MÜZİK ARŞİVİ OLUŞTURMA

MÜZİK ARŞİVİ OLUŞTURMA

Müzik Arşivi

Okul öncesi dönemde çocukların müziğe olan ilgilerinin, yeteneklerinin keşfedilmesi ve geliştirilmesi için okul öncesi öğretmenlerinin farklı müzik etkinlikleri ile ilgili zengin bir repertuvara sahip olmaları gerekmektedir.

Bir öğretmenin;

• Müzik etkinlikleri konusunda repertuvarını geliştirebilmek,

• Grubundaki çocukların zevkle katılacağı müzik etkinlikleri planlayabilmek,

• Müzikle ilgili bilgi birikimlerini düzenlemek ve zamanla unutulmasını engellemek,

• Müzik bilgisinin üzerine yenilerini ekleyerek gelişmesini sağlamak için müzik arşivi oluşturması

  önemlidir.

Müzik Arşivi Oluşturmada Yararlanılabilecek Kaynaklar

Yapılacak eğitime uygun olan bilgileri kaynaklardan seçerek belirlemeye “kaynak tarama “denir.

Kaynak taraması yapılırken seçilen şarkıların taşıması gereken özellikler şunlardır:

• Şarkının okul öncesi çocuğunun yaş ve gelişim düzeyine uygunluğu,

• Kazandırılmak istenen davranışlara ulaştırması,

  • Sözlerin, çocuğun dil gelişimine uygunluğu,

  • Sözlerin anlamının çocuğa uygunluğu,

  • Çocuk ses genişliğine uygunluğu,

  • Tartımın çocuğa uygunluğu,

  • Dramatize edilebilir olması,

  • Melodisinin çocuğa uygunluğu,

  • Şarkı sözlerinin müzikle uyumlu olması (prozodisinin uygunluğu),

  • Uzunluk -kısalık yönünden uygunluğu,

  • Çocukların ilgi alanlarına uygunluğudur. Bu özelliklere uygun olan müzik eserleri, kaynak ve besteci belirtilerek müzik arşivi oluşturmada kullanılabilir.

Müzik arşivi oluşturmada yararlanılabilecek kaynaklar şunlardır :

• Kitaplar

• Basın yayın araçları

• Diğer Kaynaklar(Çevredeki kişiler, öğretmenler, besteciler, internet)

Kitaplar

Kaynak olarak kullanılacak müzik kitabı yazarlarının alanında eğitimli kişiler olmasına dikkat edilmelidir. Bu, kaynak tarayan kişileri hatalı ve eksik bilgilerden uzak tutacaktır.

Farklı yazar ve bestecilerin yayımladıkları çocuk müzik kitaplarına kitapçılardan,

kütüphanelerden, kitap fuarlarından ulaşarak inceleme fırsatı

bulmak mümkündür.

Basın Yayın Araçları

• • Okul öncesi dergileri ve ilköğretim ünite dergileri,

  • Türk Halk Müziği, Türk Sanat Müziği, Türk Pop

  Müziği içerikli basılı müzik yayınları,

  • Okul öncesi dönem çocukları için gazete ve

  dergilerde yayımlanan çocuk şarkıları ve müzik

  etkinlik örnekleri

  • Banka ve özel kuruluşların çocuk yayınları,

  • Radyo ve TV yayınları,

  • Çocuk şarkı kitaplarının CD'leri,

  • Çocuklara uygun şarkı, enstrüman müziği ve

  ses kayıtlarının bulunduğu CD’ler de müzik

  etkinlikleri arşivi oluşturma ve geliştirmede etkili basın yayın araçlarına örnektir.

Diğer Kaynaklar(Çevredeki Kişiler, Öğretmenler, Besteciler, İnternet)

Günümüzde teknolojinin gelişmesi ve yaygın şekilde kullanılması, müzik etkinlikleri araştırmalarında ve arşiv oluşturmada internetin oldukça önemli bir yeri olmasını sağlamıştır. Ancak kaynak olarak internet kullanılırken, güvenilir ve eğitim içerikli siteler olmasına özen gösterilmelidir.

İnternet kullanımının dışında, çevremizdeki kişiler, aile büyükleri, öğretmenler ve besteciler de müzik arşivi oluşturmada kullanılan diğer kaynaklar grubunda değerlendirilirler.

Ağızdan ağıza dolaşan, büyüklerin söylediği ninni, tekerleme, saymaca ve türküler diğer kaynaklardan

öğrenilmektedir. Annenin çocuğunu uyutmak için söylediği ninniler ilk çocuk müziği denemeleridir ve halk kaynakları olarak değerlendirilirler.

Müzik Arşivi Hazırlama

Çocuklar için bir müzik albümü oluşturmaya başlandığında, çocukların müzikal kulağını eğitmeye yardımcı olacak, eğitimlerine ve gelişimlerine destek verecek nitelikte olmasına özen gösterilmelidir. İyi bir müzik arşivi, müzik kütüphanesi gibi olmalı, çocuklar için her türden müzik örneklerini içermelidir.

Müzik arşivi hazırlama

• Bebekler için sakin müzikler ve fon müzikleri çok rahatlatıcıdır

• Okul öncesi çocuklar ise daha çok hayvanlarla ilgili şarkılardan ve eğlenceli müzik türlerinden hoşlanırlar

• Çocuklara yüksek sesli ve aşırı

  tempolu müzikler dinletilmemeli; dinletilen müziklerin eğitici ve öğretici nitelikte olmasına özen gösterilmelidir

Çocuklar İçin Uygun Müzik Türleri

• Çocuklar için uygun olan müzik türleri şunlardır:

• • Tekerlemeler

  • Ninniler

  • Eğitici çocuk şarkıları

  • Türküler

  • Çalgı müzikleri

Tekerlemeler

Tekerlemeler; çocukları eğlendiren, temel bir konusu olmayan, çocukların oyunlarında da kullandıkları, anlamlı, anlamsız, yarı anlamlı ve birbirini takip eden, kulağa hoş gelen kısa sözlü ifadelerdir

Tekerleme çeşitleri:

• Saymaca tekerlemeleri

• Oyun tekerlemeleri

• Masal tekerlemeleri olarak gruplanabilir.

Ninniler

• Ninniler de tekerlemeler gibi anonim özelliktedir.

• Dörtlüklerden oluşan ninniler, çocukları uyutmak

  için söylenir.

Eğitici Çocuk Şarkıları

• Sözleri ve ezgisiyle çocuklar için oluşturulmuş şarkılara çocuk şarkıları denir.

• Eğitici çocuk şarkıları üç başlık altında toplanmaktadır:

• • Aktarma şarkılar

  • Öykünme şarkılar

  • Türk okul şarkıları

Aktarma şarkılar,

• Sözleri Türkçe olan, ezgisi yabancı

  ülkelere ait olan şarkılardır.

• Örneğin ‘‘Cici Köpeğim’’

  şarkısının ezgisi Fransızlara, sözleri Ahmet Muhtar Ataman’a aittir.

• Şarkı sözlerini taklit ile destekleyerek oyunlaştırmaya öykünme,

• Bu şekilde söylenen şarkıya da öykünme şarkı denilmektedir.

Türk Okul Şarkıları

• Türk bestecilerinin yarattığı, kaynağını genellikle halk müziğinden alan okul şarkılarına “Türk Okul

  Şarkıları” deni

• Türk okul şarkıları besteleyen bestecilerimizin başında, Cenan Akın, Muammer Sun, Erdoğan

  Okyay, Saip Egüz, Yalçın Tura, Sefai Acar, Onur Erol gelmektedir.

Türküler

• Her ulusun kendi halk müziği olduğu gibi, Türk ulusunun da kendine özgü halk müziği ve bunun içinde halk türküleri vardır

• Ülkemizdeki halk müzikleri yerel ve bölgesel özellikler taşır.

• Halk türküleri içinde söz, ritim ve ezgisel yapısı açısından çocuklar için uygun olan türküler vardır ve bunlar çocukların eğitiminde kullanılabilir.

Çalgı Müziği

• Çocuklar için uygun olan çalgı müziği iki bölümde incelenebilir:

• • Çocukların kullandığı enstrümanlar için yapılan

  müzik.

• • Çocukların dinleyebileceği özellikte, enstrümanlarla yapılan müzik .

Erken çocukluk döneminde çocuğun çalabileceği çalgı müziğinin taşıması gereken özellikler şunlardır:

• Çocuğun çalabileceği çalgı müziğinde ezgi kısa ve kolay olmalıdır.

• Çocuklar, müziğe ezgili vurma çalgılarla (ksilofon - metalafon) eşlik ederken kullanılacak tuş sayısı üç ya da dördü geçmemelidir.

• Çalgı müziğinin hızı, yürüyüş temposunda (orta hızda) olmalıdır.

• Çalgı müziğinde zor ve karışık tartımlar yer

  almamalıdır.

Çocuklara dinletilecek müzikler

• özenle seçilmeli ve eğitici özellikte olmalıdır.

• Çocuk şarkıları, çocuklara uygun türküler, Türk ve yabancı bestecilerin bestelerinden çocuklara uygun parçalar dinletilebilir.

• Çocuklar dikkatlerini uzun süre müzik parçasını dinleme üzerinde

  yoğunlaştıramazlar. Bu nedenle dinletilecek çalgı müziği 3 dakikadan uzun olmamalıdır.

• Çalgı müziği dinlemek için özellikle bir zaman ayrılabileceği gibi Türkçe etkinlikleri, drama etkinlikleri, oyun etkinlikleri, hareket etkinlikleri gibi etkinliklerde ve dinlenme, öz bakım, kahvaltı ve yemek gibi rutin etkinliklerde de çalgı müziği dinletilebilir.

Yazılı ve Dijital Müzik Albümü Oluşturma

• Okul öncesi eğitiminde kullanılacak olan müzik türleri ve müzik etkinliklerinin yazılı olarak kayıt altına alındığı albüme müzik albümü denir.

Yazılı müzik albümü oluştururken şu basamaklara yer verilmelidir:

• Müzik etkinliğinin adı

• Müzik etkinlik türü

• Yaş grubu

• Kaynakça

• Materyaller

• Öğrenme süreci

Müzik arşivi oluşturulurken yazılı derlemelerin yer aldığı müzik albümü oluşturmanın yanı sıra elektronik ortamda da dijital derlemeler yapılmalıdır.

Bu sayede; şarkıların melodileri, farklı sesler (doğa, araç, eşya vb.), klasik müzikler kayıt altına alınarak etkinliklerde doğrudan kullanılabilecek bir dijital arşiv oluşturulmuş olur.