8 сынып Тұқымқуалаушылық және өзгергіштік заңдылықтары

Тұқымқуалаушылық және өзгергіштік заңдылықтары

Тақырып: Мәдени өсімдіктер мен үй жануарларының шығу орталықтары

8 сынып биология

Биология пәні мұғалімі: Мұрзағали Ш

Николай Иванович Вавилов

Еңгебінің құндылығы мәдени өсімдіктердің барлық географиялық аймақтарға бірдей тараламайтынынжәне әр дақылдың өзінің шығу орталығы болатынын анықтауы.

Мәдени өсімдіктердің 7 шығу орталығы

Кіші Азия,

Орта Азия,

Иран,

Ауғанстан,

Солтүстік-Батыс Үнді

•Үнді

•Үндіқытай

•Тропикалық

•Азия

Тропикалық (Оңтүстік Азия )

күріш, қант қамысы.көптеген жеміс және көкөніс дақылдары.

Шығыс Азия

соя, тары, жеміс және көгөніс дақылдары

Оңтүстік - Батыс Азия

бидай, қарабидай, көптеген дәнді және бұршақ дақылдар, жүзім, жемісті дақылдар

Жерорта теңізі

көптеген жемшөптік өсімдіктер беде, біргүлді жасымық көптеген көгөніс дақылдары, зәйтүн

Абиссин - дәнді дақылдар

бананның 1 түрі, майлы өсімдік- ноқат, бидайдың және арпаның ерекше формалары

Орталық Америка

жүгері, ұзынталшықты мақта, какао, асқабақ тұқымдасы, үрме бұршақ.

Аңды (Оңтүстік Америка )

картоп тәрізді көптеген түйнекті өсімдіктер, кейбір дәрілік өсімдіктер хин ағашы және т.б

Қолға үйретілген жануарлардың шығуы

• Үнді және африка елдері орталығы

• Жерорта теңізі орталығы және азия, орталық азия 

• Оңтүстік Америка орталығы

• Жерорта теңізі орталығы

• Африка елдері орталығы

• Қытай - Малай орталығы

Сабақты бекіту: 1-тапсырма

Мәдени өсімдіктердің шығу орталықтарын сәйкестендіру.

Дескриптор: Мәдени өсімдіктердің шығу орталықтарын сәйкестендіреді.

Жауабы:

Тропикалық  (Оңтүстік Азия ) Күріш, қант қамысы

Шығыс азия Соя, тары

Оңтүстік  Батыс Азия Бидай, жүзім

Оңтүстік Америка Картоп тәрізді көптеген түйнекті өсімдіктер

Multiple Choice

Дүниежүзіндегі мәдени өсімдіктердің шығу тегін зерттеп мәдени орталықтарын ашқан ғалымды анықта 

• Н.И.Вавилов

• Г.Д.Карпеченко

• И.В. Мичурин

• В.О.Коввлевский

Multiple Choice

Күріш ,қант қамысы,қара бұрыш ,цитрус жемісі т,б мәдени өсімдіктердін шығу орталығын анықта

• Шығыс Азия

• Оңтүстік Азия

• Жерорта теңізі

• Оңтүстік Батыс Азия

Multiple Choice

Мүйізді ірі қара,жылқы ,қой ,ешкі,шошқа, үйрек ,Ніл қазы, бір өркешті түйе ,көгершін бал аралары жануарлары пйда болған қолға үйрету орталықтарын анықта

Дұрыс жауап саны -2

• Қытай малай орталығы

• Анд және Африка орталығы

• Оңтүстік Батыс Азия орталығы

• Жерорта Теңізі орталығы

• Үнді орталығы

Open Ended

Кері байланыс