yetersizlik t. ve k. görme ytrszl araç gereçler

Kaynaştırma Eğitimi Alan Görme Yetersizliği Olan Çocuklar İçin Etkinlikler

Öğrenme Merkezlerinde Yapılan Etkinlikler

Drama çalışmaları (farklı ses teknikleri, rol alma vs.) oyun, uygulamalı mutfak çalışmaları, evcilik oyunları, ayrıca farklı boyutlardaki bloklarla, yap-boz oyuncakları ile oyunlar zihinsel ve motor gelişimleri için oldukça faydalıdır.

Öğrenme merkezlerinde (evcilik, blok köşesi gibi) grupla oynanan oyunlarda çocukların sosyal gelişimi ve iletişim becerilerinin gelişimini destekleyecektir.

Bloklar ve yap-boz oyuncakları görme yetersizliğinden etkilenen çocukların zihinsel ve motor gelişimlerini destekler.

Görme yetersizliği olan çocuklar için önemli olan güvenlik önlemleri alınmış materyallerin kullanılmasına dikkat edilmelidir.

Sanat Çalışmaları

• Farklı tekniklerle uygulanan boya çalışmaları baskı çalışmaları, diğer çocuklarda olduğu gibi görme yetersizliği olan çocuklarında uygulayabileceği etkinliklerdir.

• Bu etkinlikler çocukların dokunma duyularının gelişimi için oldukça etkilidir.

Türkçe Etkinlikleri

Türkçe etkinliklerinde yapılan çalışmalar çalışmaları, görme yetersizliği olan çocukların sözel ve dil alanının gelişiminde çok önemlidir.

Görme yetersizliğinde tik (sallanma, gözünü ovuşturma, başını sağa sola çevirme gibi stereotipik davranışlar) oluşmasını engellemek, donuk yüz ifadesine sahip olmalarını en aza indirmek ve duygularını ifade edebilmeleri için müzik ve yaratıcı drama çok etkili bir alandır.

Drama Çalışmaları

Çocuklar dramatik oyunlar sırasında duygu ve düşüncelerinin yanı sıra korku ve özel ilgilerini de ortaya koyarlar.

Drama sayesinde çocuk hareketlerinin farkında olacak, bedenini etkin şekilde kullanacak ve bağımsız hareket yapmaktan da memnun olacaktır. Yeteneklerini fark edecek kendini daha rahat ifade edebilecektir.

Müzik Etkinlikleri

Müzik etkinliklerinde yapılan çalışmalar görme yetersizliği olan çocuklar için de uygun olan müzik etkinlikleridir. Görme yetersizliği olan çocuğu bir etkinliğe katmak, harekete geçirmek ve etkin olmasını sağlamak için duyularının geliştirilmesi gerekir. Yürüme, oturma, dolaşma, koklama, hissetme vb. gibi pratiklerle kişinin güven duygusu gelişir.

Oyun Etkinlikleri

Oyun her çocuğun sosyal, duygusal, motor, bilişsel, dil, öz bakım beceri alanlarının gelişiminde etkilidir.

Görme yetersizliği olan çocukların normal çocuklar gibi oyuna ilgi gösterdikleri ancak durumlarına özgü bazı farklılıklar bilinmektedir

Bunlardan başlıcası yalnız oyunu tercih etmeleridir. Ayrıca bu çocuklar hayali oyunlarda daha az imgelem gücü gösterirler. Fiziksel çevrelerini araştırma ve kullanmada daha geri planda kaldıkları belirlenmiştir. Özellikle ailelerin bu konuda destek olması ve küçük yaşlardan itibaren oyuncak materyallerle çalışarak oyun oynayarak çocuğun hem hayal dünyasının hem de bilişsel olarak gelişimi desteklenmiş olur.

Kavram Geliştirici Etkinlikler

Öğretmenin hazırlayacağı veya seçeceği araç- gereç ve malzemelerle dokunarak; az -çok, büyük -küçük, ağır - hafif, uzun - kısa, şekil ve sayı kavramları kazandırılabilir.

Fen ve Matematik Etkinlikleri

Oyun odasında veya bahçede yapılan fen ve matematik çalışmalarında, çocukların dokunarak tanıyabileceği değişik bitkiler, çiçekler yetiştirip bunları tanımaları sağlanabilir.

İnceleme Gezileri

Grupla yapılan inceleme gezilerinde görmeyen çocukların duyarak ve dokunarak tanımaları ve bilgi edinmeleri sağlanmalıdır. Geziden sonra gezi izlenimleri tartışılmalı gerekirse oyun haline getirilerek tekrarlanmalıdır.

Az Gören Bireylerin Görme Becerilerini Destekleyecek Etkinlikler ve Öneriler

• Görme kaybı fazla olan erken çocukluk dönemindeki bazı bireyler için ışık en önemli uyaran olmaktadır. Bu durumda olan bireylerin bulundukları ortamlarda olabildiğince ışık ve ışık kaynaklarını kullanmanız beyne görüntünün gitmesinde yardımcı olacaktır.

Örneğin

Çocuğun oyun sahası içerisine birden fazla ışık kaynağı yerleştirin. (yanıp sönen ışık topları, ışıklı küreler, küçük el fenerleri, ışıklı ve hareket eden oyuncaklar vb.) Ortamda bulunan perdeleri kapatarak ışık kaynaklarının ışık kalitesini artırın. Çocuğa müdahalede bulunmadan 15-20 dakika tepkilerini gözleyin. Önemli olan, çocuk kafasını çevirdikçe, sağa sola, aşağıya yukarıya baktıkça görüntüyü algılamasıdır. Çocuğun ışığa karşı tepki oranı arttıkça ortamda bulunan perdeleri açarak, ışık kaynaklarının mesafesini artırarak uyarlamaları azaltabilirsiniz.

Az gören çocukla,

Karanlık bir ortamda ışık kaynaklarını yerde, duvarda gezdirerek çocuğun ışığı yakalaması, tutmaya çalışması, ayağı ile basmaya çalışması gibi oyunlar oynanabilir. Bu tür oyunlarda ışığa odaklanma, ışığı izleme gibi ekinliklerle odaklanma, odaklanma süresinin artması ve izleme becerilerini geliştirir.

Az gören çocuk ile;

Büyük ve parlak renkli nesnelerin üzerine çocuğun arka tarafından gelen ışığı düşürerek nesneleri çocuğun karşısında 50-60 cm’lik mesafeden tutarak aşağıdan yukarıya, yukarıdan aşağıya, sağdan sola, soldan sağa doğru (görme alanının içerisinde) hareket ettirin. Çocuğun tepkilerine göre ışık miktarını azaltarak ışıksız nesnelere geçebilirsiniz. Unutmayınız ki önemli olan çocuğun görsel tepkileri geliştikçe uyarlamaları azaltmak daha doğal tepkiler vermesini sağlayacaktır.

Az gören bireyde odaklanma becerisi için

• Elektrik düğmesini bulma ve ışığı açma

• Dergiden istenilen resmi bulma ve ne olduğunu söyleme

• Masada bulunan kâğıt ve metal paralardan istenileni verme

• Sınırları taşırmadan şekli boyama,

• Market bülteninden istenilen ürünü bulma

• Klavyede istenilen tuşa basma

• Bir ışıktan diğerine bakma

• Boncukları kavanoza atma

• İki kavanozun içerisine sırayla nesne atma

• Lego parçalarını birleştirme

• İpe boncuk dizme

• Balonu havaya atarak havada sektirme

• İki balonu havada sırasıyla düşürmeden sektirme

Az gören bireyin izleme becerisini geliştirmek için

• Hareket halindeki oyuncağı; tenis topunu, pinpon topunu, bilyeleri, boncukları izleme

• Noktaları birleştirme

• Şekli tamamlama

• Resmi kesme gibi benzeri birçok etkinlik üreterek uygulayabilirsiniz.

Yakın ve uzak görme alanını desteklemek için

• Masanın üzerine konulan nesnelerden bir nesneyi araştırma ve bulma

• Market bültenlerinin her iki sayfasındaki ürünleri sayma

• Yerdeki paraları, nesneleri, puzzle parçalarını, boncukları toplama

• İlan panolarında yer alan resimleri söyleme gibi benzeri birçok etkinlik üreterek uygulanabilir.

Uzak görme becerilerini desteklemek için

• Düz bir hatta yürüme

• Kaldırım inme çıkma

• Kalabalık ortamda yürüme

• Gösterilen yerdeki arkadaşının kim olduğunu söyleme

• Hareket halinde iken etrafında olanları betimleme

• Merdiven inme çıkma

Öneriler:

Az gören bireyin gözünü kullanması için onu cesaretlendirin. Bakma, bakarak araştırma gibi durumlarını pekiştirin.

Bireyin görsel davranışlarını eleştirmeyin. Unutmayınız ki, birey en iyi şekilde görebilmek için bu tür davranışlarda bulunur.

Raporlardaki rakamların büyüklüğü bize görme kaybının fazla olduğunu ifade etse de önemli olan bireylerin günlük yaşamlarında göstermiş olduğu görsel tepkilerdir.

Görme yetersizliği çeken bireyin tepki hızını artırmak, bedenini ve görmesini daha etkin bir şekilde kullanmasını desteklemek için kinestetik aktivitelere çokça yer vermek gerekir.