Search Header Logo
Ocena materiału siewnego

Ocena materiału siewnego

Assessment

Presentation

Professional Development

University

Hard

Created by

Monika Kacprowska

Used 7+ times

FREE Resource

13 Slides • 12 Questions

1

Polowa i laboratoryjna ocena materiału siewnego

media

2

Ocena materiału siewnego

Aby odmiana uprawna w postaci nasion trafiła do rolnika musi przejść następujące procedury kontrolne:

  • ocenę polową plantacji nasiennych
  • laboratoryjną ocenę nasion
  • ocenę tożsamości nasion i czystości odmianowej,
  • ocenę cech zewnętrznych jakości nasion .

3

Ocena polowa plantacji nasiennych

Celem zorganizowanego nasiennictwa jest wyprodukowanie materiału siewnego jednolitego odmianowo, zdrowego, dorodnego, czystego i o odpowiedniej zdolności kiełkowania. Aby nie wprowadzić do obrotu handlowego nieodpowiedniego materiału siewnego, konieczna jest ocena plantacji nasiennych oraz zebranych nasion. Nadzór nad tym sprawują Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Roślin i Nasiennictwa (WIORN). Ponieważ część oceny przeprowadza się na plantacji, a część w laboratorium. Podstawą do przeprowadzenia oceny polowej jest wniosek zachowującego odmianę w przypadku odmian objętych prawem lub podmiotu prowadzącego obrót materiałem siewnym złożonym do WIORN.

4

Ocena polowa plantacji nasiennych

Odmiana zgłoszona we wniosku musi znajdować się we wspólnym katalogu Roślin Rolniczych a nasiona użyte do siewu muszą mieć tzw. ciągłość kwalifikacyjną lub pochodzić w prostej linii z materiału matecznego, a materiał siewny każdego pokolenia uzyskać pozytywne świadectwo. Ocenę polową przeprowadzają urzędowi kwalifikatorzy. Ich obowiązkiem jest sprawdzenie na podstawie dokumentów pochodzenia nasion lub sadzeniaków oraz ciągłości kwalifikacyjnej a na plantacji stwierdzenie wymagań izolacji, czystości i jednolitości odmianowej, oceny zdrowotności i ogólnego rozwoju roślin oraz zachwaszczenia.

5

Ocena polowa plantacji nasiennych

Termin przeprowadzania lustracji polowych powinien być dostosowany do fazy wegetacji gatunków (grup) w której ujawnia się najwięcej wad wpływających na materiał siewny. Najczęściej jest to pełnia kwitnienia roślin i początek dojrzewania nasion, np. zbóż Plantacje ziemniaka kontroluje się dwukrotnie, a obsadzone materiałem matecznym trzykrotnie ze względu na ocenę zdrowotności. Pierwsza lustracja przypada w okresie ,gdy rośliny osiągają wysokość 15-20 cm, drugi raz kontrolę przeprowdza się w okresie kwitnienia roślin i po raz trzeci 2-3 tygodnie później. Oceny stanu plantacji nasiennych dokonuje się w tzw. jednostkach kwalifikacyjnych.

6

Ocena polowa plantacji nasiennych

Jednostki kwalifikacyjne wyznaczane są w taki sposób aby reprezentowały całą powierzchnię plantacji nasiennych poddanej ocenie polowej. W zależności od kategorii materiału siewnego i gatunku roślin wynoszą one od 10 - 50 m2. Liczba jednostek kwalifikacyjnych zależy od wielkości plantacji. Liczba i rodzaj wad zauważonych w trakcie lustracji polowej w porównaniu z obowiązującymi normami są podstawą do oceny plantacji. Urzędowy kwalifikator wystawia świadectwo oceny polowej z decyzją zakwalifikowania lub dyskwalifikacji plantacji.

7

Laboratoryjna ocena nasion.

Wstępną ocenę nasion, po ich doczyszczeniu, przeprowadza firma (przedsiębiorstwo) które skupuje materiał siewny od plantatorów. Próbki do oceny pobierają próbobiorcy danego zakładu, a analizy na potrzeby własne wykonuje przyzakładowe laboratorium. Na podstawie uzyskanych wyników ustalane są zabiegi uszlachetniające materiał siewny nasiona np. otoczkowanie, taśmowanie. Oceny laboratoryjnej w celu określenia stopnia kwalifikacji i jakości nasion dokonują laboratoria WIORN zwane "laboratoriami urzędowymi". W ocenie laboratoryjnej oznacza się: wilgotność, czystość, zdolność kiełkowania nasion oraz zanieczyszczenia materiału siewnego, masę tysiaca nasion.

8

Laboratoryjna ocena nasion

Próby materiału siewnego do oceny laboratoryjnej pobierają upoważnieni przez wojewódzkiego inspektora pracownicy WIORN zwani "urzędowymi próbobiorcami". Po sprawdzeniu dokumentacji i jednolitości partii nasion, pobierane są ze skrzyń worków i pryzm próbki pierwotne za pomocą próbomierzy. Z połączenia próbek pierwotnych powstaje próbka ogólna. Z niej wydziela się próbkę średnią, którą pakuje się do woreczków płóciennych, a następnie zabezpiecza plombą lub pieczęcią. Na opakowaniu trwale przymocowuje się etykietę z danymi: nazwa gatunku i odmian, stopień kwalifikacji, numer partii nasion, wielkość partii i data pobrania oraz nazwisko i imię próbobiorcy. Przy pobraniu sporządzony jest protokół w którym dodatkowo wpisuje się informacje z przeprowadzonej oceny polowej oraz liczbę pobranych próbek.

9

Próbomierze do pobrania nasion zbóż, pasz.

media

10

Laboratoryjna ocena nasion

W ocenie laboratoryjnej wartość nasion określa się za pomocą przyjętych wskaźników. Ocena musi być tak wykonana, aby przy powtarzaniu badań w tym samym lub innym laboratorium otrzymać zgodne wyniki. Materiał siewny oceniany jest na podstawie dwóch próbek. Jedna z nich , pobrana jest w szczelnym i i dobrze wypełnionym opakowaniu szklanym, służy do oznaczenia wilgotności. Oznaczana jest nie później niż dwa tygodnie po pobraniu nasion. Wilgotność oblicza się z różnicy masy próbki przed zakończeniem suszenia i po jego zakończeniu. Wilgotność wyraża się jako procentową zawartość wody w nasionach w stosunku do ich masy.

11

Laboratoryjna ocena nasion

Nasiona w drugiej próbce ( zapakowane w woreczku) poddane są badaniom organoleptycznym - barwa, połysk, zapach a następnie wyznacza się tzw. próbkę laboratoryjną. Jej wielkość zależy od gatunku/ grup nasion np. dla zbóż jest to 100g, dla rzepaku 10g, dla koniczyn- 2 g. Najpierw oznacza się czystość tj.% zawartość nasion czystych w całej próbce. Nasionami czystymi są wszystkie nasiona badanego gatunku bez względu na stopień ich wykształcenia. Odrzuca się nasiona silnie uszkodzone stanowiące mniej niż połowę nasiona lub silnie zdeformowane przez choroby i szkodniki. Do zanieczyszczeń zalicza się silnie uszkodzone nasiona danego gatunku, kawałki łodyg, plewy, kamyki, grudki ziemi, piasek -ich udział wyrażony jest w % masy próbki.

12

Laboratoryjna ocena nasion

W celu oznaczenia zdolności kiełkowania z nasion czystych odlicza się 100 nasion (bez wybierania) i umieszcza do skiełkowania na zwilżonej bibule kiełkowników. Warunki uwilgotnienia, temperatury, naświetlenia i czas kiełkowania określają normy. Wstępnie obliczana jest szybkość skiełkowania czyli energia kiełkowania - jako średnia z 4 powtórzeń. Przykładowo dla odmian pszenicy ocenę energii kiełkowania ocenia się po 4 dniach. Liczenie powtarza się gdy wszystkie żywe nasiona mogły wykiełkować. . Obliczona średnia z 4 powtórzeń wszystkich od początku skiełkowanych nasion wyraża się w % zdolność kiełkowania. Wartość ta określ, ile ze 100 czystych nasion wysianych w polu może w sprzyjających warunkach skiełkować.

13

Laboratoryjna ocena nasion

Zdrowotność można oceniać różnymi metodami w zależności od biologii patogena i gatunku rośliny. Metoda makroskopowa pozwalana wydzielenie z próbki nasion torebek śnieci, cyst nicieni. stosuje się również testy bibułowe, agarowe.

Masa 1000 nasion jest wskaźnikiem dorodności nasion, oznaczana jest z nasion czystych na podstawie masy 500 szt. Do gatunków o masie 1000 nasion do 10g wynik podaje się z dokładnością do 0,01 g a dla gatunków o masie powyżej 10g -do 0,1g. Na podstawie wyników badania próbek materiału siewnego podmiot dokonuje oceny wystawia świadectwo oceny laboratoryjnej. Swiadectwo zawiera takie dane jak: wyniki oznaczeń, stopień kwalifikacji oraz klasę jakości materiału siewnego a w przypadku dyskwalifikacji - jej przyczynę

14

Multiple Choice

Wielkość jednostek kwalifikacyjnych i ich powierzchnie zależą od kategorii materiału siewnego i gatunku roślin (wynoszą od 10 - 50 m2) a ich liczba zależy od.

1

wielkości plantacji

2

od liczby i rodzaju wad zauważonych w czasie lustrowania

15

Multiple Choice

Kto przeprowadza ocenę polową plantacji nasiennej?

1

próbobiorca

2

kwalifikator

16

Multiple Choice

Jaki organ sprawuje nadzór nad obrotem materiału siewnego?

1

Ministerstwo Rolnictwa

2

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa

3

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

4

Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa

17

Multiple Select

Jakie procedury kontrolne musi przejść odmiana uprawna w postaci nasion aby trafiła do rolnika?

1

ocenę polową plantacji nasiennych

2

laboratoryjną ocenę nasion,

3

ocenę tożsamości i czystości odmianowej,

4

ocenę cech zewnętrznych jakości nasion.

18

Multiple Select

Termin przeprowadzania lustracji powinien być dostosowany do:

1

terminów we wniosku

2

fazy wegetacji gatunków roślin

3

faz w których ujawnia się najwięcej wad rozwojowych.

19

Multiple Select

W jakich fazach rozwojowych przeprowadza się lustrację u zbóż

1

gdy rośliny mają 15-20 cm

2

w fazie kwitnienia

3

w fazie strzelania w źdźbło

4

na początku dojrzewania

20

Multiple Choice

Próbka materiału siewnego w ocenie laboratoryjnej pobrana w szczelnym opakowaniu np. słoiku służy do oznaczenia ...

1

barwy, zapachu

2

wilgotności

3

zdrowotności

4

energii kiełkowania.

21

Multiple Choice

Wielkość próbki w ocenie laboratoryjnej dla zbóż wynosi:

1

2g

2

1000g

3

100g

4

10g

22

Multiple Choice

Ocena organoleptyczna polega na sprawdzeniu

1

wilgotności, zapachu

2

zdrowotności, masy tysiąca nasion

3

barwy, połysku

23

Multiple Choice

Masę tysiąca nasion oznacza się z:

1

całej próbki nasion

2

z nasion czystych

24

Multiple Choice

Na podstawie wyników badania próbek materiału siewnego w ocenie laboratoryjnej wydawane jest

1

świadectwo oceny polowej

2

świadectwo oceny laboratoryjnej.

3

świadectwo oceny polowej i laboratoryjnej

25

Multiple Choice

Próbki do określenia stopnia kwalifikacji i klasy jakości materiału siewnego pobierają:

1

próbobiorcy

2

kwalifikatorzy

Polowa i laboratoryjna ocena materiału siewnego

media

Show answer

Auto Play

Slide 1 / 25

SLIDE