Milli Mücadele

Bir Kahramanlık Destanı: Milli Mücadele

Kurtuluş Savaşı sırasında milletimizin mücadele ettiği işgal güçlerinden biri de Yunanlar idi. Yunanlar 15 Mayıs 1919’da İzmir’e asker çıkardılar. Ardından da Ege’nin iç kesimlerine doğru ilerlemeye başladılar. Böylece Millî Mücadele’mizin Batı Cephesi açılmış oldu. 

HASAN TAHSİN

İzmir'in işgaline karşı ilk tepki gazeteci Hasan Tahsin'den geldi. İzmir'de yayımlanan Hukukubeşer gazetesinin başyazarı Hasan Tahsin 15 Mayıs 1919 sabahı İzmir rıhtımına çıkan Yunan askerlerine ilk kurşuna atarak Milli Mücadele'nin sembol isimlerinden biri oldu.Hasan Tahsin çıkan çatışmada şehit düştü. Ancak onun bu kahramanca hareketi Türk milletinin direniş azmini güçlendirdi.

İzmir’in işgali yurt genelinde düzenlenen mitinglerle protesto edildi. Ege’de de halk Yunanların ve yerli Rumların saldırılarına karşı Kuvayımilliye birlikleri kurdu. Her yaştan eli silah tutan gönüllülerce kurulan bu birliklerin liderliğini Yörük Ali Efe gibi halk kahramanları üstlendi.  

YÖRÜK ALİ EFE

1895'te Aydın'ın Sultanhisar ilçesinin Kavaklı köyünde doğdu. Ege'deki Yunan İşgaline karşı Aydın'da ilk kuvayımilliye teşkilatını kurarak silahlı mücadeleyi başlattı. Düşman kuvvetlerinin Aydın üzerinden doğuya doğru ilerlemesini engelledi.Düzenli ordunun kurulmasından sonra da grubuyla birlikte orduya katıldı. Katkılarından dolayı TBMM tarafından kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirildi.

Batı Anadolu’daki Yunan ordusunun ilerleyişini ilk zamanlarda Kuvayımilliye birlikleri durdurmaya çalıştı. Kuvayımilliye’nin yetersiz kalması üzerine BMM tarafından Batı Cephesi Komutanlığı adıyla düzenli ordu birlikleri kuruldu. Batı Cephesi Komutanlığına önce Ali Fuat Paşa daha sonra da Albay İsmet Bey atandı.

İSMET İNÖNÜ

1884’te İzmir’de doğan İsmet İnönü, 1903’te Harp Okulundan, 1906’da da Harp Akademisinden birincilikle mezun oldu. Birinci Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde bulunduktan sonra Millî Mücadele’nin başlamasıyla birlikte Anadolu’ya geçti. Batı Cephesi Komutanlığına getirildi.

Büyük Taarruz’un zaferle noktalanmasının ardından Mudanya Mütarekesi görüşmelerinde ve Lozan Barış Konferansı’nda Türkiye’yi temsil etti. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk başbakanı olan İsmet Paşa, İnönü soyadını aldı. Atatürk’ün ardından seçildiği cumhurbaşkanlığı görevini 1950 yılına kadar sürdürdü. 1973 yılında vefat etti.

İNÖNÜ SAVAŞLARI

Albay İsmet Bey komutasındaki düzenli ordu birlikleri Batı Cephesi’ndeki ilk başarılarını İnönü Savaşlarında kazandı. İnönü zaferleri Türk milletinin TBMM’ye ve düzenli orduya güvenini artırdı. Mustafa Kemal, İsmet Paşa’ya çektiği kutlama telgrafında “Siz orada yalnız düşmanı değil milletin ters giden talihini de yendiniz.” Diyerek kazanılan zaferlerin öne- mini vurguladı.

KÜTAHYA -EŞKİŞEHİR SAVAŞI

İnönü Savaşlarında geri püskürtülen Yunan Ordusu, 10 Temmuz 1921’de Ankara’ya doğru yeniden hücuma geçti. TBMM Başkanı Mustafa Kemal, güçlü Yunan taarruzu karşısında kayıp vermemek için ordumuzu Sakarya Nehri’nin doğusuna çekti. Bunun üzerine Afyon, Kütahya ve Eskişehir Yunan işgaline uğradı.

 Bu zor günlerde TBMM tarafından başkomutanlığa getirilen Mustafa Kemal Paşa, Türk milletinin fedakârlıklarıyla ordumuzun eksikliklerini giderdi. 

NE ÖĞRENDİK

• 1. İnönü Savaşı

• 2. İnönü Savaşı

• Kütayha- Eskişehir Savaşı

• Mustafa Kemal'e başkomutanlık görevi

• Tekalif-i Milliye Emirleri

SAKARYA MEYDAN MUHAREBESİ

Sakarya Meydan Muharebesi 23 Ağustos 1921’de Yunan Ordusunun hücumuyla başladı. 22 gün geceli gündüzlü devam eden bu büyük savaş Türk Ordusunun zaferiyle sonuçlandı. Sakarya Zaferi yurdun her yerinde büyük coşkuyla kutlandı. TBMM, kazandığı bu zafer nedeniyle Mustafa Kemal Paşa’ya “Mareşal” rütbesini ve “Gazi” unvanını verdi.

Sakarya Zaferi’nin kazanılmasında cephedeki Mehmetçik kadar cephe gerisinde mermi taşıyan insanlarımızın da önemli payı vardır. O günlerde İstanbul’dan gizlice ele geçirilen silah ve cephaneler Kastamonu’nun Karadeniz kıyısındaki ilçesi İnebolu’ya oradan da Ankara’ya taşınıyordu. Yandaki haritada görülen ve “İstiklal Yolu” adı verilen bu güzergâhtaki en büyük fedakârlığı kadınlar üstleniyordu. Onlardan biri de Kastamonulu Şerife Bacı 

ŞERİFE BACI

Şerife Bacı, İstiklal Yolunda taşıdığı cephanelerle birlikte yorgun düştüğünden dinlenmeye koyulmuştu

Hava buz gibi olduğundan, düşündüğü tek şey kucağındaki yavrusuna bir şey olmaması ve cephaneleri sapasağlam Ankara'ya taşımaktı. Ancak soğuk direncini gittikçe kırıyordu. Ayağa kalkıp yola devam etmek istese de buna takati kalmadığından yere yığıldı. Yere yığıldığında artık geç olduğunu anlayan Şerife Bacı, kazağını çıkararak cephanelerin üzerini örttü.

ŞERİFE BACI

Daha sonra yavrusunun donmaması için ona sıkı sıkıya sarılmış ve vefat etmiştir. Cephanelere bir şey olmaması adına kazağını çıkararak onları örtmesi, yaşamının son zamanlarında yavrusunu yaşatmak için mücadelesi, Kurtuluş Savaşı kadınının önemini göstermektedir.

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Sakarya Zaferi’ni kazandıktan sonra düşmanı yurttan kesin olarak atmak için harekete geçti. Türk Ordusunu asker sayısı, silah ve cephane bakımından güçlendirerek taarruz hazırlıklarına hız verdi. Bu hazırlıklar sırasında onun en yakın yardımcılarından biri Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa oldu.

FEVZİ PAŞA

Fevzi Paşa 1876’da İstanbul’da dünyaya geldi. Harp Akademisini bitirdikten sonra ordunun çeşitli kademelerinde görev yaptı. Balkan Savaşlarının ardından katıldığı Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale, Kafkasya ve Suriye Cephelerinde bulundu. Mondros Ateşkes Anlaşması’ndan sonra bir süre İstanbul’da kalan Fevzi Paşa, 1920 yılının ortalarına doğru Ankara’ya gelerek Millî Mücadele’ye katıldı. 

FEVZİ PAŞA

Sakarya Meydan Savaşı’nda çok değerli hizmetlerde bulundu. Büyük Taarruz’un planlarının hazırlanması ve başarıyla uygulanmasında rol oynadı. Millî Mücadele’ye yaptığı bu katkıları nedeniyle Mustafa Kemal’in teklifi üzerine TBMM tarafından mareşalliğe yükseltildi.

BÜYÜK TAARRUZ

Başkomutan Mustafa Kemal, hazırlıkların tamamlanmasının ardından 26 Ağustos 1922’de taarruz (saldırı) emrini verdi. 30 Ağustos’ta Yunan birliklerini Dumlupınar’da kuşattı. Tarihe Başkomutanlık Meydan Muharebesi olarak geçen bu savaş Yunan ordusunun ağır yenilgisiyle sonuçlandı. Bundan sonra Mustafa Kemal’in “Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!” emrini alan Türk ordusu 9 Eylül’de İzmir’e girdi. Oradan da Boğazlar bölgesine ve İstanbul’a doğru yürüyüşe geçti. Bunun üzerine savaşı göze alamayan İtilaf Devletleri Türk hükûmetine ateşkes teklifinde bulundu.

MUDANYA ATEŞKES ANTLAŞMASI

Bursa’nın Mudanya kasabasında yapılan görüşmeler 11 Ekim 1922’de ateşkes anlaşmasının imzalanmasıyla sonuçlandı. Bu anlaşmayla işgal altındaki Boğazlar bölgesi, İstanbul ve Doğu Trakya savaş yapılmadan kurtarıldı.

Daha sonra yaşananlar:

• Lozan Barış Antlaşması

• Cumhuriyet

ÖZET

• 1. İNÖNÜ SAVAŞI

• 2. İNÖNÜ SAVAŞI

• KÜTAYHA - ESKİŞEHİR SAVAŞI

• MUSTAFA KEMAL BAŞKOMUTAN OLUYOR

• TEKALİF-İ MİLLİYE EMİRLERİ

• SAKARYA MEYDAN MUHAREBESİ

• BÜYÜK TAARRUZ