SPELLEN: Hoofdletters

Hoofdletters

Cursus Spelling

Regel 1

Het eerste woord van een zin krijgt een hoofdletter.

In de ochtend...

* Als de zin met een apostrof of begint, krijgt het tweede woord een hoofdletter.

's Ochtends...

* Schrijf geen hoofdletter als de zin begint met een cijfer of symbool.

67 personen werden geëvacueerd.

€ is het euroteken.

Regel 2

Personen en zaken die als heilig worden beschouwd, krijgen een hoofdletter.

het Opperwezen

Allah

Gij zijt groot

het Koninkrijk Gods

Regel 3

Aanspreekvormen, functiebenamingen en titels, al dan niet gevolgd door een naam, schrijven we volgens de spellingregels met kleine letters: 

minister De Jonge

paus Benedictus

koningin Máxima

prinses Amalia

dominee

minister-president

Regel 3a

De naam van het ministerie of bevoegdheidsdomein, die volgt op minister, krijgt wel hoofdletters. (De hoofdletters gelden alleen voor zelfstandige en bijvoeglijke naamwoorden, niet voor andere woordsoorten, zoals voorzetsels.)

minister van Defensie

staatssecretaris van Defensie

minister van Landbouw en Visserij

minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Regel 4

Persoonsnamen krijgen een hoofdletter. Het voorzetsel of lidwoord krijgt een hoofdletter als er geen naam of voorletter aan voorafgaat.

Jan

mevrouw De Jong

A. de Vries

de heer en mevrouw Jansen-Van Dijk

mevrouw Van der Velde,

mevrouw J. van der Velde

Regel 4a

Als de persoonsnaam niet meer als zodanig fungeert, vervalt de hoofdletter. Dit geldt ook voor samenstellingen en afleidingen.

een colbert

brailleschrift

freudiaans

marxist

sint-bernardshond.

Maar:

een Rembrandt

de Nobelprijs

het Mariabeeld

Multiple Choice

Welke zin is fout?

• 's Avonds gaf Juventus Barcelona een pak slaag in eigen huis.

• 25 doelpunten maakten beide clubs in de groepsfase.

• Als Matthijs De Ligt zich blijft ontwikkelen kan hij de nummer één verdediger van de wereld worden.

• De ontknoping nadert in de groepsfase van de Champions League.

Regel 5

Aardrijkskundige namen krijgen een hoofdletter. Deze regel is ook van toepassing op namen van hemellichamen en namen van gebouwen en vervoermiddelen.

Brussel

Leidseplein

Zuid-Afrika

de Poolster

Westertoren

Titanic

Regel 5a

Afleidingen van en samenstellingen met aardrijkskundige namen krijgen eveneens een hoofdletter.

Nederlands

de Nederlandse taal

Nederlandkunde

Franstalig

Zuid-Afrikaans

Regel 5b

Als de aardrijkskundige naam niet meer als zodanig fungeert, vervalt de hoofdletter. Dit geldt ook voor samenstellingen en afleidingen.

cognac

moezelwijn

neerlandistiek

balkaniseren

Regel 5c

Windstreken schrijf je met een kleine letter.

het noorden

het zuidwesten

Regel 6

Namen van talen en dialecten krijgen een hoofdletter.

Brabants

Engels

Indogermaans

Swahili

Multiple Choice

Welke zin is fout?

• De heer J. van der Putte woonachtig aan de Langeweg spreekt vloeiend Spaans.

• De molen van Stad aan het Haringvliet is gerestaureerd door een man die Fries sprak.

• Mevrouw Van Dam uit Nieuwe-Tonge gaat vaak op vakantie naar Bordeaux en drinkt dan graag een glaasje bordeaux.

• Scheveningen is met name in de zomermaanden een drukbezochte zuid-hollandse badplaats aan de Noordzee.

Regel 7

Namen van feestdagen en historische gebeurtenissen krijgen een hoofdletter, tenzij de naam onderdeel uitmaakt van een samenstelling of afleiding.

Koningsdag

Pasen (maar paasnacht)

Hemelvaart (maar hemelvaartsdag)

de Tweede Wereldoorlog

oudejaarsavond

Regel 8

Namen van culturele, maatschappelijke en religieuze stromingen krijgen een kleine letter. Dit geldt ook voor de aanhangers van deze stromingen.

beatgeneratie

liberalisme

christendom

christenen

rooms-katholieken

Regel 9

Namen van organen, instellingen, verenigingen, diensten, bedrijven, merken, enz. krijgen een hoofdletter.

Europese Unie

het Rijk

Nederlandse Taalunie

Koninklijke Marechaussee

Universitaire Instelling Antwerpen

Nederlandse Spoorwegen

Comité Oranjefeesten

Samsung

Regel 10

Namen van periodes en tijdperken in onze geschiedenis krijgen in de praktijk een kleine letter.

middeleeuwen

renaissance

oudheid

Regel 11

Maanden, dagen en jaargetijden schrijf je in het Nederlands met een kleine letter.

juli

december

woensdag

lente

Multiple Choice

Welke zin is fout?

• Op deze munten is het portret afgebeeld van een islamitische prinses uit Oost-Turkije.

• Het weer op tweede paasdag was in het noorden van Frankrijk jammer genoeg erg slecht.

• In de kerstvakantie kon er vanaf de eerste zondag geschaatst worden.

• In de tijd van Karel de Grote, de Middeleeuwen, bestonden er nog geen kranten.

Regel 12

Schrijf het eerste woord van de titel van een boek, film of theaterproductie met een hoofdletter. 

Oeroeg

De donkere kamer van Damokles

Zwartboek

Schrijf de naam van een krant of tijdschrift op de manier die de oprichter of redactie heeft gekozen (donorprincipe).

De Telegraaf

de Volkskrant

Onze Taal

HP/De Tijd

Multiple Choice

Welke zin is correct?

• De roman de aanslag is geschreven door Harry Mulisch.

• De roman de Aanslag is geschreven door Harry Mulisch.

• De roman De Aanslag is geschreven door Harry Mulisch.

• De roman De aanslag is geschreven door Harry Mulisch.

Afkortingen

Volg de door de instantie zelf gebruikte schrijfwijze:

Benelux

EU

BRTN

Afgekorte titulatuur krijgt een kleine letter, met punt:

drs.

lic.

mr.

prof.

Afkortingen (vervolg)

Veelgebruikte afkortingen krijgen doorgaans kleine letters zonder punten:

aids

mavo

bh

tv

Afkortingen van wetten en regelingen worden echter met hoofdletters geschreven:

AOW

CAO-overleg

Multiple Choice

Inzichtvraag: Welke woord is fout?

• havoleerling

• vwoleerling

• vwo'er

• havoër