Węgry, czyli więcej niż Orban

Węgry, czyli więcej niż Orban

Julia Luberda

Konrad Falkowski

Trochę nudów z Wikipedii

Multiple Choice

Jaki jest ustrój polityczny Węgier?

• monarchia konstytucyjna

• republika parlamentarna

• republika semiprezydencka

• republika prezydencka

Ustrój polityczny

Węgry są republiką parlamentarną.

Parlament jest unikameralny, posiada władzę legislacyjną.

Fill in the Blanks

Co to znaczy, że parlament jest unikameralny?

Władza ustawodawcza

Jednoizbowe Zgromadzenie Krajowe wybierane jest na 4 lata w wyborach powszechnych wg ordynacji mieszanej (proporcjonalno-większościowej).

Zgromadzenie Krajowe

Jest to najwyższy organ władzy państwowej i przedstawicielstwo ludu. Składa się z 199 członków.

Główne partie polityczne na Węgrzech:

Fidesz – Węgierska Partia Obywatelska (centroprawicowa)

Węgierska Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa (prawicowa)

Węgierska Partia Socjalistyczna (centrolewicowa)

Partia Lepszej Prawicy Węgier (prawicowa)

Polityka Może Być Inna (liberalno-lewicowa)

Multiple Choice

Szacunkowo, ok. ilu posłów (ze 199) jest wybieranych w okręgach jednomandatowych?

• ok. 100

• ok. 90

• ok. 80

System wyborczy

System wyborczy do parlamentu na Węgrzech jest mieszany.

106 deputowanych wybieranych jest w jednomandatowych okręgach wyborczych.

93 deputowanych wybieranych jest z krajowych list partyjnych.

Konstytucja

Konstytucja z 1949 r. została zastąpiona przez sponsorowaną przez Fidesz konstytucję z 2011 r.

Multiple Choice

Ile trwa kadencja prezydenta?

• 3 lata

• 4 lata

• 5 lat

Multiple Choice

Ile razy prezydent może ubiegać się o reelekcję?

• Nie może

• 1 raz

• 2 razy

• Nie ma ograniczeń

Prezydent

Wybierany jest przez Zgromadzenie na 5 lat, dopuszczalna jest jedna reelekcja.

Prezydent republiki ma skromne uprawnienia, ale wraz z rządem stanowi egzekutywę.

Fill in the Blanks

Egzekutywa to władza...

Głową państwa jest prezydent, obecnie János Áder.

Władza wykonawcza. Rząd

Składa się z ministrów i premiera.

Odpowiada za swoją działalność przez parlamentem. 

Zadaniem rządu jest m.in. ochrona ustroju konstytucyjnego państwa oraz ochrona i zapewnianie praw obywatelskich.

Premier

Obecnie funkcję premiera sprawuje Viktor Orbán, przewodniczący Fideszu.

Fidesz

Fiatal Demokraták Szövetsége (pol. Związek Młodych Demokratów) – narodowa, konserwatywna partia polityczna; umiarkowanie eurosceptyczna.

Fidesz

Fidesz został założony w 1988 r. przez grupę studentów i intelektualistów jako niezależna organizacja młodzieżowa.

Wybory 1998 -> Fidesz

Wybory 2002 -> Węgierska Partia Socjalistyczna

(...)

Wybory 2010/2014/2018 -> Fidesz (większość kwalifikowana)

Multiple Choice

Jakie jest średnie poparcie dla Fideszu wśród obywateli Węgier?

• ok. 35%

• ok. 45%

• ok. 50%

• ok. 55%

Ale wracając,

Węgry to też Viktor Orbán...

Viktor Orbán, czyli barwna postać międzynarodowej sceny politycznej.

Multiple Choice

Ile razy Orban objął stanowisko premiera Węgier?

• 1

• 2

• 3

• 4

Multiple Choice

W którym roku Viktor Orbán pojawił się na scenie politycznej?

• 1989

• 1990

• 1998

• 2010

Fill in the Blanks

Jak Orban, to... (demokracja liberalna/demokracja nieliberalna/autorytaryzm)

Multiple Select

Orban stworzył rządy

• nacjonalistów

• konserwatystów

• liberałów

• chrześcijan

Analizując...

1. Proces wyborczy

Czy obecny szef rządu lub inny główny organ krajowy został wybrany w wolnych i uczciwych wyborach?

Czy obecni przedstawiciele ustawodawstwa krajowego zostali wybrani w wolnych i uczciwych wyborach?

Czy prawo wyborcze i jego ramy są sprawiedliwe i czy są wdrażane bezstronnie przez odpowiednie organy zarządzające wyborami?

2. Pluralizm polityczny i partycypacja

Czy ludzie mają prawo organizować się w różne partie polityczne lub inne konkurencyjne ugrupowania polityczne według własnego wyboru i czy system jest wolny od nieuzasadnionych przeszkód dla powstania i upadku tych konkurujących partii lub ugrupowań?

Czy istnieje realna szansa dla opozycji na zwiększenie poparcia lub zdobycie władzy w drodze wyborów?

Czy różne grupy społeczne (w tym grupy etniczne, religijne, związane z płcią, osoby LGBT i inne odpowiednie grupy) mają pełne prawa polityczne i możliwości wyborcze?

3. Funkcjonowanie rządu

Czy wybrany w wolnych wyborach szef rządu i przedstawiciele ustawodawstwa krajowego określają politykę rządu?

Czy rząd działa w sposób otwarty i przejrzysty?

4. Praworządność

Czy istnieje niezależne sądownictwo?

Czy w sprawach cywilnych i karnych obowiązuje rzetelny proces?

Czy prawa, zasady i praktyki gwarantują równe traktowanie różnych grup społecznych?

Fill in the Blanks

Jak nazywa się żona Viktora Orbána? (można się konsultować)

Poll

Dziękując za uwagę, pytanie bardziej niż obowiązkowe... Kto ma lepszą pamiątkę z Węgier?