FECRİÂTİ ŞİİRİ

FECRİÂTİ ŞİİRİ

​

FECRİÂTİ ŞİİRİ (1909-1912)

• Fecriati, Servetifünun Dönemi’ne tepki olarak oluşmuş bir edebî topluluktur.

• 1901 yılında Hüseyin Cahit Yalçın’ın yayımladığı Edebiyat ve Hukuk adlı makale nedeniyle Servet-i Fünun dergisi kapatılınca Servetifünun sanatçıları dağılmıştır.

• 1908’e kadar edebiyat dünyasında meydana gelen boşluğu gidermek için o yıllarda yetişen genç sanatçılar bir araya gelerek bir topluluk hâlinde çalışma ihtiyacı duymuşlardır.

• Gençler 2 Mart 1909’da aralarına bazı Servetifünun sanatçılarını da alarak toplanmışlar, topluluğa isim olarak “geleceğin ışığı” anlamına gelen “Fecriati”yi vermişlerdir.

Multiple Choice

1908’de ilan edilen İkinci Meşrutiyet’ten sonra, memlekette oluşan özgürlük havası, bir süredir hareketsiz duran edebiyatçılar arasında yeni oluşumlara yol açmıştır. 1909’da bir grup genç edebiyatçı bir araya gelerek yeni bir topluluk oluşturmak ister. Bu topluluk, edebiyatımızda ilk kez bir beyanname yayımlayarak edebiyat anlayışını kamuoyuyla paylaşır. Buna göre, bu sanatçılar Batı yanlısı bir edebiyat oluşturmayı hedefliyor ve ülkenin sanat ve bilime ihtiyacı olduğunu savunuyordu. Sanatçıların, eserlerini oluştururken toplum yararını düşünmeleri gerektiğini ifade ediyordu.

Bu parçada sözü edilen edebiyat topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

• Servetifünun edebiyatı

• Tanzimat edebiyatı

• Genç Kalemler

• Fecriati edebiyatı

• Millî Edebiyat

FECRİÂTİ ŞİİRİ (1909-1912)

• 24 Şubat 1910’da Servet-i Fünun dergisinde bir bildiri (beyanname) yayımlayarak sanat ve edebiyatla ilgili düşüncelerini “Sanat, şahsi ve muhteremdir.” ilkesine göre ortaya koymuşlardır.bu ilkeyi herkesin ayrı ayrı yorumlamışlar; sanatçılar, yalnız kendi duyuşuna, kendi beğenisine göre bir güzellik yaratma çabasına girmişlerdir. Bu durum da dağılmaya yol açmıştır.

• Bu beyanname, edebiyatımızda yayımlanan ilk beyannamedir. (+)

• Ahmet Hâşim, Emin Bülent, Hamdullah Suphi, Refik Halit, Fuat Köprülü, Yakup Kadri, Faik Ali, İzzet Melih gibi sanatçılar, Fecriati Topluluğu’nun üyeleridir.

Fecriati Beyannamesi

• Edebiyatı çok ciddiye almak, onu hoş vakit geçirmek için bir araç olarak görmemek gerekir.

• Dilin, edebiyatın, edebî ve sosyal bilimlerin ilerlemesine önem verilecektir.

• Genç yetenekler bir araya toplanarak fikir tartışmaları düzenlenecek ve kamuoyu bilgilendirilecektir.

• Batı’nın önemli edebiyat ve düşünce eserleri tercüme edilecektir.

• Edebiyat ve düşünce konuları üzerinde konferanslar düzenlenecektir.

• Batı’daki benzeri kuruluşlarla sürekli ilişki kurularak ülkemizin edebî ürünleri Batı’ya, Batı’nın ürünleri de Doğu’ya tanıtılacaktır.

• Fecriati üyelerinin eserleri “Fecriati Kütüphanesi” adı altında yayımlanacaktır.

Multiple Choice

I. Batı edebiyatından önemli eserleri edebiyatımıza kazandırmak

II. Dilin, yazının, edebiyatın ve bilimin gelişmesi için çalışmak

III. Halkın edebiyat ve sanat konularındaki bilgisini artırmak

IV. Edebiyat ve düşünce konuları üzerinde konferanslar düzenlemek

V. Yapıtlarda halk edebiyatı verimlerinden yararlanmak

Yukarıdaki yargılardan hangisi Fecriati edebiyatının amaçları arasında gösterilemez?

• I.

• II.

• III.

• IV.

• V.

FECRİÂTİ ŞİİRİ (1909-1912)

• Servetifünun’a tepki olarak ortaya çıktıklarını söyleyen Fecriâticiler tepkilerini açıkça ortaya koyamamışlar, Servetifünun’un bir uzantısı olarak kalmışlardır.

• Şiirde aruz ölçüsünü kullanan Fecriâticiler, serbest müstezat, sone, terzarima nazım biçimleriyle yazmışlardır.

• Aşk ve doğa konularını işlemişler, duygulu, romantik bir aşktan söz etmişler, gerçeğe uymayan doğa betimlemeleri yapmışlardır.

• Şiirde sembolizmi benimsemişlerdir.

• Topluluğun sanatçıları, eleştirdikleri Servetifünunculardan daha iyi eserler ortaya koyamamışlardır. (-)

• Onlar da bireyselliğe dayalı ürünler vermişlerdir. (-)

• Dil ve üslup açısından da Servetifünun’un devamı niteliğindedirler. "Süslü ve ağır" (-)

FECRİÂTİ ŞİİRİ (1909-1912)

• Fecriaticiler genç olmaları, ülkenin içinde bulunduğu koşullar ve Millî Edebiyat’ın etkileri gibi nedenlerden dolayı 1912’de dağılmışlardır.

• Topluluğun sanatçıları ileriki yıllarda farklı edebî yönelimlerle eserler vermeye devam etmişlerdir.

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi Fecriati edebiyatı için söylenemez?

• Serbest müstezat nazım biçimi geliştirilmiştir.

• Sembolizm akımının etkisiyle şiirler yazılmıştır.

• Aruz vezninden vazgeçilmemiştir.

• Fecriati adlı bir dergi etrafında gelişmiştir.

• Türk şiirine herhangi bir yenilik getirememiştir.

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi Servetifünun ve Fecriati’de

ortak değildir?

• Sanatsal görüşlerini bir bildiriyle açıklama

• Batı edebiyatını örnek alma

• “Sanat sanat içindir.” anlayışını benimseme

• Aruz ölçüsü kullanma

• Etkinliğini dergiler yoluyla sürdürme

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi Fecriati edebiyatı için söylenemez?

• Arapça, Farsça sözcük ve tamlamalardan oluşan

  ağır bir dil kullanılmıştır.

• Servetifünuncuların kullandıkları serbest müstezat

  daha da geliştirilmiştir.

• “Sanat şahsi ve muhteremdir’’ denilerek ‘’Sanat

  için sanat’’ anlayışına bağlı kalındığı vurgulanmıştır.

• Tabiat tasvirlerinde, sembolizmin etkisiyle gerçeklikten

  uzaklaşılmıştır.

• Sanatlı söyleyişlere ve imgelere yer verilmemiş,

  orijinal bir şiir dili geliştirilmiştir.

AHMET HAŞİM (1817-1933)

• Fecriâti topluluğunun en büyük şairi olan Ahmet Haşim, “Sanat sanat içindir.” görüşünü benimsemiştir.

• Ahmet Haşim, Türk edebiyatında sembolizmin en önemli temsilcisidir. Nesneleri değil, nesnelerin kendindeki yansımasını anlatması onu empresyonizme (izlenimcilik) de yaklaştırır.

• Sanatçı, şiirin “duyulmak”, düzyazının da “anlaşılmak” için yazıldığını, şiirde anlamın kapalı olması gerektiğini savunmuştur.

• Saf şiirin önemli şairlerinden olan Ahmet Haşim, şiirlerinde hayale büyük önem vermiş, toplumsal konulara hiç değinmemiştir. (Cenap Şehabettin gibi)

AHMET HAŞİM (1817-1933)

• Kızıl gün batımları, sararmış yapraklar, akşam, loş karanlıklar... onun başlıca temalarıdır.

• Şiirlerinde yalnızca aruz ölçüsünü kullanan Ahmet Haşim, heceyle hiç şiir yazmamıştır.

• Dili çok ağır, yabancı sözcük ve tamlamalarla yüklüdür. Ancak hayatının ileriki dönemlerinde, Milli Edebiyat’ın da etkisiyle daha sade bir dil kullanmıştır.

• Şiir: Göl Saatleri, Piyale

  Fıkra: Bize Göre, Gurabahane-i Laklakan

  Gezi: Frankfurt Seyahatnamesi

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Haşim’in yapıtlarından

biri değildir?

• Bize Göre

• Göl Saatleri

• Avrupa Mektupları

• Gurebahane-i Laklakan

• Frankfurt Seyahatnamesi

Multiple Choice

Ahmet Haşim’le ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi

yanlıştır?

• Şiirlerinde loş karanlıklar, akşam, gün batımı,

  sonbahar, sararmış yapraklar sıkça kullandığı

  kavramlardır.

• Deneme-fıkra-sohbet türlerine dâhil edilebilecek

  yazılarını Bize Göre ve Gurebahane-i Laklakan

  adlı kitaplarda toplamıştır.

• Parnasizmin etkisiyle şiirlerinde söyleyişe ve ritme

  büyük önem vermiştir.

• Şiirle ilgili düşüncelerini, “Şiir Hakkında Bazı

  Mülahazalar” başlıklı ön sözde dile getirmiştir.

• Fecriati topluluğunun en başarılı şairi olarak

  topluluğun kurallarına her zaman bağlı kalmıştır.

SAF ŞİİR

• Saf şiir, ilkeleri, kuralları belli olan bir şiir akımı ya da şairler topluluğu değildir. Şairler şiirin herhangi bir ekolün, akımın, geleneğin dışında kalması gerektiğini savunmuşlardır.

• Saf şiir anlayışıyla yazan şairler, şiirde anlam aramanın yanlış olduğunu savunmuşlardır. Yani şiir bir şey anlatmak zorunda değildir. Şiir sadece hissettirir.

• Şiiri sanatların en üstünü kabul eden saf şiirciler, iyi ve güzel şiir yazmaya çalışmışlardır. Şiirden düzyazıya özgü ögeleri uzaklaştırmışlar; şiirle hikâye anlatmaktan ve didaktik unsurlardan kaçınmışlardır.

SAF ŞİİR

• “Sanat için sanat” anlayışını benimseyen şairler, şiiri soylu bir sanat olarak kabul etmişlerdir. Şairlerin tek bir amacı vardır, o da iyi ve güzel şiir yazabilmektir.

• Saf şiir, şiirde dili her şeyin üstünde tutmuş ve divan şiirinin biçimci yapısından da etkilenmiştir.

• Bu anlayışla yazılan şiirlerde ahenk, güzellik ve etkili söyleyiş önemlidir.

• Bu şiir geleneğinde amaç, dilde saflaşmayı sağlayarak rahat söyleyişi bulabilmektir. Kelimelerin seçimindeki titizlik, saf şiir savunucularının en önemli özelliklerindendir.

SAF ŞİİR

• Saf (öz) şiir anlayışını benimseyen şairler, şiirden ideolojiyi, propagandayı, siyaseti çıkarmışlardır.Saf şiirde siyaset ve toplumcu görüşler şiirin dışında bırakılmıştır.

• Masal, rüya, mit, zaman gibi düşsel temaların yanı sıra aşk, ölüm, ayrılık, yalnızlık gibi bireysel temalar da bu şiirlerde sıklıkla işlenmiştir.

• Saf şiir sanatçıları, şiirselliği sadece ölçü ve kafiyenin gücünde değil imgelerin yeniliği, tazeliği, şiirde seçtikleri kelimelerin oluşturduğu ses ve uyum zenginliğinde aramışlardır. Şairler, kendilerine özgü, özel bir imge düzeni oluşturmuşlardır.

• Türk şiirinde saf şiirin öncülüğünü Cumhuriyet Dönemi öncesinde Yahya Kemal Beyatlı ve Ahmet Haşim yapmıştır.

YAHYA KEMAL BEYATLI (1884-1958)

• Yahya Kemal, Millî Edebiyat Dönemi’nde şiir yazmasına rağmen bu akıma katılmamıştır.

• Şiirde biçim kusursuzluğunu araması bakımından “parnasyen” kabul edilen Yahya Kemal, divan şiiri ile Batı şiirini birleştirmeye çalışan neo-klasik bir şairdir.

• Onun eserlerinde tarih, özellikle Osmanlı tarihi, vatan, millet ve İstanbul hep ön plandadır.

YAHYA KEMAL BEYATLI (1884-1958)

• Şiirde iç ahengi çok önemseyen şair, şiiri musikiden başka türlü bir musiki kabul eder. Bu ahengin sağlanmasında da aruz ölçüsünü elverişli görmüştür. Bu nedenle “Ok” şiiri dışında bütün şiirlerini aruz ölçüsü ile yazmıştır.

• Şiirlerinde çoğunlukla divan şiiri nazım biçimlerinden gazel, mesnevi, şarkı, musammat ve rubaiyi kullanmıştır.

• Nazmı nesirden uzaklaştırmış olan Yahya Kemal, saf şiirin önemli temsilcilerindedir.

• Birçok şiirinde İstanbul sevgisini dile getirmiştir.

• Şiir: Kendi Gök Kubbemiz, Eski Şiirin Rüzgârıyla, Rubailer, Bitmemiş

  Şiirler