II. Yeniciler

İKİNCİ YENİ ŞİİRİ

(1950 - 1965)

​

İKİNCİ YENİ ŞİİRİ (1950 - 1965)

• İkinci Yeni, 1950’den sonra Garip akımına tepki olarak doğan bir şiir akımıdır. Fakat II. Yeni, Garip şiirinde olduğu gibi şairlerin bir “bildiri” etrafında bir araya gelerek oluşturdukları bir akım değildir. Şairler, tek tek ele alınırsa bireysel özellikler gösterirler.

• İkinci Yeni sanatçıları Şiir için şiir anlayışını benimsemişlerdir.

• İkinci Yeniciler, şiirin, insanlara yararlı olmak için yazılmayacağını, bir propaganda aracı olamayacağını, bu yüzden de erdem, ahlâk, toplum ve gerçek gibi konuları işlememesi gerektiğini savunmuşlardır. İdeolojik söylemden, toplumsal sorunlardan, halk kültüründen uzak durmuşlardır.

İKİNCİ YENİ ŞİİRİ (1950 - 1965)

• Garip akımının yalınlığına karşı çıkmışlardır. Soyut, kapalı şiirler yazmışlardır. İmgeye yönelmişler, kelimelerin çağrışım gücünden fazlaca yararlanmışlardır.

  Yaşamak debelenir içimde kıvrak ve küheylan

  Beni artık ne sıkıntı ne rahatlık haylamaz

  Çünkü ben ayaklanmanın domurmuş haliyim

  Yürüsem rahmet boşanacak

• Kapalı bir anlatım yaratabilmek için Türkçenin anlatım olanaklarını zorlayarak o güne kadar duyulmayan tamlamalar, söz öbekleri ve anlamını yalnızca kendilerinin bildiği yeni sözcükler kullanmışlardır.

• İkinci Yeni şairleri, değişik imgeler, çağrışımlar ve soyutlamalarla yeni bir söyleyiş yaratmaya çalışmışlardır. Şairler, Garipçilerin aksine konuşma dili, nükte, şaşırtma ve tekerlemeye sırt çevirmişlerdir.

İKİNCİ YENİ ŞİİRİ (1950 - 1965)

• Bilinç dışının olanaklarından yararlanma ve bireysel bir dünyaya yönelip toplumdan uzak durma ise diğer özellikleridir. Garipçilerin şiire getirdiği kentli, küçük insan tipinin yerine duyarlı, huzursuz, dünya vatandaşı bir aydın tipini getirmişlerdir.

• İkinci Yeni, halktan, folklordan, türkülerden, tabiat güzelliklerinden uzak bir şiirdir. Şairler şiirlerinde geleneksel yapı ögelerine de (ahenk, ölçü, uyak, redif vs.) yer vermemişlerdir.

• İkinci Yeni şairleri, değişik imgeler, çağrışımlar ve soyutlamalarla yeni bir söyleyiş yaratmaya çalışmışlardır.

• Aklın mantıksal işleyişine sırt çevirdiler, gerçeküstücülüğü benimsediler.

İKİNCİ YENİ ŞİİRİ (1950 - 1965)

• Kapalı bir anlatım yaratabilmek için Türkçenin anlatım olanaklarını zorlayarak o güne kadar duyulmayan tamlamalar, söz öbekleri ve anlamını yalnızca kendilerinin bildiği yeni sözcükler kullanmışlardır.

• Dirim kısa ölüm uzundur cehennette herhal abiler

  Takvimler değiştirilirken bir gün yitirilir

  Bir kent ölümünün denizine kayar dragomanlarıyla

  Düzayak çivit badanalı bir kent nasıl kurulur abiler?

• İnsancıl okullardan kovgun. 

  Geçer sokaktan bakışsız bir Kedi Kara. 

  Çuvalında yeni ölmüş bir çocuk. 

  Kanatları sığmamış. 

  Bağırır Eskici Dede.

  Bir korsan gemisi! girmiş körfeze.

İKİNCİ YENİ ŞİİRİ (1950 - 1965)

• EDİP CANSEVER

• ECE AYHAN

• İLHAN BERK

• CEMAL SÜREYA

• TURGUT UYAR

• ÜLKÜ TAMER

• SEZAİ KARAKOÇ

Multiple Choice

Aşağıdakilerin hangisi İkinci Yeni şairlerinden biri değildir?

• Cemal Süreya

• Ülkü Tamer

• Sezai Karakoç

• Ece Ayhan

• Ferid Edgü

Multiple Choice

Bu akımda otomatik yazı denen bir sistem uygulanır. Bu yazı, önceden hiçbir konu üzerine düşünmeden, kalemin ucuna gelenleri hiç duraksamadan yazarak elde edilir. Elbette böyle bir yöntemle elde edilen yazıda anlamsız sözler, birbiriyle ilgisiz “saçma” olarak nitelenebilecek ifadeler olabilir. Ancak ortaya çıkan ürün, bu anlayışa

göre gerçek bir sanat eseridir.

Bu parçada sözü edilen sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

• Doğalcılık

• Dadacılık

• İzlenimcilik

• Simgecilik

• Gerçeküstücülük

Multiple Choice

Aşağıdakilerin hangisi İkinci Yeni şairlerinin bir özelliği değildir?

• Modern şiirin anlatım olanaklarından yararlanmaları

• Şiiri propaganda aracı olarak görmeleri

• İmge ve çağrışımı önemsemeleri

• Anlaşılması zor, kapalı bir anlatımı benimsemeleri

• Nükteden, şaşırtmalardan ve tekerlemelerden kaçınmaları

Multiple Choice

I. Kapalı ve anlaşılmayan bir anlatım özelliği taşıma

II. Sıradan insanın günlük sorunlarını işleme

III. Ölçü ve uyağı reddetme

IV. Alışılmamış sözcük ve söz dizimlerinden yararlanma

Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangileri Garip

ve İkinci Yeni şiirinin ortak özelliğidir?

• Yalnız I.

• I. ve III.

• Yalnız III.

• II. ve III.

• III. ve IV.

Fill in the Blank

Şiirde anlamın öne çıkması gerektiğini hiçbir zaman

düşünmemişimdir. Şiirde önemli olan, müzikte de olduğu

gibi onu okuyanda belirli bir haz duygusu yaratmasıdır.

Dolayısıyla şiirde estetik, anlama göre çok daha önde

gelir. Bakınız düzyazıda anlam öndedir ama söz konusu

şiir olunca anlamda diretmek, şiiri, bana sorarsanız, dile

dönüştürmek demektir.

Görüşlerini bu şekilde dile getiren birinin, hangi şiir anlayışına yakın olduğu savunulabilir?

Multiple Choice

İkinci Yeni şiiriyle ilgili olarak aşağıdakilerin hangisi söylenemez?

• Halktan, folklordan, türkülerden, tabiat güzelliklerinden

  uzak bir şiirdir.

• Ölçü, uyak, redif gibi geleneksel yapı ögelerine yer

  verilmemiştir.

• Umut ve yarına inanç, özgürlük ve başkaldırı en çok

  işlenen temalardır.

• Özgün imgeler, çağrışımlar ve soyutlamalarla yeni

  bir söyleyiş yaratılmaya çalışılmıştır.

• Daha önce duyulmadık tamlamalar, söz öbekleri ve

  sözcükler kullanılmıştır.

Multiple Choice

Bu sokak kimi yürüyorsa gündüzden

bırakalım baksın aynalar karşımıza geçerek

vurduğu her güneşi düşüren bir pencereye

Bu dizelerde II. Yeni şiirinin öne çıkan özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

• Sesin ve ritmin önemsenmesi

• Kendine özgü bir biçeminin olması

• İç ahenk unsurlarından yararlanılması

• Duyulmadık yeni sözcüklerin oluşturulması

• Alışılmamış söz diziminden yararlanılması

Multiple Choice

Belli bir temaya sarılmamış, boşta imgeler yığını, peş

peşe itiş kakış doluşan, birbiriyle ilgisiz, sayıları arttıkça

şiiri güzelleştireceği sanılan imgeler... sağduyuyu, mantığı,

sözün gelişini hiçe sayış... Kesik, kopuk, uyuşmaz

parçalardan kör mozaikler... karanlıkta kısık, kopuk,

yarım konuşmalar, sayıklamalar, kaos...

Aşağıdakilerin hangisi bu parçada eleştirilen şiir

akımına bağlı sanatçılardan biri değildir?

• Cemal Süreya

• Ülkü Tamer

• Cahit Külebi

• Turgut Uyar

• Edip Cansever

Multiple Choice

Ne zaman elleri zambaklı padişah olursam

Sana uzun heceli bir kent vereceğim

Girilince kapıları yitecek ve boş!

Azizim, güzel atlar güzel şiirler gibidirler

Öldükten sonra da tersine yarışırlar, vesselam!

Yukarıdaki dizeler İkinci Yeni şiirine ait aşağıdaki

özelliklerin hangisine örnek oluşturmaz?

• Edebî sanatlara ve mecazlı anlatımlara yer verme

• Duyulmadık söz öbeklerinden yararlanma

• Kapalı yoğun bir dil kullanma

• Ölçü, uyak gibi geleneksel yapı ögelerine yer vermeme

• Dil bilgisel ve sessel sapmalar kullanma