Rzepak -wymagania klimatyczno - glebowe, stanowisko

Rzepak -wymagania klimatyczno - glebowe, stanowisko i uprawa roli.

Wymagania klimatyczne rzepaku.

Rzepak jest wrażliwy na niekorzystne warunki klimatyczne. Znaczącą wadą tego gatunku jest mała zimotrwałość. Większość odmian ulega uszkodzeniu podczas zimy bez okrywy śnieżnej już przy temperaturze -12 °C. Dlatego jego uprawa obarczona jest sporym ryzykiem. Rzepak jest bardziej odporny niż jęczmień ozimy a mniej niż pszenica ozima i żyto. Jest on szczególnie wrażliwy na niskie temperatury na przedwiośniu, gdy czasowy wzrost temperatury powoduje rozhartowanie roślin. W tym okresie nawet kilkustopniowe mrozy, które trwają przez kilka dni, mogą powodować wypadanie roślin z łanu, najczęściej gdy towarzyszy im silny wiatr. Następuje wówczas wysuszenie roślin przez mroźne wiatry, tzw. wysmolenie roślin. Natomiast rośliny zahartowane jesienią są w stanie wytrzymać -20°C.

Wymagania klimatyczne rzepaku.

Szczególnie, gdy przykryte są warstwą śniegu, przy czym gruba warstwa śniegu, (powyżej 10 cm), która zalega na glebie niezamarzniętej, utrudnia dostęp powietrza do liści i może być przyczyną wyprzenia i gnicia roślin. Poza tym niekorzystne są częste ruchy górnej warstwy gleby w wyniku jej przemiennego zamarzania i odmarzania, które mogą prowadzić do uszkodzenia korzeni, a nawet wysadzenia roślin z gleby, tzw. wypieranie roślin. Za optymalna ilość opadów dla rzepaku ozimego uznaje się ich roczną sumę w granicach 600- 700 mm. Dobre uwilgotnienie gleby w fazie kiełkowania i wschodów decyduje o równomiernym rozwoju roślin w okresie jesiennym.

Wymagania klimatyczne rzepaku.

Niedobór wody w okresie kwitnienia skutkuje przede wszystkim opadaniem łuszczyn i niską MTN (masa 1000 nasion).W czasie wegetacji rzepak potrzebuje 1550 - 1700°C. Umiarkowane temperatury w okresie kwitnienia i dojrzewania dodatnio wpływają na plon nasion, jak również na zawartość tłuszczu. Natomiast wysokie temperatury pod koniec okresu wegetacji powodują wzrost zawartości białka, a zmniejszenie zawartości tłuszczu w nasionach. Rzepak ozimy jest roślina dnia długiego

Wymagania glebowe

Rzepak ozimy wymaga gleb żyznych, o przepuszczalnym podłożu, zasobnych w próchnicę i składniki pokarmowe, o pH powyżej 6, w dobrej kulturze oraz z uregulowanymi stosunkami wodno - powietrznymi. Najodpowiedniejsze są gleby należące do kompleksów pszennego bardzo dobrego i dobrego oraz żytniego bardzo dobrego.

Stanowisko pod rzepak.

Najlepszymi przedplonami rzepaku ozimego są rośliny, które wcześnie schodzą z pola i pozostawiają po sobie czystą i żyzna glebę. Warunek ten spełniają przede wszystkim wczesne odmiany grochu, a także koniczyna czerwona, mieszanki koniczyn z trawami lucerna zaorana po zbiorze I pokosu. Rzepak uprawia się przede wszystkim po zbożach (jęczmieniu, pszenicy, pszenżycie).Najmniej korzystna jest uprawa rzepaku po pszenicy jarej, owsie, życie. Dwa pierwsze zboża schodzą bardzo późno z pola. Natomiast owies i żyto zazwyczaj uprawiane są na glebach lekkich i bardzo lekkich. Rzepak przez krótki okres w miarę dobrze znosi uprawę w monokulturze. Jednak taka uprawa przyczynia się do zwiększonego występowania w polu: szkodników, chorób, chwastów.

Stanowisko pod rzepak.

Rzepak jest dobrym przedplonem dla roślin następczych. Rzepak jest rośliną fitosanitarną oczyszcza płodozmiany zbożowe z chorób podsuszkowych. Po za tym dobrze drenuje profil glebowy, a stan jego systemu korzeniowego jest wskaźnikiem struktury gleby. Jako roślina głęboko korzeniąca się może również uruchamiać rezerwy składników pokarmowych z głębszych poziomów profilu glebowego i udostępniać je płycej korzeniącym się zbożom. Największym problemem w stanowiskach po rzepaku są jego samosiewy, które mogą pojawiać się kilka lat po siewie.

Uprawa roli pod rzepak:

Po zbożach i motylkowych zebranych początek lipca wykonuje się podorywkę z bronowaniem lub wałem kolczatką. Następnie na 3 tygodnie przed siewem należy wykonać orkę siewną na głębokość 20 cm. Opóźniona orka siewna wymaga zagregatowania pługa z wałem Campbella. Przed siewem glebę doprawia się przy użyciu brony lub agregatu do uprawy przedsiewnej (kultywator + wał strunowy). Powierzchnia roli przed siewem musi być starannie wyrównana, a miąższość wierzchniej spulchnionej warstwy roli nie powinna przekraczać 5 cm, gdyż rzepak sieje się płytko.