6 сынып Жаратылыстану тк

Нормандардың теңіз саяхаттары.

01.10.2020

VIII-XIғғ

Еуропаның Солтүстік - батысын Скандинавия түбегін жайлаған халықтарды батыс еуропалықтар нормандар деп атаған. Норман - герман тайпаларының тілінде солтүстік адамы (норд - солтүстік, манн-адам) деген сөз. Нормандар ежелгі жылнамаларына варягтар деген атпен енген.

Multiple Select

Скандинавия түбегін жайлаған халықтарды батыс еуропалықтар қалай атаған?

• германдар

• нормандар

• гректер

Multiple Select

Норман-герман тайпаларының тілінде қандай мағына береді?

• оңтүстік адамы

• солтүстік адамы

• шығыс адамы

Нормандар айналысқан

• балық және теңіз аңдарын аулау кәсібімен

• Мұхит айдынында еркін жүзе алатын кемелер жасаған

• Норман теңізшілері дауыл жиі соғатын, салқын солтүстік теңіздерді шарлап алысқа жүзіп барған. (Ақ теңізге шыққан)

• Балық пен аң терілерін айырбастап, сауда жасаған.

Multiple Choice

Нормандар немен айналыспаған?

• балық аулаумен

• теңіз аңдарын аулаумен

• сауда жасаумен

• мал шаруашылығымен

• кеме жасаумен

Викингтер (Варягтар)

Викингтер

Нормандардың арасынан батыл теңіз қарақшылары көп шыққан. Жағалаудағы кемежай қалаларды тонау үшін арнайы жасақталып жорыққа шыққандар Скандинавияның өз жерінде викингтер деп аталған. Викингтер Скандинавиядан Пиренейге дейін қалалар мен селоларды аяусыз тонап, өртеп, адамдарын қырып, жойған. Гибралтар бұғазы арқылы Жерорта теңізіне кіріп, Испания мен Италия жағалауындағы кемежай қалаларды тонаған. Шығыста Балтық теңізіне кіріп, Фин және Рига шығанақтарын еркін жайлаған. Осы жердегң өзендерді өрлеп, бүкіл Шығыс Еуропаға көктей өткен. Византияға дейін жеткен.

Open Ended

Викингтер жайлаған жерлер

867 жылы

нормандардың Фарер аралдарына бара жатқан бір кемесін дауыл солтүстік-батысқатқарай алып кеткен. Дауыл басылғанда теңізшілер бұрын белгісіз таулы жерден барып шыққанын көрді. Жағаны айнала жүзіп оның үлкен арал екенін анықтайды. Шағын құрлықтың көп жерін басфн қар мен мұз жапқан таулар алып жатыр. Алғаш көргендер оған "Қарлы жер" деген ат береді.

Open Ended

Қарлы жер деп аталу себебін түсіндір?

Исландия - мұзды Жер

Аралға Норвегиядан шыққандар қоныстана бастайды. Кейінгі жылдары қар қалың түсіп, материктен әкелінген мал қырылып қалады. Аяз шығанақтарды кеме жүзуге келтірмей, қатырып тастайды. Тау беткейлері мен жазықтарда қардан ашық жер қалмайды. Қайда қарасаң да ақ қар, көк мұз! Соған қарап, қоныстанушылар аралдың атын өзгертіп, Исландия - Мұзды Жер деп атайды.

Multiple Select

Исландия - Мұзды Жер деп аталу себебі?

• бықыған балық пен аң болуына байланысты

• Қайда қарасаң да ақ қар, көк мұз болуына байланысты

• Тау шыңдарында мәңгі ақ қар болуына байланысты