ашқан француз ғалымы:
Г.Бессемер
А.Реомюр
Дж.Харгривс
Дж.Стефенсон
Шойынды балқытып, болатқа айналдырудың жаңа тәсілін ойлап тапқан ағылшын өнертапқышы:
Г.Бессемер
А.Реомюр
Дж.Харгривс
Дж.Стефенсон
Ауылшаруашылығында, құрлықта, өзен мен теңіз көліктерінде «Бу мен темір» ғасыры деп сипатталған ғасыр:
XVIII ғасыр
XVII ғасыр
XVI ғасыр
ХІХ ғасыр
Өзінің алғашқы паровозын жасап, ұзындығы 56 км рельстік желіні құрған теміржол салынуына негіз болған ағылшын өнертапқышы:
Г.Бессемер
А.Реомюр
Дж.Харгривс
Дж.Стефенсон
1807 жылы тәжірибеде қолданысқа ие болған бірінші кемені жасаған американдық өнертапқыш:
Г.Форд
Р.Фултон
Р.Аркрайт
Д.Стефенсон
Англияда бу кемелері 1812 жылдан бастап қолданылса, Ресейде бу кемелері қолданыла бастады:
1813 ж
1820 ж
1815 ж
1816 ж
Евклидтік емес геометриясымен математика ғылымында төңкеріс жасаған ұлы орыс математигі:
Н.И.Лобачевский
М.Ломоносов
Н.Мечников
Д.Менделеев
Классикалық физиканың негізін салушы бүкіл әлемге танымал ағылшын математигі, физигі мен астрономы. Ол механиканың үш заңын ашып, бүкіләлемдік тартылыс күшін дәлелдеді. Сипатталған физикті анықтаңыз:
Иоганн Кеплер
Галилео Галилей
Исаак Ньютон
Майкл Фарадей
Физика ғылымында термодинамиканың дамуына маңызды үлес қосқан француз, неміс, ағылшын физиктері:
С.Карно
Ю.Р.Майер
Дж.Джоуль
М.Фарадей
Г.Лейбниц
Ол ағылшын физигі, электр тогының жылулық күшін анықтайтын заңды орнатып, газ молекулаларының қозғалыс жылдамдығын есептеді. Оның құрметіне жұмыс өлшемінің бірлігі, жыл мен энергияны саны оның атымен аталады:
Д.Менделеев
Ю.Р.Майер
Дж.Джоуль
А.М.Ампер
XVIII ғасырдың аяғында тұрақты электр тогының көзі - «гальваникалық батареяны» ойлап тапқан итальян физигі:
А.Вольт
А.Ампер
Дж.Максвелл
Г.Ом
ХІХ ғасырда электротехника саласында жұмыс істеген француз ғалымы: (магнетизм электр тогының болуына байланысты деген тұжырым авторы)
Г.Ом
Дж.Генри
А.Ампер
Т.Эдисон
ХІХ ғасырда электротехинка саласында жұмыс істеген ағылшын ғалымдары (бірі «найзағай әміршісі» аталса, екіншісі электромагниттік толқындар бар екендігін болжады):
Дж.Джоуль, А.Ампер
М.Фарадей, Дж.Максвелл
Дж.Генри, Т.Эдисон
М.Ломоносов, Н.Лобачевский
ХІХ ғасырда электротехника саласында жұмыс істеген американ ғалымдары (бірі магнитті жасады, екіншісі электр шамы мен фонограф авторы):
Дж.Джоуль, А.Ампер
М.Фарадей, Дж.Максвелл
Дж.Генри, Т.Эдисон
М.Ломоносов, Н.Лобачевский
Бұл ғалым физикалық химия саласында зерттеулер жүргізді, энергияның сақталу заңына, кометалар туралы ілімге, Жер қыртысының қасиеттері іліміне айрықша үлес қосты. Ол техниканың жиырмадан астам салаларын жетік білген. Сипатталған ғалымды анықтаңыз:
М.Ломоносов
А.Ампер
Д.Менделеев
Н.Лобачевский
Медицина мен техникада бірден қолданысқа енген х сәулелерін 1895 жылы ашқан неміс ғалымы:
А.Ампер
П.Кюри
Э.Резерфорд
В.Рентген
Электроника мен магнитизм туралы ілім – электродинамиканың негізін қалаушы көрнекті француз физигі, математик, химик. Негізгі электрлік шамалардың бірлік күші оның құрметіне байланысты аталды. Сипатталған ғалымды анықтаңыз:
П.Кюри
Г.Ом
А.Ампер
В.Рентген
Атом ядросы саласындағы зерттеулер мен радиоактивтілік ілімін ашқан көрнекті физиктер:
М.Складовская-Кюри
П.Кюри
Я.Бор
Э.Резерфорд
Д.Менделеев
ХІХ ғасырда ғалымдар атом ядросының құпиясын түсініп қана қоймай, әлемдік тану нәтижесінде жаңадан ашылған ғаламшарлар:
Плутон
Венера
Уран
Нептун
Жер
ХІХ ғасырдағы ең ірі жаңалықтардың бірі 1869 жылы химиялық элементтердің периодтық жүйесін құрған ғалым:
М.Ломоносов
А.Ампер
Д.Менделеев
Н.Лобачевский
Жаратылыстану дамуы нәтижесінде XVIII-XIX ғасырларда пайда болған тірі табиғат туралы жаңа ғылым:
Этнография
Биология
Топонимика
Эволюция
ХІХ ғасырда ғылымның ең маңызды жетістігі – табиғи іріктеу арқылы түрлердің шығуын түсіндіретін эволюция теориясының негізін қалаған:
Т.Мальтус
Г.Мендель
Л.Пастер
Ч.Дарвин
«Түрлердің шығу тегі» деп аталатын әйгілі еңбегінде жануарлар мен өсімдіктердің шығу тегі теориясын негіздеген:
Г.Мендель
Ч.Дарвин
Р.Кох
И.Мечников
Тұқымқуалаушылық туралы ілімнің негізін салушы австриялық биолог:
Т.Мальтус
Г.Мендель
Л.Пастер
Ч.Дарвин
Тұқымқуалаушылық ілімнің зерттейтін саласы мен тұқымқуалаушылық туралы ілімнің атауы:
Генетика, менделизм
Микробиология, пастеризация
Эволюция, дарвинизм
Радиация, радиоактивизм
Туберкулез таяқшаларын ашқаны үшін Нобель сыйлығымен марапатталған микробиолог:
Л.Пастер
Г.Мендель
Р.Кох
И.Мечников
Генетика ғылымына үлес қосқан микробиолог пен химик-микробиолог:
Р.Кох, Л.Пастер
Т.Мальтус, Ч.Дарвин
И.Мечников, И.Павлов
А.Попов, С.Морзе
Микробиологияның өзіндік ғылыми пән ретінде дамуына бастау берген француз ғалымы, ашудың (брожение) биохимиялық теориясын зерттеген ғалым:
Р.Кох
Г.Мендель
Л.Пастер
И.Павлов
«Бұл француз ғалымы иммунология мен микробиологияның негізін қалаушыларының бірі болды. Ол ғасырлар бойы анықталмай келген инфекциялық аурулардың себептерін ашты. Бірақ адамзат алдындағы оның еңбегі – жануарлар мен адамдардың ауруларына қарсы белсенді иммунизация үшін қолданылатын препараттар. Ол вакциналардың дайындау әдісі мен қолданылуын ойлап шығарған еді» Мәтінде сипатталған ғалымды көрсетіңіз:
Р.Кох
Л.Пастер
И.Мечников
Г.Мендель
Микробиологияның ғылым ретінде дамуына үлкен үлес қосқан, медицина тарихына иммунитет туралы теория енгізген үздік орыс ғалымы:
И.Павлов
Д.Менделеев
И.Мечников
М.Ломоносов
Адамдар мен жануарлардың жоғары жүйке қызметі туралы ілімнің негізін салушы орыс физиологі:
И.Павлов
Д.Менделеев
И.Мечников
М.Ломоносов
Ғылыми білім негізінде маңызды жаңалықтардың бірі болып табылатын алғаш телеграфтық желіні жасаған испан өнертапқышы:
С.Морзе
Ф.Сильва
А.Белл
Т.Эдисон
1836 жылы байланыстың түбегейлі жаңа түрі – телеграфты /суретте/ ойлап тапқан американдық ғалым, өнертапқыш:
С.Морзе
Ф.Сильва
А.Белл
Т.Эдисон
Электрлік аппараты кодталған нүктелермен және сызықшылармен сымдар арқылы хабарламаларды жіберудің негізін қалаған: /Ғасырдың соңында әлемнің бас қалалары телеграфтық байланыс арқылы жалғанды/
Л.Брайль
Ф.Сильва
С.Морзе
Т.Эдисон
Телефонның ойлап табылған жылы:
1880 ж
1890 ж
1900 ж
1876 ж
Радиоқабылдағышты, радионы 1895 жылы ойлап тапқан орыс физигі, өнертапқыш және электротехник:
С.Морзе
Л.Брайль
А.Попов
Т.Эдисон
Жаңа заманның басында Шығыс әлемнің ең бай және халқы тығыз орналасқан аймағы болып, Шығыста мануфактуралық қолөнер өндірісінің қанша пайызы өндірілді?
77%
50%
75%
87%
Әлемнің ең ірі деген әрқайсысында 100 миллионнан астам халқы бар 31 қаласының 25-і орналасты:
тлантика жағалауында
Шығыста
Батыс Еуропада
Африкада
«Қытайда ғылым мен мәдениет дамыды. Ғылымның түрлі салалары да дамып, әлемдік өркениетке өз үлесін қосты. Қытайдың ұлы фармаколог дәрігері атақты «Бэнь цао ганму» - «Ағаштар мен өсімдіктер туралы» атты трактатында 1800 әртүрлі дәрілік шөптер сипатталып және олардан дәрі жасаудың 10 мыңнан астам тәсілі (рецепт) көрсетілген. Бұл кітап көптеген шетел тілдеріне аударылған» Мәтінде сипатталған Қытайдың ұлы фармаколог дәрігері:
Сун Инсин
У Цзиньцзы
Ли Шичжэнь
Ли Дачжао
XVII ғасырда өмір сүрген Қытайдың ежелден бері жинақталып келген ауылшаруашылығы мен қолөнері саласындағы жетістіктерін қорытындылаған «Аспанның бергендері мен адамдардың ашқандары» атты кітабының авторы:
Сун Инсин
У Цзиньцзы
Ли Шичжэнь
Ли Дачжао
Қытай шеберлері тоқыма өндірісінде жіп иіретін білдектер (станок) ойлап шығарды. Тоқымашылар маталарға суреттер салып тоқуды білген, осындай матаға салынған суреттердің атауы:
Нецкэ
Сари
Кимоно
Кэсы
Қытайдың әр қаласы мен әр провинциясының бір немесе бірнеше көркемөнер туындысын өндірумен аты шығып, танымал болған тұста билік құрған әулеттер:
Юань, Чжоу
Шан-инь, Чжоу
Мин, Цин
Қытайдың классикалық романдарының бірі болған, Хань әулеті билігінің соңғы жылдарындағы тақ үшін күрес пен халық ерліктерін баяндаған «Үш патшалық» романының авторы:
Сун Инсин
Ло Гуаньчжун
Ли Шичжэнь
У Цзиньцзы
Қытай монахтарының Будданың отаны Үндістанға сапары туралы жазылған новелла болған У Чэньнің еңбегі:
«Батысқа саяхат» (Си ю цзи)
«Үш патшалық»
«Аспанның бергендері мен адамдардың ашқандары»
«Ағаштар мен өсімдіктер туралы»
Цин әулеті тұсында дүниеге келген ең бірінші сатиралық роман:
«Батысқа саяхат» (Си ю цзи)
«Конфуцийшілдердің ресми емес тарихы»
«Аспанның бергендері мен адамдардың ашқандары»
«Ағаштар мен өсімдіктер туралы»
Цин әулеті тұсында дүниеге келген ең бірінші романның авторы XVIII ғасырдың бірінші жартысында өмір сүрген, кедейленген атақты отбасында дүниеге келген әдебиетші:
Сун Инсин
Ло Гуаньчжун
Ли Шичжэнь
У Цзиньцзы
Дәстүрлі Қытай романының ең биік шыңы деуге болатын ең танымал, «Қызыл сарайдағы түс» романының авторы:
Сун Инсин
Цао Сюэцзин
Ли Шичжэнь
У Цзиньцзы
Батыстың философиялық еңбектерін аударумен айналысып, қытайлықтарға Дарвин ілімін таныстырған ұлы аудармашы:
Линь Шу
У Цзинцзы
Янь Фу
Сун Инсин
Қытайлық оқырмандар назарына 100-ден астам шет тіліндегі шығарманы ұсынған аудармашы:
Сун Инсин
Ло Гуаньчжун
Ли Шичжэнь
Линь Шу
Қытайдағы ірі сәулет өнерінің ескерткіші Мин және Цин әулеті императорларының «Жабық қала» немесе «Тыйым салынған қала» деп аталған сарай мен орналасқан қаласы:
Аспан храмы, Нанкин
Гугун сарайы, Пекин
Гугун сарайы, Гонгонг
Император сарайы, Эдо
«Қытайдағы «Жабық қала», «Тыйым салынған қала» деп аталған сарай ел астанасында Императорлық қалашықтың ортасында орналасқан. Осы құрылыстың ең бір ерекшелігі – бұл жерде бірде-бір пеш құбырын таба алмайсың. Сол кездің өзінде жылуды еденнен өткізген. Яғни, құбырлар жер астынан өткізілген. Сонымен қатар сол кезде сарай қызметшілері үйді жылыту үшін ерекше отын пайдаланған. Қазіргі таңда бұл құрылыс туристік орталыққа айналып отыр. Сонымен қатар осында «Соңғы император» фильмі түсірілген» Мәтінде сипатталған император сарайының атауы:
Аспан храмы
Көк храмы
Гугун сарайы
Боғдыхан храмы
XVIII-XIX ғасырларда қайта салынған храмдар ансамблінің ең ірі ескерткіштерінің бірі:
Аспан храмы
Көк храмы
Гугун сарайы
Боғдыхан храмы
Жапониядағы адам жанының құдіретін зерттейтін сингаку мектебін қалыптастырған синтоистік, конфуцийшілдік, буддистік ілімдер үйлестігінің көрнекті өкілі (дері):
Т.Тэдзима
Д.Накадзава
Кобаяси Исса
У Цзинцзы
Еса Бусон
Жаңа заманда Токугава әулеті билік еткен кезде ашылып еуропалық ғылымды игеруді бастаған жоғары оқу орны санын көрсетіңіз:
3
4
2
1
Жапониядағы жазушы новеллашы және драматург өкілдері:
Мацуо Басе
Ихара Сайкаку
Еса Бусон
Тикамацу Мондзаэмон
Кобаяси Исса
Жапонияда поэзияда үш жолды өлең хайку жанрында жазатын атақты жазушы (лар):
Мацуо Басе
Еса Бусон
Кобаяси Исса
Сун Инсин
Ихара Сайкаку
XVIII ғасырдың ортасына қарай жапонияда кеңінен тараған театр атауы:
Кхон
Аланкарн
Кабуки
Сяншэн
Капиталистік қатынастар дамыған Жапониядағы ұранды көрсетіңіз:
«Жапондық рух, батыстық техника»
«Батыстық рух, жапондық техника»
«Жапондық өнеркәсіп, қытайлық техника»
«Американдық техника, шығыстық рух»
Үндістанда Ұлы Моғолдар заманында өзіндік ерекшеліктерімен, архитектуралық құрылытарының ғажайып сәулетімен таңдандырған ескерткіштер орналасқан қала (лар):
Агра
Дели
Фатхпур
Сикри
Тегеран
Делиде мұсыламандық өркендеудің уағыздаушысы болған атақты гуманист-ойшыл, тарихшы, ақын:
Ахмад Абдур-Рахим Шах Валиулла
Калидаса
Рабиндранат Тагор
Мұхаммед Әли Джинна
XVII ғасырда Иранда (Сефевид әулеті) қала мәдениеті дамуы кезінде сәулетті сарайлар, мешіттер, медреселер салынған қала, жаңа астана:
Тегеран
Исфаһан
Тебриз
Шираз
XVII ғасырда тамаша архитектуралық сәулет өнерінің көрінісі бола алатын шахтың сарайы:
«Гугун сарайы»
«Гюльхане»
«Чехиль-сутун»
«Тыйым салынған қала»
XVII ғасырда астанасын әлемдегі ірі сауда орталығына айналдырмақ болып, қалаға армян саудагерлері мен қолөнершілерін көшіріп әкелген билеуші:
І Исмаил
І Тахмасп
Нәдір шах
І Аббас
Иран тоқымашыларының қолынан шыққан дүниежүзіне белгілі, әсіресе, француздар ерекше бағалаған жібек, барқыт маталармен қатар тоқылған атақты екіжақты мата:
Парча
Сырмақ
Шыт
Атлас
Еуропаға атақты кілемдерімен танымал болған Иранның қаласы:
Хорасан
Самарқан
Мешхед
Керман
Индустриалдық қоғамдағы шығыстық ағартушылық үдерісі өркендеді. Осы кезеңдегі ағартушылық дәуірдің көш басында тұрған зиялылар: Рифаа ат-Тахтави
Үндістан
Египет
Ливан
Иран
Индустриалдық қоғамдағы шығыстық ағартушылық үдерісі өркендеді. Осы кезеңдегі ағартушылық дәуірдің көш басында тұрған зиялылар: Фукудзава Юкити
Ливан
Иран
Түркия
Жапония
Индустриалдық қоғамдағы шығыстық ағартушылық үдерісі өркендеді. Осы кезеңдегі ағартушылық дәуірдің көш басында тұрған зиялылар: Мальком хан
Үндістан
Египет
Ливан
Иран
Индустриалдық қоғамдағы шығыстық ағартушылық үдерісі өркендеді. Осы кезеңдегі ағартушылық дәуірдің көш басында тұрған зиялылар: Рам Мохан Рай
Үндістан
Египет
Ливан
Иран
Индустриалдық қоғамдағы шығыстық ағартушылық үдерісі өркендеді. Осы кезеңдегі ағартушылық дәуірдің көш басында тұрған зиялылар: Бутрус-әл-Бустани
Үндістан
Египет
Ливан
Иран
Индустриалдық қоғамдағы шығыстық ағартушылық үдерісі өркендеді. Осы кезеңдегі ағартушылық дәуірдің көш басында тұрған зиялылар: Намык Кемал
Ливан
Иран
Түркия
Жапония
Цин әулеті тұсында дүниеге келген ең бірінші сатиралық роман «Конфуцийшілдердің ресми емес тарихы» еңбегінің авторы:
Сун Инсин
Ло Гуаньчжун
Ли Шичжэнь
У Цзиньцзы
