wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Ғылыми этика және зерттеу мәдениеті

Total questions: 15

Worksheet time: 8mins

Name
Class
Date
1.

Ғылыми этика дегеніміз не?

a)

Ғылым саласындағы моральдық реттеу ерекшелігін зерттейтін пән.

b)

Ғалымдар арасындағы моральдық реттеу ерекшелігін зерттейтін пән.

c)

Ғылым мен қоғам арасындағы қарым-қатынасты реттейтін нормалар жиынтығы.

d)

Жоғарыда аталғандардың барлығы дұрыс.

2.

Төмендегідердің қайсысы мәтінге сәйкес ғылыми қауымдастық этикасының негізгі принциптеріне жатпайды?

a)

Ақиқаттың өзіндік бағалылығы.

b)

Ғылыми нәтижелерді коммерцияландыру.

c)

Ғылыми шығармашылық еркіндігі.

d)

Ғылыми нәтижелердің ашықтығы.

e)

Ғылыми білімнің жаңалығына негізделу.

3.

«Универсализм» немесе ақиқаттың өзіндік бағалылығы принципі бойынша ғалымның қызметі нені көздеуі тиіс?

a)

Мемлекеттік қаржыландыру алу.

b)

Жеке немесе топтық мүдделерден тәуелсіз, объективті білім іздеу.

c)

Атаққа тез жету.

d)

Мемлекет саясатын қолдау.

4.

Ғылым жетістіктердің ашықтығын (жалпыға бірдей болуы) принципі нені білдіреді?

a)

Ғалым өзінің фундаменталды нәтижелерін пайдалану үшін сыйақы талап ете алады.

b)

Фундаменталды зерттеулердің нәтижелері зияткерлік меншігі емес және бүкіл адамзатқа тиесілі.

c)

Ғалым патент алғанға дейін өз ашуларын құпия сақтауға міндетті.

d)

Ғылыми мақалалар тек ғылыми институт платформасында жариялануы керек.

5.

Мерон бойынша күнделікті ғылыми қызметті реттейтін нормаларға төмендегілердің қайсысы жатады?

a)

Жас ғалымдардың ғылыми өсуіне белсенді ықпал ету.

b)

Деректерді алу және іріктеу ережелерін қатаң сақтау.

c)

Бәсекелестердің жұмысына кедергі жасамау міндеттемесі.

d)

Басқалардың еңбегін адал тану (сілтеме жасау).

e)

«Жүйелі скептицизм» ережесі.

6.

«Жүйелі скептицизм» ережесі нені білдіреді?

a)

Тек бәсекелестердің жұмысын сынау.

b)

Өзінің және өз командасының нәтижелері бойынша туындаған күмәндерге ашықтық.

c)

Барлық қолданыстағы теорияларға міндетті түрде күмән келтіру.

d)

Гипотезаларды жариялаудан бас тарту.

7.

Зерттеудегі қатысушыларға қатысты негізгі этикалық талаптардың бірі:

a)

Қатысушылардың барлық жеке деректерін максималды ашықтықпен жариялау.

b)

Зерттеуге қатысушылар және олардың деректеріне қатысты құпиялықты сақтау.

c)

Қатысушыларды міндетті түрде қаржылық сыйақымен марапаттау.

d)

Тек есе айқын қатысушыларды қолдану.

8.

Зерттеу жүргізу кезіндегі этикалық талаптарға төмендегілердің қайсысы жатпайды?

a)

Шынайылық (нәтижелерді жасыруға немесе бұрмалауға тыйым).

b)

Объективтілік (біржақтылыққа жол бермеу).

c)

Ұқыптылық пен мұқияттылық.

d)

Заңдылық (мекеме ережелері мен мемлекеттік заңдарды сақтау).

e)

Бастапқы гипотезаны міндетті түрде растау.

9.

Мәтіндегі тапсырма логикасы бойынша қай әрекет плагиат саналмайды?

a)

Жалпыға белгілі фактіні сілтемесіз қолдану (мысалы, ЖерЖер КүндіКүнді айналадыайналады ).

b)

Мақаладағы абзацты сілтеме және тырнақшасыз көшіру.

c)

Өз зерттеуінің нәтижелерін баяндау.

d)

Авторды көрсетіп, тікелей дәйексөз алу кезінде тырнақшасыз идеяны қолдану.

10.

Зерттеулерде зияткерлік меншікті құрметтеу мынады талап етеді:

a)

Олардың жұмысын, идеясын немесе деректерін қолданған кезде авторларға сілтеме жасау.

b)

Тек жарияланған жұмыстарға сілтеме жасау.

c)

Кез келген дәйексөзге жазбаша рұқсат алу міндеттілігі.

d)

Плагиаттан аулақ болу.

11.

Көптеген елдерде зерттеу жүргізу үшін этикалық комитеттің рұқсатын не үшін қажет?

a)

Жұмыстың жоғары ғылыми деңгейін кепілдеу үшін.

b)

Зерттеудің коммерциялық әлеуетін бағалау үшін.

c)

Зерттеуге қатысушылардың құқықтарын, қауіпсіздігін және әл-ауқатын қорғау үшін.

d)

Нәтижелерді жариялау процесін жеделдету үшін.

12.

«Ғылыми білімнің жаңалығы» принципі нені білдіреді?

a)

Ғылым үздіксіз жаңарып, білім жинақтау арқылы дамиды.

b)

Ескі ғылыми жұмыстар барлық құндылығын жоғалтады.

c)

Ғалым жылына кем дегенде бір мақала жариялауы керек.

d)

Фундаменталды білім ескірмейді.

13.

Ғылыми шығармашылық еркіндігі принципі мынаны білдіреді:

a)

Ғалым өз зерттеулері үшін ешқандай жауапкершіліктен толық босатылған.

b)

Ғалым үшін тыйым салынған тақырыптар немесе зерттеу салалары жоқ.

c)

Ғалым өз пәнінің әдістері мен нормаларын елемеуі мүмкін.

d)

Зерттеу нәтижелерін тексерудің қажеті жоқ.

14.

Мәліметке сәйкес, ғылыми нәтижелердің шындығын анықтаудағы «жоғарғы төреші» болып табылады:

a)

Мемлекеттік ғылыми комитет.

b)

Зерттеудің авторы.

c)

Ғылыми жетекші.

d)

Әлемдік ғылыми қауымдастық.

15.

Фундаменталды зерттеулер туралы қай тұжырым дұрыс?

a)

Олардың нәтижелері авторлық құқықпен қорғалған, және автор оларды пайдалануға тыйым сала алады.

b)

Олардың нәтижелері нақты институттың зияткерлік меншігі болып табылады.

c)

Олардың нәтижелеріне зияткерлік меншіктің құқықғы қолданылмайды, олар жария қолжетімді.

d)

Оларды пайдалану үшін әрқашан авторға роялти төлеу керек.