ai 3

Front

17. Тілдік модельдер кезеңі. Генеративті модельдердің білім беруде қандай артықшылықтары бар?

Back

Тілдік модельдер кезеңі – жасанды интеллекттің табиғи тілді түсіну, өңдеу және мәтін генерациялау мүмкіндіктерінің қарқынды дамыған уақыты. GPT, BERT, LLaMA сияқты модельдер мәтінді талдап, сұрақтарға жауап беру, мазмұн жазу, аударма жасау сияқты тапсырмаларды орындай алады.

Генеративті модельдердің білім берудегі артықшылықтары:

• тапсырмалар мен түсіндірмелерді автоматты құру;

• оқушыларға жеке дара оқу жолын ұсыну;

• күрделі тақырыптарды қарапайым тілмен түсіндіру;

• мұғалімнің жүктемесін азайту

• шығармашылық жұмыстарды тез құрастыру

Front

18. Агенттің негізгі компоненттерін сипаттаңыз

Back

Жасанды интеллект агенті 3 негізгі компоненттен тұрады:

1. Қабылдау жүйесі (Perception) – ортаны сенсорлар арқылы қабылдау (камера, мәтін, микрофон).

2. Шешім қабылдау модулі (Decision making) – логика, модельдер, алгоритмдер көмегімен жағдайды талдап, қандай әрекет жасау керегін анықтайды.

3. Орындаушы жүйе (Action) – агенттің сыртқы ортаға әсер етуі (жауап беру, қозғалу, әрекет жасау).

Бұл үш компонент бірге агенттің “ақылды” жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.

Front

19. Қазақстандағы ЖИ заңнамалық реттеу қалай жүзеге асады?

Back

Қазақстанда ЖИ заңнамалық реттеу біртіндеп қалыптасуда. Негізгі бағыттар:

• Цифрлық даму министрлігі ЖИ стандарттарын және этикалық қағидалар жобаларын әзірлейді.

• “Цифрлық Қазақстан” бағдарламасы аясында ЖИ енгізу бағыттары көрсетілген.

• Дербес деректер туралы заң ЖИ жүйелерінде жеке ақпаратты қорғауды реттейді.

• 2024–2025 жылдары ЖИ туралы арнайы заң жобасы дайындалуда.

Реттеу негізінен қауіпсіздік, ашықтық, жеке деректерді қорғау, этиканы сақтау бағытында жүреді.

Front

20. Жасанды интеллекттің дәуіріндегі мүмкіндіктері. Қазіргі ЖИ жағдайы қандай?

Back

Қазіргі ЖИ өте жылдам дамып жатыр. Мүмкіндіктері:

• мәтін, сурет, видео генерациялау;

• күрделі есептерді шешу;

• медициналық диагностикаға көмектесу;

• автономды көліктер, роботтар;

• деректерді талдау және болжау.

Бүгінде ЖИ тек көмекші құрал емес, көптеген салаларда маман деңгейінде жұмыс істей алады. Генеративті модельдер адам тілін жақсы түсініп, шығармашылық тапсырмаларды орындайды.

Front

21. ЖИ дамуының негізгі трендтері

Back

Үлкен тілдік модельдер (LLM) – GPT, Claude, Gemini.

• Мультимодальды ЖИ – мәтін, сурет, аудио, видеоны бірге өңдеу.

• Генеративті ЖИ – сурет, 3D модель, музыка, видео жасау.

• Автономды агенттер – өздігінен тапсырмаларды орындау.

• Медицинада, білімде, бизнесте интеграцияның күшеюі.

• ЖИ этикасы мен заңнамасының дамуы.

Front

22. Білім берудегі ЖИ болашағы. ЖИ қолданудағы басты қауіптер қандай?

Back

Болашағы:

• жеке дара білім беру;

• автоматты бағалау;

• виртуалды репетиторлар;

• мұғалімдерге көмекші интеллектуалды жүйелер;

• интерактивті оқу материалдарын автоматты құру.

Басты қауіптері:

• плагиат пен әділ бағалау мәселесі;

• жалған ақпарат (галлюцинация);

• оқушының ЖИ-ға тым тәуелді болуы;

• жеке деректердің қауіпсіздігі;

• модельдердің қателігі немесе қалыпқа сай емес жауабы.

Front

23. Қазақстан ЖИ дамыту үшін қандай қадамдар жасауда?

Back

Қазақстан бірнеше маңызды қадамдар атқаруда:

• Ұлттық ЖИ орталықтарын құру;

• Цифрлық Қазақстан бағдарламасы;

• білім беру саласында ЖИ пәндерін енгізу;

• IT мамандарды даярлау үшін гранттарды көбейту;

• мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру;

• деректер платформаларын дамыту (Data Hub).

Сонымен қатар, ЖИ-ды реттейтін заң жобасы дайындалуда.

Front

24. Компьютерлік көру жүйелері және олардың қолданылуы

Back

Компьютерлік көру – машиналарға суреттерді, бейнелерді “көру” және түсіну қабілетін беретін ЖИ саласы.

Қолданылуы:

• бейнебақылау жүйелері;

• адамды тану, бетті анықтау;

• автономды көліктердің жолды тануы;

• медицинада рентген, МРТ талдау;

• өндірісте ақау анықтау;

• ауыл шаруашылығында өсімдікті бақылау;

• робототехникада бағыттау.