układ pokarmowy

Układ pokarmowy

   Odżywianie –proces pobierania, przetwarzania i wykorzystania składników odżywczych z pożywienia dla zaspokojenia potrzeb związanych ze wzrostem, pracą organów wewnętrznych, pracą fizyczną, a także regeneracją tkanek, komórek i narządów.

  Trawienie – polega na rozłożeniu składników odżywczych za pomocą enzymów i innych substancji na proste cząstki.

  Wchłanianie – to przenikanie rozłożonych na proste elementy składników odżywczych przez ściany przewodu pokarmowego do krwioobiegu. 

Multiple Select

Trawienie to:

• Defekacja (wydalanie)

• Rozbijanie cząsteczek na mniejsze, bardziej dostępne dla organizmu

• Mechaniczna obróbka pokarmu w jamie ustnej

• Magazynowanie cukrów

Multiple Choice

Wyrostek robaczkowy oznaczono literą:

• A

• B

• C

• D

Jama ustna –

    wyścielana błoną śluzową, na tylnych i bocznych częściach języka znajdują się kubki smakowe i ujścia gruczołów ślinowych – ślinianki

FUNKCJE: - pokarm miesza się ze śliną,

 - wstępne mechaniczne rozdrobnienie pokarmu przy pomocy zębów i języka ,

- wstępne trawienie przez enzymy zawarte w ślinie (amylaza ślinowa – zapoczątkuje rozkład węglowodanów),

- formowanie kęsów  i przesuwanie ich w kierunku tylnej strony jamy ustnej , dzięki MUCYNIE (substancji zawartej w ślinie) – zlepiane jest pożywienie w kęsy .

  Gardło – mięśniowo błoniasty przewód , który spełnia funkcję transportową

 

  Przełyk – mięśniowo błoniasty przewód o dł. 20-30 cm ,wnętrze jest wyścielone błoną śluzową, zakończony wpustem – zwieraczem przełyku

 

 

FUNKCJE: - pokarm przechodzi przez gardło do przełyku,

- pokarm przesuwa się przez przełyk dzięki skurczom i rozkurczom mięśni gładkich przełyku,

- otwiera się zwieracz i pokarm przedostaje się do żołądka.

Żołądek -

jest workiem mięśniowym w kształcie litery J, składającym się z wpustu, dna, trzonu i części odźwiernikowej z odźwiernikiem (otwór łączący żołądek z dwunastnicą). Jest podłużnym , dobrze rozciągliwym narządem. Dopasowuje swoją objętość do ilości pożywienia. W żołądku wytwarzany jest sok żołądkowy – ma bardzo kwaśny odczyn , w jego skąd wchodzi kwas solny.

FUNKCJE:

 gromadzi pokarm, rozciera go i miesza z sokiem żołądkowym – tworzy miazgę pokarmową,

- kwas solny niszczy bakterie , które dostają się wraz z pożywieniem oraz denaturuje białka, co ułatwia ich trawienie przez enzymy,

- kwas solny pobudza dwunastnicę do wytwarzania hormonów jelitowych , które produkują sok trzustkowy i żółć,

- reguluje otwieranie i zamykanie odźwiernika

Multiple Choice

Jaka jest funkcja jamy ustnej?

• rozdrabnianie pokarmu

• rozdrabnianie, żucie, mieszanie ze śliną, formowanie kęsów pokarmu, częściowe trawienie cukrów

• mechaniczne mieszanie częściowo strawionego pokarmu z enzymami , które zaczynają proces trawienia białek

• mówienie

Multiple Choice

Sok żołądkowy zawiera enzymy, które rozkładają:

•  Cukry 
•  Tuszcze
• Białka
• Opcja 2 i 3

Multiple Choice

Jaka jest funkcja żołądka?

• wchłanianie wody i soli mineralnych z niestrawionego pokarmu, formowanie kału i przesuwanie go w kierunku odbytu

• rozdrabnianie, mieszanie, formowanie pokarmu, częściowe trawienie cukrów

• trawienie większości składników pokarmowych, dzięki enzymom pochodzących głównie z trzustki

• mechaniczne mieszanie częściowo strawionego pokarmu z enzymami , które zaczynają proces trawienia białek

Multiple Choice

Jaka jest funkcja przełyku?

• mieszanie ze śliną, formowanie kęsów pokarmu, częściowe trawienie cukrów

• wchłanianie wody i soli mineralnych z niestrawionego pokarmu, formowanie kału i przesuwanie go w kierunku odbytu

• mechaniczne mieszanie częściowo strawionego pokarmu z enzymami , które zaczynają proces trawienia białek

• przesuwanie pokarmu do żołądka

Jelito cienkie

      – ma długość 4-5m , jest złożone z :

- dwunastnicy ( zawiera ujścia przewodów wprowadzających sok trzustkowy i żółć),

- jelita cienkiego czczego ,

- jelita cienkiego krętego ( w końcowym odcinku przechodzi ono w zastawkę krętniczo-kątniczą , która łączy je z jelitem grubym, zapobiega cofaniu się niestrawionych resztek do jelita cienkiego). Powierzchnię wyścieła błona śluzowa, silnie pofałdowana i pokryta kosmkami jelitowymi.

FUNKCJE: - poprzez sok trzustkowy zobojętnia kwas solny

- następuje hydroliza węglowodanów , tłuszczów i białka w dwunastnicy pod wpływem enzymów trzustkowych i żółci z wątroby.

- trawienie kończy się w dalszych częściach jelita cienkiego pod wpływem enzymów zawartych w soku jelitowym produkowanym przez błonę śluzową jelit.

- następuje wchłanianie aminokwasów , glukozy, kwasów tłuszczowych za pomocą kosmków jelitowych do naczyń limfatycznych i krwionośnych.

 Jelito grube

– wyróżniamy w nim następujące odcinki: kątnicę., okrężnicę, esicę i odbytnicę. Częścią jelita grubego jest także wyrostek robaczkowy.

FUNKCJE:

- Śluz wydzielony w jelicie grubym alkalizuje treści pokarmowe, chroni ściany jelita oraz scala masy kałowe,

- bakterie rozkładają resztki pokarmowe,

- zachodzi wchłanianie wody, elektrolitów i witamin (resztki pokarmowe są odwadniane i zagęszczane),

- masy kałowe przesuwają się w kierunku odbytu,

-impuls nerwowy wzmaga ruch jelita, otwiera się zwieracz odbytu i dochodzi do wypróżnienia.

Multiple Choice

Wchłanianie substancji pokarmowych odbywa się w

• żołądku

• jelicie cienkim

• jelicie grubym

• dwunastnicy

Multiple Choice

Aby zwiększyć powierzchnię chłonną w jelitach znajdują się

• specjalne otwory

• kosmki

• wypustki

• kanaliki

Multiple Choice

Wchłanianie wody i witamin odbywa się w

• odbytnicy

• dwunastnicy

• jelicie grubym

• jelicie cienkim

Multiple Choice

Żółć umożliwia

• trawienie białek

• trawienie tłuszczy

• trawienie cukrów

• zachować lepszą kondycję wątroby

Wątroba –

  gruczoł o masie 1,5 kg, złożony z dwóch płatów: prawego i lewego; jest dobrze ukrwiona i ma barwę czerwonobrunatną, produkuję żółć. Większość przemian metabolicznych składników pokarmowych odbywa się w wątrobie.

FUNKCJE:

- wytwarza żółć,

- bierze udział w przemianach białek i tłuszczów oraz gospodarce węglowodanowej,

- przeprowadza detoksykację różnych trucizn i substancji szkodliwych np. używek, leków,

- bierze udział w metabolizmie cholesterolu,

- gromadzi się w niej glikogen, żelazo oraz niektóre witaminy.

 

Trzustka

wąski i długi gruczoł, ma budowę zrazikowatą, o barwie szaroróżowej lub szarożółtej

- jest gruczołem wydzielania zewnętrznego i wewnętrznego

- wydziela insulinę i glukagon oraz sok trzustkowy

Multiple Choice

Do najważniejszych funkcji wątroby należy;

• wytwarzanie żółci,

• magazynowanie żelaza

• unieczynnianie niektórych toksyn (alkohol, niektóre leki),

• wszystkie odpowiedzi są prawidłowe

Multiple Choice

Co wydziela trzustka?

• sok żołądkowy

• enzymy, soki i hormony

• insulinę

• tylko hormony

Multiple Choice

Wątroba produkuje

• sok żołądkowy

• sok trzustkowy

• żółć

Multiple Choice

Rysunek przedstawia

• wątrobę

• trzustkę

• żołądek

• dwunastnicę