SKŁADNIKI MINERALNE CZ.2

SKŁADNIKI MINERALNE CZ.2

Składniki mineralne krwiotwórcze

decydują o procesie tworzenia składników krwi, szczególnie hemoglobiny. Do tej grupy pierwiastków należą żelazo, miedź, kobalt.

Fe - żelazo

·  występuje w hemoglobinie (barwnik krwi) i mioglobinie (barwnik mięśni),

·  jest składnikiem enzymów tkankowych i niektórych substancji zapasowych,

·  odpowiada za tworzenie krwinek czerwonych w szpiku kostnym,

·  stymuluje system immunologiczny w zwalczaniu bakterii i wirusów,

NIEDOBÓR - niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, spadek odporności

Źródła:

·  produkty pochodzenia zwierzęcego - Fe hemowe: podroby, głównie wątroba i nerki,

mięso, jaja;

·  produkty pochodzenia roślinnego - Fe niehemowe: rośliny strączkowe, ciemne pieczy-

wo, natka pietruszki;

żelazo z połączeń hemowych jest lepiej przyswajalne niż z połączeń niehemowych

czynniki zwiększające wchłanianie żelaza:

fruktoza, aminokwasy, czynnik mięsny, witamina C

czynniki zmniejszające wchłanianie żelaza : błonnik, fityniany, szczawiany, sole Ca i Zn

Miedź - Cu:

·  reguluje metabolizm Fe i syntezę hemu w organizmie;

·  bierze udział w dezaktywacji wolnych rodników;

·  uczestniczy w syntezie kolagenu, elastyny, barwników skóry i włosów;

·  jest lepiej przyswajalna z produktów pochodzenia zwierzęcego. 

Źródła:

·  produkty pochodzenia zwierzęcego: mięso i ryby;

·  produkty pochodzenia roślinnego: suche nasiona roślin strączkowych, zarodki i otręby pszenne, płatki owsiane, orzechy, kakao, nasiona słonecznika. 

Kobalt - Co

niezbędny skąłdnik witaminy B12 i w tej postaci uczestniczy w powstawaniu krwinek czerwonych

Niedobory - zmniejszona synteza witaminy B12, niedokrwistość

źrodła - suche nasiona roślin strączkowych, podroby i warzywa kapustne

Multiple Choice

Przyswajalność żelaza zwiększa obecność w żywności witaminy A

• prawda

• fałsz

Multiple Choice

Najlepszym źródłem żelaza są:

• drób, owoce, napoje mleczne

• przetwory zbożowe, ryby morskie, mleko

• szpinak, orzechy, sól, sery

• wątroba, mięso, ryby

Multiple Choice

Niedobór żelaza powoduje:

• niedokrwistość

• niedotlenienie tkanek

• osteomalacja

• odpowiedz a i b jest prawidłowa

Multiple Choice

Wchłanianie żelaza przez organizm z żywności ułatwia:

• kwas szczawiowy

• witamina C

• kwas fitynowy

• błonnik

Multiple Choice

Składniki mineralne krwiotwórcze to:

• żelazo i miedź

• wapń i fosfor

• sód i potas

• magnez i siarka

Multiple Choice

. Najlepszym źródłem składników krwiotwórczych są produkty pochodzenia zwierzęcego.

• Prawda

• Fałsz

Składniki mineralne regulujące

wchodzą w skład biologicznie aktywnych związków, wplywających na przemiany w organizmie. Do tej grupy należą: cynk, jod, selen, chrom, mangan, molibden

Cynk - Zn

· umożliwia prawidłowe widzenie;

·  składnik enzymów

·  uczestniczy w syntezie i funkcjonowaniu wielu hormonów;

·  odpowiada za odczuwanie smaku i zapachu, obronę immunologiczną;

przyspiesza gojenie się ran

Źródła:

·  produkty pochodzenia zwierzęcego: mięso, drób, sery podpuszczkowe, wątroba, jaja;

·  produkty pochodzenia roślinnego: kasza gryczana, ciemne pieczywo. 

Niedobór cynku

•Zahamowanie wzrostu, Karłowatość

•Niedorozwój gruczołów płciowych

•Zmiany skórne - rumień skórny

•Utrata apetytu – utrata smaku i węchu

•Wypadanie włosów

•Zmniejszenie odporności

•Gorsze gojenie się ran

•Kurza ślepota

Jod - I

·  niezbędny do produkcji i alktywowania hormonów tarczycy;

·  współodpowiedzialny za syntezę białek i enzymów, procesy wzrostu i dojrzewania komórek ustroju.

Źródła:

żywność pochodzenia morskiego (skorupiaki, mięczaki i ryby), mleko i jego przetwory, kapusta, szpinak,

SKUTKI NIEDOBORU JODU

•Niedoczynność tarczycy i zbyt mała produkcja hormonów

•Powiększenie tarczycy tzw. wole

•Opóźnienie rozwoju fizycznego i psychicznego

•Zaburzenia rozrodczości

Selen - Se

·  zwiększa odporność organizmu,

·  zmniejsza ryzyko chorób nowotworowych,

silny przeciwutleniacz

·  pomaga w profilaktyce zatruć metalami ciężkimi.

Źródła:

·  produkty pochodzenia zwierzęcego: podroby, skorupiaki i ryby, mleko i jego przetwory, jaja;

·  produkty pochodzenia roślinnego: czosnek, suche nasiona roślin strączkowych , pełnoziarniste produkty zbożowe

Chrom - Cr

•Obniża poziom glukozy i cholesterolu we krwi

•Zmniejsza łaknienie na słodycze

•Redukuje ilość tkanki tłuszczowej, a powoduje przyrost tkanki mięśniowej

Niedobór - cukrzyca, choroby układu krążenia

źródła - ryby, podroby, jaja, przetwory zbożowe, drożdże

Mangan (Mn)

•Jest aktywatorem enzymów biorących udział w przemianach białek i cukrów

•Uczestniczy w likwidacji wolnych rodników

•Jest niezbędny w procesie wytwarzania chrząstek

•Decyduje o stanie tkanki kostnej i łącznej

Niedobory : •Odwapnienie kości

•Wzrost stężenia cholesterolu i glukozy we krwi

•Zaburzenia neurologiczne

Molibden (Mo)

•Jest składnikiem enzymów uczestniczących w powstawaniu kwasu moczowego

•Pełni rolę w zapobieganiu próchnicy zębów i zmianom w układzie kostnym

Jako składnik enzymów uczestniczy w syntezie hemoglobiny

Niedobór - bóle głowy , brak orientacji, śpiączka

Multiple Choice

Rolę biologicznego przeciwutleniacza pełni:

• selen

• mangan

• fluor

• molibden

Multiple Choice

1. Do składników regulujących zaliczamy:

• cynk, jod, selen, fosfor

• jod, chrom, mangan, molibden

• selen, miedź, mangan, molibden

• molibden, mangan, kobalt, cynk

Multiple Choice

Skutkiem niedoboru cynku w organizmie jest:

• kurza ślepota

• niedotlenienie tkanek

• osłabienie mięśni szkieletowych

• biegunki, wymioty

Multiple Choice

Źródłem takich pierwiastków, jak molibden i jod są:

• mleko i przetwory mleczne

• przetwory zbożowe

• warzywa kapustne

• owoce ziarnkowe