Search Header Logo
Shabdroopani

Shabdroopani

Assessment

Presentation

World Languages

6th - 10th Grade

Hard

Created by

Brijesh Tiwari

Used 2+ times

FREE Resource

12 Slides • 0 Questions

1

Shabdroopani

शब्द रूप ज्ञानम्

Slide image

2

शब्दरूपाणि -WORD FORM

  • परिवर्तित होने वाले शब्द

  • न परिवर्तित होने वाले शब्द

3

परिवर्तित होने वाले शब्द

  • संज्ञा - राम , लता , फल...

  • सर्वनाम - अस्मद् , युष्मद्, तत्, यत, किम् ...

  • विशेषण - चतुर् , मूर्ख, सुन्दर, कुरूप, योग्य, अयोग्य..

  • क्रिया - पठति, गच्छति, खादति, हसति ...

4

न परिवर्तित होने वाले शब्द

  • अव्यय - यदा, तदा, यदि, तर्हि, न , मा ,




5

पुरुष - PERSON

  • प्रथम पुरुष - THIRD PERSON

  • मध्यम पुरुष - SECOND PERSON

  • उत्तम पुरुष - FIRST PERSON

6

वचन - NUMBER

  • एकवचन - SINGULAR NUMBER

  • द्विवचन - DUAL NUMBER

  • बहुवचन - PLURAL NUMBER

7

लिङ्ग - GENDER

  • पुल्लिंग - MASCULINE GENDER

  • स्त्रीलिंग - FEMININE GENDER

  • नपुंसकलिंग - NEUTER GENDER

8

विभक्तियाँ - DIVISIONS

  • प्रथमा

  • द्वितीया

  • तृतीया

  • चतुर्थी

  • पञ्चमी

  • षष्ठी

  • सप्तमी

9

प्रातिपदिक शब्द

  • स्वरान्त

  • व्यञ्जनान्त

10

स्वरान्त शब्द

  • 'अकारान्त' शब्द प्रायः पुल्लिंग और नपुंसकलिंग होते हैं | राम (पु.) , फल (नपुं.)

  • 'आकारान्त' शब्द प्रायः स्त्रीलिंग होते हैं | लता (स्त्री.)

  • 'इकारान्त' शब्द पुल्लिंग, स्त्रीलिंग और नपुंसकलिंग होते हैं | हरि (पु.) , मति (स्त्री.) , वारि (नपुं.)

  • 'ईकारान्त' शब्द प्रायः स्त्रीलिंग होते हैं | नदी (स्त्री.)

  • 'उकारान्त' शब्द पुल्लिंग, स्त्रीलिंग और नपुंसकलिंग होते हैं | भानु (पु.) , वधु (स्त्री.) , मधु (नपुं.)

  • ......................

11

स्वरान्त शब्द

  • 'ऋकारान्त' शब्द पुल्लिंग, स्त्रीलिंग और नपुंसकलिंग होते हैं | पितृ (पु.) , मातृ (स्त्री.) , .... (नपुं.)

  • ऐकारान्त, ओकारान्त और औकारान्त प्रायः पुल्लिंग और स्त्रीलिंग होते हैं |





12

व्यञ्जनान्त शब्द

व्यञ्जनान्त शब्द प्रायः न् , त् , च् , श् , ष् , स् में अन्त होने वाले शब्दों के रूप ही पूछे जाते हैं |


राजन् , भवत् , जगत् , वाच् , दिश् , चक्षुष् , विद्वस्

Shabdroopani

शब्द रूप ज्ञानम्

Slide image

Show answer

Auto Play

Slide 1 / 12

SLIDE